Кіріспе
Квела – Оңтүстік Африкаға тән, жазғы негіздері мен скиффлге ұқсас ерекше ритмі бар, пеннивистл аспабында орындалатын көше музыкасы. Бұл музыка марабиден пайда болды және 1950 жылдары Оңтүстік Африка музыкасын халықаралық аренада танымал етті. Музыканың түбірі Оңтүстік Африкада, бірақ кейіннен осы және көптеген басқа африкалық халықтық үлгілер Батыс музыкасына енді (Берт Кемпферт оркестрінің "A Swingin' Safari" (1962) және Пол Саймонның "Graceland" (1986) альбомдарын тыңдаңыз), қазіргі Оңтүстік Африка музыкасына, әсіресе джазға, ерекше дыбыс пен сергектік берді. "The Piranha" тобының 1980 жылы Ұлыбританиядағы "Tom Hark" хиті 1950 жылдардағы Квела хит әнінің негізінде жазылған. Пеннивистлдің қолданылу себебінің бірі – оның арзандығы мен ыңғайлылығы, сонымен қатар ол жеке немесе ансамбльде орындауға жарайды. Пеннивистлдің танымалдылығы Оңтүстік Африканың солтүстік аймақтарындағы халықтардың арасында түрлі флейталардың дәстүрлі аспап ретінде көптен бері қолданылуымен байланысты болуы мүмкін, бұл пеннивистлге халық әндерін жаңа мараби әсерімен музыкаға жылдам бейімдеуге мүмкіндік берді.
Kwela is a pennywhistle based street music from southern Africa with jazzy underpinnings and a distinctive, skiffle like beat. It evolved from the marabi sound and brought South African music to international prominence in the 1950s. The music has its roots in southern Africa but later adaptations of this and many other African folk idioms have permeated Western music (listen to the albums A Swingin' Safari by the Bert Kaempfert Orchestra (1962) and Graceland by Paul Simon (1986)), giving modern South African music, particularly jazz, much of its distinctive sound and lilting swagger. The Piranha's 1980 UK Top Ten hit 'Tom Hark' was based on an earlier 1950's Kwela hit song. One reason for the use of the pennywhistle is that it is cheap and portable, but it also lends itself as a solo or an ensemble instrument. The popularity of the pennywhistle may have been based on the fact that flutes of different kinds have long been traditional instruments among the peoples of the more northerly parts of South Africa and the pennywhistle thus enabled the swift adaptation of folk tunes into the new marabi influenced music.
Шығу тегі
"Квела" сөзінің ең көп таралған түсіндірмесі – бұл зулу тілінен "көтерілу" деген мағынаны алғандығы, бірақ қалалық сленгте ол "квела-квела" деп аталатын полиция машиналарына да қатысты. Осылайша, бұл биге қосылуға шақыру ретінде де, ескерту ретінде де қызмет ете алатын. Көше төңіректерінде сыбызғы тартып ойнаған жастар шейбендерде көңіл көтеріп отырғандарға полиция келгенін ескерту үшін қарауылдық қызмет атқарған. Мағынасын білмейтін ақ адамдар "Квела, квела!" деп айқайлағанды естігенде, оны музыка деп ойлаған, полицияның келуі туралы ескерту екенін сезбеген. Квела музыкасына Оңтүстік Африкаға көшіп келген малавиліктердің музыкасы мен жергілікті оңтүстік африкалық дыбыстардың үйлесуі әсер еткен. Чичева тілінде "квела" сөзі оңтүстік африкалық мағынасына ұқсас: "көтерілу". Бұл музыка Оңтүстік Африкада танымал болды, содан кейін Малавиге жеткізілді, онда қазіргі малавилік әртістер де квела музыкасын шығара бастады. Басқалар нақты квела аккордының тізбегі жоқ деп санайды, немесе I IV V I және I I IV V аккорды жиі қолданылатынын айтады.
Суретшілер
Лемми Мабасо сияқты суретшілер өздерінің пеннивистлдегі шеберліктерімен танымал болды, ал Спокс Машиянэ өзінің квела пеннивистл әуендерімен ең белгілісі болды. Басқа суретшілер қатарында The Skylarks, Джек Лероле, Аарон Лероле, The Solven Whistlers, Киппи Моэкетси, Дональд Качамба және Гвигви Мрвебе бар.