Психикалық хирургия – жалған медициналық афера. Қолмен емдеу, иллюзия, жасанды қан қолданылады. FTC бұл – толық алдау дейді. Филиппин, Бразилияда пайда болған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Псевдонаулық медициналық алаяқтық
Pseudoscientific medical fraud
Психикалық хирургия – бұл псевдонаулық медициналық алаяқтық, онда шеберлер гол қолдарымен операция жасағандай көрініс туғызады және науқастың ауру жаралары алынып тасталғанына және кесік өздігінен жазылғанына сендіру үшін қолдарымен алдау, жалған қан және жануарлардың дене мүшелерін пайдаланады. АҚШ Федералды сауда комиссиясы психикалық хирургияны "толыққанды жалғандық" деп сипаттайды. Психикалық хирургия алғаш рет 20 ғасырдың ортасында Филиппин мен Бразилиядағы спиритизм қауымдастықтарында пайда болды; бұл екі елде де оның даму жолы әртүрлі болды.
Psychic surgery is a pseudoscientific medical fraud in which practitioners create the illusion of performing surgery with their bare hands and use sleight of hand, fake blood, and animal parts to convince the patient that diseased lesions have been removed and that the incision has spontaneously healed. The US Federal Trade Commission describes psychic surgery as a "total hoax". Psychic surgery first appeared in the Spiritualist communities of the Philippines and Brazil in the middle of the 20th century; it has taken different paths in those two countries.
Процедура
Психикалық хирургия аймаққа және шеберге қарай әртүрлі болғанымен, көбінесе бірнеше ортақ қағидаларды ұстанады. Шебер хирургиялық құралдарды пайдаланбай, емделетін аймақта науқастың терісіне саусақтарының ұштарымен басады. Шебердің қолы науқастың денесіне ауыртпай тесіп кіретіндей болып көрінеді және қан ағылып жатқан сияқты көрінеді. Содан кейін шебер науқастың денесінен алынған органикалық заттарды немесе шетелдік заттарды көрсетеді, аймақты тазартады, содан кейін емді науқастың терісінде жарақаттар немесе іздер қалмаған кезде аяқтайды. Әлемнің жаман рухтарга сену кең таралған аймақтарында шеберлер кейде әйнек сияқты заттарды көрсетеді, бұл шетелдік заттарды жаман рухтар науқастың денесіне салған дейді. 16 ғасыр зерттеушісі Альвар Нунес Кабеса де Вака, американдықтар оған "Мала Коса" ("Жаман нәрсе") деп аталатын сақалды тұлға туралы айтқан, ол адамды ұстап, қыш пышақпен ішін кесіп, ішегінің бір бөлігін алып тастап, содан кейін отқа жағатын. Жұмысын аяқтағаннан кейін кесік өздігінен жабылады.
Although psychic surgery varies by region and practitioner, it usually follows some common lines. Without the use of a surgical instrument, a practitioner will press the tips of their fingers against the patient's skin in the area to be treated. The practitioner's hands appear to penetrate into the patient's body painlessly and blood seems to flow. The practitioner will then show organic matter or foreign objects apparently removed from the patient's body, clean the area, and then end the procedure with the patient's skin showing no wounds or scars. In regions of the world where belief in evil spirits is prevalent, practitioners will sometimes exhibit objects, such as glass, saying that the foreign bodies were placed in the patient's body by evil spirits. The 16th century explorer Álvar Núñez Cabeza de Vaca records an account, related to him by Native Americans, of a bearded figure known as "Mala Cosa" (Evil Thing), who would take hold of a person, cut into their abdomen with a flint knife, and remove a portion of their entrails, which he would then burn in a fire. When he was done the incision would close spontaneously.
