Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эстония мен Совет Ресейі арасындағы 1918–1920 жылдардағы соғыс
War between Estonia and Soviet Russia in 1918–1920
Эстонияның Тәуелсіздік соғысы, сондай-ақ Эстонияның Азаттық соғысы деп те аталады, Эстония армиясының және оның одақтастарының, ең бастысы Ұлыбританияның, 1918–1919 жылдардағы Совет Ресейінің батысқа жасаған шабуылына қарсы қорғаныс науқаны және 1919 жылғы германиялық Балтық Ландесверінің агрессиясына қарсы күресі болды. Бұл науқан Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін құрылған жаңа демократиялық Эстония мемлекетінің тәуелсіздік үшін күресі еді. Оның нәтижесінде Эстония жеңіске жетті және 1920 жылғы Тарту шарттымен аяқталды.
The Estonian War of Independence, also known as the Estonian Liberation War, was a defensive campaign of the Estonian Army and its allies, most notably the United Kingdom, against the Soviet Russian westward offensive of 1918–1919 and the 1919 aggression of the pro–German Baltische Landeswehr. The campaign was the struggle of the newly established democratic nation of Estonia for independence in the aftermath of World War I. It resulted in a victory for Estonia and was concluded in the 1920 Treaty of Tartu.
Алдынғы сөз
1917 жылғы Ресей революциясы кезінде, Эстонияның автономиялық губернаторлығының жаңадан сайланған провинциялық заң шығарушы органы (Мемлекеттік диета немесе Маапаев) Ресейдің жаңа большевиктік үкіметінің орнына Эстониядағы ең жоғарғы билік деп жариялады. Осының салдарынан, жергілікті большевиктер Маапаевты таратып, демократиялық жолмен сайланған эстондық басшылықты елорда Таллинде уақытша жасырын күшке түсірді. Бірнеше айдан кейін, 1918 жылдың ақпан айында, Қызыл Армияның шегінуі мен Императорлық неміс армиясының келуі арасындағы уақытты пайдаланып, Маапаев құрған Құтқару комитеті 1918 жылдың 24 ақпанында Таллинде Эстонияның тәуелсіздік декларациясын жариялады және Эстонияның Уақытша үкіметін құрды. Осы тәуелсіздіктің алғашқы кезеңі өте қысқа болды, себебі келесі күні неміс әскерлері Таллинге енді. Германия билігі Уақытша үкіметті де, Эстонияның тәуелсіздігі туралы талабын да мойындамады. Бірінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуымен, 11-14 қараша 1918 жылы Германия революциясынан кейін Германия өкілдері Эстонияның Уақытша үкіметіне саяси билікті ресми түрде тапсырды. 1918 жылдың 16 қарашасында Уақытша үкімет ерікті түрде әскерге шақыруды жариялады және Константин Пэтстің соғыс министрі, генерал-майор Андрес Ларканы штаб бастығы, ал генерал-майор Александр Тонсонды Эстония армиясының қолбасшысы етіп, Эстонияның қарулы күштерін ұйымдастыруды бастады. Армия бастапқыда бір дивизиядан тұрды.
During the 1917 Russian Revolution, the newly elected provincial legislature (State diet or Maapäev) of the Autonomous Governorate of Estonia proclaimed itself the highest sovereign authority in Estonia, instead of the new Bolshevik government of Russia. As a result, the local Bolsheviks soon dissolved the Maapäev and temporarily forced the democratically elected Estonian leadership underground in the capital Tallinn. A few months later, in February 1918, using the interval between the Red Army's retreat and the arrival of the Imperial German Army, the Salvation Committee formed by Maapäev issued the Estonian Declaration of Independence in Tallinn on 24 February 1918 and formed the Estonian Provisional Government. This first period of independence was extremely short lived, as the German troops entered Tallinn the following day. The German authorities recognized neither the provisional government nor its claim for the independence of Estonia. After the German Revolution with the capitulation of Imperial Germany at the end of World War I, 11–14 November 1918, the representatives of Germany formally handed over political power to the Estonian Provisional Government. On 16 November 1918, the provisional government called for voluntary mobilization and began to organize the Estonian armed forces, with Konstantin Päts as Minister of War, major general Andres Larka as the chief of staff, and major general Aleksander Tõnisson as commander of the Estonian army, initially consisting of one division.
