Кіріспе

Касабланка класындағы эскорт-тасымалдаушы USS Natoma Bay (CVE–62) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Тынық мұхитындағы соғыста қызмет еткен АҚШ Әскери-теңіз күштерінің кемесі. 1943 жылы қызметке кіріп, Филиппин операциясы, Самар шайқасы және Окинава шайқасы сияқты Оңтүстік Тынық мұхитындағы бірқатар операцияларға қатысты. Окинава шайқасы кезінде «Натома Бэй» жапондық ұшақтан зардап шегіп, ауыр зақымдалды, бұл кеменің соғыстағы қатысуын тоқтатты. Жөнделгеннен кейін «Натома Бэй» американдық әскерлерді Тынық мұхитынан қайтару операциясы – «Magic Carpet» операциясына бағытталды. Операция аяқталғаннан кейін 1946 жылы эскорт-тасымалдаушы қызметтен босатылып, резервке қойылды. 1959 жылы «Натома Бэй» металл тескілеуге сатылды.

Құрылыс және мансап

Ол 1943 жылғы 17 қаңтарда «Кайзер Шипбилдинг Ко», Инк., Ванкувер, Вашингтон, Теңіз комиссиясының шарты бойынша салынды, 1943 жылғы 22 қаңтарда Алясканың оңтүстік-шығыс жағалауындағы Грэм аралдарындағы шығанақтың атымен «Натома Бей» деп аталды; 1943 жылғы 20 шілдеде суға түсірілді; Ұлыбританияның АҚШ-тағы елшісінің әйелі Леди Галифакс қолдауымен; және 1943 жылғы 14 қазанда капитан Гарольд Л. Медоу басқаруымен құрамына қабылданды.