Филиппин
Филиппинде бұл процедура алғаш рет 1940 жылдары Елеутерио Терте жүйелі түрде орындаған кезде байқалды. Терте және оның шәкірті Тони Агпаоа, Филиппиннің Христиандық спиритистік одағымен байланысты болған сияқты, басқаларды осы процедураға үйретті. 1973 жылы дәрігерлер, ғалымдар және парапсихологтар тобы Филиппин аралдарына медицина қызметкерлері арасында үлкен қызығушылық тудырған құбылысты зерттеу үшін келді. Бұл процедураны жүзеге асырғандардың бірі – актриса Ширли Маклейнмен байланысы арқылы АҚШ-та танымал болған Алекс Орбито. 2005 жылдың 14 маусымында Орбито Канада билігі тарапынан тұтқындалды және алдау жасады деген айып тағылды. 2006 жылдың 20 қаңтарында айыптар алынып тасталды, себебі Орбитоны кінәлі деп табу ықтимал емес болды. Психикалық хирургия 1984 жылдың наурыз айында АҚШ таблоидтарында кеңінен жарияланды, осы кезде әртіс Энди Кауфманға үлкен жасушалы карцинома (сирек кездесетін өкпе қатерлі ісігі) диагнозы қойылғаннан кейін ол алты апталық психикалық хирургия курсына Филиппинге барды. Практик Джун Лабо ірі қатерлі ісіктерді алып тастағанын мәлімдеді, ал Кауфман бұл қатерлі ісіктердің жойылғанына сендірді. Кауфман 1984 жылдың 16 мамырында метастаздық өкпе қатерлі ісігінің салдарынан бүйрек жетіспеушілігінен қайтыс болды.
In the Philippines, the procedure was first noticed in the 1940s, when performed routinely by Eleuterio Terte. Terte and his pupil Tony Agpaoa, who was apparently associated with the Union Espiritista Christiana de Filipinas (The Christian Spiritist Union of the Philippines), trained others in this procedure. In " 1973, a group of medical doctors, scientists, and parapsychologists visited the Philippine Islands to study a phenomenon that was causing increased furor amongst health professionals Filipino psychic surgeons, also known as spiritual/magnetic healers." Alex Orbito, who became well known in the United States through his association with actress Shirley MacLaine was a practitioner of the procedure. On June 14, 2005, Orbito was arrested by Canadian authorities and indicted for fraud. On January 20, 2006, the charges were dropped as it then seemed unlikely that Orbito would be convicted. Psychic surgery made U. S. tabloid headlines in March 1984 when entertainer Andy Kaufman, diagnosed with large cell carcinoma (a rare lung cancer), traveled to the Philippines for a six week course of psychic surgery. Practitioner Jun Labo claimed to have removed large cancerous tumors and Kaufman declared he believed this cancer had been removed. Kaufman died from renal failure as consequence of a metastatic lung cancer, on May 16, 1984.
Бразилия
Бразилиядағы осы практиканың бастауы белгісіз, бірақ 1950 жылдардың соңына қарай елде "рухани емшілер" пайда болды. Олардың көпшілігі Бразилиядағы ірі спиритизм қозғалысымен байланысты болды және өздерінің операцияларын тек қайтыс болған дәрігерлердің рухтары арқылы жасайтындарын мәлімдеді. Доктор Фрицке арнау ретінде тағы Эдсон Квироз және Рубенс Фариас кішілер де жұмыс істеді. Кейіннен Жоао де Фария, сондай-ақ Жоао де Деус атымен де танылған, Гояс штатындағы Абадианияда жұмыс істеген кезде үлкен танымаллыққа ие болды. Фария қазір бірнеше әйелді зорлағаны үшін тұтқындалды және кінәлі деп танылды. Оған ұқсас ондаған айыптаулар сотқа күтіп тұр. Йошиаки Омураның сипаттамаларына сәйкес, Бразилиядағы психикалық хирургия Филиппиндегісінен өзгеше болып көрінеді. Омура Бразилиядағы емшілердің цигун, шиацу массажы және хиропрактикаға ұқсас техникаларды қолданатынын атап көрсетеді. Кейбір науқастарға қоңыр түсті сұйықтық инъекцияланады, ал бақыланған жағдайлардың шамамен 20%-ында ұсақ хирургиялық араласындар жасалған. Ариго өзінің емдеу амалдарын импровизацияланған жағдайларда ас үй пышақтарымен жүргізсе, Омура қан тамырларын қысып, хирургиялық жараларды лицензияланған хирургтер немесе лицензияланған медбикелер жабатынын хабарлайды.
