Кіріспе

Касабланка класының эскорт-тасымалдауышы, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің кемесі. USS Триполи (CVE 64) – 1805 жылғы Дерне шайқасының құрметіне аталған АҚШ Әскери-теңіз күштерінің алғашқы кемесі. Бұл Бірінші Барбария соғысы кезінде Триполи күштеріне қарсы АҚШ теңіз жаяу әскерлері мен сарбаздарының жасағы басқарған жалдамалы әскердің шешуші жеңісі болды. Бұл АҚШ-тың шетелдегі алғашқы құрлықтағы шайқасы еді.

Құрылыс

Ол Вашингтон штатындағы Ванкуверде Теңіз комиссиясының (MARCOM) келісімшарты бойынша (MC корпусы 1101) салынды. 1943 жылдың 1 ақпанында Кайзер кеме жасаушылықтарында Didrickson Bay (ACV 64) деп қадағаланды. 1943 жылдың 3 сәуірінде Триполи деп қайта аталды, 1943 жылдың 13 шілдесінде суға түсірілді, оны миссис Лиланд Д. Уэбб демеушілік етті және 1943 жылдың 31 қазанында Орегон штатының Астория қаласында қолданысқа берілді.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Калифорния жағалауында сынақ жүргізу жаттығуларынан кейін, эскорттық авиатасымалдағыш Сан-Диегодағы жөндеу базасына кірді. 1944 жылдың 4 қаңтарында кеменің батыс жағында, алдыңғы бөлігінің маңында суға қателікпен бензин құйылды. Ацетилен ұшқыны тұтанғыш қоспаны тұтандырып, от жылдам түрде 82-ші кадрға дейін тарады, алдыңғы камбуздың өткелін және суперқұрылымды жалмап алды. Кеменің жөндеуші құралдары мен экипажы өртпен күресіп, жақын арада өртті бақылауға алды, бірақ осыған дейін екі адам қаза тапты.

