Өлімнің Қайтысы (Ólimniń Qaytısı)

Кіріспе

1991 жылы жарық көрген Терри Пратчеттің "Диск әлемі" романы. "Желекші адам" – британдық жазушы Терри Пратчеттің фантастикалық романы. 1991 жылы жарық көрген бұл "Диск әлемі" сериясының 11-ші кітабы және Өлім туралы екінші роман. Атауы Алекс Кокстың "Репомен" фильміне сілтеме жасайды.

Сюжет

Реалдық аудиторлар Диск әлемін қадағалап, барлық нәрсенің Ережелерге бағынуын қамтамасыз етеді. Өлім жеке тұлғаны дамыта бастағанда аудиторлар оның Міндетін дұрыс орындамайтынын сезеді. Олар оны басқалар сияқты өмір сүруге жібереді. Ол Октарин шөптерінің еліне саяхаттап, "Билл Дор" деген атпен шаруа ретінде егде жастағы Флитворт ханымға жұмыс істейді. Ол жалғызбасты әйел, оның күйеуі Руфус көп жыл бұрын контрабандалық экспедицияда қаза тапқан. Олардың некеге тұруы туралы ойларын өзгерткен деген қауесет бар, бірақ ол оларға сенбейді. Басқа түрлер өздері үшін жаңа Өлім жасайтын болса, адамдардың Өліміне көбірек уақыт керек. Соның салдарынан қайтыс болған адамдардың өмір күші жинала бастайды, бұл полтергейст әрекеттеріне, әруақтарға және басқа да паранормальды құбылыстарға әкеледі. Ең қызықтысы – жақында қайтыс болған сиқыршы Виндл Пунстың қайта тууды асыға күтуі. Бірнеше оқиғадан кейін, тіпті ең жақын достарынан шабуылға ұшырағаннан кейін, ол Рег Шу басқаратын "Жаңа Бастама" клубына, өлмегендердің құқықтарын қорғайтын ұйымға қосылғанын байқайды. "Жаңа Бастама" клубы мен Көрінбейтін Университеттің сиқыршылары Анк-Морпорк қаласына қалаларды жейтін және қар шарларына ұқсайтын жұмыртқалардан шығатын паразиттік тіршілік түрінің шабуыл жасағанын анықтайды. Оның орташа түрін – сауда арбаларын іздеп, "Жаңа Бастама" клубы мен сиқыршылар үшінші түрін – сауда орталығын басып алып, жояды. Адамзат ақыры жаңа Өлім туралы ойлайды, ол тәж киген, ешқандай адамдық қасиеті жоқ, адам бетінен айырылған. Ол Билл Дорды алып кетеді. Өлім/Есік осы сәт үшін бұрыннан жоспарлап, оны алдап, жояды. Жаңа Өлімді жеңгеннен кейін, Өлім басқа Өлімдерді өзіне сіңіріп алады, тек Тышқандардың Өлімін (соңында, Блохалардың Өлімін) қоспағанда. Өлім Әзрейілмен, Әлемнің Өлімімен кездесіп, Өлімдердің қамқорлық жасауы керек екенін немесе олардың болуының мәні қалмайтынын, барлығының ұмытылуға ұшырағанын айтады, ол да бір күні аяқталуы керек. Өлім уақыт сұрайды және оны алады. Ол Флитворт ханыммен қайта кездесіп, оған шексіз армандарды ұсынады. Ол жергілікті жиын-тойға баруды сұрайды. Олар бірге қала тұрғындарымен толық бір түн би билейді. Күн шығып, Флитворт ханым би басталғанға дейін сағаттар бұрын қайтыс болғанын түсінеді. Өлім оны өткенге жетелеп, ескі күйеуіне апарады: ол сенгендей, ол апатта қайтыс болған, адал болмаған емес. Жас жұп бірге өмірден кейінгі әлемге кіреді. Анк-Морпорк қаласына оралған Өлім Виндл Пунспен кездесіп, оны соңғы сапарына, өмірден кейінгі әлемге алып кетеді. Соңында Өлім мен Тышқандардың Өлімі арасында Тышқандардың Өлімі немен "атқа мінуі" керек екені туралы пікірталас болады, Өлім итті, ал Тышқандардың Өлімі мысықты ұсынады.

The Auditors of Reality watch the Discworld to ensure everything obeys The Rules. As Death starts developing a personality the Auditors feel that he does not perform his Duty in the right way. They send him to live like everyone else. Travelling to the Octarine Grass Country, he assumes the name "Bill Door" and he works as a farm hand for the elderly Miss Flitworth. She is a spinster whose fiancé, Rufus, died on a last smuggling expedition many years ago. There are rumours that he had had second thoughts about their marriage but she does not believe them. While every other species creates a new Death for themselves, humans need more time for their Death to be completed. As a result, the life force of dead humans starts to build up; this results in poltergeist activity, ghosts, and other paranormal phenomena. Most notable is the return of the recently deceased wizard Windle Poons, who was really looking forward to reincarnation. After several misadventures, including being accosted by his oldest friends, he finds himself attending the Fresh Start club, an undead rights group led by Reg Shoe. The Fresh Start club and the wizards of Unseen University discover that the city of Ankh Morpork is being invaded by a parasitic lifeform that feeds on cities and hatches from eggs that resemble snow globes. Tracking its middle form, shopping trolleys, the Fresh Start club and the wizards invade and destroy the third form, a shopping mall. When humankind finally thinks of a New Death, one with a crown and without any humanity or human face, it comes to take Bill Door. Death/Door, having planned for this moment for some time, outwits and destroys it. Having defeated the New Death, Death absorbs the other Deaths back into him, with the exception of the Death of Rats (and ultimately, the Death of Fleas). Death confronts Azrael, the Death of the Universe, and states that the Deaths have to care or they do not exist and there is nothing but Oblivion, which must also end some time. Death asks for and receives some time. He meets up with Miss Flitworth again and offers her unlimited dreams. She asks to go to the local Harvest Dance. They prepare and join the townspeople for a full night of dancing. As the sun is coming up, Miss Flitworth realizes she had died hours before the dance even started. Death escorts her through back history to her old fiancé: as she had believed, he had died in an accident and not been unfaithful. The young couple enter the afterlife together. Returning to the city of Ankh Morpork, Death meets up with Windle Poons, finally taking him to his afterlife. At the end there is also a discussion between Death and the Death of Rats over what the Death of Rats should "ride", Death suggests a dog while the Death of Rats suggests a cat.

Бейімделулер

Бұл кітаптың бір бөлігі 1996 жылы Кристофер Ли Өлім рөлінде сомдаған "Диск әлеміне қош келдіңіз" деген қысқа анимациялық фильмге бейімделді.