Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қысқа аңыз немесе аллегориялық оқиға
Brief fable or allegorical story
Аполлог немесе аполог (грекше ἀπόλογος, "мәлімдеме" немесе "баяндама") – бұл қысқа аңыз немесе аллегориялық оқиға, өткір немесе жоғарылатылған ерекшеліктерімен, моральдық ұстанымды жағымды жеткізу құралы ретінде немесе оны тікелей айтпастан пайдалы сабақ беру үшін жасалған. Аңызбен салыстырғанда, аполлогта оқиға емес, моральдық мазмұны маңыздырақ. Парабол сияқты, аполлог та көндіруге және ықпалдануға арналған риторикалық аргумент құралы болып табылады.
An apologue or apolog (from the Greek ἀπόλογος, a "statement" or "account") is a brief fable or allegorical story with pointed or exaggerated details, meant to serve as a pleasant vehicle for a moral doctrine or to convey a useful lesson without stating it explicitly. Unlike a fable, the moral is more important than the narrative details. As with the parable, the apologue is a tool of rhetorical argument used to convince or persuade.
Шолу
Ең танымал ежелгі және классикалық мысалдардың қатарында Судьялар кітабындағы Жотамның оқиғасы (9:7-15); Ливийдің екінші кітабындағы патриций Агриппа Менений Ланаттың «Қарны және оның мүшелері» әңгімесі; және, бәлкім, ең танымалдары – Эзоптың мысалы. Астарлы әңгіме әрқашан тікелей және күрделі емес болады, түсіндіруді қажет етпейді; ал ақталу, мәнін түсіну үшін кем дегенде бір деңгейде ойлану мен зерделеуді талап етеді, сондықтан ол тыңдаушыдан астарлы әңгімеге қарағанда көбірек күш-жігерді жаратады. Кейбір зерттеушілер ақталуды әдеби және көркемдік маңызы тұрғысынан төмендетуге тырысады. Рене Веллек атап өткендей, Гегель өзінің «Эстетикасында» (Хотоның баяндамасы арқылы белгілі бір дәрежеде жеткен) ақталу, астарлы әңгіме және мақал-мәтелдерді, сондай-ақ аңыз, эпиграмма, жұмбақ және барлық дидактикалық және суреттемелік поэзияны әдебиеттің «елеулі емес формалары» деп қарастырады, олар өнер ретінде танылмайды.
Among the best known ancient and classical examples are that of Jotham in the Book of Judges (9:7 15); "The Belly and its Members," by the patrician Agrippa Menenius Lanatus in the second book of Livy; and perhaps most famous of all, those of Aesop. The parable is always blunt and devoid of subtlety, and requires no interpretation; the apologue by nature necessitates at least some degree of reflection and thought to achieve understanding, and in this sense it demands more of the listener than the parable does. Some commentators have attempted to relegate the apologue in literary and artistic importance. As René Wellek observes, Hegel in his Aesthetics (mediated to at least some extent by Hotho's account) consigns the apologue, parable, and proverb, along with the fable, the epigram, the riddle, and all didactic and descriptive poetry as "minor forms" of literature that do not qualify as art at all.
Шығу тегі
Аполлогтың тегі өте көне және Таяу Шығыстан, оның төңірегіндегі аймақтардан (Персия, Кіші Азия, Египет және т.б.) бастау алады. Бұл аймақ аллегория, метафора және қиялмен байланысты нәрселердің классикалық отаны болып табылады. Таяу Шығыста, әсіресе құлдар арасында, шындықты жасыру жиі қажет болды, олар өз ойларын ашық білдіруге батыл болмады. Батыста аполлогтың екі авторы – құлдар, атап айтқанда Эзоп және Федр. Кейінгі аполлог жазушыларының ішінде Италияда Джанбатиста Базиле, Францияда Ла Фонтен, Англияда Джон Гей және Роберт Додсли, Германияда Кристиан Фюрхтеготт Геллерт, Готтхольд Эфраим Лессинг және Фридрих фон Хагедорн, Испанияда Томас де Ириарте, Ресейде Иван Крылов және Украинада Леонид Глибов есімдерін атауға болады.
The origin of the apologue is extremely ancient and comes from the Middle East and its surrounding area (Persia, Asia Minor, Egypt, etc. ), which is the Classical fatherland of everything connected with allegory, metaphor and imagination. Veiled truth was often necessary in the Middle East, particularly among the slaves, who dared not reveal their minds too openly. The two fathers of apologue in the West were slaves, namely Aesop and Phaedrus. Leading later writers of apologues were Giambattista Basile in Italy; La Fontaine in France; John Gay and Robert Dodsley in England; Christian Fürchtegott Gellert, Gotthold Ephraim Lessing and Friedrich von Hagedorn in Germany; Tomas de Iriarte in Spain; Ivan Krylov in Russia and Leonid Hlibov in Ukraine.