Жұмыс уақыты және еңбек құқығы

Кіріспе

Ақы төленетін еңбекке жұмсалатын уақыт – адамның ақы төленетін жұмыста өткізген уақыты. Жеке шаруашылық, балаларға немесе үй жануарларына күтім жасау сияқты ақысыз еңбек жұмыс аптасына жатпайды. Көптеген елдер заңмен жұмыс аптасын реттейді, мысалы, күнделігі ең төменгі демалыс уақытын, жылдық еңбек демалысын және апталық жұмыс уақытының ең жоғарғы шегін белгілейді. Жұмыс уақыты әр адам үшін әртүрлі болуы мүмкін, көбінесе экономикалық жағдайларға, орналасқан жерге, мәдениетке, өмір салтына және адамның табыс көзінің тиімділігіне байланысты. Мысалы, балаларын асырап, үлкен ипотека төлеп жүрген адам, тұрмыстық шығындарды жабу үшін, сол табысқа ие, бірақ тұрғын үй бағасы төмен адамнан көбірек жұмыс істеуі мүмкін. Ұлыбритания сияқты дамыған елдердегі кейбір жұмысшылар толық жұмыс күнін таба алмағандықтан жартылай жұмыс істейді, ал көптегендер балаларға немесе басқа отбасы мүшелеріне күтім жасау үшін жұмыс уақытын қысқартуды таңдайды; кейбіреулер жай ғана бос уақытты арттыру үшін таңдайды. Стандартты жұмыс уақыты (немесе қалыпты жұмыс уақыты) – жұмыс уақытын күніне, аптасына, айына немесе жылына шектеу туралы заңнаманы білдіреді. Жұмыс беруші заңмен белгіленген талаптарға сәйкес, қосымша жұмыс уақыты үшін жоғары төлем жасайды. Әлем елдеріндегі стандартты жұмыс уақыты аптасына 40-44 сағатты құрайды (бірақ барлық жерде де емес: Францияда аптасына 35 сағаттан Солтүстік Кореядағы еңбек лагерьлерінде аптасына 105 сағатқа дейін) және қосымша төлемдер әдеттегі сағаттық төлемнен 25%-50% жоғары. Жұмыс уақытының ең жоғарғы шегі – қызметкердің жұмыс істей алатын ең көп уақыты. Қызметкер ең жоғарғы жұмыс уақыты заңда белгіленген шектен аспауы тиіс. Дамыған экономикаларда жұмыс уақыты уақыт өте келе айтарлықтай қысқарды, ал еңбек өнімділігі мен нақты жалақы артты. 1900 жылы американдық жұмысшылар қазіргі жұмысшылардан 50% көбірек жұмыс істеген.

Аңшы-жинақшы

1960 жылдан бері антропологтар, тарихшылар және әлеуметтанушылар арасындағы жалпы пікір ертедегі аңшы-жинаушылар қоғамдары капиталистік және аграрлық қоғамдарға қарағанда көбірек бос уақытқа ие болғандығын көрсетеді; мысалы, !Кунг бушмендерінің бір лагері аптасына екі жарым күн, күніне шамамен 6 сағат жұмыс істеген деп есептеледі. Жинақталған салыстырулар көрсеткендей, орташа жұмыс күні бес сағаттан аз болған. Ұжымдық келісімдер мен жұмысшыларды қорғау заңдарына дейін компаниялар үшін қымбат жабдықтардан максималды пайда табу үшін ұзақ жұмыс уақытын ұйымдастырудың қаржылық ынтасы болды. Мәліметтерге сәйкес, кейбір өнеркәсіп орындарында жұмыс кестесі күніне 12-16 сағат, аптасына 6-7 күнге дейін созылған. 20 ғасырда жұмыс уақыты шамамен жартысына қысқарды, бұл экономикалық өсімнің жаңаруымен және білікті жұмысшылар үшін бәсекелестік күшеюімен қатар, кәсіподақтардың, ұжымдық келіссөздердің және прогрессивті заңнаманың қолдауының нәтижесі болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін көптеген өнеркәсіптік дамыған елдерде апталық жұмыс уақыты 40 сағатқа дейін төмендеді. Жұмыс уақытын шектеу Адам құқықтарының жалпы декларациясында, Экономикалық, әлеуметтік және мәдени құқықтар туралы халықаралық келісімде және Еуропалық әлеуметтік хартада жарияланды. Еуропада бұл үрдіс одан да жылдамдады: мысалы, Франция 2000 жылы аптасына 35 сағаттық жұмыс уақытын қабылдады. 1995 жылы Қытай 40 сағаттық жұмыс аптасын бекітті, сонымен қатар сенбі күндері жартылай жұмыс күнін жойды (бірақ бұл кеңінен қолданылмады). Оңтүстік Корея сияқты индустрияланушы экономикалардағы жұмыс уақыты, дамыған өнеркәсіптік елдерге қарағанда әлі де жоғары болғанымен, тұрақты түрде төмендеп келеді. Технология жұмысшылардың өнімділігін арттыруға жалғасты, бұл жұмыс уақыты қысқарғанда тұрмыс деңгейінің өсуіне мүмкіндік берді. Дамыған экономикаларда тауар өндіруге жұмсалатын уақыт азайғандықтан, қызмет көрсетуге жұмыс уақытының көбірек бөлігі қол жетімді болды, нәтижесінде жұмыс күшінің көп бөлігі салалар арасында ауысты. Экономикалық өсім, ақшалай тұрғыда, материалдық игіліктерді өндіруге тікелей үлес қосатын салалар емес, денсаулық сақтау, білім беру, мемлекеттік басқару, қылмыстық сот жүйесі, түзету мекемелері және басқа да салаларға шоғырланған. 2000 жылдардың ортасында Нидерланды индустриялық дамыған елдер арасында орташа апталық жұмыс уақыты 30 сағаттан төмен болған алғашқы ел атанды.

Since the 1960s, the consensus among anthropologists, historians, and sociologists has been that early hunter gatherer societies enjoyed more leisure time than is permitted by capitalist and agrarian societies; for instance, one camp of !Kung Bushmen was estimated to work two and a half days per week, at around 6 hours a day. Aggregated comparisons show that on average the working day was less than five hours. Before collective bargaining and worker protection laws, there was a financial incentive for a company to maximize the return on expensive machinery by having long hours. Records indicate that work schedules as long as twelve to sixteen hours per day, six to seven days per week were practiced in some industrial sites. Over the 20th century, work hours shortened by almost half, partly due to rising wages brought about by renewed economic growth and competition for skilled workers, with a supporting role from trade unions, collective bargaining, and progressive legislation. The workweek, in most of the industrialized world, dropped steadily, to about 40 hours after World War II. The limitation of working hours is also proclaimed by the Universal Declaration of Human Rights, International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights, and European Social Charter. The decline continued at a faster pace in Europe: for example, France adopted a 35 hour workweek in 2000. In 1995, China adopted a 40 hour week, eliminating half day work on Saturdays (though this is not widely practiced). Working hours in industrializing economies like South Korea, though still much higher than the leading industrial countries, are also declining steadily. Technology has also continued to improve worker productivity, permitting standards of living to rise as hours decline. In developed economies, as the time needed to manufacture goods has declined, more working hours have become available to provide services, resulting in a shift of much of the workforce between sectors. Economic growth in monetary terms tends to be concentrated in health care, education, government, criminal justice, corrections, and other activities rather than those that contribute directly to the production of material goods. In the mid 2000s, the Netherlands was the first country in the industrialized world where the overall average working week dropped to less than 30 hours.

