Кіріспе
Касабланка класының эскорт-тасымалдауышы USS Cape Esperance (CVE 88) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің кемесі. Ол Гуадалканал науқанына қолдау көрсеткен Эсперанс түбегі шайқасының құрметіне аталды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қызмет ету үшін салынған кеме 1944 жылдың наурыз айында суға түсіріліп, сәуір айында қолданысқа берілді және жабдықтау тасымалдауышы ретінде қызмет етті. Соғыстан кейін ол "Magic Carpet" операциясына қатысты. 1946 жылдың тамыз айында кеме қызметтен босатылып, Тынық мұхитының резервтік флотына қойылды. Бірақ, 1950 жылдың тамыз айында ол қайтадан қолданысқа беріліп, Әскери теңіз көлігі басқармасының құрамында көмекші кемеге айналды. 1959 жылдың қаңтарында ол қайтадан қызметтен босатылды және ақырында 1959 жылдың мамыр айында металлға тапсырылды.
USS Cape Esperance (CVE 88) was a of the United States Navy. She was named after the Battle of Cape Esperance, an inconclusive naval engagement in support of the Guadalcanal campaign. Built for service during World War II, the ship was launched in March 1944, and commissioned in April, and served as a replenishment carrier. Postwar, she participated in Operation Magic Carpet. She was decommissioned in August 1946, when she was mothballed in the Pacific Reserve Fleet. However, she was recommissioned in August 1950, and assigned to become an auxiliary vessel as a part of Military Sealift Command. She was decommissioned again in January 1959, and ultimately, she was sold for scrapping in May 1959.
Дизайн және сипаттама
Кейп-Эсперанс – «Касабланка» класындағы эскорт-авианосец, ең көп салынған әуе кемелерінің түрі. Ол, жаппай өндіріс үшін арнайы дайындалған, құрастырылған бөліктерді пайдалану арқылы салынды. Бұл Тынық мұхиты соғысының басындағы ауыр шығындарды толықтыру мақсатында жасалды. Бауырларымен стандартизацияланған, оның жалпы ұзындығы 512 фут (156 м), ені 65 фут (20 м), суға бату тереңдігі 20 фут (6 м) болды. Стандартты ауырлығы , толық жүктемемен ауырлығы болды. Ұшу палубасы 477 фут (145 м) ұзын, ал ангар палубасы 257 фут (78 м) ұзын болды. Кемеде екі Skinner Unaflow поршеньді бу машинасы орнатылған, олар екі шпиндельді қозғалтады, соның арқасында ол жылдамдыққа ие болды. Кеменің круиздік қашықтығы – тездігімен өлшенгенде. Кеменің ықшамдығына байланысты, оның мұрын бөлігіне ұшақ катапульті орнатылды, сондай-ақ ұшу және ангар палубалары арасында ұшақтарды жылжытуды жеңілдету үшін екі лифт болды: біреууі алдында, біреуі артқы жағында. Артқы бөлігінде 38 калибрлі қос мақсатты зениттік қару орнатылған. 8 «Бофорс» зениттік пулеметі және палуба периметрі бойынша орналасқан 12 «Оерликон» зениттік пулеметімен әуе шабуылынан қорғаныс қамтамасыз етілді. Соғыс аяқталған кезде «Касабланка» класындағы авианосецтер 30 мм-лік 20 зениттік қаруды тасымалдауға бейімделді, ал 40 мм-лік зениттік қарулардың саны екі есеге көбейтіліп, 16-ға жеткізілді. Бұл өзгерістер камикадзе шабуылдарынан салдарынан туындаған шығындардың өсуіне жауап ретінде жасалды. «Касабланка» класындағы эскорт-авианосецтер 27 ұшақты тасымалдауға арналған, бірақ ангар палубасы одан да көп ұшақты қабылдай алатын. «Кейп-Эсперанс» көп бөлігінде көліктік авианосец ретінде қызмет еткендіктен, осы миссиялар кезінде жиі 60-қа дейін ұшақ тасыды, бұл ұшу палубасының толыққанды жұмыс істеуінің шегіне жақын болды. Ол 764 экипаж мүшесіне арналған, бірақ соғыс кезінде оның құрамы осы сандан асып кетті. «Касабланка» класындағы эскорт-авианосецтердегі экипаж мүшелерінің саны шамамен 910-916 адамды құрады.