The origins of the practice in Brazil are obscure, but by the late 1950s "spiritual healers" were practicing in the country. Many of them were associated with Spiritism, a major spiritualistic movement in Brazil, and claimed to be performing their operations merely as channels for spirits of deceased medical doctors. Other psychic healers who claimed to channel Dr. Fritz were Edson Queiroz and Rubens Farias Jr. Later, one João de Faria, also known as João de Deus, became popular while he operated in Abadiânia, state of Goiás. Faria has since been arrested and found guilty of the rapes of several women. Dozens of similar accusations are awaiting trial. According to the descriptions of Yoshiaki Omura, Brazilian psychic surgery appears to be different from that practiced in the Philippines. Omura calls attention to the fact that practitioners in Brazil use techniques resembling Qigong, Shiatsu massage, and chiropractic manipulation. Some patients are also injected with a brown liquid, and alleged minor surgery was performed in about 20% of the cases observed. While Arigó performed his procedures using kitchen knives in improvised settings, Omura reports that the clamping of blood vessels and the closing of the surgical wounds were performed by licensed surgeons or licensed nurses.
Солтүстік Америка
1970 жылдары Америкада психикалық стоматология деп аталатын хирургияның ерекше түрі пайда болды. Виллард Фуллер оның ең танымал жақтаушысы болды. Фуллер тіс пломбаларын өздігінен пайда ете алады, күмісті алтын пломбаға айналдыра алады, қисық тістерді түзей алады немесе жаңа тістер шығарады деген қаңтар тарады. Дегенмен, әуескерлер мен күмәнданғандар бұл мәлімдемелердің нақты дәлелдермен расталмағанын анықтады. Бір стоматолог Фуллердің бірнеше науқасын қарап шықты. Бір жағдайда керемет алтын пломбалар темекінің қалдықтарынан пайда болған дақтар болып шықты. Тағы бір жағдайда, керемет жаңа күміс пломба алғанын айтқан әйел, пломбаның бұрыннан бар екенін ұмытып кеткенін мойындады.
In the 1970s a specific form of surgery known as psychic dentistry emerged in America. Willard Fuller was the most well known proponent. It was alleged that Fuller could cause dental fillings to appear spontaneously, change silver into golden fillings, straighten crooked teeth or produce new teeth. However, magicians and skeptics have found these claims to be unsupported by solid evidence. One dentist examined some patients of Fuller. In one case miraculous gold fillings turned out to be tobacco stains. In another case a female patient who reported a miraculous new silver filling admitted she had forgotten that the filling was already there.
Танымал мәдениетте
1989 жылғы "Пенн мен Теллер өлтіріледі" фильмінде комедиялық әуезшілер Пенн мен Теллер психикалық хирургия иллюзиясын қалай жасауға болатынын көрсетеді. 1989 жылғы "Шешілмеген сырлар" эпизодында анасы психикалық операциядан емделгенін айтқан полиция қызметкері бейнеленген, бірақ көп ұзамай қайтыс болды; оның аутопсиясы бірнеше ісіктерді көрсетті. Полицей өзін ауруға шалыққандай көрсету үшін жасырын түрде кіріп, психикалық операция жасауға ниеттенгенін, хирургтің тіндерін қазу үшін қолдануын сезінгенін, сондай-ақ денесінен алынған "кисталар" мен "ісіктердің" дайын тауық еттерінен жасалғанына күдіктенгенін айтты. "Х-файлдар" сериалының алтыншы маусымындағы "Milagro" эпизодында, құрбандарына психикалық операция жасап, оларды өлтірген деген айыппен кісі өлтіруші көрсетілген. BBC телеарнасының Майкл Пэйлинмен бірге түсірілген "Толық шеңбер" сериалында Майкл Пэйлин Филиппиннің Багио ауданында психикалық хирургияның екі бөлек мысалына куә болды. Ол дәрігерге күдік білдіргенде, дәрігер оған батыстық екенін және операцияны түсіну үшін үшінші көзі болу керектігін айтты. Пэйлин басқа дәрігерге операция жасауға көмектесті және сарымсақ қолданғандықтан процедурада ешқандай жұқпа болмайтынын естіді. 1993 жылғы Ана Кастильоның "Құдайдан алыс" романында филиппин дәрігері Толентино Ла Локаға ВИЧ диагнозы қойғаннан кейін психикалық операция жасайды. 