Кіріспе

1983 жылы Джеймс П. Хоганның ғылыми-фантастикалық романы

"Өмір құрушының коды" – британдық ғылыми-фантастикалық автор Джеймс П. Хоганның 1983 жылғы романы. Бұл романға NASA-ның "Ғарыш миссияларын жоғары деңгейде автоматтандыру" есебі тікелей түрткі болды. Роман Жер саяхатшылары мен Талоидтардың – Сатурнның Титан спутнигін мекендеген, металлдан жасалған көшірмелердің – арасындағы алғашқы кездесуді баяндайды. 1995 жылы "Өлімсіздік мүмкіндігі" атты жалғасы жарық көрді.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Б.з.б. шамамен 1 000 000 жыл бұрын белгісіз шетелдік жаратылыстар өздерінің галактикасындағы көптеген әлемдерге робот фабрикаларын жіберіп, болашақта қоныстануға дайындалды. Солардың бірі – фабрикалық кеме, бір супернованың жанынан өтіп бара жатып, күшті радиацияға ұшырап, бағытынан жаңылып, ғарышта жүз мың жыл бойы адасып, Сатурнның Титан спутнигіне қонды. Деректер базасындағы бұзушылық салдарынан, ол өздігінен дамитын ақаулы көшірмелерді жасауды бастады. (Осы фондық сипаттама прологта келтірілген, ол оқырмандардың арасында қатты танымал болды және кейіннен Хоганның әңгімелер жинағында жеке антология ретінде жарияланды.) Соның нәтижесінде пайда болған машиналық экожүйе адам тәрізді роботтарды дүниеге келтірді, олардың интеллектісі адам сияқты болды және Жердің ертедегі өркениеттеріне ұқсас өркениетті дамытты. Олардың көпшілігі мифтік жаратушыларына, оларды "Өмір Жаратушы" деп атайтын құдайға құрметпен қарады. 21 ғасырдың басында Солтүстік Атлантика ғарыш ұйымы (НАСА мен НАТО-ның бірігуі) Марсты адамдарға бейімдеу туралы сылтаумен Орионды жіберді. Карл Замбендорф, планетааралық қашықтықта экстрасенстік қабілеттерді тексеру үшін осы экспедицияға қатысқан алаяқ, Орион мен оның зерттеушілер тобының Титанға бағытталғанын, ал ондағы Талоидтардың табылуы туралы Жерде құпия сақталғанын біледі. Орион келген кезде, алғашқы қону тобы өзінің ойын еркін білдіретін мемлекетке қонды, онда Тирг, Кроаксиядан қуылған Талоид, қашқан еді. Олар аспаннан келгендіктен, "Өмір Жаратушы" деп қате түсінілді, бірақ Талоидтар Титан атмосферасының салдарынан аспанды көре алмайды. Бірақ Тирг пен адамдар бір-бірінің тілін жақсырақ түсіне бастағанда, Тирг те көреген бола бастады. Тиргтің ағасы Гурк оны ұстау үшін Кроаксиядан келді, бірақ Замбендорф оны тоқтап, пайғамбар ретінде Кроаксияға қайтарды. Замбендорф NASO-ның Титанның табиғи ресурстарын пайдалануды және Талоидтарды қажетті фабрикаларды салу үшін, оларды құлдарға айналдыруды жоспарлап отырғанын білді. Ориондағы NASO бизнес-әкімшілері Кроаксия үкіметімен келісімге келді, Титанды басып алу үшін адамдардың (Талоидтар адамдарды "люмиандар" деп атайды, өйткені олар инфрақызыл көріністе жарқырайды) қаруын қолдануға, дінбасылардың қолдауымен Кроаксия басшылығын бақылау оңай болады деп санайды. Замбендорф, "Өмір Жаратушының" елшісі ретіндегі күтпеген рөлінде, Гуркқа соғыстың басталуын болдырмау үшін он қағидаға ұқсас нұсқаулар берді. "Барлық Талоидтар – бауырлар" және "Ешбір Талоид құл болмауы керек немесе құл ұстамауы керек" Кроаксияның билеуші элитасына ұнамайды, ал Гуркты NASO-да жұмыс істемейтін Орион экипажы құтқарады. Титанның ресурстары пайдаланылады, бірақ адамдар мен Талоидтар арасындағы серіктестік тең болады.

Қабылдау

Дейв Лэнгфорд "Ақ жұлдыз" 73-ші нөмірінде "Өмір жасаушы кодегін" қарап шығып, "Өмір жасаушы өзінің абсурдтылығымен ешқашан санаспайды, бірақ баяу бастаудан өте алсаңыз, оның қызықты тұстары бар" деді.