Жонатан Свифт романындағы сұраныш аттар – Хоуинмдер

Кіріспе

Хуйхннмдер – Джонатан Свифттың 1726 жылғы сатирикалық романы «Гулливердің саяхаттары»ның соңғы бөлімінде сипатталған, ойдан шығарылған, зиялы жылқылардың бір түрі. Аталысы «/h//uː//ɪ//n//əm/» немесе «/hw//ɪ//n//əm/» деп айтылады. Свифт, әдетте, хуйхннм тіліндегі барлық сөздер жылқының шақыруына ұқсауы керек деп ойлаған.

Сипаттама

Гулливердің Хоухнмдер жеріне сапары оның «Саяхаттарының» IV бөлімінде сипатталған, ал оның орналасуы IV бөлімнің басындағы картада көрсетілген. Картада Хоухнмдер жері Австралияның оңтүстігінде бейнеленген; солтүстікке қарай Эдельс жері мен Левинс жері, солтүстік-шығысқа қарай Нюитс жері, материктегі Сент-Франсис және Сент-Питер аралдары шығысқа қарай, ал Сверс, Маатсуайкер және Де Вит аралдары шығысқа қарай орналасқан. Алайда, карта масштабқа аса көңіл бөлмейді; Эдельс жері мен Левинс жері бір-біріне жақын көрсетілген, бірақ шындығында олардың арасы шамамен 1000 км-ге жетеді, ал Ұлы Австралия шығанағының ұзындығы, Австралияның оңтүстік-батыс нүктесі Кейп Лиувиннен бастап Тасманияның оңтүстік ұшындағы Маатсуайкер аралдарына дейін 3000 км-ден астам. Гулливер бұл жерді «ұзын ағаштардың қатарымен бөлінген, олар ерекше отырғызылмаған, бірақ табиғи түрде өскен» деп сипаттайды, сондай-ақ «мол шөп пен көптеген бидайы далалары» бар екенін айтады. Хоухнмдер – ақылды, жылқы тәрізді жаратылыстар, олар жердің иелері, ал Яхулармен күрт контрастқа түседі. Яхулар – жабайы, адам тәрізді жаратылыстар, олар жақсы мал немесе жүк тасушы емес. Яхулар адамдардың барлық жаман қасиеттерін бейнелейтін болса, Хоухнмдердің орнықты, тыныш, сенімді және рационалды қоғамы бар. Гулливер Хоухнмдердің серігін Яхуларға қарағанда әлдеқайда жақсы көреді, тіпті соңғылары оған биологиялық жағынан жақын болса да.