Құрылыс
1942 жылғы 18 маусымда Теңіз комиссиясының шарты бойынша құрылысы "Кайзер" кеме құрылысы компаниясына, Ванкувер, Вашингтонға тапсырылды және алғашқыда "Тонанек шығанағы" ( "Tonowek Bay" деп жазылған қатесі) деп аталды, бұл Аляска шығанақтары мен бұғаздарының атын беру дәстүрінің бір бөлігі болды. Қамқорлық тасымалдаушы 1943 жылғы 11 желтоқсанда салынды, MC корпусы 1125, Касабланка класындағы 50 қамқорлық тасымалдаушының отызыншысы. Осыған байланысты оған CVE 88 классификациялық белгісі берілді. 1943 жылғы 6 қарашада жаңа теңіз саясатының аясында оның аты "Есперенс мүйісі" деп өзгертілді. Ол Гуадалканал операциясын қолдаған алғашқы және шешілмеген теңіз шайқасы – Эсперенс мүйісі шайқасының құрметіне аталды. 1944 жылғы 3 наурызда суға түсірілді, демеушісі миссис В. М. Макдейд болды, АҚШ Әскери-теңіз күштеріне берілді және 1944 жылғы 9 сәуірде қолданысқа енгізілді.
Екінші дүниежүзілік соғыс
"Кейп-Эсперанс" іске қосылғаннан кейін батыс жағалаудан Сан-Диегоға дейін сынақ жүргізілді. Содан кейін ол екі тасымалдау миссиясын орындады, жаңа ұшақтарды Оңтүстік және Батыс Тынық мұхитындағы базаларға жеткізіп, зақымдалған ұшақтармен Батыс жағалауға қайтып келді. Екінші тасымалдаудан оралғаннан кейін ол 30.8-ші міндеттік топқа бекітілді. Сан-Францискода ауыстыру ұшақтарымен жүктелген, ол 1944 жылдың 5 қазанында теңізге шықты. 2 қарашада ол басқа тасымалдаушылармен кездесіп, Лейте мен Лузонға қарсы операция жүргізіп жатқан жылдам тасымалдаушылар тобына ауыстыру ұшақтарын жеткізді. Тасымалдаушылар белгіленген күндері майдан тасымалдаушыларымен кездесіп, жабдықтар мен ұшақтар алмастырылатын еді. Ол Улити мен Гуамда қосымша ауыстыру ұшақтарын алды. Үшінші флот 14 желтоқсаннан бері Лузон аймағында операция жүргізіп келді, бірақ оның эскорттық эсминецтерінің отын қоры азайды. Соның салдарынан флот шығысқа қарай жанармай құюға және 30.8-ші міндеттік топтан ауыстыру ұшақтарын алуға шегінді. 30.8.14 операциялық бөлім құрамында ол 17 желтоқсанның басында Лузонның шығысында Үшінші флотпен кездесті. "Кейп-Эсперанс" ұшақ палубасында отыз тоғыз ұшақ, ал ангар палубасында тағы он екі ұшақ сақталған. Бұл аймақ жапондық истребительдердің қаупінен тыс болғандықтан таңдалды, бірақ ол Тынық мұхитының тропикалық дауылдары жиі өтетін "Тайфун аллеясында" орналасқан еді. Тасымалдаушылар мен Үшінші флот кездескен кезде "Кобра" тайфуны күшейе бастады. Түнгі сағат 01:00-де эсминецтерге отын құюға тырысты, бірақ қатты жел мен толқындар қиындық тудырды. Сонымен қатар кемедегі барометрлер төмендеді және тропикалық дауылдың күші сезілді. Ауа райы нашарлағандықтан адмирал Уильям Холси отын құюды сағат 13:10-да тоқтатуға бұйрық берді. Ол флотына келесі күні жоспарланған кездесу орнына, шамамен солтүстік-батысқа қарай, тайфунның ықпалынан тыс жерге көшуге бұйрық берді. Екі сағаттан кейін ол флотына кері, солтүстікке қарай жүруге бұйрық берді, ол жерден флот орналасқан еді. Бұл флотты тікелей тайфунның ортасына әкелді. Үшінші флоттың жағдайын нашарлату үшін Холси кемелерге сағат 22:20-да солтүстікке