1943-1944 жылдар

Калифорния жағалауында сынақтан өткеннен кейін, «Натома Бей» 1944 жылдың 3 қаңтарына дейін Сан-Диего мен Гавай аралығында Флот Әуе Күштерінің командирі үшін ұшақтар мен қызметкерлерді тасымалдады. Содан кейін ВК-63 эскадрильясы кемеге мінгізіліп, 10 қаңтарда ComCarDiv 24, 5-ші Амфибиялық күшке хабарлап, Сан-Диегодан Перл-Харборға аттанды. 23 қаңтарда ол ТГ 51.2 тобымен Маршалл аралдарына шабуылға қатысты. 31 қаңтар мен 7 ақпан аралығында Маджуро атолліндегі бекіністер нығайтылғанда, CVE–62 суастына қарсы және әуедегі күштерді (CAP) қамтамасыз етіп, шабуыл тобы үшін іздеу жұмыстарын жүргізді. 8 ақпанда ол операцияларын Вотье және Малоэлапқа дейін кеңейтіп, ай бойы сол аралдар мен Маджуро арасында кезектесіп орналасты. 7 наурызда Маджуродан шығып, «Натома Бей» 12-сі күні Эспириту-Сантоға жетті. Үш күннен кейін ол TF 37 тобына қосылды. Содан кейін ол Соломон аралдары мен Жаңа Ирландияның солтүстігіне қарай жүріп, Эмираудағы және одан келген конвойларға әуеден қорғаныс жасады, онда әуе және шектеулі теңіз базасы құрылып жатты. Келесі үш аптада ол Соломон аралдарының Бисмарк архипелагы аймағында ұзаққа созылған шабуылға қолдау көрсету үшін круизін жалғастырды, соңғысын бейтараптандыру және Рабаулдағы жапон бекінісін тоқтату үшін. 19 сәуірде ол TF 78 тобымен кездесіп, содан кейін Жаңа Гвинеяға қарай ұшып кетті, онда оның ұшақтары одақтас құрлық және теңіз күштерінің Аитапе, Голландия (қазіргі Жаяпура) және Танахмера шығанағына қарсы үш бағытты шабуылға қолдау көрсету үшін жау позицияларын шабуылдады. Құрлыққа түскен кезде және одан кейін «Натома Бей» қорғаныс әуе патрульдерін іске қосып, Аитапе аймағындағы жапондық нысандарды жою үшін истребительдер мен бомбалаушыларды жіберді. 28 сәуірде Манусқа қайтып оралды, 7 мамырда Перл-Харборға жөнелтіліп, 18 мамырда жетті. Армияның 19-шы истребитель эскадрильясының 318-ші истребитель тобының 37 P-47D Thunderbolt истребительдерін жүктеп алғаннан кейін «Натома Бей» 5 маусымда Перл-Харбордан Мариан аралдарына қарай жолға шықты. 19 маусымда Саипанға жетіп, Филиппин теңізіндегі шайқас шешілгенге дейін шығысқа қарай шегінуге бұйрық берілді. 22-сі күні ол батысқа қарай жүзіп, әскер ұшақтарын Саипандағы Аслито әуе алаңына қарай катапульттауды бастады. Ол 25-ін 22-де, ал қалғандарын 23-і күні ертерек жіберді, содан кейін Саипанның шығысына қарай 45 миль жерде жанармай құю аймағына кетті. Сол жерде жаудың әуе шабуылына ұшырады. Төрт Aichi "Val" шомылу бомбалаушылары өздерінің жүктемесін тастады, бірақ ешқандай соққылар жасалмады; қарқынды әуеге қарсы от «Натома Бей» және «Манила Бей» басты нысандарына зақым келтіруді болдырмады. Соңғы кемеде әлі де әскери ұшақтар бар еді, содан кейін олар ұшақтарды қорғаныс үшін CAP қамтамасыз ету үшін катапультациялады, ал радар экрандары байланыстардан таза болғанға дейін. «Натома Бей» 27 маусымда Эниветокке оралды, зардап шеккендерді алып, Сан-Диегоға жөнелтілді, 16 шілдеде қол жетімділік, логистика және паром қызметіне келді. 5 қыркүйек пен 14 қыркүйек аралығында Перл-Харбордың маңында VC 81 (Composite Squadron 81) үшін біліктілік және оқу жаттығуларын өткізді, ал 15-і күні 3-ші флоттың бірлігі ретінде Манусқа жолға шықты. 3 қазанда ол Сиэдлер гарманына жетіп, Филиппинге шабуылға дайындық бастады. Эскорттық тасымалдаушы тобына (TG 77.4) тағайындалған «Натома Бей» 12 қазанда Филиппиннің шығысындағы суларға қарай адмиралтействодан кетті. 14-17 қазанда дауылды теңізде болғаннан кейін, ол 18-де шабуылдық ұшу операцияларын бастады. Жаулаудан бұрын оның ұшақтары жапондық позицияларды бомбалады және Лейте мен Негрос маңындағы аймақтарда жаудың көліктері мен шағын кемелеріне қарсы шабуылдар жасады. 20-сы күні су асты шабуыл кезінде ол жердегі қолдауды, байқауды және әуе шабуылын бастады. Содан кейін, қонудан кейінгі маңызды күндері ол жер асты күштерін қолдау үшін бомбалаушылар мен истребительдерді жіберді. 