Кеңестердің батысқа қарай шабуыл жасауы
1918 жылдың қараша айының соңында большевиктердің Ресей қарулы күштері Эстонияға қарсы жорыққа шықты. 1918 жылдың 28 қарашасында Кеңес Одағының 6-шы қызыл атқыштар дивизиясы Нарва шекаралық қаласына шабуыл жасап, Эстония Тәуелсіздік соғысының басталуын қадағалады. Кеңес Одағының 6-шы қызыл атқыштар дивизиясы 7000 жаяу әскер, 22 далалық зеңбірек, 111 пулемет, бронепоезд, екі бронетранспортёр, екі ұшақ және екі эсминецпен сүйенген “Богатырь” кластың крейсері “Олегпен” шабуыл жасады. Қаланы Эстония қорғаныс лигасының (Халық жасағы) (ішінара орта мектеп оқушыларынан құралған) және Германия армиясының 405-ші жаяу әскер полкінің әскерлері қорғады. Қызылдар 29 қарашада Нарваны басып алды, ал 405-ші жаяу әскер полкі батысқа қарай шегінді. Кеңес Одағының 2-ші Новгород дивизиясы Пысық көлінің оңтүстігінде 7000 жаяу әскер, 12 далалық зеңбірек, 50 пулемет, екі бронепоезд және үш бронетранспортёрмен екінші майдан ашты. Сол кездегі Эстония әскери күштері 2000 жаяу әскері және Эстония қорғаныс лигасының 14500-ге жуық нашар қаруланған әскерінен тұрды. 1918 жылдың қараша айының соңында Балтық батальоны құрылды, ол негізінен автоматты ротадан және жаяу әскерден тұрды. Эстонияның Балтық неміс азшылығы батальон үшін еріктілердің көптеген тобын ұсынды, ол Эстония армиясының алғашқы жауынгерлік бөлімдерінің бірі болды және Республика билігіне берілді. Күшейтілген Эстония армиясы 1919 жылдың 2-5 қаңтарында 7-ші Қызыл армияның ілгерілеуін тоқтатты және 7 қаңтарда қарсы шабуылға шықты. Екі күннен кейін Тапа “сомусронгид” (қоршалған пойыз) жүзеге асырылуымен ерекшеленді. Бұл оқиғалар 12 қаңтарда Раквере қаласын азат етумен аяқталды. Нарваны азат ету үшін 1000 адамнан тұратын фин-эстондық күштер 17 қаңтарда Утрияға, Кеңес Одағының 6-шы атқыштар дивизиясының тылына қонды. Осылайша Кеңес әскерінің шығысқа қарай шегінуіне жол берілмеді. Келесі күні Нарва азат етілді. Осыдан кейін солтүстік-шығыс майданы Нарва өзені бойында тұрақталды. 11 күн ішінде 1-ші дивизия 200 км алға жылжыды. Соғыстың оңтүстік аймағында Тарту бронепоездар мен Тартума партизан батальонының жылдам орналасуы арқылы азат етілді. 2-ші дивизия кеңестік қарсылық күшейгендіктен оңтүстікке қарай жылжуын жалғастырды. Пажу шайқасында Тартума партизан батальоны мен фин еріктілері 31 қаңтарда Валгадан Қызыл латыш атқыштарын ығыстырып шықты. 7-ші Қызыл армия қазіргі Эстонияның шекарасынан тысқары жерге жеңіліске ұшырады және майдан соғысы ежелгі, тарихи эстондық елді мекендер аймағына қарай жалғасты. Ақпанның екінші жартысында Эстония оңтүстікке қарай жылжып, Салацгрива мен Алуксне қалаларын басып алды. Бұл жылжуды көп ұзамай Эстонияға жаңа экспансиялық шабуылға арналған кеңестік наразылық тоқтатты. 1919 жылдың 24 ақпанында Эстонияның тәуелсіздік күніне орай фронттағы эстондықтардың саны 19 000 адам, 70 далалық зеңбірек және 230 пулеметтен тұрды. Эстония батысқа қарай соғыс бастаған кеңес әскерін ең алғаш рет тойтарған ел болды. Ақпанның екінші жартысында Қызыл армиялар Эстонияны басып алу үшін жаңа кеңестік шабуылдарды бастады. Осы мақсатта Кеңес Одағы жаңа “Эстон” Қызыл армиясын құрды. Бұл үлкен әскер 80 000-нан астам сарбаздан тұрды. Нарва өзені бойындағы позицияларда Эстонияның 1-ші дивизиясы және олардың одақтастары Ақ орыс Солтүстік корпусы 7-ші Қызыл армияның шабуылдарын тойтарды. 22 сәуірде Вуруда жағдай қиын болды, өйткені Қызыл армия қалаға 1,5 км жақындады. Мамырдың бірінші жартысына дейін оңтүстік-шығыс майданында қатты шайқастар жалғасты. 25 сәуірде Қызыл латыш атқыштары Руйенаны басып алды, бірақ көп ұзамай оларды 3-ші дивизия Салацгрива-Седа Гауя желісіне ығыстырып жіберді.
