Кіріспе
Касабланка класының эскорт-тасымалдауышы USS Kadashan Bay (CVE 76) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің кемесі. Ол Чичагоф аралындағы Кадашан шығанағының атымен аталады. Бұл шығанақ 1915 жылы шығанақты өз иелігіне біріктірген үй шаруасын құрған Аляска индейі Пол К. Кадашанның құрметіне аталған. 1943 жылдың желтоқсанында суға түсіріліп, 1944 жылдың қаңтарында қолданысқа берілді. Ол Мариан және Палау аралдары операциясында, Самар шайқасында және Лингаен шығанағына түсу кезінде қызмет етті. Соғыстан кейін ол "Magic Carpet" операциясына қатысты. 1946 жылдың маусымында қызметтен босатылып, Атлант мұхитының резервтік флотына қойылды. 1960 жылдың ақпанында металлға тапсырылды.
USS Kadashan Bay (CVE 76) was a of the United States Navy. It was named after Kadashan Bay, located within Chichagof Island. The bay in turn was named after Paul K. Kadashan, an Alaskan Indian who established a homestead incorporating the bay in 1915. Launched in December 1943, and commissioned in January 1944, she served in support of the Mariana and Palau Islands campaign, the Battle off Samar, and the Invasion of Lingayen Gulf. Postwar, she participated in Operation Magic Carpet. She was decommissioned in June 1946, when she was mothballed in the Atlantic Reserve Fleet. Ultimately, she was sold for scrapping in February 1960.
Дизайн және сипаттама
Кадашан шығанағы – Касабланка класындағы эскорт-тасымалдауыш, ең көп салынған әуе кемелерінің түрі. Ол соғыстың басындағы ауыр шығындарды толықтыру үшін, алдын ала дайындалған бөліктерді пайдаланып, жаппай өндірілу үшін арнайы жобаланған. Бауырларымен стандартизацияланған, оның жалпы ұзындығы 512 фут (156 метр), ені 65 фут (20 метр), суға бату тереңдігі 20 фут (6 метр) болды. Ол стандартты түрде , толық жүктемемен ауыстырды. Оның ангар палубасы 257 фут (78 метр), ал ұшу палубасы 477 фут (145 метр) ұзын болды. Кемеде екі Unaflow поршеньді бу машинасы болды, олар екі валды қозғалтады, соның арқасында ол жылдамдыққа жете алды. Кеменің круиздік қашықтығы жылдамдығымен болды. Оның ықшам өлшемдері кеменің мұрын бөлігіне әуе кемесін ұшыруға арналған катапультаны орнатуды талап етті, сондай-ақ ұшу және ангар палубалары арасында ұшақтардың қозғалысын жеңілдету үшін екі лифт болды: біреуі алдында, біреуі артқы жағында. Артқы бөлігінде 38 калибрлі қос мақсатты зениттік қару орнатылған. Ұшаққа қарсы қорғанысты сегіз Bofors зениттік пулеметі, сондай-ақ палуба периметрі бойынша орналасқан он екі Oerlikon зениттік пулеметі қамтамасыз етті. Соғыстың соңына қарай Касабланка класындағы кемелер отыз зениттік қаруды тасымалдауға бейімделді, ал Bofors пулеметтерінің саны екі есеге көбейтіліп, жинақталған түйірлерге орналастырылды. Бұл өзгерістер камикадзе шабуылдарынан салдарынан туған өлім-жерттің артуына жауап ретінде жасалды. Касабланка класындағы эскорт-тасымалдауыштар 27 ұшақты тасымалдауға арналған, бірақ ангар палубасы одан да көп ұшақты қабылдай алатын. Мариан және Палау аралдары кампаниясы кезінде ол 16 FM 2 истребителі мен 11 TBM 1C торпедо бомбалаушысын, барлығы 27 ұшақты тасымалдады. Алайда Самар шайқасы кезінде ол 24 FM 2 истребителі мен 9 TBM 1C торпедо бомбалаушысын, барлығы 33 ұшақты тасымалдады. Лингяен шығанағына шабуыл кезінде ол 22 FM 2 истребителі, 11 TBM 1C торпедо бомбалаушысы және бір TBM 1CP барлау ұшағын тасымалдады.