1998 жылғы BBC1 сериалының "Жонатан Крик" атты Рождестволық арнайы бағдарламасында "Қара канарей" деп аталатын иллюзионисттің күйеуі эпизодтың басында психикалық операциядан өтеді және операцияның бұл түрі арнайы сюжеттік құрал болып табылады. 1999 жылғы "Айдағы адам" фильмінде Энди Кауфманның өміріне негізделген фильмде Кауфман психикалық операциядан өтеді және "әуезшілікті" байқайды. Кейін ол өліп, оның жерлеу рәсімі көрсетіледі. "Ангел" сериалының 1-ші маусымындағы "Мен бөлшектеліп қалам (Ангел)" эпизодында психикалық хирургиямен айналысатын дәрігер бейнеленген. "Крис Ангел Mindfreak" телешоуының 2-ші маусымындағы "Сукер" эпизодында Крис психикалық хирургияны алдау ретінде түсіндіреді. "Өлімнің 1000 жолы" телешоуында бір алаяқ осы әдіс арқылы кедей ауыл тұрғындарын алдап, содан кейін дені қалған адамнан жұқпалы ауруға шалдыққандықтан қайтыс болды. 2012 жылғы "Қызыл шамдар" фильмінде Симон Сильвер, болжамды экстрасенс, сахнада психикалық операция жасайды. 2016 жылғы "Дэдпул" фильмінің жойылған көрінісінде Уэйд Уилсон (Райан Рейнольдс) қатерлі ісігін емдеу үшін психикалық хирургия клиникасына барады, бірақ клиниканың әлсіз клиенттерді алдап, олардың өмірлік жинақтарын қарапайым әуезшілікке жұмсағанын түсінгеннен кейін, ол қызметкерлердің алдында бас хирургқа шабуыл жасап, өлтіреді.
In the 1989 film Penn & Teller Get Killed, comedic magicians Penn and Teller demonstrate how to perform the illusion of psychic surgery. A 1989 episode of Unsolved Mysteries featured a police officer whose mother claimed to have been cured by psychic surgery, only to die shortly thereafter; her autopsy revealed several tumors. The policeman described himself going undercover to feign illness and pretended to desire psychic surgery, having the feeling of the practitioner using sleight of hand to supposedly dig into his tissue, as well as suspecting that the "cysts" and "tumors" being removed from his body were actually ready made chicken parts. "Milagro", a sixth season episode from The X Files, features a killer accused of using psychic surgery on his victims, killing them in the process. In the BBC TV series Full Circle with Michael Palin, Michael Palin witnesses two separate instances of psychic surgery in the Baguio district of the Philippines. On raising his suspicion with the medic that it seemed a sleight of hand to him, the medic told him he was a westerner and could only understand the surgery if he had a third eye. Palin assists another medic in a surgery and was told that no contamination happens in this procedure because of the use of garlic. In the 1993 novel by Ana Castillo, So Far from God, Filipino Dr. Tolentino performs psychic surgery on La Loca after diagnosing her with HIV. In the 1998 Christmas Special of the BBC1 series Jonathan Creek, entitled "Black Canary", the husband of the illusionist known as Black Canary undergoes psychic surgery at the start of the episode and this form of surgery forms a plot device throughout the special. In the 1999 movie Man on the Moon, a movie based on the life of Andy Kaufman, Kaufman receives psychic surgery and notices the "sleight of hand". He is next seen dead, with his funeral being conducted. In the TV series Angel, Season 1 episode "I Fall to Pieces (Angel)" features a doctor who practices psychic surgery. In the TV show Criss Angel Mindfreak, Season 2 Episode "Sucker", Criss explains psychic surgery as a deception. In the television show 1000 Ways to Die, a con artist was using this to scam poor country people, only to lead to his death when he used it on a leper from whom he caught the disease. In the 2012 movie Red Lights Simon Silver, an alleged psychic, performs a psychic surgery on stage. In a deleted scene from the 2016 movie Deadpool, Wade Wilson (Ryan Reynolds) visits a psychic surgery clinic in an attempt to cure his cancer, but upon realizing the clinic is scamming innocent clients into spending their life savings on simple sleight of hand, he attacks and murders the head surgeon in front of the staff.