Интерпретация

Хойхенмдерді әртүрлі жолдармен түсіндіруге болады. Бір түсіндіру Свифттың нәсілге қатысты либералдық көзқарасының белгісі болуы мүмкін, ал Гулливердің басымдығын (және оның Хойхенмдерді түске негізделген иерархияларға бірден бөлуін) абсурдтық және өзін-өзі алдаудың көрінісі деп қарастыруға болады. Қазіргі таңда Хойхенмдер туралы әңгіме адамның орны мен оның ғаламдағы өмір сүру мағынасын толығымен пессимистік тұрғыдан қарастыратыны қабылданған. Заманауи контексте бұл оқиға жануарлар құқығын қорғау мәселесінің ерте мысалы ретінде қарастырылуы мүмкін, әсіресе Гулливердің қоғамында жылқыларға қатыгездікпен қарау және рөлдердің ауысуы туралы баяндауында. Бұл оқиға Пьер Бульдің «Маймылдар планетасы» романына шабыт берген болуы мүмкін. «Гулливердің саяхаттары» кітабының IV бөлімі – бүкіл туындының кілт тасы, және сыншылар дәстүрлі түрде Гулливердің ақылдан адасқаны туралы сұраққа (және осылайша Свифт сатирасының тағы бір құрбаны) жауап беру үшін Хойхенмдердің шынымен құрметке лайық екендігіне күмән келтіреді. Гулливер өз жерін жақсы көреді және өзінен өзгеше нәсілге бағынады. Хойхенм қоғамы тек қана ақылға негізделген, сондықтан жылқылар пайда мен шығынды талдау негізінде евгениканы жүзеге асырады. Олардың діні жоқ, олардың жалғыз моральдық қағидасы – ақылды қорғау, сондықтан оларды жаны ашымау немесе өмірдің ішкі құндылығына сенім қозғамайды. Гулливердің өзі олардың арасында «Яху терілерінен» қайығының желкендерін тігеді. Хойхенмдердің құштарлықсыздығы Гулливердің үйіне «досы мен оның отбасы» «маңызды мәселе бойынша» келген кезде көрінеді. Қонаққа келген күні досының әйелі мен балалары кеш келді. Ол «күйеуі үшін» кешірім сұрамады, ол сол күні таңертең қайтыс болған және оны «қолайлы жерге» қоюға дайындық жасады. Гулливер «ол біздің үйде қалғандарымен бірдей көңілді болды» деп атап өтті. Хойхенмдердегі адамгершілік пен эмоциялардың жоқтығының тағы бір мысалы – олардың заңдары әрбір жұптың екі бала, біреуі ұл, біреуі қыз тууы керек екенін негіздейді. Егер некеден бір жынысты екі бала туса, ата-аналар өз балаларын жыл сайынғы жиналысқа алып барып, екі жынысты бала туған жұбайлармен алмастыратын. Бұл «идеалды» отбасы екі жынысты балаларды тудырады деген ұғымды қысымға салу немесе сынау ретінде қарастырылды. Джордж Оруэлл Хойхенм қоғамын тірі кезінде мүмкіндігінше өлгенге жақын болуға және өмір мен өлімде мүмкіндігінше аз мән беруге тырысатын қоғам ретінде қарастырды. Бір жағынан, Хойхенмдердің қоғамы тәртіпті және бейбіт. Олардың философиясы мен тілі саяси және этикалық сұмдықтардан мүлдем бос. Олардың өтірікке сөзі жоқ (оларды айналасындағы сөздермен алмастыру керек: «шын емес нәрсені айту»). Сонымен қатар, олардың өнерінің бір түрі табиғаттан алынған. «Гулливердің саяхаттарынан» тыс, Свифт ағылшын тілінің бұзылуына қатысты ұзақ уақыттан бері алаңдаушылық білдірді және тіл реформасын ұсынды. Ол сондай-ақ «Кітаптар шайқасында» және жалпы «Таб туралы әңгімеде» ежелгілерге (классикалық авторларға) басымдық берді, өйткені олардың өнері басқа өнерге емес, тікелей табиғатқа негізделген. Екінші жағынан, Свифт мақтанға әкелетін (мысалы, «Таб туралы әңгімеде» немесе «Гулливердің саяхаттары» кітабының III бөлімінде сатиралық жобалаушылар) немесе арамдыққа әкелетін (мысалы, «Сайпалы ұсыныстың» спикері сияқты) дәлелге жасалған әрекеттерге терең сенімсіздікпен қарады. ол адамзаттың проблемаларын шешу үшін толыққанды логикалық және толыққанды арам ұсынысты ұсынады). Хойхенмдер ақылдың жақсы және жаман жақтарын қамтиды, өйткені оларда Свифт қалаған таза тіл және адамзаттың проблемаларын шешуге аморальдық рационалды тәсіл бар (Яхуо); жылқылардың Яху халқын жоюы «Сайпалы ұсыныс» баяндамашысына өте ұқсас. Теңіз жолдарында оны португалдық теңіз капитаны құтқарады, ол басқаларға қамқорлық жасаса да, оның темпераменті бір жағынан Хойхенмлендтің тыныш, рационалды Хойхенмдерімен, екінші жағынан Гулливер енді Хойхенмлендтің жабайы Яхуларынан ажырата алмайтын жемқор еуропалық адамгершілігінің нормасы арасындағы аралық болып көрінеді. Гулливер онымен сөйлесе алады, және қазір бүкіл адамзаттың көңілінен шықса да, оның компаниясына төзімділік таныта бастады. Гулливер үйіне және отбасына оралады, олардың иісі мен көрінісін төзімсіз деп санайды және оның барлық отандастары «Яхулардан» артық емес, екі қорадағы жылқыны сатып алады және сөйлеседі, қорадағы балаға төзімділік танытады және оның баяндамасының толық шындық екеніне оқырманды сендіреді.