In late November 1918, the Bolshevik Soviet Russian armed forces moved against Estonia. On 28 November 1918, the Soviet 6th Red Rifle Division attacked the border town of Narva, marking the beginning of the Estonian War of Independence. The Soviet 6th Red Rifle Division attacked with 7,000 infantry, 22 field guns, 111 machine guns, an armored train, two armored vehicles, two airplanes, and the Bogatyr class cruiser Oleg supported by two destroyers. The city was defended by men of the Estonian Defence League (Home Guard) (consisting partly of secondary school students) and Infanterie Regiment Nr. 405 of the German Army. The Reds captured Narva on 29 November and the Infanterie Regiment Nr. 405 withdrew westwards. The Soviet 2nd Novgorod Division opened a second front south of Lake Peipus, with 7,000 infantry, 12 field guns, 50 machine guns, two armored trains, and three armored vehicles. Estonian military forces at the time consisted of 2,000 men with light weapons and about 14,500 poorly armed men in the Estonian Defence League. The end of November 1918 saw the formation of the Baltic Battalion, primarily a mounted machine gun company plus infantry. Estonia's Baltic German minority provided a sizable troop of volunteer militia for the Battalion, which was one of the first fighting units of the Estonian Army, and maintained staunch loyalty to the authority of the Republic. The strengthened Estonian Army stopped the 7th Red Army's advance in its tracks between 2 and 5 January 1919 and went on the counter offensive on 7 January. Tapa was liberated two days later in a campaign highlighted by the implementation of the highly successful "soomusrongid" (armoured trains). This turn of events was swiftly followed by the liberation of the sizable town of Rakvere on 12 January. In liberating Narva, a 1,000 strong Finnish Estonian force landed at Utria to the rear of the Soviet 6th Rifle Division on 17 January. In so doing, retreat eastward for the Soviet forces was precluded. The following day Narva was liberated. Consequent to this the northeastern front stabilized along the Narva river. Within 11 days, the 1st Division had advanced 200 km. In the southern sphere of conflict, Tartu was liberated through the rapid deployment of armored trains and the Tartumaa Partisan Battalion. The 2nd Division continued to advance southwards facing increasing Soviet resistance. In the Battle of Paju, the Tartumaa Partisan Battalion and the Finnish volunteers drove the Red Latvian Riflemen out of Valga on 31 January. The 7th Red Army was routed outside the boundaries of contemporary Estonia and the battle front continued outwards into the ancient, historical Estonian settlement area. The second half of February saw the Estonian southward advance capture Salacgrīva and Alūksne. This advance was soon stopped by a Soviet buildup ostensibly for a new expansionist offensive into Estonia. On the first Independence Day of 24 February 1919, the pro independence Estonian forces on the front consisted of 19,000 men, 70 field guns, and 230 machine guns. Estonia had become the first country to repel the Soviet westward offensive. In the second half of February, the Red armies started the new Soviet offensive to capture Estonia. To this end, the Soviets established what was referred to as the new 'Estonian' Red Army. This sizable force consisted upwards of 80,000 conscripts. In positions along the Narva River the Estonian 1st Division and their allied White Russian Northern Corps repelled the 7th Red Army's attacks. At Võru, the situation became critical on 22 April when the Red Army approached to within 1.5 km of the town. Heavy fighting continued at the southeastern front up to the first half of May. On 25 April, the Red Latvian Riflemen captured Rūjiena, but were soon pushed back by the 3rd Division to Salacgrīva Seda Gauja line.
Эстониядағы сайлау және шетелдік бөлімшелерді құру
1919 жылы 5–7 сәуірде Эстонияның Құрылтай жиналысы сайланды. Сайлауда солшыл және орталық партиялар жеңіске жетті. Құрылтай жиналысының 120 мүшесі 23 сәуірде өткен ашылу сессиясында жиналып, төраға ретінде социал-демократ Август Рейді сайлады. Уақытша үкімет отставкаға кетті, ал Отто Страндман басқаратын жаңа үкімет құрылды. 4 маусымда жиналыс Эстонияның уақытша Конституциясын қабылдады. 10 қазанда жер реформасы туралы заң қабылданды, ол Эстония аумағының жартысынан астамын құрайтын Балтық немістерінің ірі меншіктерін тәркілеп, қайта бөлуге мүмкіндік берді. Эстония республикасының аумағында ақ гвардия, латыш және ингрия күштерін ұйымдастыруға белсенді көмектесті. Ақ гвардияның Солтүстік корпусы 1918 жылдың желтоқсанынан бері Эстонияда ұйымдастырылып келді. 18 ақпанда Эстония мен Латвия арасында келісімге қол қойылды, ол эстондық басшылық астында латыш күштерін құруға рұқсат берді, бірақ оларды тек оңтүстік майданда қолдануға шектеді. Солтүстік латыш бригадасы Георгис Земитанс басшылығымен Эстонияға қашқан латыш азаматтарынан құрылды. 1919 жылдың наурыз айында Ингрия Ұлттық Халық Комитетімен ингриялық батальон құру туралы келісімге қол қойылды. 1919 жылдың мамыр айына қарай ұлттық бөлімшелерінде 6000 орыс, 4000 латыш және 700 ингриялық болды.