Жұмыс аптасының құрылымы

Жұмыс аптасының құрылымы әртүрлі мамандықтар мен мәдениеттер арасында едәуір өзгешеліктерді көрсетеді. Батыс елдеріндегі жалақы алатын жұмыскерлер арасында жұмыс аптасы көбінесе дүйсенбіден жұмаға дейін немесе сенбіге дейін созылады, ал демалыс күндері жеке істер мен демалысқа арналады. Батыста жексенбі күні христиан дініндегі тынығу күні саналғандықтан, осы күнді демалысқа бөліп алады. Американдық дәстүрлі жұмыс уақыты дүйсенбіден жұмаға дейін сағат 9:00-ден 17:00-ге дейін, яғни бес күндік аптада әр күні сегіз сағаттан жұмыс істеу, жалпы сомасы 40 сағатты құрайды. «9-дан 5-ке дейін» деген тіркес осыдан шыққан, ол әдеттегі және мүмкін, көңілсіз жұмысты сипаттау үшін қолданылады. Жағымсыз мағынада қолданғанда, ол маңызды емес немесе шаршататын мамандықты білдіреді. Бұл тіркес сондай-ақ адамның кәсіпкер немесе жеке жұмыспен айналысатын адам емес, көбінесе ірі компаниядағы қызметкер екенін көрсетеді. Бейтарап тұрғыдан алғанда, бұл тұрақты жұмыс кестесі мен карьералық тәуекелдің төмендігін білдіреді, бірақ бәрібір бағынышты жағдайдағы қызмет. Іс жүзінде жұмысқа жұмсалатын нақты уақыт, үзілістердің болуына немесе болмауына байланысты өзгереді. Көптеген дәстүрлі кеңсе қызметкерлері осы сағаттар ішінде басшылықтың тапсырмаларын орындау үшін кеңседе болуға міндетті болғандықтан, бұл тіркес пен бағыныштылық арасында байланыс бар. Жұмыс орындаларындағы жұмыс уақыты икемдірек болды, бірақ бұл тіркес әлі де жиі қолданылады, тіпті бұл термин сөзбе-сөз қолданылмайтын жағдайларда да.

Бір жұмысшыға шаққандағы орташа жылдық жұмыс уақыты

Келесі тізім - ЭЫДҰ мүше мемлекеттерінің еңбек күшіне қатысушыларының орташа жылдық жұмыс сағаттары. 2022 жылғы мәліметтер бойынша, Колумбия, Мексика және Коста-Рика жылына жұмыс істеген сағаттар саны бойынша ең жоғары көрсеткіштерді тіркеді. Греция Еуроодақта жылына орташа есеппен 1886 сағатпен ең жоғары көрсеткішті көрсетті, ал Германия – 1340 сағатпен ең төменгі көрсеткішті тіркеді. Еуропалық емес елдер арасында Жапония мен Канада ең төменгі орындарда.

The following list is the average annual hours worked by participants in the labor force of the OECD member states. As of 2022, Colombia, Mexico, and Costa Rica ranked the highest number of hours worked per year. Greece ranked the highest In EU with 1886 average hours per year, while Germany ranked the lowest with 1340 average hours worked respectively. Japan and Canada ranked lowest amongst non European countries. +Average labor hours per worker in OECD countriesCodeCountry19501960197019801990200020052010201520202022AUSAustralia 1853185218081778175116831707AUTAustria 167516321552149514001443BELBelgium 188317071663158915781574157514811525BGRBulgaria 164016591645164416051618CANCanada 192518271797178717451715171216441686CHLChile 2422226321572070199418251962COLColombia 2194 2405CRICosta Rica 2358236223522243214819132149HRVCroatia 192219261942182718341810CYPCyprus 192618471845182416981837CZECzechia 190018031799175117051754DNKDenmark 184515771441146614511422140713461371ESTEstonia 188419131785176316541770EU27European Union 167816521632160715131570FINFinland 1967191817321671165016131585155515311498FRAFrance23512188199318061645155815321540151914021511DEUGermany 146614321426140113321340GRCGreece 1976199820251931193517281886HUNHungary 23482082193218341766174616601699ISLIceland 195416881665169616371528151114351449IRLIreland 233521232081193318831721177117461657ISRIsrael 1904203319661957189517831891ITAItaly 185018111777171815591694JPNJapan 224321212031182117751733171915981607KORKorea, Republic of 2163208319081901LVALatvia 172816661692166315771553LTULithuania 163016591697167315951624LUXLuxembourg 160215501517151414271473MLTMalta 224621672136195518271881MEXMexico 217421052150214021242226NLDNetherlands 180915561454146414341420142613991427NZLNew Zealand 1809183618151755175317391748NORNorway 183515801503145714061395139213691424OECDOECD 196618931860182517931772176416871751POLPoland 186918551831186217661814PRTPortugal 196318491806177017501746173216131635ROURomania 185318771841178617951808RUSRussian Federation 198219891976197818741874SVKSlovakia 181617691805175415721622SVNSlovenia 171016971680168715151619ESPSpain 19361763175317241706169415771643SWESweden18241718156513821423148614531484146614241440CHESwitzerland 171316901611157714951528TURTurkey 2086195718661937193618771811 1732GBRUnited Kingdom 177516191618155815441507152513671531USAUnited States19681952190718161833183217941772178317671810

+ ЭЫДҰ елдеріндегі бір жұмыскерге шаққандағы орташа еңбек сағаттары

Код Ел 1950 1960 1970 1980 1990 2000 2005 2010 2015 2020 2022
AUS Австралия 1853 1852 1808 1778 1751 1683 1707
AUT Австрия 1675 1632 1552 1495 1400 1443
BEL Бельгия 1883 1707 1663 1589 1578 1574 1575 1481 1525
BGR Болгария 1640 1659 1645 1644 1605 1618
CAN Канада 1925 1827 1797 1787 1745 1715 1712 1644 1686
CHL Чили 2422 2263 2157 2070 1994 1825 1962
COL Колумбия 2194 2405
CRI Коста-Рика 2358 2362 2352 2243 2148 1913 2149
HRV Хорватия 1922 1926 1942 1827 1834 1810
CYP Кипр 1926 1847 1845 1824 1698 1837
CZE Чехия 1900 1803 1799 1751 1705 1754
DNK Дания 1845 1577 1441 1466 1451 1422 1407 1346 1371
EST Эстония 1884 1913 1785 1763 1654 1770
EU27 Еуроодақ 1678 1652 1632 1607 1513 1570
FIN Финляндия 1967 1918 1732 1671 1650 1613 1585 1555 1531 1498
FRA Франция 2351 2188 1993 1806 1645 1558 1532 1540 1519 1402 1511
DEU Германия 1466 1432 1426 1401 1332 1340
GRC Греция 1976 1998 2025 1931 1935 1728 1886
HUN Венгрия 2348 2082 1932 1834 1766 1746 1660 1699
ISL Исландия 1954 1688 1665 1696 1637 1528 1511 1435 1449
IRL Ирландия 2335 2123 2081 1933 1883 1721 1771 1746 1657
ISR Израиль 1904 2033 1966 1957 1895 1783 1891
ITA Италия 1850 1811 1777 1718 1559 1694
JPN Жапония 2243 2121 2031 1821 1775 1733 1719 1598 1607
KOR Корея, Республика 2163 2083 1908 1901
LVA Латвия 1728 1666 1692 1663 1577 1553
LTU Литва 1630 1659 1697 1673 1595 1624
LUX Люксембург 1602 1550 1517 1514 1427 1473
MLT Мальта 2246 2167 2136 1955 1827 1881
MEX Мексика 2174 2105 2150 2140 2124 2226
NLD Нидерланды 1809 1556 1454 1464 1434 1420 1426 1399 1427
NZL Жаңа Зеландия 1809 1836 1815 1755 1753 1739 1748
NOR Норвегия 1835 1580 1503 1457 1406 1395 1392 1369 1424
OECD ЭЫДҰ 1966 1893 1860 1825 1793 1772 1764 1687 1751
POL Польша 1869 1855 1831 1862 1766 1814
PRT Португалия 1963 1849 1806 1770 1750 1746 1732 1613 1635
ROU Румыния 1853 1877 1841 1786 1795 1808
RUS Ресей Федерациясы 1982 1989 1976 1978 1874 1874
SVK Словакия 1816 1769 1805 1754 1572 1622
SVN Словения 1710 1697 1680 1687 1515 1619
ESP Испания 1936 1763 1753 1724 1706 1694 1577 1643
SWE Швеция 1824 1718 1565 1382 1423 1486 1453 1484 1466 1424 1440
CHE Швейцария 1713 1690 1611 1577 1495 1528
TUR Түркия 2086 1957 1866 1937 1936 1877 1811 1732
GBR Ұлыбритания 1775 1619 1618 1558 1544 1507 1525 1367 1531
USA АҚШ 1968 1952 1907 1816 1833 1832 1794 1772 1783 1767 1810