25 қазанда «Натома Бей», контр-адмирал Стамптың флагманы, CTU 77.4.2 («Таффи 2»), Лейте шығанағының шығыс кіреберісінен шығып, жапондықтар одақтастарды Лейтеден және Филиппиннен қуып шығу үшін үш күштік шабуыл жасады. Таңертеңгі уақытта Суригао бұғазында қарсыластың Оңтүстік күштері қатты жеңілді. Жапондық кемелердің тірі қалғандары Минданао теңізіне кері шегінді, оларды эсминцтер, ПТ-қайықтар қуып, күн шыққаннан кейін авианосецтер ұшақтары қуып кетті. 06:58-де «Таффи 3» (6 CVE, 3 DD және 4 DE) Самарда контр-адмирал С. Спрагтың қол астында жапондық орталық күшінің (4 BB, 6 CA, 2 CL, 11 DD) адмирал Курита басшылығымен шабуылға ұшырады. 07:01-де барлық операциялық ұшақтар ұшырылғанын бұйырғаннан кейін адмирал Спраг қолдау көрсетуге шақырды. Алайда, адмирал Озаваның Солтүстік күштері өз міндетін орындаған еді – адмирал Халсидің TF 38 тобы солтүстікке тартылған. Суригао бұғазындағы шайқастан кейін қайта толықтырған крейсерлер мен линкорлар. Көмек тек оңтүстіктен келуі мүмкін еді. 07:02-де «Таффи 2», оңтүстік-шығысқа қарай 20 миль жерде жауап берді және 07:08-ге дейін барлық қолдау ұшақтары жолға шықты. Бұрынғыдай міндеттерге жіберілгендері қайтарылды. Содан кейін болған шайқаста «Таффи 3» эсминцтері мен эскорттық эсминцтерінің және үш «Таффи» тобының истребительдері мен бомбалаушыларының шешімділігі Самар шайқасындағы керемет, бірақ қажетті жеңіске әкелді. Кез келген жеке кемеге назар аудармай, мүмкіндігінше көптерін жарақаттауға бұйрық берілген «Натома Бей» ұшақтары бір сағаттың ішінде жауға екі шабуыл жасады. 09:26-да үшінші шабуыл, 500 фунттық жарылғыш бомбалармен, торпедалардың орнына, ұшырылды. 11:18-де төртінші шабуыл Лейте шығанағынан жауды ығыстыру үшін жіберілді, бірақ торпедалар мен бронебойғыш бомбалар болмағандықтан, ұшақтар тек жалпы мақсаттағы бомбалар мен тереңдік зарядтарымен ұшты. Түскі уақытта «Натома Бей» истребительдері, бұрын CAP үшін ұшырылған, қондырылып, қайта қаруланды және қайтадан көтерілді. 12:56 және 15:08-де бесінші және алтыншы шабуылдар жау Сан-Бернардино бұғазына қарай шегінетін кезінде оны қуу үшін ұшырылды. Соңғы шабуылға 250 фунттық (113 кг) жалпы мақсаттағы бомбалармен жабдықталған истребительдер де қатысты. Сол тағдырлы күннің соңында TG 77.4, «Таффи 3» ең көп зақым алған, жапон күштерін кері қайтарды. Эскорттық тасымалдаушы тобына жоғары баға берілді. Олар «үлкен тасымалдаушы тобының ғана орындауы тиіс міндетті орындады». «Натома Бей» осы мақтауға қол жеткізуге бір ауыр крейсерді батыру, бір торпедалық ұшақты түсіру және бір линкорға, үш ауыр крейсерге, екі жеңіл крейсерге және бір эсминецке соққы беру арқылы үлес қосты. Келесі күні, 26 қазанда «Натома Бей» ұшақтары жауды жоюды жалғастырып, Висайя теңізіндегі жеңіл крейсерді және оның эскорттық эсминцін батыруға көмектесті, содан кейін Лейтедегі жер күштерін қолдауды қайта бастады. 27-сі күні оның истребительдері Ормак шығанағындағы жапондық кемелерді шабуылдап, содан кейін Самарға ұшып, онда Kawasaki Ki 61 "Tony" ұшағын түсірді. 28-і күні Mitsubishi G3M "Nell" ұшағы түсірілді, ал 30 қазанда CVE Сиэдлер гарманына қарай жолға шықты, 4 қарашада жетті. «Натома Бей» 27 қарашада Коссол жолдарына жолға шықты және 10 желтоқсанда Минданао және Сулу теңіздері арқылы өтетін Миндаро шабуылына қатысқан конвойларға әуеден қорғаныс беру үшін кетті. 13-і күні Негрос аралынан келген камикадзелер формацияға шабуыл жасады. Он бір ұшақ түсірілді, бірақ үшеуі шабуылды аяқтады. Екеуі әуеге қарсы отпен түсірілді, бірақ үшіншісі эсминец «Хараденге» соқты. Жапондық әуе шабуылдары 14-і күні де жалғасты, ал «Натома Бей» истребительдері жалпы санына тағы жеті A6M Zero ұшағын қосты. Миндароға түскен кезде және одан кейін «Натома Бей» камикадзелерден қорғанып, жапондық позицияларын шабуылдады. 16-сы күні ұшақтарын қайтарып алғаннан кейін ол Коссол жолдарына, содан кейін M...

