Кіріспе

Ұлыбританиядағы компаниялар есептерін дайындау тәжірибесін белгілейтін британдық реттеуші орган – Ұлыбританиядағы Жалпы қабылданған бухгалтерлік есеп практикасы, немесе Ұлыбританияның GAAP немесе GAAP (Ұлыбритания). Бұл Ұлыбританияда компаниялар есептерін қалай дайындау керектігін белгілейтін жалпы реттеу жиынтығы. Компаниялардың есептері қолданыстағы компаниялар заңнамасына сәйкес дайындалуы керек (Ұлыбритания компаниялары үшін – 2006 жылғы Компаниялар туралы заң; Канал аралдары мен Мэн аралындағы компаниялар үшін – осы юрисдикцияларға қолданылатын компаниялар заңнамасы). Жалпы қабылданған бухгалтерлік есеп практикасы Ұлыбританияның Салық заңдарында заңмен белгіленген термин болып табылады. "GAAP" деген аббревиатура басқа юрисдикцияларда қолданылатын Жалпы қабылданған есептік принциптер немесе Жалпы қабылданған есептік саясат терминдерінің аббревиатурасы ретінде де қабылданады.

Тарих

Бухгалтерлік есеп стандарттары бірнеше көздерден туындайды. Басты стандартты белгілеуші орган – Бухгалтерлік есеп стандарттары жөніндегі кеңес (ASB), ол қаржылық есептілік стандарттары (FRS) деп аталатын стандарттарды жариялайды. ASB – тіркелген компаниялардан алынатын төлемдер есебінен қаржыландырылатын тәуелсіз реттеуші орган – Қаржылық есептілік кеңесінің құрамына кіреді. Ол 1990 жылы оның жұмысына қатысты бірнеше сын айтылғаннан кейін таратылған Бухгалтерлік есеп стандарттары комитетінің (ASC) орнын басты. Егер Бухгалтерлік есеп стандарттары комитетінің (ASC) стандартты есептік практика туралы мәлімдемелері (SSAP) FRS-пен алмастырылмаған болса, олар күшінде болады.

Стандарттарды белгілеу процесі

ASB ұсынылатын стандарттар үшін ресми талқылау процесін жүргізеді. Бастапқы идеялар Талқылау қағаздары түрінде жарияланады. Олар жұртшылыққа таратылып, пікірлер жиналады. Егер жаңа стандарт ұсынылмақ болса, Қаржылық есептілік бойынша ашық хабарлама (FRED) пікір алу үшін жарияланады. Стандарттың түпкілікті нұсқасы тек жиналған пікірлерді қосып не қарастырғаннан кейін ғана шығарылады. Бұл, бұрынғы АСК-ға талқандаған сынға жауап беру мақсатын көздейді, оның пікір білдіру процесі жеткілікті деңгейде қатаң болмаған. Шұғыл шешімді қажет ететін мәселелер Жедел мәселелер жөніндегі топ (UITF) тарапынан қарастырылады. UITF құрамына сала және есептесу фирмаларының жоғары лауазымды өкілдері кіреді. Ол қажет болған жағдайда шұғыл мәселелерді және дереу күшіне енетін қорытындыларды қарастыру үшін жиналады.

Заңнама

Ұлыбританияда есептілікті реттейтін негізгі заңнама 2006 жылғы Компаниялар туралы заңда белгіленген, ол Еуропалық құқықтың талаптарын қамтиды. Компаниялар туралы заң компаниялар үшін есеп берудің белгілі бір минималды талаптарын белгілейді және, мысалы, жауапкершілігі шектеулі компаниялар өздерінің есептерін Компаниялар тіркеліміне ұсынуға міндетті, ол оларды жалпы қоғамға қолжетімді етеді. 2005 жылдан бастап бұл құрылым Еуропалық заңның барлық тізімделген Еуропалық компаниялардың Халықаралық қаржылық есептілік стандарттары (ХҚЕС) бойынша есеп беруін талап етуі нәтижесінде өзгерді. Ұлыбританияда тізімделмеген компаниялар ХҚЕС немесе Ұлыбританияның ҰЭЖ бойынша есеп беруге құқылы. Жақында жарияланған Ұлыбританияның FRS стандарттары, кез келген жағдайда, тиісті ХҚЕС мәтінін көшіріп алады, бұл екі стандарттар жиынтығы арасындағы айырмашылықтарды айтарлықтай азайтады.

Жаңа Ұлыбританияның GAAP

2015 жылдың 1 қаңтарынан бастап Ұлыбританияда жаңа қаржылық есептілік аясы қолданысқа енді. Ұлыбританияның қаржылық есептілік кеңесі (ФРК) бес стандартты жариялады, олар бірге Ұлыбританияның жаңа тәртібінің негізін құрайды. Шағын ұйымдар үшін арналған қаржылық есептілік стандарты оны пайдалануға құқығы барлар үшін қолжетімді болып қала береді және әзірге негізгі өзгерістер енгізілмейді. 2013 жылдың наурыз айында ФРК (қазір Ұлыбританияда есеп стандарттарын шығаруға жауапты) Ұлыбритания және Ирландия Республикасында қолданылатын қаржылық есептілік стандарты – FRS 102 стандартын жариялады. Бұл 2012 жылдың қарашасында «Қаржылық есептілік талаптарын қолдану» (FRS 100) және «Азайтылған ақпарат ашу аясы» (FRS 101) стандарттары жарияланғаннан кейін болды. Бұл стандарттардың барлығы бухгалтерлердің арасында жаңа Ұлыбританияның ЖЭҚ (Жалпыға қабылданған есептік принциптер) деп белгілі, ол 2015 жылдың 1 қаңтарынан басталатын немесе одан кейінгі есептік кезеңдер үшін міндетті түрде қолданылады. FRS 102 қазіргі Ұлыбритания және Ирландия ЖЭҚ-ның 3000-ға жуық бетін 300-ден астам бетпен алмастырады. Басты мақсаты – есептілік талаптарын ұйымның мөлшеріне сәйкес ету, сондай-ақ ақпарат ашу, өлшемдеу және тану салаларында өзгерістерді қамтиды.