қарай жүруге бұйрық берді, бұл флотты тайфунның ең күшті желдері бар аймағына жеткізді. Нақты емес мәліметтер мен байқаулар салдарынан штаб тайфунның нақты қайда екенін білмеді, кейбір карталарда тайфунның ортасы шамамен солтүстік-шығысқа орналасқан деп көрсетілген, тіпті флот тайфунның ортасына қарай беттегенде де. Үшінші флотқа қосылған "Кейп-Эсперанс" оның соңынан ерді, бірақ капитан Бокиус 17 желтоқсанда дайындық шараларын бастады. Ұшақ палубасындағы ұшақтар бекітілді, салмақ кеменің ауырлық орталығын төмендету үшін төменге жылдырылды, люктер жабылды және экипаж кеменің тірегіне қарсы тұру үшін тасымалдаушының сол жағында болу керектігі туралы ескерілді. Ұшақ көтергіштері де төмендетілді, бұл ауыстырылған салмақтың желден туындаған тіректің әсерін жояды деген үмітте болды. 18 желтоқсан күні таңертеңгі сағат 07:00-де флот тайфунның жолында қалып қойды. Қарсы бұйрықтардың нәтижесінде кейбір эсминецтер таңертең жанармай құюға тырысты, тіпті толқындардың биіктігі шамамен 18,29 метрге жететін. 09:52-де "Кейп-Эсперанс" операциялық топтан тәуелсіз маневр жасады. Бірнеше рет 36 градусқа бұрылыс жасалды, ал 39 градусқа бұрылыс кеме командасын қорқытты. Кеме офицерлері ұшақ палубасындағы ұшақтарды тастап, кеменің жоғарғы жағының салмағын азайту мүмкіндігін талқылай бастады, бірақ содан кейін бұл идеядан бас тартты. Тайфунның желдері мәселені шешті, ұшақ палубасындағы ұшақтарды бекітуден жұлып алып, мұхитқа тастады. Алайда, 12:28-де бір ұшақ алдыңғы оң жақ түтін құбырына тиіп, өртеніп, көпірді эвакуациялауға мәжбүр етті. Ұшақ шайқалып, ығысып жатқандықтан экипажқа сәттілік келді, ұшақ орнынан шығып, суға түсті. Ұшақтың отын бактерілерінен туындаған өртті жаңбыр сөндірді. Ұшақ палубасындағы ұшақтардың көпшілігінің жоғалуы "Кейп-Эсперанс" енді құлап кету қаупі жоқ екенін білдірді. Сағат 16:00-де ұшақ палубасындағы тағы бір ұшақ босап, ашық алдыңғы әуе көтергіші арқылы құлап, басқа ұшаққа тиді. Екіпажға сәттілік келді, бұл соқтығысудан өрт шықпады. Тасымалдаушы тайфуннан шыққан кезде ұшақ палубасына бекітілген отыз тоғыз ұшақтың жетісі ғана қалды. Хангар палубасындағы барлық ұшақтар аман қалса да, сегіз ұшақ зақымдануға ұшырады. Нәтижесінде, ол тек он бір ауыстыру ұшағын жеткізе алды. Тайфунда 790 экипаж мүшесі қаза тапса да, олардың ешқайсысы "Кейп-Эсперанс" экипажынан болған жоқ. Өрт салдарынан зақымдалған ұшақ палубасына күрделі жөндеу жұмыстары қажет болды. Жаңа жылға дейін ол ауыстыру тасымалдаушы ретінде өзінің міндеттерін жалғастырды, бірақ жөндеу жұмыстары Гуам мен Улитидегі базаларда жүргізілді. 1945 жылдың ақпанында ауыстыру тасымалдаушылар флотынан шығып, Батыс жағалауға қайтып келді. Мұнда ол ұшақтарды жүктеді, оларды Гуамға жеткізді. Жапонияның капитуляциясы туралы жаңалық келгенге дейін ол тасымалдау тасымалдаушысы болып жұмыс істеді, Окинава мен Жапон аралдарындағы ауыр соғыс шығындарын толықтыру үшін АҚШ-тан Батыс Тынық мұхитына жаңа ұшақтарды тасымалдады. Ұшақтарды тасымалдау кезінде 3 мамырда капитан Патрик Генри кіші кеменің басқаруын өз қолына алды.
