Кіріспе

Аудит жүргізетін адам

Аудитор – аудиторлық тексеруді жүзеге асыру үшін компания тағайындайтын жеке тұлға немесе фирма. Аудитор ретінде жұмыс істеу үшін, адам есеп және аудит саласындағы реттеуші органмен сертификатталған болуы керек немесе белгілі бір біліктіліктерге ие болуы тиіс. Әдетте, компанияның сыртқы аудиторы ретінде жұмыс істеу үшін, адам реттеуші органнан практикалық куәлік алуы керек.

Аудиторлардың түрлері

Сыртқы аудитор/Заңды аудитор – аудитке тартылған клиент компанияның қаржылық есептіліктері алдамшылық немесе қателік салдарынан маңызды бұрмалауларсыз екендігі туралы пікір білдіру үшін шақырылған тәуелсіз фирма. Акциялары биржада саудаланатын компаниялар үшін сыртқы аудиторлардан қаржылық есептілікке қатысты ішкі бақылаудың тиімділігі туралы пікір білдіру талап етілуі мүмкін. Сыртқы аудиторлар қаржылық есептілікке қатысты немесе қатысты емес, басқа да келісілген процедураларды орындау үшін де шақырылуы мүмкін. Ең маңыздысы, аудит жүргізілетін компанияға шақырылып, төленген сыртқы аудиторлар тәуелсіз деп есептелуі керек. Ішкі аудиторлар оларды аудиттейтін ұйымдардың штаттық қызметкерлері болып табылады. Олар мемлекеттік органдарда (федералды, облыстық және жергілікті) жұмыс істейді; акциялары биржада саудаланатын компанияларда; және барлық салалардағы коммерциялық емес ұйымдарда жұмыс істейді. Кәсіби стандарттарды халықаралық деңгейде белгілейтін ұйым – Ішкі аудиторлар институты (Institute of Internal Auditors – IIA) (www.theiia.org). IIA ішкі аудитті былай анықтаған: "Ішкі аудит – ұйымның қызметін жақсарту және құндылық қосу мақсатында жасалған тәуелсіз, объективті сақтандыру және кеңес беру қызметі. Ол ұйымға тәуекелдерді басқару, бақылау және басқару процестерінің тиімділігін бағалау және жақсарту үшін жүйелі, ұйымдастырылған тәсіл арқылы өз мақсаттарына жетуге көмектеседі".