Кіріспе

Матье Проспер Авриль (12 желтоқсан 1937 жылы туған) – гаитилік саяси қайраткер, 1988 жылдан 1990 жылға дейін Гаити президенті болған. Франсуа Дювалье президенттік гвардиясының сенімді мүшесі және Жан-Клод Дювалье кеңесшісі болған генерал-лейтенант Авриль 1988 жылдың қыркүйегінде Жан-Клод Дювалье 1986 жылы құлатылғаннан кейін құрылған әскери үкіметке қарсы төңкеріс жасады. Ол 1990 жылдың наурызына дейін президент қызметін атқарды, Amnesty International ұйымының мәліметінше, бұл кезең "адам құқықтарының ауыр бұзылуларымен" мазаланды. 2001 жылы тұтқындалды, бірақ 2004 жылғы Гаити төңкерісі Жан-Бертран Аристидті құлатып жібергеннен кейін 2004 жылдың наурыз айында босатылды.

Өмірбаян

Эвриль Гаитидің астанасы Порт-о-Пренске жақын Томазоу деген шағын қалада дүниеге келді. Ол әскерге қатысып, академияны үздік бітірді. Оның әйелі медбике болған. Эвриль 1988 жылдың 17 қыркүйегінен бастап Гаити президенті болды. Ол бастапқыда әлеуметтік және діни лидерлермен кездесіп, азаматтық кабинет тағайындау арқылы жақсы қарым-қатынас орнатты. 1989 жылдың наурыз айында Гаитидің 1987 жылғы Конституциясын қайта жаңартылды. Бірақ АҚШ үкіметі Эврильден шетелдік көмек алу үшін есірткі саудасын тоқтатуды талап етті; оның қатысы бар әскерилерді қамаулау оның беделін түсірді. 1989 жылдың сәуір айында Эвриль наразы офицерлер жасаған төңкеріс әрекетін тоқтатты. Көпшіліктің қарсылығынан кейін, 1990 жылдың 10 наурызында Эвриль билікті армия штабының бастығы, генерал-майор Херар Абрахамқа тапсырды. 1992 жылы Гаитиге кіруге рұқсат берілмегеннен кейін ол Доминикан Республикасына көшіп кетті. 1993 жылы Гаитиге қайта оралды. 1995 жылы Гаити үкіметі оны билікте болған кезінде бір үкімет шенеунігін өлтіру ісі бойынша тұтқындауға тырысқаннан кейін ол қайтадан қашып кетті. Ол 2001 жылы Жан Бертран Аристид президент болып сайланғаннан кейін мемлекетке қарсы құйрық тістеуге қатысқан деген айыппен тұтқындалды. 2002 жылы апелляциялық сот үкімет ұсынған "дәлелдер жеткіліксіз" деген шешім шығарғаннан кейін Эвриль босатылды; ол дереу қайта тұтқындалып, 1990 жылы шаруаларды қырғынға салуды ұйымдастырды деген айып тағылды.

Маями

Аристид билікке келген кезде Проспер Авриль Майамиде тұрды, оны оңай тануға болатын жағдайға қарамастан. Оның танымал болуы оны қаңқудың нысанасына айналдырды, сондықтан Аристид билікке келгеннен кейінгі алғашқы апталар мен айда екі гаитилік радиожурналисі қаза болғанда, Авриль оның іспеттестігі туралы қаңқулардың нысанасына айналды. Ол осы оқиғаны "Тарихқа шақыру: ерекше сот процесі туралы шындық" атты кітабында баяндайды.

Ағылшын тіліндегі басылымдар

Тарихқа шақыру: Ерекше сот ісі туралы шындық. "Universal Publishers" баспасы, 1999 жыл. Гаити (1995–2000): Қауіпсіздік туралы қара кітап. "Universal Publishers" баспасы, 2004 жыл. Гаитидегі әділет пен саясат арасындағы күрес (2001–2004). "Universal Publishers" баспасы, 2007 жыл.