Атлантика

Кейін жөндеуден өткен "Триполи" 31 қаңтарда Сан-Диегодан Панама каналына қарай аттанды. 16 ақпанда Вирджиния штатының Норфолк қаласына келді. 13-ші композиттік эскадрилья (VC 13) – 13 Grumman FM 2 Wildcats және Grumman TBM Avengers ұшақтарын 15 наурызда 21.15 (TG 21.15) міндеттік тобының орталық кемесі ретінде теңізге шығарды. Escort Division 7 (CortDiv 7) эсминецтерінің қолдауымен "Триполи" Кабо-Верде аралдарының батысында неміс U-катерлерінің жанармай құюын тоқтату мақсатымен патрульдік сапарға шықты. Британдық Вест-Индияға бағытталған конвойға әуеден қорғау қызметін атқарғаннан кейін, "Триполидің" Wildcats және Avengers ұшақтары 5 сәуірде Ресифеге (Бразилия) отын құю және жабдықтау үшін барудан бұрын, Кабо-Верде аралдарының солтүстік-батысы, оңтүстік-батысы және батысында теңіз жолдарын іздестірді. Екі күннен кейін қайтадан теңізге шыққан "Триполи" күн сайын ұшақтарын ұшырып, оларды қайтарып алып, одақтас теңіз жолдарын жаудың U-катерлерінің шабуылынан қорғады. 19 сәуірде таң атқанға дейін бір сағат бұрын "Триполидің" Avengers ұшағының бірі неміс U-катерімен байланыс орнатты. Су асты қайығы "сүт сиыры" немесе жанармай құю серігінің келуін күтіп, су бетінде жүзіп жүрді. U 513 кемесі ұшаққа қарсы шабуыл жасады, ал "Avenger" үш рет шабуылдады. Неміс теңізшілері салыстырмалы қауіпсіздік үшін суға түсуге дайындалғанда, бірінші рет өткенде ракеталар су асты қайығын жауып тастады. Екінші рет ұшақтың тереңдік бомбалары босатылмады, бұл жаудың су асты кемесіне басуға қажетті уақытты берді. U-катері ұшақтың соңғы шабуылына қарсы тұрды, бірақ U 488 кемесімен отын құю кездесуін жіберді. 29 сәуірде Норфолкке қайтып оралған "Триполиде" VC 6 – 12 Avengers және тоғыз Wildcats ұшақтарына кірмес бұрын жөндеу жұмыстары жүргізілді. Содан кейін ол CortDiv 7 тобымен бірігіп, 24 мамырда Хэмптон Роудстан Кабо-Верде аралдары маңындағы аймақты іздеу үшін аттанды. Төрт күннен кейін ол Мадейра аралдарының батысындағы позициядан оңтүстік-батысқа қарай келе жатқан деп есептелген неміс U-катерін ұстап алу үшін бағытын өзгертті. 30 мамырға дейін байланыс орнатылмағандықтан, "Триполи" және оның серіктері солтүстікке қарай Нова Шотландияға бара жатқан конвоймен кездесуге аттанды. 18 маусымда Норфолкке оралғаннан кейін "Триполи" 15 шілдеде Норфолкке қайта портқа кірмес бұрын, Род-Айленд штатының Квонсет-Пойнт маңындағы екі айлық авиациялық біліктілік жаттығуларын өткізді. 6-шы композиттік эскадрильяға кіріп, ол 1 тамызда Хэмптон Роудстан шығып, өзінің жаңа операциялық базасы – Ресифеге барар алдында Чесапик шығанағы аймағында екі апталық ұшқыш біліктілігін өткізді. O'Toole және Edgar G. Chase эскорттауымен, эскорт-тасымалдаушы 1 тамызға дейін оңтүстікке қарай жүрді, сонда O'Toole сонар байланысын жасап, қууға кірісті. "Триполиден" келген ұшақтар бастапқы байланыс нүктесіне сонобуялар орнатып, мұнайдың жамылғысына түтінді және жарықты шамдар түсірді. O'Toole "мұны" сезген соң, "Ейжан" снарядтары мен тереңдіктегі зарядтарымен жүзушілерге көтеріліп, көп ұзамай радио арқылы "Біз кеміргішті ұрып алдық!" деп жариялады. Дәлел қалдықтарын және дизель майының көп мөлшерін қысқаша визуалды тексеру аңшы-қатерлі топты жаудың су асты қайығын шын мәнінде бағындырғандарына сендірді. Алайда, соғыстан кейінгі неміс жазбаларын зерттеу бұл өлтіруді растамады. Түн түскенде "Триполи" екі ұшақты O'Toole-дың тағы бір сонарлық байланысына жіберді, ал төрт тереңдіктегі бомбалар тағы бір U-катерін төмен және жұмыс істеп тұрды. "Триполи" мен оның тобы 13 тамызда Ресифеге оралды және адмирал Джонас Х. Инграмның 4-ші флотына қызмет етуге қатысты. TG 47.7 орталығына тағайындалған эскорт-тасымалдаушы 22 тамызда CortDiv 24 эсминецтерінің тобымен бірге 25° оңтүстік ендік пен 5° батыс бойлықтан өтіп бара жатқан неміс U-катеріне қарсы әрекет ету үшін теңізге шықты. Оңтүстік Атлантиканың ортасындағы екі сонарлық байланыспен жемісті іздеуден кейін "Триполи" мен оның тобы 11 қыркүйекте Ресифеге қайта оралды. Екі күннен кейін қайтадан жолға шыққан TG 47.7 тағы бір іздеу жұмыстарын жүргізді, бұл жолы екі U-катерінің болжамды жолын бойлай. Нысандардың бірі U 1062 кемесі болды, ол Пэнангтан (Британдық Малайядан) Германияның соғыс күштері үшін бағалы мұнай өнімдерін жүктеп, жіберілді. U 219 кемесі Алыс Шығысқа қарай жүзіп, Оңтүстік Атлантикада "Триполидің" эскорт тобының жолына түсіп, оның кішігірім бауырларымен кездесуге дайын болды. Кабо-Верде аралдарының батысына қарай өтіп бара жатқан TG 47.7 екі жау қайығына қарсы бірлескен мергеншілерді жою операциясын жүргізу үшін Mission Bay эскорт тобымен кездесті. Тәулік бойы радармен жабдықталған Avengers ұшақтары іздеуді жалғастырды, 28 қыркүйекте күн батқаннан кейін 40 минут өткенде лейтенант Уильям Р. Гиллеспи басқаратын Avengers ұшағы U 219 су бетінде 11 миль қашықтықта анықталғанын хабарлады. Гиллеспи төмен деңгейдегі ракеталық шабуыл жасауға кірісті, бірақ қарсы әуе шабуылынан құлады. Шабуылға тартылған тағы бір Avengers ұшағы, қарсы әуе шабуылына қарамастан, тағы бір ракеталық шабуыл жасады және тереңдік бомбаларын тастады, ал Wildcats U-катерін қиындықпен шабуылдан қорғады. U 219 өрттен зардап көрмеді, бірақ U 1062 осындай сәттілікке ие болмады. Mission Bay эскортының бірі Fessenden 30 қыркүйекте сонобуялар көрсеткен жерге бағытталды және төрт зарядты үлгімен "сүт сиырын" батырды. Сонымен қатар, U 219 әлі де қауіпсіздікке жете қоймаған еді, "Триполидің" Avengers ұшағының бірі 2 қазан күні қашқан кемеге тереңдік бомбаларын тастады. Американдық сонар операторлары U-катерін "өлтіргендерін" сезінді, бірақ соғыстан кейінгі есептер U 219 Батавияға (Ява) қашқан екенін көрсетті. Отын қоры таусылғанда "Триполи" 12 қазан күні Ресифеге қайтып оралды. Ол 26 қазан мен 12 қараша аралығында тағы бір іздеу жұмысын жүргізді, содан кейін Норфолкке күрделі жөндеуге бару үшін аттанды. Кейіннен эскорт-тасымалдаушы Тынық мұхитына бет алды, Панама каналын өтіп, Сан-Диегода тоқтағаннан кейін 1945 жылдың 10 қаңтарында Перл-Харборға келді.