On 5–7 April 1919 the Estonian Constituent Assembly was elected. The elections were won by the Left and Centre parties. The 120 members of the Constituent Assembly met at the opening session on 23 April and elected Social Democrat August Rei as chairman. The provisional government retired, and a new government headed by Otto Strandman was formed. On 4 June the assembly adopted a temporary Constitution of Estonia. On 10 October the Land Reform Act was passed, which confiscated and redistributed the large Baltic German estates that covered more than half of the territory of Estonia. Estonia actively helped to organize White Russian, Latvian and Ingrian forces on the territory of the Republic. The White Russian Northern Corps had been organizing in Estonia since December 1918. On 18 February, an agreement was signed between Estonia and Latvia, which allowed formation of Latvian forces under Estonian command but using them only on the southern front. The North Latvian Brigade under the command of Jorģis Zemitāns was formed from the citizens of Latvia who had fled to Estonia. In March 1919, an agreement was signed with the Ingrian National People's Committee for the formation of an Ingrian battalion. By May 1919, there were 6,000 Russians, 4,000 Latvians and 700 Ingrians in their respective national units.
Ресей мен Латвияға шабуылдар
Эстония әскері өз елін бақылауға алса да, қарсыластағы Қызыл әскерлер әлі де белсенді болды. Эстонияның жоғарғы қолбасшылығы Ресейдің Солтүстік корпусын қолдап, шекарадан қорғаныс желілерін алға жылжытуға шешім қабылдады. 13 мамырда Солтүстік корпус Нарвада шабуылға шықты, Кеңес әскерін күтпеген жерден шапты және олардың 6-дивизиясын жойды. Фин шығанағының жағалауындағы шабуылды британ және эстон әскери-теңіз күштері мен теңіз жаяу әскерлері қолдады. Алдыңғы шеп жақындаған кезде Красная Горка бекінісінің гарнизоны бүлік көтерді. Бірақ 7-ші Қызыл армия күшейту алды және қарсы шабуыл жасап, ақ гвардияшыларды кері итерді, фронт Луга және Саба өзендеріндегі Эстонияның 1-ші дивизиясының қолдауымен тұрақталды. Эстонияның Петсери шайқас тобының шабуылы 24 мамырда басталды. Қызыл Армияның 1-ші эстондық атқыштар полкінің 600 салдаты және 1-ші эстондық атқыштар дивизиясының командирі Леонард Ритт сол күні жақтарын ауыстырды. Шабуыл Эстонияның Қызыл Армиясын талқандап, 25 мамырда Псковты басып алды және Эстония мен Великая өзені арасындағы аумақты Кеңес күштерінен тазартты. Псков шабуылымен бірге Эстонияның 2-ші және 3-ші дивизиялары солтүстік Латвияға оңтүстікке қарай шабуыл бастады. Мамырдың соңында олар Алуксне және Валмиераны басып алды. Батыс Латвиядағы неміс-латыш шабуылдарының бір уақытта жүргенінен кеңес әскерлері үшін жағдай қиын болды. 31 мамырда Густав Йонсон басқарған эстондық атты әскер полкі Гулбенге жетіп, көптеген жылжымалы құрамды, соның ішінде 2 бронепоездді басып алды. 2-ші дивизияның атты әскер полкі бастаған жылдам шабуыл жалғасты, 6 маусымда Даугава өзенін кесіп өтіп, Екабпилсті басып алды, бірақ 3-ші дивизия 2-ші дивизияның алға жылжуын қолдауға мүмкіндік таппады, себебі ол енді жаңа жаумен кездесті: Балтық Ландесвері. Бұл мүмкін болды, өйткені Батыс Одақтастарымен жасалған келісім немістерді большевиктерге қарсы шығыста әскерлерін ұстауға міндеттеді. VI резервтік корпустың құрамына Латвияның Уақытша үкіметіне адал этникалық латыштардан тұратын Оскарс Калпакс басқарған 1-ші тәуелсіз латыш батальоны да кірді. Ульманис Антантаның қорғауында "Саратов" пароходына қашып кетті. VI резервтік корпус 23 мамырда Риганы басып алып, солтүстікке қарай жылжуын жалғастырды және Эстония армиясының солтүстік Латвияның бір бөлігін басып алуын тоқтатуды талап етті. VI резервтік корпустың нақты мақсаты Эстонияны Германияның бақылауындағы марионеттік мемлекетке айналдыру еді. 3 маусымда эстондық генерал Лайдонер неміс күштерінің Иерики мен Гулбене арасындағы кең тарамды темір жолды қалдырып, оңтүстікке қарай шегінуін талап етіп ультиматум берді. 5 маусымда эстондық бронепоездар осы талаптың орындалуын тексеру үшін шыққанда, Балтық Ландесвері оларға сәтсіз шабуыл жасады. Келесі күні Балтық Ландесвері Цезисті басып алды. 8 маусымда эстондық қарсы шабуылдар тойтарылды. Алғашқы қақтығыстар VI резервтік корпустың Кеңес әскерінен күшті әрі жақсы жабдықталғанын көрсетті. 10 маусымда Антантаның делдалдығымен атысты тоқтату туралы келісімге қол қойылды. Антанта неміс күштерінің эстондықтар талап еткен шекарадан тыс жерлерге шегінуін талап еткеніне қарамастан, фон дер Гольц бас тартты және Эстонияның Латвиядан кетуін талап етіп, соғысты жалғастырумен қорқытты. 19 маусымда шайқас қайта басталды, темір дивизия Лимбажи және Штраупе маңындағы Эстонияның 3-ші дивизиясының позицияларына шабуыл жасады, Цезис шайқасын басталды. Сол кезде 3-ші эстондық дивизияның құрамында полковник Кришьянис Беркистің басқаруындағы 2-ші латыш Цезис полкі бар, оның құрамында 5990 жаяу әскер және 125 атты әскер болды. 22 маусымға дейін эстондық позицияларға қарсы неміс шабуылдары жалғасты, бірақ ешқандай нәтижеге қол жеткізілмеді. 23 маусымда Эстонияның 3-ші дивизиясы қарсы шабуыл жасап, Цезисті қайта басып алды. Цезис шайқасының жылдығы (эстон тілінде Võnnu lahing) Эстонияда Жеңіс күні ретінде тойланады. Эстонияның 3-ші дивизиясы Ригаға қарай жылжуын жалғастырды. 3 шілдеде эстондық әскерлер Риганың шетінде болғанда Антантаның талабы бойынша атысты тоқтату туралы келісімге қол қойылды және Ригада Ульманис үкіметі қайта орнатылды. Неміс күштеріне Латвиядан кетуге бұйрық берілді, Балтық Ландесвері Латвияның Уақытша үкіметінің басқаруына берілді және Қызыл Армияға қарсы күресуге жіберілді. Алайда Антантаның бұйрықтарын айналып өту үшін таратылған VI резервтік корпусының әскерлері, кетпей, неміс марионеттік Латвия үкіметі жалдаған және Павел Бермондт Авалов басқарған Батыс Ресей ерікті армиясына қосылды.