Үндістан

Теориялық тұрғыдан алғанда, Үндістанның еңбек заңнамасы еңбек құқықтарын қорғауға бағытталған. Дегенмен, кеңсе қызметкерлері, әйелдер және IT саласының қызметкерлері ресми түрде мойындалмаған түрде қосымша жұмыс уақытын ақысыз жұмыс істеуге мәжбүр. Жақында бағдарламалық қамтамасыздандыру саласындағы миллиардер, бас директор Нараяна Мурти: «Біздің жастарымыз Батыстан жағымсыз әдеттерді қабылдап алуға бейім. Менің тілегім – жастарымыз «Бұл менің елім. Мен аптасына 70 сағат жұмыс істегім келеді» десін. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін немістер мен жапондар да осылай істеді», – деді. Бұл өнімділікті арттыру және коронавирустық пандемия салдарынан туған шығындарды өтеу мақсатында 70 сағаттық жұмыс аптасын көптеген еркек бас директорлардың қолдауымен ұлттық пікірталасқа ұласты. 70 сағаттық жұмыс аптасы күніне шамамен 12 сағаттан, аптасына алты күн жұмыс істеуді білдіреді, бұл IT саласында ресми емес құбылыс ретінде кең таралған. Еңбек заңнамасы болғанына қарамастан, барлық жұмыс орындарындағы әйелдердің артық жұмыс істеу қаупі жоғары. Көптеген әйелдер кеңседе де, үйде де аптасына 70 сағаттан астам жұмыс істейді. Пандемия басталғаннан бері түрлі үнді бас директорлары осы зиянды жұмыс мәдениетін үнемі қолдап келеді.

Оңтүстік Корея

Оңтүстік Кореяда ЭЫДҰ елдері арасында жұмыс уақытының ең жылдам қысқаруы байқалады, бұл үкіметтің барлық деңгейде жұмыс уақытын қысқартуға және демалыс пен бос уақытты арттыруға бағытталған белсенді әрекетінің нәтижесі. 2004 жылы 1000-нан астам қызметкері бар компаниялар үшін міндетті 40 сағаттық бес күндік жұмыс аптасы енгізілді. Жұмыс уақытынан тыс апта ішінде 12 сағатқа дейін, ал демалыс күндері тағы 16 сағатқа дейін жұмыс істеу заңмен рұқсат етілген. 40 сағаттық жұмыс аптасы 2005 жылы 300 және одан көп, 2006 жылы 100 және одан көп, 2007 жылы 50 және одан көп, 2008 жылы 20 және одан көп қызметкері бар компанияларға таратылды және 2011 жылдың шілдесінде елінің барлық жұмыскерлеріне толыққанды қолданыс тапты. Үкімет мемлекеттік мерекелер санын 2013 жылы 16 күнге дейін үздіксіз арттырды, бұл АҚШ-тың 10 күнінен артық, ал Ұлыбританияның 8 күнінен екі есе көп. Бұл күш-жігерге қарамастан, Оңтүстік Кореядағы жұмыс уақыты әлі де салыстырмалы түрде ұзақ, 2019 жылы орташа жұмыс уақыты жылына 1967 сағатты құрады.

Жапония

Жапонияда жұмыс уақыты қысқарып келеді, бірақ көптеген жапондықтар әлі де ұзақ жұмыс істейді. Жақында Жапонияның Денсаулық сақтау, еңбек және әлеуметтік министрлігі (ЖҚЖМ) жұмыс уақытын реттейтін ережелерге үлкен өзгерістер енгізуді ұсынатын есеп жобасын жариялады. Ұсыныстың негізгі бөлігі – кеңсе қызметкерлерін штаттан тыс жұмыс үшін қосымша төлемақыдан босату. Жапонияда 8 сағаттық жұмыс күні және 40 сағаттық жұмыс аптасы (белгілі бір жұмыс орындарында 44 сағат) белгіленген. Көбінесе жұмыс уақытының лимиті: аптасына 15 сағат, екі аптада 27 сағат, төрт аптада 43 сағат, айына 45 сағат, екі айда 81 сағат және үш айда 120 сағатты құрайды. Дегенмен, кейбір жұмысшылар физикалық немесе метафоралық түрде "есепке алусыз" бірнеше сағат жұмыс істеу арқылы бұл шектеулерді айналып өтеді. Штаттан тыс жұмыс үшін төленетін үстеме ақы қалыпты сағаттық жалақының 125%-нан кем және 150%-нан артық болмауы керек. Жапонияда жұқпалы ауру – ерте өлімге алып келетін ауыр әлеуметтік проблема болып саналады, бұл құбылыс "кароши" деп аталады, яғни шамадан тыс жұмыс істеуден туындаған өлім.

Қытай материгі

Қытайда аптасына 40 сағаттық жұмыс уақыты қабылданды, сондай-ақ сенбі күні жартылай күн жұмыс істеу жойылды. Дәстүр бойынша қытайлықтар көп сағат жұмыс істеген, бұл көптеген адамның шамадан тыс жұмыс істеуден қаза болуына әкелді. 2014 жылы мемлекеттік БАҚ жылына 600 мың адамның күрт қаза тапқанын хабарлады, олардың бір бөлігі шамадан тыс жұмыс істеуден көз жұмған. Осыған қарамастан, соңғы үш онжылдық бойы еңбек өнімділігінің артуы, еңбек заңнамасының жақсаруы және екі күндік демалысқа көшудің нәтижесінде жұмыс уақыты азайған. Бұл тенденция зауыттар мен кеңсе қызметкерлеріне де әсер етті, олар жеңіл жұмыс кестесіне деген сұраныстың артуына жауап беріп жатыр. «996» жұмыс уақыты жүйесі деп аталатын бұл тәртіп бойынша қызметкерлер аптасына алты күн сағат 09:00-ден 21:00-ге дейін жұмыс істейді, түскі үзіліс пен орталық уақыттағы ұйқыға екі сағат, ал кешкі асқа бір сағат бөлінеді. Alibaba компаниясының негізін қалаушы Джек (Юн) Ма және JD.Com компаниясының негізін қалаушы Ричард (Кяндонг) Лю бұл кестеге жоғары баға беріп, осы кесте Қытайдың Alibaba және Tencent сияқты технологиялық алыптарының қазіргі деңгейге жеткеніне көмектескенін айтты.

Гонконг

Гонконгта максималды және нормативтік жұмыс уақыты туралы заңнама жоқ. Гонконгтағы толық жұмыс күнімен жұмыс істейтін қызметкерлердің орташа апталық жұмыс уақыты 49 сағатты құрайды. Гонконг университетінің қоғамдық пікірді зерттеу тобы жүргізген сауалнама бойынша, респонденттердің 79% Гонконгтағы еңбектің қосымша уақытының мәселесі "ауыр" екенімен келіседі, ал респонденттердің 65% максималды жұмыс уақытын заңдастыруды қолдайды. Гонконгта сауалнамаға қатысушылардың 70% қосымша жұмыс уақыты үшін ешқандай төлем алмайды. 2012 жылдың 26 қарашасында Хонконг Әкімшілігінің Еңбек департаменті «Стандартты жұмыс уақыты бойынша саясатты зерттеу есебін» жариялады. Есеп үш негізгі саланы қамтиды: (1) жұмыс уақытын реттеудегі басқа елдердің тәжірибесі мен жүйелері; (2) әртүрлі салалардағы қызметкерлердің жұмыс уақытының қазіргі жағдайы; (3) Гонконгта стандартты жұмыс уақытын енгізудің ықтимал әсерін бағалау. Таңдалған параметрлерге сәйкес, ең жұмсақтан ең қатаңға дейін еңбек құнының өсуі 1,1 миллиардтан 55 миллиард гонконг долларына дейін болуы мүмкін, бұл 957 100 (барлық қызметкерлердің 36,7%) және 2 378 900 (барлық қызметкерлердің 91,1%) қызметкерге әсер етеді. Қоғамның әртүрлі салалары Гонконгтағы стандартты жұмыс уақытына қатысты алаңдаушылық білдіреді. Бұл мәселелер төмендегідей жиынтықталады:

Еңбек ұйымдары

Гонконгтың Католиктік еңбек мәселелері жөніндегі комиссиясы үкіметтен Гонконгта стандартты жұмыс уақытын заңмен реттеуді талап етеді және аптасына 44 сағат стандартты, 54 сағат ең көп жұмыс уақытын ұсынады. Ұйымның пікірінше, ұзақ жұмыс уақыты қызметкерлердің отбасылық және қоғамдық өміріне, сондай-ақ денсаулығына зиян келтіреді. Сондай-ақ, қазіргі Еңбек кодексі қызметкерлердің құқықтарын қорғайтын, еңбекақысымен қосымша жұмыс уақытының төлемақысын, жұмыс уақытының лимитін және демалыс күндері үшін төлемақыны реттемейді.

Кәсіпорындар мен байланысты ұйымдар

Жалпы алғанда, бизнес саласы жұмыс және жеке өмірдің тепелін сақтаудың маңызды екендігімен келіседі, бірақ жұмыс уақытын шектеуді реттейтін заңнаманы қолдамайды. Олардың пікірінше, «стандартты жұмыс уақыты» жұмыс және жеке өмірдің тепелін қамтамасыз етудің ең тиімді жолы емес, ал Гонконгтағы ұзақ жұмыс уақытының басты себебі – жұмыс күшінің жеткіліксіздігі. Century Environmental Services Group компаниясының басқарушы директоры Кэтрин Ян: «Қаржылық жағдайға байланысты қызметкерлер жоғары жалақы алу үшін көбірек жұмыс істеуге ниетті болуы мүмкін. Егер стандартты жұмыс уақытын енгізу туралы заң қабылданса, жұмыс берушілер қызметкерлерге жоғары жалақы төлеуге мәжбүр болады, сондықтан олар қызметкерлерге үстеме ақы төлеудің орнына, жұмыс тапсырмаларын бөліп, жартылай штаттан жұмыс істейтін қызметкерлерді жалдауды қалауы мүмкін». Оның ойынша, бұл жағдай қызметкерлердің күнкөріс үшін екі жартылай штатты жұмыс іздеуіне әкелуі мүмкін, бұл олардың бір жұмыстан екіншісіне жол жүруге көбірек уақыт жұмсауына себеп болады. Гонконг Сауда палатасының төрағасы Чоу Чунг Конг, «барлыққа бірдей» стандартты жұмыс уақытын енгізудің, әсіресе бухгалтерлер мен адвокаттар үшін, өте қиын екенін айтады. Сонымен қатар, ол стандартты жұмыс уақыты жеке қызметкерлердің жұмыс уақытын қысқартуы мүмкін, бірақ олардың нақты табысын арттырмайды деп санайды. Бұл еңбек нарығында жартылай штаттан жұмыс істейтіндердің санының өсуіне де алып келуі мүмкін. Гонконгтың Шуе Ян университетінің Бизнес, экономика және қоғамдық істерді зерттеу орталығы мен Кәсіпкерлік және әлеуметтік дамуды зерттеу орталығы бірлесіп жүргізген зерттеуге сәйкес, сауалнамаға қатысқан компаниялардың 16%-ы стандартты жұмыс уақытын қарастыруға болатынын, ал 55%-ы оны енгізудің қиын екенін айтты. Еңбек кеңесіндегі жұмыс берушілер өкілі Стэнли Лау стандартты жұмыс уақыты Гонконгтың бизнес ортасын толығымен өзгертіп, шағын және орта бизнеске әсер етіп, бизнестің бәсекеге қабілеттілігін әлсірететінін мәлімдеді. Оның пікірінше, үкімет жұмыс берушілерді үстеме жұмыс үшін жалақы төлеуге ынталандыра алады және стандартты жұмыс уақытын реттеудің қажеті жоқ.

Generally, business sector agrees that it is important to achieve work–life balance, but does not support a legislation to regulate working hours limit. They believe "standard working hours" is not the best way to achieve work–life balance and the root cause of the long working hours in Hong Kong is due to insufficient labor supply. The managing director of Century Environmental Services Group, Catherine Yan, said "Employees may want to work more to obtain a higher salary due to financial reasons. If standard working hour legislation is passed, employers will need to pay a higher salary to employees, and hence the employers may choose to segment work tasks to employer more part time employees instead of providing overtime pay to employees." She thinks this will lead to a situation that the employees may need to find two part time jobs to earn their living, making them wasting more time on transportation from one job to another. The Chairman of the Hong Kong General Chamber of Commerce, Chow Chung kong believes that it is so difficult to implement standard working hours that apply "across the board", specifically, to accountants and barristers. In addition, he believes that standard working hours may decrease individual employees' working hours and would not increase their actual income. It may also lead to an increase of number of part timers in the labor market. According to a study conducted jointly by the Business, Economic and Public Affairs Research Centre and Enterprise and Social Development Research Centre of Hong Kong Shue Yan University, 16% surveyed companies believe that a standard working hours policy can be considered, and 55% surveyed think that it would be difficult to implement standard working hours in businesses. Employer representative in the Labour Advisory Board, Stanley Lau, said that standard working hours will completely alter the business environment of Hong Kong, affect small and medium enterprise and weaken competitiveness of businesses. He believes that the government can encourage employers to pay overtime salary, and there is no need to regulate standard working hours.

Саяси партиялар

2012 жылдың 17-18 қазанында Гонконгтағы Заң шығару кеңесінің мүшелері «жұмыс уақытын реттеу туралы заң» мәселесін талқылады. Ченг Квок Чхе «Кеңес Үкіметті осы заң шығару сессиясында жұмыс уақытын реттеу туралы заң жобасын енгізуге шақырады, оның мазмұнында апталық стандартты жұмыс сағаттарының саны және қосымша еңбекақысы көрсетілуі тиіс» деген ұсыныс енгізді. Бұл ұсыныс функционалдық және географиялық сайлау округтерінің екеуі де қолдау көрсетпегендіктен қабылданбады. Гонконг Кәсіподақтар Федерациясы стандартты жұмыс аптасын 44 сағат деп ұсынды, ал қосымша жұмыс істегені үшін жалақы әдеттегіден 1,5 есе көп төленуі керек. Олар стандартты жұмыс уақытын реттеудің жұмыс берушілерді қызметкерлерді жалақысыз жұмыс істеуге мәжбүрлеуіне жол бермейтініне сенімді. Демократиялық Альянс (DAB) өкілі Элизабет Кват стандартты жұмыс уақытын еңбек саясатының бір бөлігі деп санайды және оның отбасылық саясатқа қатысы жоқ екенін айтты. Young DAB вице-президенті Вай Хун Чан стандартты жұмыс уақыты шағын және орта кәсіпорындарға шектеулер қоятынын мәлімдеді. Ол Үкімет жұмыс уақытын реттеу туралы заң шығару алдында бұл мәселені халықпен кеңінен талқылауы керек деп ойлады. Демократиялық партия Гонконг тұрғындарының жұмыс, демалыс және ойын-сауық арасындағы тепе-теңдігін қамтамасыз ету үшін 44 сағаттық стандартты жұмыс аптасын және міндетті қосымша еңбекақысын ұсынды. Еңбек партиясы жұмыс уақытын реттеудің жұмыс пен жеке өмір арасындағы тепе-теңдікті қамтамасыз етуге көмектесетініне сенді. Олар 8 сағаттық жұмыс күні, 44 сағаттық стандартты жұмыс аптасы, 60 сағаттық максималды жұмыс аптасы және әдеттегіден 1,5 есе артық қосымша еңбекақысын ұсынды. Гонконг пен Коулунның Еңбек Одақтары Федерациясының мүшесі Пун Сюйпин барлық салалар үшін жұмыс уақытын шектеуге болады деп санайды; жұмыс уақытын реттеу жұмыс берушілердің қызметкерлерге қосымша жұмыс істегені үшін уақтылы төлеуін қамтамасыз етеді және қызметкерлердің денсаулығын сақтайды. Азаматтық партия 2012 жылғы Заң шығарушы сайлауда «отбасылық саясатты қолдау мақсатында апталық стандартты жұмыс уақытын 44 сағатқа дейін белгілеуді жан-жақты қарастыруды» ұсынды. Экономикалық Ықпалдастық орталығының мүшесі Джеффри Лам стандартты жұмыс уақытының өнімділікке кері әсер ететініне, жұмыс беруші мен қызметкер арасындағы қарым-қатынасты шиеленістіретініне және жеткіліксіз жұмыс күшіне тап болған кәсіпорындарға қосымша қысым түсіретініне сенімді. Ол қазіргі жағдайда жұмыс уақытын реттеу туралы ережеге қолдау көрсетпейді.