Тынық мұхит

Триполи 8-ші құрама эскадрильяны операцияларды жүргізу үшін Гавай аралындағы Хиллоға құрлыққа көшірді. Ол Маршалл аралдарындағы Ройге түсірілетін истребительдер мен бомбалаушылардан тұратын түрлі жүкті тиеп, 1945 жылғы 20 ақпанда портқа кірді. Осы паромдық қатынастан кейін Перл-Харборға оралған эскорт тасымалдаушы кеме соғыс аяқталғанға дейін және 1945 жылдың соңына дейін жалғасқан оқу операцияларын бастады. Жапонияның капитуляциясымен және Тынық мұхитындағы әскери қимылдардың тоқтатылуымен Триполи "Солдат кілемі" операциясына бағындырылды. 500 теңізші-ардагермен Сан-Диегоға 29 тамызда келген Триполи 8 қыркүйекте Перл-Харборға қайта оралды, содан кейін қараша айына дейін жергілікті операцияларды, соның ішінде түнгі ұшу-қону жаттығуларын жалғастырды. Ол соңынан әскери жолаушыларды Калифорния штатының Сан-Педро қаласына бір рет, ал Сан-Диегоға тағы бір "Солдат кілемі" рейсі жасады. Кеме 1946 жылғы 15 қаңтарда Норфолкке деактивациялық жөндеуге шықты. 1946 жылғы 22 мамырда оның қызметіне қажеттілік болмағандықтан Триполи демобилизацияланды және резервке қойылды.