Although the Estonian Army had attained control over its country, the opposing Red armies were still active. The Estonian High Command decided to push their defense lines across the border into Russia in support of the White Russian Northern Corps. On 13 May, the Northern Corps went on the offensive at Narva, catching the Soviets by surprise and destroying their 6th Division. The offensive was supported along the Gulf of Finland's coast by the British and Estonian navy and marines. With the front approaching, the garrison of the Krasnaya Gorka fort mutinied. But the 7th Red Army received reinforcements and counterattacked, pushing the White Russians back, until the front was stabilised with the support from the Estonian 1st Division on the Luga and Saba rivers. The offensive of the Estonian Petseri Battle Group began on 24 May. The 600 troops of 1st Estonian Rifle Regiment of the Red Army together with Leonhard Ritt, commander of the 1st Estonian Rifle Division switched sides on the same day. An offensive destroyed the Estonian Red Army, captured Pskov on 25 May and cleared the territory between Estonia and the Velikaya River of Soviet forces. Simultaneously with the Pskov offensive Estonian 2nd and 3rd divisions also started southward offensive into Northern Latvia. By the end of May they had captured Alūksne and Valmiera. Due to simultaneous German Latvian offensives in Western Latvia, the situation was becoming very difficult for the Soviets. On 31 May, an Estonian cavalry regiment led by Gustav Jonson reached Gulbene, capturing large amount of rolling stock, including 2 armoured trains. a rapid offensive of the 2nd Division, spearheaded by its cavalry regiment, continued and on 6 June it crossed Daugava river and captured Jēkabpils, but the 3rd Division could not support the advance of the 2nd division anymore as it was now facing a new enemy: the Baltische Landeswehr. This was possible because the terms of their armistice with the Western Allies obliged the Germans to maintain their armies in the East to counter the Bolshevist threat. The VI Reserve Corps also included the 1st Independent Latvian Battalion led by Oskars Kalpaks, which consisted of ethnic Latvians loyal to the Provisional Government of Latvia. Ulmanis took refuge aboard the steamship "Saratow" under Entente protection. The VI Reserve Corps pushed the Soviets back, capturing Riga on 23 May, continued to advance northwards, and demanded that the Estonian Army ended its occupation of parts of northern Latvia. The real intent of the VI Reserve Corps was to annex Estonia into a German dominated puppet state. On 3 June, Estonian General Laidoner issued an ultimatum demanding that German forces must pull back southwards, leaving the broad gauge railway between Ieriķi and Gulbene under Estonian control. When Estonian armoured trains moved out on 5 June to check compliance with this demand, the Baltische Landeswehr attacked them, unsuccessfully. The following day, the Baltische Landeswehr captured Cēsis. On 8 June, an Estonian counterattack was repelled. The first clashes demonstrated that the VI Reserve Corps was stronger and better equipped than the Soviets. On 10 June, with Entente mediation, a ceasefire was made. Despite the Entente demand for the German force to pull behind the line demanded by the Estonians, von der Goltz refused and demanded Estonian withdrawal from Latvia, threatening to continue fighting. On 19 June, fighting resumed with an assault of the Iron Division on positions of the Estonian 3rd Division near Limbaži and Straupe, starting the Battle of Cēsis. At that time, the 3rd Estonian Division, including the 2nd Latvian Cēsis regiment under Colonel Krišjānis Berķis, had 5990 infantry and 125 cavalry. Intensive German attacks on Estonian positions continued up to 22 June, without achieving a breakthrough. On 23 June, the Estonian 3rd Division counterattacked, recapturing Cēsis. The anniversary of the Battle of Cēsis (Võnnu lahing in Estonian) is celebrated in Estonia as the Victory Day. The Estonian 3rd Division continued their advance towards Riga. On 3 July, when the Estonian forces were at the outskirts of Riga, a ceasefire was made on the demand of the Entente and the Ulmanis government was restored in Riga. The German forces were ordered to leave Latvia, the Baltische Landeswehr was put under the command of the Latvian Provisional Government and sent to fight against the Red Army. However, to circumvent Entente's orders, the troops of the disbanded VI Reserve Corps, instead of leaving, were incorporated into the West Russian Volunteer Army, officially hired by the German puppet Government of Latvia and led by Pavel Bermondt Avalov.