On 17–18 October 2012, the Legislative Council members in Hong Kong debated on the motion "legislation for the regulation of working hours". Cheung Kwok che proposed the motion "That is the Council urges the Government to introduce a bill on the regulation of working hours within this legislative session, the contents of which must include the number of standard weekly hours and overtime pay". As the motion was not passed by both functional constituencies and geographical constituencies, it was negatived. The Hong Kong Federation of Trade Unions suggested a standard 44 hour work week with overtime pay of 1.5 times the usual pay. It believes the regulation of standard working hour can prevent the employers to force employees to work (overtime) without pay. Elizabeth Quat of the Democratic Alliance for the Betterment and Progress of Hong Kong (DAB), believed that standard working hours were a labor policy and was not related to family friendly policies. The Vice President of Young DAB, Wai hung Chan, stated that standard working hours would bring limitations to small and medium enterprises. He thought that the government should discuss the topic with the public more before legislating standard working hours. The Democratic Party suggested a 44 hour standard work week and compulsory overtime pay to help achieve the balance between work, rest and entertainment of people in Hong Kong. The Labour Party believed regulating working hours could help achieve a work–life balance. It suggests an 8 hour work day, a 44 hour standard work week, a 60 hour maximum work week and an overtime pay of 1.5 times the usual pay. Poon Siu ping of Federation of Hong Kong and Kowloon Labour Unions thought that it is possible to set work hour limit for all industries; and the regulation on working hours can ensure the overtime payment by employers to employees, and protect employees' health. The Civic party suggests "to actively study setting weekly standard working hours at 44 hours to align with family friendly policies" in LegCo Election 2012. Member of Economic Synergy, Jeffery Lam, believes that standard working hours would adversely affect productivity, tense the employer employee relationship, and increase the pressure faced by businesses who suffer from inadequate workers. He does not support the regulation on working hours at its current situation.

Үкімет

Еңбек және әлеуметтік қызмет бюросының хатшысы Мэтью Ченг Кин Чунгтың сөзіне қарағанда, Атқарушы кеңес маусым айында жұмыс уақыты жөніндегі үкіметтік есепті алды, ал Еңбек кеңесші кеңесі мен Заң шығарушы кеңестің Еңбек күштері жөніндегі тобы қарашаның соңы мен желтоқсанда тиісінше есепті алады. 2012 жылдың 26 қарашасында Еңбек департаменті есепті жариялады, онда таңдалған аймақтардағы стандартты жұмыс уақытын енгізу тәртібі мен тәжірибесі, түрлі салалардағы қазіргі жұмыс уақыты жағдайы және стандартты жұмыс уақытының әсерін бағалау қарастырылды. Сонымен қатар, Мэтью Ченг үкіметтің 2013 жылдың бірінші тоқсанында мемлекеттік қызметкерлер, еңбек одақтарының және жұмыс берушілер қауымдастықтарының өкілдері, ғалымдар мен қоғамдық қайраткерлерді қамтитын арнайы комиссия құратынын мәлімдеді, ол осы мәселелерді зерттейтін болады. Ол сондай-ақ, келесі бір-екі жылда стандартты жұмыс уақыты туралы заң жобасын ұсыну "мүмкін, шындыққа сай келмейді" деді.

Академиктер

ХКУ-дың әлеуметтік жұмыс және әлеуметтік басқару кафедрасының профессоры Ип Сиу Фай медбикелік және бухгалтерлік сияқты мамандықтардың ұзақ жұмыс уақыты бар екенін және бұл адамдардың әлеуметтік өміріне әсер етуі мүмкін екенін атап өтті. Оның пікірінше, жұмыс уақытын қалыпқа келтіру Гонконгта отбасылық ортаны жақсартуға және туу көрсеткіштерін арттыруға көмектеседі. Гонконг политехникалық университетінің менеджмент кафедрасының профессоры Рэнди Чиу стандартты жұмыс уақытын енгізу қызметкерлердің тым ұзақ жұмыс істеуін болдырмауға мүмкіндік береді деді. Ол сондай-ақ, қазіргі уақытта Гонконгта толық жұмыспен қамту деңгейінің жоғары екенін, үй жалдау бағасының қымбат екенін, инфляцияның күшті екенін, жақында ең төменгі жалақы енгізілгенін және әлемдік экономиканың тұрақсыздығына тап болғанын айтты. Ол макроэкономикалық жағдайды жан-жақты қарастыру қажеттігін атап, Гонконг үшін басқа елдердегідей жұмыс уақытын реттеудің тиімді болмауы мүмкін екенін мәлімдеді. HKSYU экономика және қаржы кафедрасының доценті Ли Шу Кам стандартты жұмыс уақыты "жұмыс пен өмірдің тепелдігін" қамтамасыз ете алмайды деп санайды. Ол 1999 жылғы Калифорния университетінің Лос-Анджелес зерттеуіне сілтеме жасап, жалақының икемділігі төмен салалар мен аймақтарда стандартты жұмыс уақытының нақты жұмыс уақытын қысқарту және жалақыны арттыру әсерінің шектеулі екенін көрсетті: еңбек күші жеткіліксіз аймақтарда стандартты жұмыс уақыты қызметкерлердің мүдделерін қорғай алады, бірақ жұмыссыздыққа әкелуі мүмкін; ал мұндай мәселе жоқ аймақтарда (мысалы, Жапонияда) стандартты жұмыс уақыты жұмыссыздыққа соқтыруы мүмкін. Ол сондай-ақ стандартты жұмыс уақытының әсерінің, мысалы, еңбек ақысын арттыру сияқты, қызметкерлерді қосымша жұмыс істеуге ынталандыратынын айтты. Осы тұрғыдан алғанда, жұмыс уақытын стандарттау оның мақсатына – жұмыс уақытын қысқарту және қызметкерлердің демалыс уақытын ұлғайтуға қайшы келеді. Оның пікірінше, маңыздысы – қызметкерлерге жұмыс пен жеке өмірдің тепелдігін табуға көмектесу және жұмыс берушілер мен қызметкерлердің өзара тиімділігін қамтамасыз ету. Гонконг ғылым және технология университетінің экономика кафедрасының меңгерушісі және профессоры Фрэнсис Луи стандартты жұмыс уақыты жұмыс уақытын қысқарта бермей, керісінше жұмыссыздықты арттыруы мүмкін деп санайды. Ол Жапонияны мысалға келтіріп, стандартты жұмыс уақытын енгізу жан басына шаққандағы өнімділікті төмендетіп, экономиканы тежегенін көрсетті. Ол тіпті стандартты жұмыс уақыты қызметкерлердің апталық жұмыс уақытын қысқартуға мүмкіндік берсе де, зейнеткерлікке шығу үшін жеткілікті қаржы жинау үшін олар көп жыл жұмыс істеуі керек, яғни зейнеткерлік жасын кейінге жылдыруы мүмкін екенін айтты. Өмір бойы жұмыс істеген жалпы уақыт өзгермеуі мүмкін. 2012 жылы экономика профессоры және Линнань университетінің қоғамдық саясатты зерттеу орталығының директоры Лок Сан Хо "әр түрлі қызметкерлер әр түрлі жұмыстарды атқаратындықтан және әр түрлі қысымға ұшырағандықтан, Гонконгта стандартты жұмыс уақытын белгілеу орынсыз болуы мүмкін" деп атап өтті және жұмысшылардың денсаулығын қорғау үшін аптасына 50 сағаттан аспайтын жұмыс уақытын ұсынды.

