Кіріспе

Англия композиторы, ақыны және жазушы (1883–1953)

Сер Арнольд Эдвард Тревор Бакс (8 қараша 1883 – 3 қазан 1953) – ағылшын композиторы, ақыны және жазушы. Оның көптеген шығармаларына әндер, хор музыкасы, камералық туындылар және фортепианоға арналған жекелеген пьесалар кіреді, бірақ ол ең алдымен оркестрлік музыкасымен танымал. Ол бірқатар симфониялық поэмалардың авторы, сонымен қатар жеті симфония жазды және бір кезде Ұлыбританияның ең көрнекті симфонисі ретінде танылды. Бакс Лондон қаласының Стритхэм ауданындағы бай отбасында дүниеге келген. Оның ата-анасы оны музыкалық карьераны қууға ынталандырды, ал жеке табысы оған сәнге немесе консервативтік көзқарастарға мән бермей, композитор ретінде өзінің жеке жолын таңдауға мүмкіндік берді. Осының салдарынан ол музыкалық ортада маңызды, бірақ оқшауланған тұлға ретінде танылды. Патшалық музыка академиясының студенті кезінде Бакс Ирландия мен кельт мәдениетіне қызығушылық танытты, бұл оның ерте дамуына күшті әсер етті. Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі жылдары ол Ирландияда тұрып, Дублин әдеби ортасының мүшесі болды және Дермот О'Бирн псевдонимімен көркем әдебиет пен өлеңдер жазды. Кейін ол скандинавия мәдениетіне бейімделіп, Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін кельт әсерін азайтуға көшті. 1910 мен 1920 жылдар аралығында Бакс көптеген музыка туындыларын жазды, оның ішінде оның ең танымал шығармасы – «Тинтегель» симфониялық поэмасы бар. Осы кезеңде ол пианист Хариет Коэнмен өмір бойына байланыс орнатты – бастапқыда махаббат, содан кейін достық, және әрқашан тығыз кәсіби қарым-қатынас. 1920 жылдары ол жеті симфониядан тұратын циклді бастады, ол оның оркестрлік шығармашылығының негізін құрайды. 1942 жылы Бакс Патшаның музыка шебері болып тағайындалды, бірақ бұл лауазымда көп шығарма жасамады. Өмірінің соңғы жылдарында оның музыкасы көне деп есептелді, ал оның өлімінен кейін ол ұмытылды. 1960 жылдардан бастап, негізінен коммерциялық жазбалардың көбеюіне байланысты, оның музыкасы біртіндеп қайта жаңғырылып, бірақ оның аз бөлігі ғана концерттік залдарда жиі орындалады.

Алғашқы жылдар

Бакс 1883 жылғы 8 қарашада Лондонның Стритхэм (Суррей) қалашығындағы Виктория дәуіріндегі жайлы отбасында дүниеге келді. Ол Альфред Ридли Бакстың (1844–1918) және оның әйелі Шарлотта Элленнің (1860–1940) үлкен ұлы болды, Шарлотта Эллен – Қытайдың Амой қаласындағы пастор Уильям Книбб Лидің қызы. Отбасының кіші ұлы Клиффорд Лия Бакс драматург және эссеші болды. Альфред Бакс Мидл Темплдегі адвокат болғанмен, жеке табысы болғандықтан, заңгерлікпен айналыспады. 1896 жылы отбасы Хэмпстедтегі сарайға көшті. Кейін Бакс ауылда өскені жақсы болар еді дейді, бірақ отбасы үйінің үлкен бағы оған ең жақсы балама болды. Ол музыкаға бейім бала еді: «Пианинода нашар ойнаған ұзақ күнді есімде жоқ». Балхамдағы дайындық мектебінде оның ағылшын халық әндері мен билеріне деген құштарлығы шәкіртінде жауап таппады. 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басындағы британ композиторларының арасында халық музыкасына деген ынта кеңінен таралды, олардың ішінде Пэрри, Стэнфорд, Воан Уильямс және Холст болды; Салливан мен Элгар, сондай-ақ Бакс, кейіннен «Инцест пен халық биін қоспағанда, кез келген тәжірибені бір рет сынап көруге тырысу керек» деген сөзді таратты. 1900 жылы Бакс Корольдік музыка академиясына түсті, онда 1905 жылға дейін Фредерик Кордерден композицияны және Тобиас Маттейден фортепианоны оқыды. Кордер Вагнердің шығармаларын ұнатты, оның музыкасы Бакстың жас шағындағы басты шабыт көзі болды. Кейін ол: «Жастығымда он екі жыл бойы Вагнердің музыкасына толығымен берілдім, бірақ кейін Ричард Штраустың музыкасын білдім» деді. Бакс сонымен қатар Дебюссидің шығармаларын жеке зерттеді, оның музыкасы, Штраус сияқты, академияның консервативті оқытушыларына ұнамады. Оның фортепианода ойнау техникасы жоғары деңгейде болды, бірақ ол солист болып мансап құруға ниеті болмады. Замандастарынан айырмашылығы, оның жеке табысы болды, ол музыкалық мансабын қалағандай жалғастыруға мүмкіндік берді, табыс табу қажеттілігі болмады. «The Times» газеті Бакстың тәуелсіздігі мен ұстаздарының кеңесін тыңдамауы оның өнеріне зиян келтірді деп есептеді, өйткені ол қиялын толыққанды жеткізу үшін қажетті тәртіпті дамыта алмады. Академияны бітіргеннен кейін Бакс Дрезденге сапар шекті, онда ол Штраустың «Саломе» операсының түпнұсқасын көрді және алғаш рет Малердің музыкасын естіді, ол оған «екцентрикалық, ұзақ, шатас, бірақ әрқашан қызықты» болып көрінді. Жас Баксқа ирланд ақыны В. Б. Йейтс әсер етті; Бакстың ағасы Клиффорд оны Йейтстің поэзиясымен және Ирландиямен таныстырды.