Құрылыс
Кеме тасымалдаушы 1943 жылдың 2 қыркүйегінде, Кеме қатынасы комиссиясының шарты бойынша, MC корпус 1113 нөмірімен, Вашингтон штатының Ванкувер қаласындағы Kaiser Shipbuilding Company компаниясымен салынды. Ол Кадашан шығанағы деп аталды, бұл Аляскадағы шығанақтар мен бұғаздардың аттарымен аталған эскорт тасымалдаушылар дәстүрінің бір бөлігі болды. 1943 жылдың 11 желтоқсанында суға түсірілді, Мисс Одри Акерман демеушілік етті; Америка Құрама Штаттарының Әскери-теңіз күштеріне тапсырылды және 1944 жылдың 18 қаңтарында капитан Роберт Нисбет Хантер басқаруымен қолданысқа енгізілді.
Қызмет тарихы
Кадашан-Бэй кемесі Сан-Диегодан шығып, сынақтан өтті. 6 наурызда ол Сан-Диегодан Эспириту-Санто круизіне кетті. Екі рет ұшып, 154 ұшақты тасымалдай отырып, 13 мамырда Сан-Диегоға оралды. Ұзақ жөндеуден және оқудан кейін, 10 шілдеде Перл-Харбордағы 32.7 міндеттік тобына қосылу үшін сүйемелдеуші тасымалдаушы кеме жүзіп кетті. Бұл міндеттік топ Мариан және Палау аралдарына жақын арада басталатын науқанға дайындық мақсатында құрылды. 27-ші авиадивизияның құрамында, контр-адмирал Уильям Сэмплдің басшылығымен, Оммани шығанағы, Саво аралы және Маркус аралы бойында жүзіп жүрді. Тамыз айында ол Тулагиге қарай жүзіп, жақын арада шабуылға дайындықты аяқтады. 21 қазанда Таффи-2 тобына қосылып, әуе шабуылын бастады. 25 қазанда оның бір ұшағын, Ханс Л. Дженсен басқарып, реттік патрульдік миссияда Самардан жапон флотының Орталық күшін көрді. Өзінің байқауын хабарлағаннан кейін, жетекші крейсерге қарсы қолдауы жоқ шабуыл жасап, Самар маңындағы шешуші шайқасты бастады. Жапон флотының көлемі мен маңыздылығын білгеннен кейін, ол Таффи-3-ке қауіп төндіретін жапондық күшке қарсы үш ұшақ пен үш торпедалық соққы жасады. Америкалық ұшақтардың көптігі вице-адмирал Такео Куританы зейнеткерлікке шығуға және өзінің позициясын пайдаланбауға итермеледі. 30 қазанда ол Манусқа кетіп, 3 қарашада сонда келді. Қарашаның соңында сүйемелдеуші тасымалдаушылар Манустан шығып, Коссол жолдарында жинала бастады, ал 10 желтоқсанда Миндороға қарай жөнелді. 12-13 желтоқсанда Суригао бұғазынан өтіп, батысқа қарай қозғалғанда, оның тобы ауыр әуе шабуылына ұшырады. Бұл қимылдарда оның ұшақтары он бір ұшақты құратып түсірді, ал ұрыс желтоқсан айының соңына дейін жалғасты. Осы уақытқа дейін Лингаен шығанағына шабуылға дайындық жұмыстары жүргізіліп жатты. Вице-адмирал Дэниел Барбидің Сан-Фабиан міндеттік тобының құрамында ол негізгі күштің артынан келе жатқан кемелер үшін әуеден қорғаныс жасады. Ақырында, ол 3 қаңтарда қонуды қорғайтын негізгі күшпен кездесті. Кадашан шығанағына 8 қаңтарда Лусон аралына келді, ол операцияларды бастауға дайындалды. Сол күні таңертеңгі сағат 7-де ол Маркус аралымен бірге екі ұшақ эскадрильясын ұшырды. Сағат 7:16-да радарлар үш топқа бөлінген, міндеттік топтан шығысқа қарай 80 км жерде жапон ұшақтарының үлкен контингентін анықтады. Ұшқыштар қарсы алуға қозғалды, басқа сүйемелдеуші тасымалдаушылар өздерінің ұшқыштарын қосты. 