Yip Siu fai, Professor of the Department of Social Work and Social Administration of HKU, has noted that professions such as nursing and accountancy have long working hours and that this may affect people's social life. He believes that standard working hours could help to give Hong Kong more family friendly workplaces and to increase fertility rates. Randy Chiu, Professor of the Department of Management of HKBU, has said that introducing standard working hours could avoid excessively long working hours of employees. He also said that nowadays Hong Kong attains almost full employment, has a high rental price and severe inflation, recently implemented minimum wage, and is affected by a gloomy global economy; he also mentioned that comprehensive considerations on macroeconomic situations are needed, and emphasized that it is perhaps inappropriate to adopt working time regulation as exemplified in other countries to Hong Kong. Lee Shu Kam, Associate Professor of the Department of Economics and Finance of HKSYU, believes that standard working hours cannot deliver "work–life balance". He referenced the research to the US by the University of California, Los Angeles in 1999 and pointed out that in the industries and regions in which the wage elasticity is low, the effects of standard working hours on lowering actual working time and increasing wages is limited: for regions where the labor supply is inadequate, standard working hours can protect employees' benefits yet cause unemployment; but for regions (such as Japan) where the problem does not exist, standard working hours would only lead to unemployment. In addition, he said the effect of standard working hours is similar to that of (for example) giving overtime pay, making employees to favor overtime work more. In this sense, introducing standard working hours does not match its principle: to shorten work time and to increase the recreation time of employees. He believed that the key point is to help employees to achieve work–life balance and to get a win win situation of employers and employees. Francis Lui, Head and Professor of the Department of Economics of Hong Kong University of Science and Technology, believed that standard working hours may not lower work time but increase unemployment. He used Japan as an example to illustrate that the implementation of standard working hours lowered productivity per head and demotivated the economy. He also said that even if the standard working hours can shorten employees' weekly working hours, they may need to work for more years to earn sufficient amount of money for retirement, i. e. delay their retirement age. The total working time over the course of a lifetime may not change. In 2012, Lok sang Ho, Professor of Economics and Director of the Centre for Public Policy Studies of Lingnan University, pointed out that "as different employees perform various jobs and under different degrees of pressures, it may not be appropriate to establish standard working hours in Hong Kong"; and he proposed a 50 hour maximum work week to protect workers' health.

Тайвань

2018 жылы Тайвань әлемдегі ең ұзақ жұмыс уақыты бойынша төртінші орында, ал Азияда екінші орында болды, орташа жұмыс сағаттары 2033 сағатқа жетті. 2008 жылдан 2018 жылға дейін жұмыс уақыты 122 сағатқа азайды.

Малайзия

2022 жылдың 1 қыркүйегінен бастап Малайзиядағы апталық жұмыс уақыты Мемлекеттік кеңесте жарияланғаннан кейін 48 сағаттан 45 сағатқа дейін азайтылды.

Сингапур

Сингапурда жұмыс күні 8 сағатты құрайды (түскі үзіліс есебінен 9 сағат), жұмыс аптасы – 45 сағат, ал ең көп жұмыс аптасы – 48 сағат. Егер қызметкер аптасына бес күннен аспаса, жұмыс күні 9 сағатқа, ал жұмыс аптасы 44 сағатқа дейін қысқартылады. Сонымен қатар, егер жұмысшы белгілі бір аптада 44 сағаттан кем жұмыс істесе, келесі аптада 44 сағаттық апталық лимиттен асыруға болады. Бірақ, мұндай жағдай қызмет көрсету шартында алдын ала қарастырылуы керек, сондай-ақ апталық жұмыс уақыты 48 сағаттан, ал кез келген екі апталық кезеңде – 88 сағаттан аспауы тиіс. Бұған қоса, ауысыммен жұмыс істейтін жұмысшы күніне 12 сағатқа дейін жұмыс істей алады, егер үш апталық кезеңдегі орташа жұмыс уақыты 44 сағаттан аспаса. Тұсымдық жұмыс үшін төленетін қосымша ақы, қызметкердің сағаттық жалақысының 1,5 еселенген сомасынан кем болмауы керек.

Еуропа

Еуропалық Одақтың көптеген елдерінде жұмыс уақыты біртіндеп азайып келеді. Еуропалық Одақтың жұмыс уақыты туралы директивасы апталық жұмыс уақытын 48 сағаттан аспауы тиіс деп белгілейді, бұл Мальтадан басқа барлық мүше мемлекеттерге қолданылады (Мальтада бұл директивадан бас тарту мүмкіндігі бар, яғни Мальтадағы қызметкерлер қаласа 48 сағаттан артық жұмыс істей алады, бірақ оларды оған мәжбүрлеуге болмайды). Еуропадағы жылдық жұмыс сағаттарының азаюының басты себебі – салыстырмалы түрде көп жалақымен берілетін жылдық демалыс. Тұрақты жұмыс орнындағы қызметкерлерге әдетте төрттен алты аптаға дейін демалыс беріледі.

Франция

Франция 2000 жылы жеке және мемлекеттік сектордағы қызметкерлердің апталық жұмыс уақытын 39 сағаттан 35 сағатқа дейін күрт қысқарту тәжірибесін жасады, бұл шара сол кездегі кең таралған жұмыссыздықпен күресу мақсатында болды. Жұмыс уақытын қысқарту туралы 2000–37 заңы сол кездегі Еңбек министрінің атымен аталып, Обри заңы деп те белгілі. Қызметкерлер аптасына 35 сағаттан артық жұмыс істей алады (және істейді), бірақ мұндай жағдайда компаниялар оларға еңбекақысының үстемесін төлеуге міндетті. Егер үстеме ұжымдық келісімдер арқылы белгіленсе, ол 10%-дан кем болмауы керек. Егер жұмыс уақыты туралы келісімге қол қойылмаса, заң бойынша алғашқы 8 сағат үшін үстеме 25% болуы керек, ал қалған уақыт үшін 50%-ға дейін көтеріледі. Үстеме сағаттарды есепке алғанда, апталық жұмыс уақыты 48 сағаттан аспауы керек, ал қатарынан 12 апта ішінде 44 сағаттан аспауы тиіс. Францияда еңбек заңнамасы ең төменгі жұмыс уақытын да реттейді: бөлімшелік ұжымдық келісім болмаған жағдайда, толық емес жұмыс күні 24 сағаттан кем болмауы керек. Бұл келісімдер қатаң талаптармен одан да аз жұмыс уақытын рұқсат етуі мүмкін. Ресми статистикаға (DARES) сәйкес, жұмыс уақытын қысқарту заңы енгізілгеннен кейін, толық жұмыс күнімен жұмыс істейтіндердің апталық жұмыс істеген орташа сағаттары 1999 жылы 39,6 сағаттан төмендеп, 2002 жылы 37,7 сағатқа дейін түсті, содан кейін 2005 жылы 39,1 сағатқа дейін қайта өсті. 2016 жылы жұмыс уақыты 39,1 сағатты құрады.

Ұлыбритания

Ұлыбританияда жұмыс аптасының ең көп ұзақтығы орташа есеппен аптасына 48 сағатты құрайды, бұл көбінесе 17 апта бойы есептеледі. Жұмыскерлер 48 сағаттан аспайтын жұмыс аптасынан бас тартуға құқылы. Қарулы күштерде, шұғыл қызметтерде немесе полицияда қызмет атқару сияқты, бірақ олармен шектелмейтін, жұмыс аптасының ең көп ұзақтығына қатысты ерекшеліктер де бар. Бұл ереже 1998 жылғы Жұмыс уақыты туралы ережелермен (Working Time Regulations 1998) белгіленген.