Соғыстан кейінгі кезең және "салқын соғыс"
Соғыс аяқталғаннан кейін ол Тынық мұхитынан АҚШ әскери қызметшілерін елдеріне қайтаруға арналған "Сиқырлы кілем" операциясының флотына қосылды. Ол алғаш рет Сан-Диегодан Перл-Харборға, содан кейін ұшақтар мен ветерандарды Сан-Францискоға жеткізді, ол 1945 жылдың 11 қыркүйегінде келді. 1946 жылдың ортасына дейін ол бірнеше рет "Сиқырлы кілем" рейсін жасады, Тынық мұхитындағы түрлі аялдамаларда болды. "Сиқырлы кілем" флотынан босатылғаннан кейін, ол Вашингтон штатындағы Бремертон қаласына бағытталды, онда 1946 жылдың 22 тамызында қызметтен босатылды, содан кейін Тынық мұхиты резервтік флотына қойылды. "Кейп-Эсперанс" 1950 жылдың 5 тамызында T CVE 88 идентификациясымен қайтадан қолданысқа енгізілді, әскери теңіз көлігі басқармасының қарауындағы ұшақ тасымалдаушысы ретінде. Оның қару-жарағының көп бөлігі алынып тасталды және оны көбінесе азаматтық экипаж басқарды. Қайтадан қолданысқа енгізілгеннен кейін ол бірден Жапонияға ұшақтарды жеткізуді бастады, олар Корея соғысына қатысты. Келесі тоғыз жыл бойы "Кейп-Эсперанс" түрлі міндеттерді орындады, соның ішінде Эниветоктегі ядролық сынақтарды қолдады және Тайланд Корольдік әуе күштеріне ұшақтарды тасымалдады. Ол жылына орташа есеппен тоғыз рет Тынық мұхиты арқылы сапар шекті, Оңтүстік-Шығыс Азия шартты ұйымының күштерін, сондай-ақ Тынық мұхитындағы АҚШ активтерін нығайтты. 1952 жылы ол Гонконгқа барды, онда Қытай Халық Республикасының қолға түсіруінен сақтау үшін бұрын Қытай Республикасына тиесілі болған ұшақтарды "Civil Air Transport" компаниясына асыққан түрде сатылып кеткендерін эвакуациялады. 1955 жылдың 12 маусымында T CVU 88 ретінде қайта жіктеліп, Батыс Еуропадағы базаларға ұшақтарды тасымалдаумен Атлантикалық сапарларды бастады. Содан кейін ол Тынық мұхитына оралды және 1956 жылы Пәкістанға ұшақтарды тасымалдады. 1959 жылдың 15 қаңтарында ол екінші рет қызметтен босатылды, өйткені "Касабланка" класындағы эскорт кемелерін пайдалану экономикалық тұрғыдан тиімсіз бола бастады. Олар тағы он жыл көлік тасымалдаушылары ретінде қызмет етті, содан кейін олар да ескіріп, экономикалық тұрғыдан тиімсіз болды. Ол 1959 жылдың 14 мамырында металл тескілеуге сатылды және 1961 жылдың қаңтарында Жапонияда бөлшектелді.