Соңғы шайқастар мен бейбітшілік келіссөздері
Кеңес Ресейі 1919 жылдың көктемінен бастап бейбітшілікке келуге тырысып жатты. 1919 жылдың 25 сәуірінде венгр коммунистері большевиктер мен эстондықтар арасында келісімге келуге делдалдық етуді ұсынды, бірақ адмирал Кован эстондықтар венгр ұсынысын қабылдамаса, оларға қолдау көрсетуді тоқтатумен қорқытты. Орыстар 27 және 28 сәуірде радиоарна арқылы бейбіт келіссөздер туралы мәселені алға тартты. 5 маусымда Эстон коммунасы таратылды. 21 шілдедегі орыс тарапының хабарламасынан кейін британ журналисі Артур Рэнсом Сыртқы істер комиссары Георгий Чичеринге бейбіт келіссөздер тақырыбын сұрады. Соның нәтижесінде Кеңес үкіметі 1919 жылдың 31 тамызында келіссөздер жүргізу үшін ресми ұсыныс жасады. Эстондықтар 4 қыркүйекте келісіп, делегациялар 16 қыркүйекте келіссөздерді бастады. Содан кейін Эстония Латвия, Литва және Финляндия бірлескен келіссөздерге қатысуға келіспейінше келіссөздерді тоқтатуды ұсынды. Күзде Солтүстік-Батыс армиясы Петроградты басып алу үшін "Ақ қылыш" операциясын іске қосты, бұл үлкен күш-жігер болды. Ұлыбритания мен Франциядан берілген қару-жарақпен, сондай-ақ эстон армиясының, эстон флотының және британ Корольдік теңіз күштерінің операциялық қолдауымен Солтүстік-Батыс армиясы 1919 жылдың 28 қыркүйегінде шабуылға шықты. Эстония Антантаның талаптарына байланысты Солтүстік-Батыс армиясын қолдады. Эстондық күштер Красная Горка бекінісіне қарсы бірлескен теңіз және құрлық шабуылдарын жүргізді, ал эстондық 2-дивизия Великая өзеніндегі көпірлерді бұзуға тырысты, ал эстондық 3-дивизия Пыталовоға қарай шабуыл жасады. Солтүстік-Батыс армиясы Петроградқа 16 шақырым (10 миль) жақындады, бірақ Қызыл Армия ақ гвардияшыларды Нарва өзеніне дейін кері шегіндірді. 7-ші және 15-ші совет армиялары, ақ гвардияшылардың күйреуінен кейін, Нарва маңындағы мемлекеттік шекарадағы бекінілген позицияларға шабуылдауды жалғастырды. Алғашқы қақтығыстар 16 қарашада Луга өзенінде болды, онда 120 000 совет әскері 40 000 эстондыққа қарсы шешуші шайқас басталды. Қайталап шабуылдар жасағаннан кейін 7-ші Қызыл Армия белгілі бір жетістікке жетті. Қарашаның соңында майдандағы жағдай тынышталды, өйткені советтер күштерін толықтыру қажеттілігіне тап болды. Эстонияны бейбіт келіссөздерде қысымға салу мақсатымен 7 желтоқсанда советтердің қарқынды шабуылдары қайта басталды. 16 желтоқсанда жағдай қиынға айналды, өйткені 15-ші Қызыл Армияның алдыңғы бөлімдері Нарва өзенін кесіп өтті. Келесі күні эстондықтар қарсы шабуылға өтіп, совет әскерін кері шегіндірді. Эстон жоғары басшылығы Нарвадағы шайқастар кезінде 1-ші дивизияны күшейтіп, 3-ші дивизия штабын жіберді. Генерал Тоннисон Виру майданының қолбасшысы болды. Ауыр шайқастарда 35 000 қаза тапқан Қызыл Армия желтоқсан айының соңында толығымен шаршады. Келіссөздер 5 желтоқсанда басталды, даудың басты мәселесі аумақтық мәселелер болды. Екі тарап та өздерінің аумақтық талаптарын алға тартқан кезде келіссөздер желтоқсан айы бойына жалғасты, ал Нарвада ауыр шайқастар жалғасты. Бейбіт келісім 1919 жылдың 31 желтоқсанында жасалды, ал атысты тоқтату 1920 жылдың 3 қаңтарында күшіне енді.