Мексика

Мексика заңдары аптасына ең көп дегенде 48 сағат жұмыс істеуді міндеттейді, бірақ заңдағы кемшіліктер, Мексикадағы еңбек құқықтарының тұрақсыздығы және Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы (ЭЫДҰ) мүше елдерімен салыстырғандағы елдің даму деңгейінің төмендігі салдарынан бұл талаптар көбінесе орындалмайды және бақыланбайды. Шындығында, жеке сектордағы қызметкерлер көбінесе қосымша еңбекақысыз үстеме жұмыс істейді. Жұмыссыздық қорқынышы және жұмыс берушілер тарапынан жасалатын қауіп-қорқытулар 48 сағаттық жұмыс аптасының ескерілмеуіне ықпал етеді.

Колумбия

Колумбияның Еңбек кодексінің 161-167 баптары аптасына жұмыс істеу уақытын ең көп 48 сағатқа дейін белгілейді. Заңда сондай-ақ жұмыс күні 2 бөлікке бөлінуі тиіс екені көрсетілген, осылайша үзіліс жасауға мүмкіндік туады, әдетте ол тамақтану уақыты ретінде беріледі және жұмыс уақытына кірмейді. Көбінесе түскі үзіліс 12:00-ден 13:00-ге дейін 2 сағатқа созылады. 2021 жылдың маусым айында Колумбия Конгресі жұмыс аптасын 48 сағаттан 42 сағатқа дейін қысқарту туралы заң жобасын бекітті, ол 2023 жылдан 2026 жылға дейін кезең-кезеңмен іске асырылатын болады.

Испания

Испаниядағы негізгі еңбек заңы – Жұмысшылар туралы заң, қызметкердің міндетті түрде орындауы тиіс жұмыс уақытын шектейді. Осы заңның 34-бабында күніне 9 сағаттан және аптасына 40 сағаттан артық жұмыс істемеу белгіленген. Қызметкерлер әдетте жылына 12 немесе 14 төлем алады, және шамамен 21 күн демалысқа ие болады. Испания заңнамасына сәйкес, елде «Ұжымдық шарттар» (Convenios Colectivos) жүйесі бар, ол қызметкердің жұмыс аптасы мен жалақысына қатысты түрлі ережелер мен заңдардың жұмыстың түріне байланысты қолданылуын қамтамасыз етеді. Жалпы алғанда, Испания халықаралық ЖІӨ өсімі бойынша 13-орынды иеленеді. ЭЫДҰ-ның «Жақсы өмір индексі» зерттеуіне сәйкес, испандық жұмысшылардың 4% аптасына 50 сағаттан астам жұмыс істейді, ал ЭЫДҰ елдеріндегі жұмысшылардың орташа көрсеткіші 11% құрайды. Жұмыс уақыты заңмен реттеледі. Жұмысшылардың жұмыс уақытын міндетті түрде тіркеу 2019 жылдан бері қолданылып келеді, бұл заң шығарушылардың төленбеген үстеме жұмысты жою және нақты жұмыс уақытының ашықтығын арттыру әрекеті. 2020 жылдың ақпан айында Испанияның Ұлттық сотының шешіміне сәйкес, жұмыс күніндегі кофе ішу немесе темекі тату сияқты реттелмеген үзілістерді жұмыс уақыты ретінде тіркеуге рұқсат етілмейді.

Дәстүрлі түскі үзіліс

Алайда, испан жұмыс күні мен еңбегінің қызықты аспектілерінің бірі – түскі үзіліс кезіндегі дәстүрлі үзіліс. Кейде бұл орташа сағаттық ұйқыға байланысты деп қате түсініледі, бірақ шындығында жұмысшылардың отбасына түскі ас ішу үшін қайтуынан туындаған. Әдетте 1 немесе 2 сағатқа созылатын бұл үзіліс жұмыс мәдениетінде сақталған, себебі азаматтық соғыстан кейін көптеген жұмысшылар отбасын күтіну үшін екі жұмыс істеуге мәжбүр болды. Осы дәстүрге сәйкес, шағын және орта қалаларда сауда орындары сағат 2-ден 5-ке дейін, ал мейрамханалар сағат 4-тен 8-ге дейін жабылады. Көптеген кеңсе қызметкерлеріне кеңсе ғимаратындағы мейрамханаларда немесе тағам ішетін арнайы бөлмелерде тамақтану үшін бір сағат немесе тіпті жарты сағаттық үзіліс беріледі. Ересектердің көпшілігі жұмыс аптасында орташа сағаттық ұйқыға жатпайтынын айтады. Испаниялықтардың тек оннан бірі ғана күндіз ұйықтайды, бұл көрсеткіш басқа еуропалық елдерге қарағанда төмен.

Австралия

Австралияда 1974 жыл мен 1997 жыл аралығында "еңбекке қабілетті жастағы" (яғни 25 пен 54 жас аралығындағы) австралиялықтардың жұмыста өткізген орташа уақытында ерекше өзгеріс болған жоқ. Осы кезеңде еңбекке қабілетті жастағы австралиялықтардың жұмыста өткізген орташа уақыты (жұмыс істемегендерді қоса алғанда) аптасына 27-28 сағатқа дейін тұрақты болды. Алайда, бұл орташа көрсеткіш ерлер мен әйелдер арасында жұмыстың маңызды қайта бөлінуін жасырады. 1974 жыл мен 1997 жыл аралығында еңбекке қабілетті жастағы австралиялық еркектердің жұмыс істеуге жұмсаған орташа уақыты аптасына 45 сағаттан 36 сағатқа дейін төмендеді, ал әйелдердің жұмыс істеуге жұмсаған орташа уақыты аптасына 12 сағаттан 19 сағатқа дейін өсті. 1997 жылға дейінгі кезеңде австралиялық жұмысшылардың жұмыс күндері сағат 9.00-дан 17.00-ге дейін жұмыс істемейтін уақыты да артты. 2009 жылы Австралия институтының зерттеуінде жұмыс уақытының жылдам өскені туралы хабарланды. Зерттеу нәтижесінде орташа австралиялық жылына 1855 сағат жұмыс істейтіні анықталды. Австралия институтының Клайв Хамильтонның сөзіне қарағанда, бұл көрсеткіш тіпті Жапониядан да жоғары. Австралия институты австралиялықтар дамыған елдердегілерге қарағанда көбірек жұмыс істейді деген пікірде. 38 сағаттық жұмыс аптасы 1983 жылы енгізілді. Австралияда толық жұмыс күнімен жұмыс істейтін қызметкерлердің көп бөлігі қосымша жұмыс уақытын жұмыс істейді. 2015 жылы өткізілген сауалнамаға сәйкес, Австралиядағы 7,7 миллион толық жұмыс күнімен жұмыс істейтін адамның 5 миллионы аптасына 40 сағаттан артық, оның ішінде 1,4 миллионы аптасына 50 сағаттан және 270 мыңы 70 сағаттан астам жұмыс істейді.