It is possible to interpret the Houyhnhnms in a number of different ways. One interpretation could be a sign of Swift's liberal views on race, or one could regard Gulliver's preference (and his immediate division of Houyhnhnms into color based hierarchies) as absurd and the sign of his self deception. It is now generally accepted that the story involving the Houyhnhnms embody a wholly pessimistic view of the place of man and the meaning of his existence in the universe. In a modern context the story might be seen as presenting an early example of animal rights concerns, especially in Gulliver's account of how horses are cruelly treated in his society and the reversal of roles. The story is a possible inspiration for Pierre Boulle's novel Planet of the Apes. Book IV of Gulliver's Travels is the keystone, in some ways, of the entire work, and critics have traditionally answered the question whether Gulliver is insane (and thus just another victim of Swift's satire) by questioning whether or not the Houyhnhnms are truly admirable. Gulliver loves the land and is obedient to a race that is not like his own. The Houyhnhnm society is based upon reason, and only upon reason, and therefore the horses practice eugenics based on their analyses of benefit and cost. They have no religion and their sole morality is the defence of reason, and so they are not particularly moved by pity or a belief in the intrinsic value of life. Gulliver himself, in their company, builds the sails of his skiff from "Yahoo skins". The Houyhnhnms' lack of passion surfaces during the scheduled visit of "a friend and his family" to the home of Gulliver's master "upon some affair of importance". On the day of the visit, the mistress of his friend and her children arrive very late. She made no excuses "first for her husband" who had died just that morning and she had to remain to make the proper arrangements for a "convenient place where his body should be laid". Gulliver remarked that "she behaved herself at our house as cheerfully as the rest". A further example of the lack of humanity and emotion in the Houyhnhnms is that their laws reason that each couple produce two children, one male and one female. In the event that a marriage produced two offspring of the same sex, the parents would take their children to the annual meeting and trade one with a couple who produced two children of the opposite sex. This was viewed as his spoofing and or criticising the notion that the "ideal" family produces children of both sexes. George Orwell viewed the Houyhnhnm society as one whose members try to be as close to dead as possible while alive and matter as little as possible in life and death. On one hand, the Houyhnhnms have an orderly and peaceful society. They have philosophy and a language that is entirely free of political and ethical nonsense. They have no word for a lie (and must substitute a circumlocution: "to say a thing which is not"). They also have a form of art that is derived from nature. Outside Gulliver's Travels, Swift had expressed longstanding concern over the corruption of the English language, and he had proposed language reform. He had also, in Battle of the Books and in general in A Tale of a Tub, expressed a preference for the Ancients (Classical authors) because their art was based directly upon nature, and not upon other art. On the other hand, Swift was profoundly mistrustful of attempts at reason that resulted in either hubris (for example, the Projectors satirised in A Tale of a Tub or in Book III of Gulliver's Travels) or immorality (such as the speaker of A Modest Proposal, who offers an entirely logical and wholly immoral proposal for cannibalism). The Houyhnhnms embody both the good and the bad side of reason, for they have the pure language Swift wished for and the amorally rational approach to solving the problems of humanity (Yahoos); the extirpation of the Yahoo population by the horses is very like the speaker of A Modest Proposal. In the shipping lanes he is rescued by a Portuguese sea captain, a level headed individual albeit full of concern for others, whose temperament at one level appears intermediate between the calm, rational Houyhnhnms of Houyhnhnmland and the norm of corrupt, European humanity, which Gulliver no longer distinguishes from Houyhnhnmland's wild Yahoos. Gulliver can speak with him, and though now disaffected from all humanity, he began to tolerate his company. Gulliver is returned to his home and family, finds their smell and look intolerable and all his countrymen no better than "Yahoos", purchases and converses with two stabled horses, tolerating the stable boy, and assures the reader of his account's utter veracity.