Soviet Russia had been attempting to conclude a peace since the spring of 1919. On 25 April 1919, Hungarian Communists offered to mediate a settlement between the Bolsheviks and the Estonians, but Admiral Cowan threatened withdrawal of support to the Estonians unless they rejected the Hungarian offer. The Russians then publicly broached the subject of peace talks in a radio broadcast on 27 and 28 April. On 5 June the Estonian Commune was abolished. A subsequent broadcast by the Russians on 21 July led to the British journalist Arthur Ransome sounding out the Commissar for Foreign Relations Georgy Chicherin on the subject of peace talks. As a result, the Soviet government made a formal offer for negotiations on 31 August 1919. The Estonians accepted on 4 September, and delegations started talks on 16 September. Estonia then proposed to stop the negotiations until Latvia, Lithuania and Finland have agreed to participate in joint negotiations. In the autumn, the Northwestern Army launched operation White Sword, a major effort to capture Petrograd. With the arms provided by Britain and France, and the operational support by the Estonian Army, Estonian Navy, and Royal Navy, the Northwestern Army began the offensive on 28 September 1919. Estonia supported the Northwestern Army due to the demands of the Entente. The Estonian forces made joint naval and land attacks against the Krasnaya Gorka fort, while the Estonian 2nd Division attempted to destroy bridges over the Velikaya River and the Estonian 3rd Division attacked towards Pytalovo. The Northwestern Army approached to 16 kilometres (10 miles) from Petrograd, but the Red Army repulsed the White Russian troops back to the Narva River. The 7th and 15th Soviet Armies advancing behind collapsing White Russian forces continued to attack the fortified positions at the state border near Narva. The first clashes took place on Luga River on 16 November, starting the conclusive battles with 120,000 Soviets facing 40,000 Estonians. After repeated attacks, the 7th Red Army managed to achieve some limited success. At the end of November, the situation on the front calmed, as the Soviets needed to replenish their forces. In order to pressure Estonia in the peace talks, intensive Soviet attacks restarted on 7 December. On 16 December, the situation became critical as forward units of the 15th Red Army crossed the Narva River. The next day, an Estonian counterattack pushed the Soviets back. The Estonian high command actively reinforced the 1st Division at Narva during the battles, sending in the headquarters of the 3rd Division. General Tõnisson became commander of the Viru Front. After suffering 35,000 casualties in heavy battles, the Red Army was completely exhausted by the end of December. Negotiations began on 5 December, with the main point of dispute being territorial issues. Talks continued through December, with both sides pressing their territorial demands, while heavy fighting continued at Narva. The peace treaty was finally concluded on 31 December 1919, and the ceasefire came into effect on 3 January 1920.
Шетелдік көмек
Соғыстың басында, көбінесе Ұлыбритания мен Финляндиядан келген сыртқы көмек маңызды рөл атқарды. 1918 жылғы желтоқсанда британдық теңіз және әуе күштері эстондық саясаткерлердің Лондонға жасаған лоббилеуінен кейін келді. Осы кезде Эстонияның жаңа үкіметі әлсіз және қиын жағдайда болды, тіпті Эстония премьер-министрі мемлекетін британдық протекторат деп жариялауды сұрады, бірақ Ұлыбритания бұл өтінішті қабылдамады. Дегенмен, британдық эскадрильясы 6500 мылтық, 200 пулемет және 2 далалық зеңбірек жеткізді. Сонымен қатар, Таллин маңында 2 совет эсминеці тұтқындалып, Эстонияға берілді. Корольдік теңіз күштерінің эскадрильясы жағалауда артиллериялық қолдау көрсетуді жалғастырды және Эстонияның фланкін Ресейдің Балтық флотына қарсы қорғады. Ұлыбритания соғыс бойында Эстонияға қару-жарақ пен жабдықтардың негізгі жеткізушісі болып қала берді. Британдық теңіз күштері айтарлықтай көмек көрсеткенімен, тарихшы Уильям Флетчер: «Эстондықтар мен латыштар жан-жақты және тәртіпті құрлық және теңіз күштерін ұсынбағанда, британдық теңіз күштерінің Балтық істерінің нәтижесіне әсері аз болар еді» деген қорытынды жасады. Осы науқанда 128 британдық әскери қызметкер қаза тапты, 9-ы тұтқынға алынды және кем дегенде 27-сі жараланды. Оңтүстікте большевиктердің билігін орнатуынан алаңдаған Финляндия қаржы және қару-жарақ берді. Финляндия 12 желтоқсанға дейін 5000 мылтық және 20 далалық зеңбірек жеткізді. Сонымен қатар, 3500 ерікті жіберді. Ханс Калм басқарған «Похьян Поят» Оңтүстік майданында, соның ішінде Пажу шайқасында, ал Мартин Экстрём басқарған «I Suomalainen Vapaajoukko» Виру майданында, соның ішінде Утрия шайқасында шайқасты. Фин еріктілері 1919 жылдың наурыз-сәуір айларында 150 адамын жоғалтып, Финляндияға оралды. 