Кіріспе

1993 жылы жарық көрген Терри Пратчеттің "Диск әлемі" романы – британдық жазушы Терри Пратчеттің "Қарулы ерлер" атты фантастикалық романы, "Диск әлемі" сериясының 15-шы кітабы, алғаш рет 1993 жылы жарық көрді. Бұл "Диск әлеміндегі" Анкх-Морпорк қалалық күзеті туралы екінші роман. Осы кітапта сержант шеніне дейін көтерілген Ангуа фон Убервальд констеблі таныстырылады. Роман барысында констебль міндетін атқаруға көтерілген Детрит ланс-констеблі де күзет құрамына жаңа мүше ретінде қосылады, бірақ ол бұрын "Қозғалмалы суреттер" сияқты басқа "Диск әлемі" романдарының да кейіпкері болған. Сондай-ақ, констебль міндетін атқаруға көтерілген Кэдди ланс-констеблінің жалғыз рет пайда болуы да ерекше атап өтуге лайық.

Сюжет

Эдвард д'Ит, қасқыр және асыл отбасының ұлы, Анкх-Морпорк монархиясын қалпына келтіру қаладағы әлеуметтік өзгерістерді шешеді деп сендіреді, бұл өзгерістер оның отбасының төмендеуіне себеп болған деп санайды. Ол патша отбасының тарихын зерттейді және Морковь Темірқорытқыш ұл шын мәнінде тақтың заңды мұрагері екенін анықтайды. Сол арада Анкх-Морпорк қалалық күзетінің капитаны Сэмюэл Ваймс Анкх-Морпорктегі ең бай әйел Сибил Рамкинмен үйлену тойына дайындалады. Ол сонымен қатар әртүрлілікті қамтамасыз ету үшін өзіне қосылуы талап етілген жаңа сарбаздармен де жұмыс істеуі керек: Кадди (ергежейлі тоқпан), Детритус (тролль) және Ангуа (құрт) (бірақ Морковь бұл туралы хабарсыз және оның әйел болғандықтан қосылғанын ойлайды). Қаланың гильдиялары арасында түсініксіз кісі өлтірулер тізбегі орын алғанда, Лорд Ветинари Ваймске тергеу жүргізуге тыйым салады, бұл Ваймстің тергеу жүргізуін қамтамасыз ету үшін жасалған табысты амал. Кадди мен Детритус бірге жұмыс істеуге мәжбүр болады, нәтижесінде олар достық қарым-қатынасқа ие болады, өйткені олар ұзақ жылдар бойы бойына сіңген нәсілдік антагонизмін жеңеді. Ангуа сөйлейтін иттің Гасподпен жұмыс істейді, сонымен қатар Морковьпен романтикалық қарым-қатынас құрады, ол оның құрт екенін нашар түсінеді. Д'Ит Дискіден алғашқы және жалғыз қолға ұсталатын қару, гоннын Ассасиндер гильдиясынан ұрлап, Веттинари үкіметін өлтіру арқылы беделсіздендіруге тырысады. Гонн иесі кез келген адам құрылғыға құмар болып кетеді. Д'Ит жоспарын Ассасиндер гильдиясының басшысы доктор Крусеске ашқаннан кейін, Крусес оны өлтіреді және жоспарды өзіне алады. Күзет Крусестің Веттинариді өлтіруіне кедергі келтіреді, бірақ осы процесте Кадди мен Ангуа қаза табады. Ваймс пен Морковь Крусеспен бетпе-бет келіп, оны қарусыздандырады, ал Морковь Ваймске гоннның құмарлығына қарсы тұруға көмектеседі. Крусес Морковьқа өзінің патшалық мұрагер екендігінің дәлелін береді, содан кейін Морковь оны қылышымен өлтіреді және дәлелдерді де, бөлшектелген гоннды да Каддимен бірге жерлейді. Құртты күміс қарумен ғана өлтіруге болады, сондықтан Ангуа айдың шығуымен қайта тіріледі. Ваймс пен Рамкин үйленеді. Жақында болған оқиғалар Түнгі күзеттің беделін арттырып, көптеген жаңа сарбаздарды әкелді. Морковь Веттинариге барады, ол Морковьтен жеке талаптарды күтеді, өйткені ол енді Патрицианды шантаждау үшін күшті позицияда. Бірақ Морковь Веттинариден қалалық күзетті тиімді, біріктірілген, жан-жақты полиция күшіне айналдыру жоспарын жүзеге асыруды сұрайды, сонымен қатар жақсы жұмыс жағдайларын қамтамасыз етуді сұрайды. Веттинари келіседі, Морковьті Күзет капитаны етіп тағайындайды және Ваймсті қайта құрылған Күзет командирі лауазымына көтереді, сонымен қатар рыцарь дәрежесін береді.

Қабылдау

Publishers Weekly оны "[Пратчетт] бұрынғы романдарындай әрқашан күлкілі" деп санамады, бірақ "әңгімелер өте күлкілі" екенін атап өтті және "нақты себеп-салдар байланысы" болмаса да, бұл "маңызды емес" екенін айтты. Kirkus Reviews оны "әрқашан көңілді, кейде қатты күлкілі болатын" серияның "орташа деңгейдегі туындысы" деп бағалады. Брендон Сандерсон оны "ақылға қонымды, ғылыми, сатиралық күлкіге толы" деп сипаттап, "керемет қарқынмен" және "тартымды" кейіпкерлерге ие екенін айтты.