7:46-да Кадашан шығанағы соңғы төрт ұшағын ұшырып жіберді, олар биіктікке ұмтылып жатқанда, Накадзима Ки 43 камикадзе ұшағы тасымалдаушыға қарай құлады. Жаңа ұшырылған ұшақтар алғашқы камикадзеге қарсы әрекет ете алмаса да, олар Кадашан шығанағына ұшып кетуге тырысқан басқа камикадзе, Кавасаки Ки 61 ұшағын атып түсірді. Ұшқыштар байқаған Накадзима Ки 43 ұшағын Кадашан шығанағының экипажы да байқады. Экипаж ұшақтың бірнеше шақырым шығысқа қарай ұшып, тікелей авианосецке қарай ұшып бара жатқанын байқады. Нәтижесінде кеме экипажы уақытты үнемдеу үшін солға бұрылуға кірісті. Ұшақ қатты қарсылықпен атылғанмен, ол әуе кемесінің көпіріне тікелей бағытталды. Мүмкін, оттың әсерінен, ол көпірдің астына құлап, су сызығында 3 метрлік және 5 метрлік саңылау жасап, төменгі офицерлердің бөлмелерін қиратып жіберді. Камикадзе өртеніп, оны тез арада сөндірді. Кеме бұрылысымен су басудың қаупі арта түсті. Оның жанармай жүйесі жұмыс істемеді, ал кеменің алдыңғы бөлігі жобалық сипаттамалардан 2 метр төмен түсті. Бір қызығы, ешкім қаза таппады, тек үш адам ғана жарақат алды. Алайда, зақымданудың салдарынан Кадашан шығанағы жұмыстан шығарылды. 10 қаңтарда ол ұшақ контингентін Маркус аралына көшірді, ал 12 қаңтарда уақытша жөндеу үшін Лейтеге оралды. 13 ақпанда Сан-Диегоға келді, одан әрі жөндеу жұмыстарын жүргізді, содан кейін Сан-Францискоға толық жөндеу жұмыстарын жүргізді. Кеме жөндеуден өткен соң 8 сәуірде Перл-Харборға жөнелтіліп, 14 сәуірде сонда жетті. Ол соғыстың қалған уақытын Тынық мұхиты арқылы ұшақтар мен адамдарды тасымалдауға жұмсады. Шілде айында сүйемелдеуші тасымалдаушы үшінші флотқа қосымша жүк тасушы ретінде тағайындалды. Ол жаңа міндетін атқару үшін Перл-Харбордан келе жатқанда, Жапонияның берілу туралы хабары келіп түсті.
Соғыстан кейінгі
Соғыс аяқталғаннан кейін Кадашан шығанағы Тынық мұхитының түкпір-түкпірінен АҚШ әскери қызметшілерін елдеріне қайтаруға арналған "Magic Carpet" операциясына қосылды. Ол қыркүйек айында Гуамға жетіп, 26 қыркүйекте ардагерлердің алғашқы тобымен Сан-Францискоға келді. Келесі үш айда эскорт кемесі "Magic Carpet" рейстерін жүзеге асырды, Перл-Харбор, Гуам, Окинава және Қытайда тоқтады. 22 желтоқсанда Сан-Педроға жетіп, Тынық мұхитындағы соңғы сапасын аяқтады, ал 10 қаңтарда Сан-Диегодан Бостонға бағыт алды. Кадашан шығанағы 29 қаңтарда Бостонға келді, 14 маусымда қызметтен босатылды және одан кейін Атлантика резервтік флотына қойылды. 12 маусымда CVU 76 ретінде қайта жіктелді. 7 мамыр күні әуе кемесіне айналдырылды және AKV 26 бортының таңбасы берілді. 1 тамыз күні Әскери-теңіз күштерінің тізімінен шығарылды және 1960 жылдың ақпанында Comarket Inc. компаниясына металл терісі үшін сатылды. 1960 жылдың маусымынан бастап Гонконгта бөлшектелді.