Кіріспе

Ежелгі Египет соғыс құдайы

Ерте Египет мифологиясында Анхур (сонымен қатар Онурис, Онурис, Ан Гер, Анхурет, Хан Гер, Ингерт деп те жазылады) – Египеттің Абидос аймағында және әсіресе Тинисте құлшылық етілген соғыс құдайы. Аңыз бойынша, ол өзінің әйелі Мехитті, оның әйел серігін Нубиядан әкелген, ал оның аты осыны көрсетеді – ол «алысты кері әкелуші» дегенді білдіреді. Оның лақаптарының бірі – жауларды жойғыш. Анхур сақалмен, көйлек киіп, төрт қауырсынды бас киімімен, қолында найза немесе сүңгі ұстаған, немесе кейде арыстан басты құдай ретінде (күш пен билікті бейнелейтін) бейнеленген. Кейбір бейнелерде көйлек белдемшеге ұқсайды.

Соғыс құдайы

Соғыс құдайы ретінде оның мәртебесіне байланысты, ол ежелгі египеттік әскердің қамқоршысы және патшалық жауынгерлердің бейнесі болды. Шындығында, оны құрметтеу үшін өткізілетін мерекелерде макеттік шайқастар қойылған. Рим дәуірінде император Тиберий Мысыр ғибадатханаларының қабырғаларында Анхурдың ерекше төрт қауырсынды тәжін киген күйінде бейнеленген. Гректер Анхурды өздерінің соғыс құдайы Ареспен байланыстырды. Олимпия құдайлары Тифоннан қашып, Мысырда жануарларға айналған аңыз бойынша, Арес Лепидот немесе Онурис түрінде балыққа айналған делінеді.

Аспанды көтеретін

Анхурдың аты сондай-ақ "көк жүйеуші" деген мағынаны да білдіруі мүмкін, ал ортақ бас киімі болғандықтан, Анхур кейіннен Шумен теңестіріліп, Анхур-Шу атанды. Егер Шу ретінде қарастырылса, ол Раның ұлы және Тефнуттың бауыры болады.

Анхурдың бас діни қызметкерлері

Аменхотеп, IV Тутмос дәуірінен. Аменхотептің әйелі Ханут Анхурдың әншісі болған. Олардың ұлдары Хат пен Кенна Патшаның күйме жасағының сарбаздары болды. Қазір Британ мұражайындағы стеладан белгілі (EA 902). Небвененэф Сети I билігі кезінде Анхурдың бас жұбаны болды. Рамзес II билігінің басында Амонның бас жұбаны болып тағайындалды. Минмоз – Анхурдың бас жұбаны Хори мен оның әйелі Интидің ұлы. Рамзес II патшалық құрған кезден. Сишэпсет, Рамзес III дәуірінен бастап, (антропоморфтық) арыстан түрінде, сақалын, шапанын және төрт үлкен қауырсыны бар тәжін киген күйінде бейнеленген. Анхур – NetHack/Slash'EM компьютерлік ойынындағы хаостық құдай. Онурис 2012 жылғы «Жыланның көлеңкесі» фантастикалық романында, Қауіпті Апофисті жою үшін қайта тірілген, көз жұмған құдай ретінде шағын рөлде көрінеді. Анхур – видео ойындағы 20 басқа қарсы күресетін босстардың бірі. Америкалық дед-метал тобы Nile 2000 жылы шыққан Black Seeds of Vengeance альбомында Анхур туралы екі ән жазды, олардың атауы «Соғыс құдайына мастурбация» және «Анхур ғибадатханасы көлеңкесінде қыбырлаған көлеңкелерге құрбан».