1945 жыл

1945 жылдың 1 қаңтарында «Натома Бей» CARDIV 25-ке қайта тағайындалып, шабуыл жасау күштерінің кемелерімен бірге тағы да теңізге шықты, осы жолы мақсаты – Лусон. Сол жерде, жаудың шабуылдары мен камикадзелерге қарсы күрескеннен кейін, ол бес басқа CVE кемесімен бірге жағаға түсуге дейін бомбалау және өрттен қолдау тобын әуеден қорғады, ал Сан-Фабиан аймағындағы шабуылдан кейін десант әскерлерінің алдында тікелей әуеден қолдау көрсетті. 10-шы және 17-шы күндері оның үздіксіз тікелей әуе көмегі миссиялары көпірлерге, жанармай және оқ-дәрі қоймаларына, казармаларға, жолдарға және көлік құралдарына зақым келтірді. Миндарода жабдықталып алғаннан кейін «Натома Бей» 29-шы күніне дейін Миндароның батысына қарай жүзіп кетті. Содан кейін ол Замбалес провинциясының батыс жағалауында және Субик шығанағында жағаға түсуге көмектесу үшін позицияға келді. Оның 77.4 тобы 5-ші күні Улитиге жетіп, кері шегінді. 10 ақпанда Иво Джимаға шабуылға бара жатқанда әуеден қорғаныс үшін TU 52.2.1 тобымен бірге теңізге шықты. 16-шы және 19-шы күндері оның ұшақтары шабуылға дайындалу үшін 123 рет ұшты. 19 ақпандағы D күні 36 рейс тікелей қолдау көрсетті, ал тағы 16-сы ШАӨ (әуе шабуылына қарсы қорғаныс) міндетін орындады. 19-шы күнден кейін «Натома Бей» өзінің міндеттерін суасты кемелеріне қарсы және әуеде үйлестіруші миссияларды, ал наурыз айында кемелерге қарсы тапсырмаларды қамтыды. «Натома Бей» 8 наурызда Бонин жанартауы аймағынан шығып, 11-ші күні Улити лагунасына кірді. Сол жерде VC-9 эскадрильясы VC-81-ді алмастырды және 21-ші күні «Натома Бейдің» келесі операциясына, Окинаваға дайын болды. TU 52.1.1 тобымен бірге эскорт кемесі 24 наурыз бен 1 сәуір аралығында Керма-Реттоны шабуылдау және басып алу кезінде әуеден қорғаныс жасады. Содан кейін ол Окинаваға назар аударды. Келесі үш айда, қысқа жөндеу кезеңдерін қоспағанда, оның ұшақтары стратегиялық және тактикалық нысаналарды бомбалады және атып тастады, бақылау және байқау, фотосурет және үгіт-насихат миссияларын орындады, алдыңғы аймақтарда азық-түлік пен оқ-дәрілерді түсірді және ұрыс әуе және суасты кемелеріне қарсы патрульдер жүргізді. 7 маусымда сағат 06:35-те, тайфуннан өткеннен кейін «Натома Бей» сол жақтан және төменнен шыққан нөлдік ұшақпен кездесті. Бағытын өзгертіп, кеменің арт жағына келген ол, көпірге өртке қабылдайтын оқ-дәрілерді атып, арал құрылысына жеткенде мұрнымен төңкеріліп, ұшу палубасына құлады. Ұшақтың қозғалтқышы, винті және бомбасы ұшу палубасында тесік жасады, ал бомбаның жарылысы қақпаның палубасын және зәкір жел желін жөндеуге келмейтіндей зақымдады және жақын маңдағы ұшақты тұтатты. «Натома Бейдің» үш экипаж мүшесі және VC-9 офицері жараланды. Бір кеме офицері қаза тапты. Екінші нөлдік ұшақ кемедегі сол жақ батареялармен атып түсірілді. Зақымды басқару тобы өртті дереу сөндіріп, жедел жөндеу жұмыстарын бастады. Келесі шабуыл тоқтатылды, бірақ келесісі, Мияко Шимаға қарсы, жоспарланғандай сағат 10:30-да өтті.

Соғыстан кейінгі іс-шаралар

20 маусымда эскорт-тасымалдаушы Гуамға ішінара жөндеуге бағытталды, содан кейін Америка Құрама Штаттарына қарай сапарлады. 19 тамызда Сан-Диегоға келген кезде соғыс аяқталған еді. Қыркүйек және қазан айларында ол жөндеу, өзгерістер және толықтай күрделі жөндеуден өтті, одан кейін "Magic Carpet" тасымалдаушы ретінде қызметке тұрды. Қараша мен желтоқсанның басында ол Филиппиннен Калифорнияға әскери қызметшілерді тасыды, содан кейін 29 желтоқсанда Атлантика резервтік флотына берілді.

Пайдаланудан шығару және жою

1946 жылғы 20 ақпанда есеп берілді, 20 мамырда Норфолкке тікелей келді. 1949 жылғы қазанда Бостон резервтік тобына қайта бағытталды. 1955 жылғы 12 маусымда CVU–62 ретінде қайта жіктеліп, 1958 жылы одан әрі қызмет етуге жарамсыз деп жарияланды және оның аты 1 қыркүйекте Әскери-теңіз кемелерінің тізілімінен алынып тасталды. 1959 жылғы 30 шілдеде жапондықтарға металл тескілеуге сатылды.

Марапаттар

Натома Бей екінші дүниежүзілік соғыста Азия-Тынық мұхиты театр операцияларындағы қызметі үшін жеті ұрыс жұлдызына және Филиппин азат ету медаліне екі қола жұлдызына ие болды. Натома Бей президенттік бірлік цитатымен де марапатталды және Лейте шығанағы шайқасын қоспағанда, екінші дүниежүзілік соғыста 13 операцияға қатысты.