1919 жылдың сәуір айында капитан Ричард Густав Боргелиннің басшылығымен шамамен 200 адамнан тұратын Даниялық Балтық көмекші корпусы құрылды. Бұл рота Латвияда және Псков маңында большевиктерге қарсы шайқастарға қатысты, қыркүйекте келісімшарт аяқталғанға дейін 19 адам қаза тапты. Р. Г. Боргелин подполковник шындығына көтеріліп, қызметтері үшін алғыс ретінде Майдла имениесін алды. Карл Мотандер басқарған шведтік еріктілер бөлімі 1919 жылдың басында Швецияда құрылды. 1919 жылдың наурыз айында 178 ерікті Вирумада барлау миссияларына қатысты. Сәуір айында рота Оңтүстік майданына жіберілді және Печоры маңындағы шайқастарға қатысты. Мамыр айында рота таратылды, кейбір еріктілер басқа бөлімдерге қосылды, ал қалғандары Швецияға оралды.
Foreign assistance, mostly from the United Kingdom and Finland, played a very important role during the early stages of war. British naval and air forces arrived in December 1918, after lobbying in London by Estonian politicians. At this time, the new Estonian government was weak and desperate, and the Estonian Prime Minister even asked that his state be declared a British protectorate, but Britain would not meet this plea. However, the British squadron delivered 6500 rifles, 200 machine guns, and 2 field guns. In addition, 2 Soviet destroyers were captured near Tallinn and turned over to Estonia. A Royal Navy squadron continued to provide artillery support on the coast and also protected the Estonian flank against the Russian Baltic Fleet. The United Kingdom remained Estonia's main supplier of arms and equipment throughout the war. While the British navy provided considerable support, the historian William Fletcher concludes that, "the British naval force would have had little effect on the outcome of Baltic affairs had not the Estonians and Latvians provided a vibrant and disciplined land and sea force". 128 British servicemen died in the campaign, 9 were captured and at least 27 were wounded. Concerned with having Bolshevik rule in the South, Finland delivered funds and weapons. Finland provided 5000 rifles and 20 field guns by 12 December. Finland also sent 3500 volunteers. Pohjan Pojat led by Hans Kalm fought at the Southern Front, including at the Battle of Paju, while I Suomalainen Vapaajoukko led by Martin Ekström fought at the Viru Front, including at the Battle of Utria. Finnish volunteers returned to Finland on March–April 1919, having lost 150 men. The Danish Baltic Auxiliary Corps with approximately 200 men was formed under the command of Captain Richard Gustav Borgelin in April 1919. The company took part in battles against Bolsheviks in Latvia and near Pskov and 19 men were killed by the time their contract ended in September. R. G. Borgelin was promoted to Lieutenant Colonel and given Maidla manor in gratitude for his services. The Swedish volunteer unit under the command of Carl Mothander was formed in Sweden in early 1919. In March 1919, 178 volunteers took part in scout missions in Virumaa. In April, the company was sent to the Southern front and took part of the battles near Pechory. In May, the company was disbanded with some volunteers joining other units and the rest returning to Sweden.
Тарту бейбітшілік келісімі
1920 жылы 2 ақпанда Эстония Республикасы мен РСФСР Тарту бейбіт шартына қол қойды. Осы кезде большевиктік үкіметтің бірі де Батыс державалары мойындамаған еді. Шартында Ресей Эстония территориясына қатысты барлық құқықтарынан түгелдей және мәңгілікке бас тартатыны көрсетілген. Келісілген шекара, әскерлік қимылдар тоқтатылған кездегі фронт сызығына шамамен сәйкес келді. Атап айтқанда, Эстония Нарва өзенінен шығысқа қарайғы және оңтүстік-шығыстағы Сетумаа аймағындағы стратегиялық жолақты сақтап қалды.
On 2 February 1920, the Peace Treaty of Tartu was signed by the Republic of Estonia and RSFSR. At this point, the Bolshevist regime had not been recognized by any Western power. The terms of the treaty stated that Russia renounced in perpetuity all rights to the territory of Estonia. The agreed frontier corresponded roughly with the position of the front line at the cessation of hostilities. In particular, Estonia retained a strategic strip to the east of the Narva river and Setumaa in the southeast.