Кіріспе

Квела – Оңтүстік Африкаға тән, жазғы негіздері мен скиффлге ұқсас ерекше ритмі бар, пеннивистл аспабында орындалатын көше музыкасы. Бұл музыка марабиден пайда болды және 1950 жылдары Оңтүстік Африка музыкасын халықаралық аренада танымал етті. Музыканың түбірі Оңтүстік Африкада, бірақ кейіннен осы және көптеген басқа африкалық халықтық үлгілер Батыс музыкасына енді (Берт Кемпферт оркестрінің "A Swingin' Safari" (1962) және Пол Саймонның "Graceland" (1986) альбомдарын тыңдаңыз), қазіргі Оңтүстік Африка музыкасына, әсіресе джазға, ерекше дыбыс пен сергектік берді. "The Piranha" тобының 1980 жылы Ұлыбританиядағы "Tom Hark" хиті 1950 жылдардағы Квела хит әнінің негізінде жазылған. Пеннивистлдің қолданылу себебінің бірі – оның арзандығы мен ыңғайлылығы, сонымен қатар ол жеке немесе ансамбльде орындауға жарайды. Пеннивистлдің танымалдылығы Оңтүстік Африканың солтүстік аймақтарындағы халықтардың арасында түрлі флейталардың дәстүрлі аспап ретінде көптен бері қолданылуымен байланысты болуы мүмкін, бұл пеннивистлге халық әндерін жаңа мараби әсерімен музыкаға жылдам бейімдеуге мүмкіндік берді.

Шығу тегі

"Квела" сөзінің ең көп таралған түсіндірмесі – бұл зулу тілінен "көтерілу" деген мағынаны алғандығы, бірақ қалалық сленгте ол "квела-квела" деп аталатын полиция машиналарына да қатысты. Осылайша, бұл биге қосылуға шақыру ретінде де, ескерту ретінде де қызмет ете алатын. Көше төңіректерінде сыбызғы тартып ойнаған жастар шейбендерде көңіл көтеріп отырғандарға полиция келгенін ескерту үшін қарауылдық қызмет атқарған. Мағынасын білмейтін ақ адамдар "Квела, квела!" деп айқайлағанды естігенде, оны музыка деп ойлаған, полицияның келуі туралы ескерту екенін сезбеген. Квела музыкасына Оңтүстік Африкаға көшіп келген малавиліктердің музыкасы мен жергілікті оңтүстік африкалық дыбыстардың үйлесуі әсер еткен. Чичева тілінде "квела" сөзі оңтүстік африкалық мағынасына ұқсас: "көтерілу". Бұл музыка Оңтүстік Африкада танымал болды, содан кейін Малавиге жеткізілді, онда қазіргі малавилік әртістер де квела музыкасын шығара бастады. Басқалар нақты квела аккордының тізбегі жоқ деп санайды, немесе I IV V I және I I IV V аккорды жиі қолданылатынын айтады.

Суретшілер

Лемми Мабасо сияқты суретшілер өздерінің пеннивистлдегі шеберліктерімен танымал болды, ал Спокс Машиянэ өзінің квела пеннивистл әуендерімен ең белгілісі болды. Басқа суретшілер қатарында The Skylarks, Джек Лероле, Аарон Лероле, The Solven Whistlers, Киппи Моэкетси, Дональд Качамба және Гвигви Мрвебе бар.