Корей соғысы

Корей соғысының 1950 жылғы жазда басталуы Алыс Шығыстағы американдық операцияларды қолдау үшін Әскери-теңіз күштерінің көптеген резервтік кемелерінің активтенуіне себеп болды. Осыған байланысты, Триполи 1952 жылдың 5 қаңтарында Нью-Йоркте қайтадан қолданысқа енгізілді. Атлантика аймағындағы Әскери теңіз көлігі басқармасына (MSC) бекітілген бұрынғы "аңшы-өлтіруші" жаңа мансабын әуе тасымалы және паром ретінде бастады. Келесі алты жыл ішінде Триполи 44 тасымалдау рейсін жүзеге асырды, негізінен Еуропа және Жерорта теңізінің порттарына, бірақ бір рет Гавайиге және екі рет Қиыр Шығысқа барды. Кеменің Еуропаға үшінші сапарынан кейін Триполи 1952 жылдың 5 тамызында Ньюарк портындағы терминалда тоқтады, онда ол 45 F 84 Thunderjet, 90 қанат ұшқыштарының жанармай бактерілері және Қиыр Шығысқа тасымалдау үшін қажетті жабдықтар жүктелді. 7 тамызда Жапонияға бағыт алған Триполи Панама каналы мен Сан-Диего арқылы өтіп, 5 қыркүйекте Йокосукаға жетті, онда крандар күш-жабдықтарды жағалауға түсірді, олар Кореядағы жер шабуылына қатысуға дайын болды. Соғыста зақымдалған ұшақтарды АҚШ-қа жөндеуге жүктегеннен кейін, тасымалдаушы 245 Әскери-теңіз күштері мен теңіз жаяу әскерлерінің қызметкерлерін Калифорниядағы Аламида Әскери-әуе стансасына қайтару үшін алып кетті. 22 қыркүйекте Батыс жағалауына жеткен Триполи екінші рет Қиыр Шығысқа қарай теңізге шықты, реактивті ұшақтарды Йокосукаға тасымалдады, сондай-ақ 1-ші қайық бөлімшесінің теңіз эшелонының қызметкерлерін тасымалдады. Триполи батыс жағалауына оралып, 1952 жылдың 11 қарашасында Аламидаға жетті. Кейіннен MSC-мен Гавайиге жалғыз сапар жасап, Триполи шығысқа қарай жүзіп, Еуропа мен Жерорта теңізінің порттарына тасымалдау сапарларымен мансабын аяқтады. 1954 жылдың мамыр айында Аламидада Триполиге 50 F 86D ұшағы жүктелді және Панама каналы арқылы Франциядағы Сент-Назерге 21 күндік сапарға дайындалды. 13 маусымда АҚШ Әуе күштерінің 440-шы FIS және Сан-Францискодағы Хамильтон Әуе базасының 441-ші FIS шамамен 500 қызметкері кемеге мінгізілді. Бір дереккөз бұл бөлімшелерді Гамильтон Әуе базасындағы 496-шы истребитель эскадрильясы және Гайгер Әуе күштері базасындағы 440-шы истребитель эскадрильясы деп көрсетеді. 2 шілдеде кеме Франциядағы Сент-Назер портына келді. Екі эскадрилья Германияның Ландштуль Әуе базасына бағытталды. "Ақылды кеме" сыйлығын алған Триполи 1955 жылдың 12 маусымында CVU 64 ретінде қайта классификацияланды. 1958 жылдың 1 шілдесінде T CVU 64 ретінде қайта классификацияланған Триполи 1958 жылдың 25 қарашасында Нью-Орлеанда, Луизиана штатында қызметтен шығарылды және 1959 жылдың 1 ақпанында Әскери-теңіз кемелерінің тізілімінен алынып тасталды. 1960 жылдың қаңтарында оның корпусы жапондық фирма тарапынан мақұлдалды.