Америка Құрама Штаттары

2016 жылы толық жұмыс күнімен жұмыс істейтін ер адамның орташа жұмыс уақыты күніне 8,4 сағат, ал толық жұмыс күнімен жұмыс істейтін әйел адамның орташа жұмыс уақыты күніне 7,8 сағатты құрады. 1946 жылы АҚШ үкіметі барлық федералдық қызметкерлер үшін аптасына 40 сағаттық жұмыс уақытын енгізді. 1950 жылдан бастап, Трумэн әкімшілігі кезінде, Америка Құрама Штаттары жұмыс уақытын қысқартудан ашық түрде (бірақ жасырын түрде) және тұрақты түрде бас тартқан алғашқы индустриялық дамыған ел болды. Салқым соғыстың әскери-өнеркәсіптік қажеттіліктерін ескере отырып, сол кездегі құпия Ұлттық қауіпсіздік кеңесінің 68-ші баяндамасының (NSC 68) авторлары АҚШ үкіметіне Совет Одағын ұстап тұру үшін әскери құрылысты қолдау үшін өндірілген экономикалық белсенділіктің бір бөлігін "сіңіруге" мүмкіндік беретін ауқымды, тұрақты ұлттық экономикалық кеңеюді жүзеге асыруды ұсынды. Президент Трумэн 1951 жылғы Конгреске жолдаған жылдық үндеуінде былай деді:
Адам күші тұрғысынан, біздің қазіргі қорғаныс мақсаттарымыз келесі бірнеше ай ішінде қарулы күштерде шамамен бір миллион ер және әйелді, ал жыл соңына қарай қорғаныс өндірісінде кем дегенде төрт миллион адамды қажет етеді. Бұл біздің жұмыс күшіміздің 8 пайызын, мүмкін тіпті одан да көп бөлігінің жыл соңына қарай тікелей қорғаныс қажеттіліктеріне жұмсалатынын білдіреді. Бұл қажеттіліктер жұмыссыздықты азайту және әйелдер мен егде жастағы жұмысшыларды тарту арқылы жұмыс күшімізді ұлғайтуды, сондай-ақ маңызды салаларда жұмыс уақытын ұзартуды талап етеді. Еңбек статистикасы бюросының мәліметтері бойынша, 2012 жылдың маусым айына қарай жеке сектордағы шаруашылық қызметкерлер аптасына орташа есеппен 34,5 сағат жұмыс істеді. Президент Трумэннің 1951 жылғы үндеуінде болжалғандай, жұмыс істейтін әйелдердің үлесі 1950 жылы жұмыс күшінің 30 пайызынан 2000 жылға қарай 47 пайызға дейін өсті – 1970-ші жылдары ерекше қарқынмен өсті. 2002 жылдың мамырында жарияланған Еңбек статистикасы бюросының есебінде: "1950 жылы әйелдердің жалпы қатысу деңгейі 34 пайызды құрады. Бұл көрсеткіш 1960 жылы 38 пайызға, 1970 жылы 43 пайызға, 1980 жылы 52 пайызға, 1990 жылы 58 пайызға дейін өсті және 2000 жылға қарай 60 пайызға жетті. Әйелдердің жалпы еңбекке қатысу деңгейі 2010 жылы 62 пайызға жетеді деп күтілуде". Раухтың айтуынша, "егер өнімділік ең болмаса бірдеңе білдірсе, жұмысшы 1950 жылғы жұмысшымен бірдей тұрмыс деңгейін аптасына 11 сағатпен ғана қамтамасыз ете алуы керек". АҚШ-та жоғары табысты мамандардың жұмыс уақыты 1965 жылмен салыстырғанда ұлғайды, ал төмен білікті, төмен табысты жұмысшылардың жылдық жұмыс уақыты азайды. Бұл құбылыс кейде "бос уақыт айырмашылығы" деп аталады. Некеде тұрған жұбайлардың орташа жұмыс уақыты (екі жұбайдың жұмыс уақытын ескере отырып) 1969 жылғы 56 сағаттан 2000 жылы 67 сағатқа дейін өсті.

In 2016, the average man employed full time worked 8.4 hours per work day, and the average woman employed full time worked 7.8 hours per work day. By 1946, the United States government had inaugurated the 40 hour work week for all federal employees. Beginning in 1950, under the Truman Administration, the United States became the first known industrialized nation to explicitly (albeit secretly) and permanently forswear a reduction of working time. Given the military industrial requirements of the Cold War, the authors of the then secret National Security Council Report 68 (NSC 68) proposed the US government undertake a massive permanent national economic expansion that would let it "siphon off" a part of the economic activity produced to support an ongoing military buildup to contain the Soviet Union. In his 1951 Annual Message to the Congress, President Truman stated:
In terms of manpower, our present defense targets will require an increase of nearly one million men and women in the armed forces within a few months, and probably not less than four million more in defense production by the end of the year. This means that an additional 8 percent of our labor force, and possibly much more, will be required by direct defense needs by the end of the year. These manpower needs will call both for increasing our labor force by reducing unemployment and drawing in women and older workers, and for lengthening hours of work in essential industries. According to the Bureau of Labor Statistics, the average non farm private sector employee worked 34.5 hours per week as of June 2012. As President Truman's 1951 message had predicted, the share of working women rose from 30 percent of the labor force in 1950 to 47 percent by 2000 – growing at a particularly rapid rate during the 1970s. According to a Bureau of Labor Statistics report issued May 2002, "In 1950, the overall participation rate of women was 34 percent. The rate rose to 38 percent in 1960, 43 percent in 1970, 52 percent in 1980, and 58 percent in 1990 and reached 60 percent by 2000. The overall labor force participation rate of women is projected to attain its highest level in 2010, at 62 percent." According to Rauch, "if productivity means anything at all, a worker should be able to earn the same standard of living as a 1950 worker in only 11 hours per week." In the United States, the working time for upper income professionals has increased compared to 1965, while total annual working time for low skill, low income workers has decreased. This effect is sometimes called the "leisure gap". The average working time of married couples – of both spouses taken together – rose from 56 hours in 1969 to 67 hours in 2000.

Қосымша жұмыс уақыты ережелері

Көптеген кәсіби жұмысшылар стандартты 40 сағаттан артық жұмыс істейді. Инвестициялық банктер және ірі заң фирмалары сияқты кәсіби салаларда 40 сағаттық жұмыс аптасы жеткіліксіз деп есептеледі және жұмыстан босатуға немесе жоғарылаудан бас тартуға әкелуі мүмкін. АҚШ-тағы медициналық резиденттер өз білімін алу барысында үнемі көп сағат жұмыс істейді. Жұмыс аптасының саясаты АҚШ-та біркелкі емес. Көптеген еңбекақы төлеу шарттары заңды, олардың ең көп таралғандары – жалақы, сыйақы және айлық төлеу жүйелері. Жалақы алатын жұмыскерлерге сағаттық төлем жасалады, ал айлық алатын жұмыскерлерге апталық немесе жұмыс аяқталған соң төлем жасалады, ал сыйақы алатын жұмыскерлерге өндірілген немесе сатылған өнімдеріне қарай төленеді. Көп жағдайда жұмыс берушілер жалақы алатын жұмыскерлер мен төменгі лауазымдағы қызметкерлерден аптасына 40 сағаттан артық жұмыс істеуді талап етуі мүмкін; алайда, оларға қосымша жұмыс үшін қосымша төлем жасалады. Көптеген айлық алатын жұмыскерлер мен сыйақыға ие сату қызметкерлеріне еңбекақының қосымша төлемі туралы заң қолданылмайды. Бұл лауазымдар әдетте "босатылған" лауазымдар деп аталады, себебі олар қосымша жұмыс істегені үшін қосымша төлем талап ететін федералды және штаттық заңдардан босатылған. Ережелер күрделі, бірақ босатылған жұмыскерлер әдетте басшылар, мамандар немесе сату қызметкерлері болып табылады. Мысалы, мектеп мұғалімдеріне қосымша жұмыс істегені үшін қосымша төлем жасалмайды. Кәсіпкерлер мен тәуелсіз мердігерлер өзін-өзі жұмыспен қамтығандар деп есептеледі және оларға ешқандай заң қолданылмайды. Жалпы алғанда, жұмыскерлер 40 сағаттан астам жұмыс істеген әр сағаты үшін жартылай ставкаларынан (1,5 есе) көп ақы алады. Калифорния бұл ережені күніне 8 сағаттан артық жұмыс істеуге де қолданады, бірақ осы заңның қолданылуын шектейтін көптеген ерекшеліктер мен қосымша шарттар бар. Кейбір штаттарда фирмалар 60 сағаттан астам жұмыс істеген әр сағаты үшін екі есе көп ақы төлеуге міндетті, немесе Калифорнияда күніне 12 сағаттан астам жұмыс істеген әр сағаты үшін, сондай-ақ көптеген босатулар мен ерекшеліктерге бағынады. Самоадағы жұмыс аптасы шамамен 30 сағатты құрайды.