Кіріспе

Құрып кеткен сүтқоректілер туысы

Amebelodon – құрып кеткен хоботтастар отрядының Amebelodontidae тұқымдасына жататын туыс (сонымен қатар «құрақ тістілер» деп те аталады). Бұл жануардың ең ерекше белгісі – оның төменгі тістері, олар тар, созылған және әртүрлі түрлерінде әртүрлі деңгейде жалпақталған. Осы туысқа Солтүстік Америкаға ендемік болған бір ғана жарамды түр белгілі. Бұрын Amebelodon туысына жатқызылған басқа түрлер қазір Konobelodon туысына жатқызылды, ол бұрын оның ішкі туысы болып саналған.

Таксономия

Амебелодон алғаш рет Солтүстік Американың Ұлы жазықтары мен Мексика шығанағы жағалауында Миоценнің соңында, шамамен 9 миллион жыл бұрын пайда болды және осы құрлықта шамамен 6 миллион жыл бұрын жойылып кеткен сияқты. Амебелодонның ең жас қалдықтары Солтүстік Америкадағы 5 миллион жылдық жерлерден табылды. Amebelodon floridanus түрі салыстырмалы түрде кішкентай, қазіргі пілдерден сәл кішірек болды және 9-8 миллион жыл бұрынғы қазба орындарында жиі кездесетін. Солтүстік Америкада кең таралған, бірақ біршама жас, ірі түрлердің бірі – Amebelodon fricki. Жалпы айтқанда, дәлелдер бұл жануардың ылғалды және құрғақ ортада әртүрлі тәсілдермен, кең жапырақты өсімдіктермен қоректенетін, жапырақ жегіш (шөп жемейтін) жануар болғанын көрсетеді. Әдебиетте нақты түсіндірілмеген себептерге байланысты, Амебелодон көбінесе қысқа, жалаңаш мұрынмен бейнеленеді (суретте де осылай көрсетілген). Дегенмен, көптеген деректер Амебелодонның іс жүзінде қазіргі пілдердегідей ұзын, иілгіш мұрынға ие болғанын және оның тамақтану, су ішу сияқты мәселелерде маңызды рөл атқарғанын көрсетеді.