Кіріспе

Христиандық ораза дәстүрлеріндегі жеңіл тамақ, сондай-ақ британдық ағылшын тіліндегі жеңіл тамақ.

"Колляция" термині, әсіресе Батыс христиандығында, ораза күндері рұқсат етілген бір немесе екі жеңіл тағамды білдіреді. Оның мақсаты – сенушіге ораза ұстап, күн бойы өз міндеттерін орындауға мүмкіндік беру. 14 ғасырдан кейін, көптеген жерлерде колляцияны қабылдау христиандық ораза практикасының қалыпты бөлігіне айналды. Колляция кезінде су ішуге рұқсат етілмеді, ол тек күн батқаннан кейін ішілетін негізгі тамақпен бірге ішілуге тиіс болды. Колляцияны тұтыну ережесі алғаш рет б.з. 6 ғасырының ортасындағы бенедиктиндік монастырларда пайда болды, онда әдеттегі кешкі ас кезінде Иоанн Кассианның б.з. 420 жылы жазған "Collationes patrum in Scetica eremo" еңбегінен үзінділер оқылды. Алайда, Әйгілі Бенедикт ережесіне сәйкес, ораза күндері кешкі ас болмайды: Кешкі құлшылықтан кейін бірден "Collationes" немесе Әкелердің өмірінен оқылды, содан кейін Compline оқылды. 9 ғасырға қарай Батыс христиандығында оразаға қатысты қатаң ережелер жеңілдетіле бастады, ораза күндері кешке аз мөлшерде су ішуге рұқсат берілді. Ғсырлар өте келе, бұл рұқсат ораза күндері "белгілі бір мөлшерде қатты тағам" жеуге дейін жетті, оразаға қосымша шектеулер қойылды. Католик шіркеуі кешкі колляцияны тамақтың 8 унциядан кем болуы деп белгіледі. 19 ғасырда Католик шіркеуі тағы бір колляцияға, "фрустулум" деп аталатын тамаққа рұқсат берді, оны таңертең ішуге болады.

Қазіргі күн

Қазіргі уақытта христиан дініндегі қатаң ораза күндері (Күл сәрсенбісі мен Ұлы жұма) католик шіркеуі «күнде бір рет толық тамақтануды талап етеді, бірақ таңертең және кешке азықтанғанға тыйым салмайды, мөлшері мен сапасы жағынан бекітілген жергілікті дәстүрлерді сақтау қажет». Кейбір жерлерде бұл «бір толық тағам, сондай-ақ екі кішкентай тағам, олардың жиынтығы бір толық тағамға тең емес» деп түсіндіріледі. Сол сияқты, Миссури Синодының лютерандық басылымы ораза ұстау ережелерін былай сипаттайды: «Ораза күндері екі шамалы тағам және бір толық кешкі аспаз ішіледі». Әулие Августин дұға кітабы: Англикан қауымының мүшелеріне арналған рухани кітапта «Ораза – әдетте, жеңіл таңғы ас, бір толық тағам және жарты тағамнан аспауы керек, оразаның қырық күні бойы».

Басқа қолданыстар

Француз корольі Людовик XIV-нің сарайында "колляция" термині жалпы жеңіл тағамдарды білдірген. Бүгінгі британ ағылшын тілінде "колляция" – қонақтарға толық қонақ күтуге уақыт жетпеген жағдайда ұсынылатын жеңіл тағам. Көбінесе ыстық немесе пісірілген тағам болмағандықтан, оны "суық колляция" деп те атайды. Польша тіліндегі "kolacja" ("кешкі шай") сөзі осыдан туындаған. Қазіргі итальян тілінде екі шағын тағам бар: prima colazione (таңғы ас) және seconda colazione (түскі ас). "colazione" сөзі жалпы қолданыста "таңғы ас" деген мағынаны білдіреді (ағылшын тілінде таңғы асқа "оразаларын ашу" десе, итальян тілінде түскі ас – pranzo).