Кіріспе

STS 91 – "Мир" ғарыш станциясына соңғы ғарыш кемесінің миссиясы болды. Бұл миссияны Space Shuttle Discovery ғарыш кемесі жүзеге асырды және 1998 жылдың 2 маусымында Флорида штатындағы Кеннеди ғарыш орталығынан ұшырылды.

Миссияның басты оқиғалары

STS 91 – Шатл/Мир док станциясының соңғы миссиясы, сонымен қатар Дискавери үшін осындай док станциясының жалғыз миссиясы болды. Бұл 1-фазалық бағдарлама Халықаралық ғарыш станциясына (ISS) негіз салды, ғарышта Американың үздіксіз қатысуын қамтамасыз етті және ғарыштағы халықаралық серіктестік үшін қажетті процедуралар мен жабдықтарды әзірледі. Миссияда бірінші рет супержеңіл сыртқы бак (SLWT) пайдаланылды, оның ұзындығы 154 фут (47 м) және диаметрі 27 фут (8 м) бұрынғы ұшырылымдарда қолданылған сыртқы бактан ешқандай айырмасы жоқ, бірақ салмағы жеңіл болды. Бак алюминий-литий қорытпасынан жасалған, сонымен қатар бактың құрылымдық дизайны жақсартылып, 30 пайызға беріктігі артты және 5 пайызға тығыздығы азайтылды. Жаңа сутегі багының қабырғалары ортогональды, ұя тәрізді өрнекпен өңделді, бұл бұрынғы дизайнға қарағанда күштілік пен тұрақтылықты арттырды. Бұл жақсартулар кейіннен Халықаралық ғарыш станциясына жүк көлемін арттыруға мүмкіндік берді. Дискаверидің Мирге алғашқы док станциясы 1998 жылдың 4 маусымында сағат 16:01 UTC-де 208 миль биіктікте орындалды. Сол күні сағат 14:34-те шлюздер ашылды. Шлюз ашылғанда Энди Томас ресми түрде «Дискавери» экипажының мүшесі атанды және Мирде 130 күн жұмыс істегеннен кейін оралды. Бұл миссия Ресей ғарыш станциясында ұзақ мерзімді экипаж мүшелері ретінде жеті американдық ғарышкердің 907 күнін аяқтады. Келесі төрт күнде «Мир-25» және «STS-91» экипаждары 200 мыңнан астам литр су және шамамен жүк эксперименттері мен жабдықтарын алмастырды. Осы уақыт ішінде Мирдегі ұзақ мерзімді американдық эксперименттер «Дискаверидің» ортаңғы палубасындағы шкафтарға және орбиталық аппараттың жүк бөліміндегі SPACEHAB модуліне, соның ішінде «Ғарыш үдеуін өлшеу жүйесі» (SAMS) және «Тін инженериясы кокультурасы» (COCULT) зерттеулеріне, сондай-ақ екі кристалл өсіру экспериментіне көшірілді. Экипажтар сонымен қатар тәуекелді азайту эксперименттерін (RME) және адамның денсаулығына қатысты зерттеулерді (HLS) жүргізді. 8 маусымда сағат 09:07-де шлюздер жабылып, кеме сол күні сағат 12:01-де бөлініп кеткен кезде, Шатл/Мир док станциясының соңғы миссиясы аяқталды және Халықаралық ғарыш станциясы (ISS) бағдарламасының 1-фазасы аяқталды. STS 91 сонымен қатар Альфа магниттік спектрометрінің (AMS) прототипін ғарышқа алып шықты. Әлемде қараңғы және жоғалған материяны іздеуге арналған AMS, ұшу күнінің бірінші күнінде іске қосылды. Бастапқыда «Дискаверидің» Ku жолағы арқылы жер станцияларына жіберілуі тиіс деректер, Ku жолағы жүйесіндегі мәселе салдарынан, жоғары жылдамдықты байланыс, соның ішінде теледидар сигналдарын жіберуге кедергі келтіргендіктен, бортта сақталды. Жүйе жоғары жылдамдықты хабарларды қабылдай алды. 1998 жылдың 3 маусымында экипаж орбиталық аппарат жер станциясының қашықтығына келген кезде AMS деректерін S жолағы/FM байланысы арқылы төменге жіберуге мүмкіндік беретін айналма жүйені орнатты. Жердегі станциялармен тіркеуге болмайтын деректер миссия бойында бортта сақталды. Ku жолағының ақаулығы экипажқа қолжетімді емес компонентте анықталды. Ақаулық миссияның барлық кезеңінде теледидар хабарларын таратуға кедергі келтірді. Мирден теледидарлық хабарлар Ресейдің жердегі станциясы мен Мәскеуден тыс жердегі миссиялық басқару орталығы арасындағы мәселе салдарынан тоқтатылды, бұл байланысты тек НАСА телеарнасында аудиомен шектеді. Миссия кезінде шатл экипажы жүргізген басқа эксперименттерге жаңа электроника мен бағдарламалық жасақтаманы бағалау үшін орбиталық манипуляторды тексеру және АЭС құрастыру миссияларында пайдалану үшін «Орбиталық кеңістік көру жүйесі» кірді. Сонымен қатар, жүк бөлімінде сегіз «Get Away Special» эксперименттері болды, ал «Дискаверидің» ортаңғы палубасындағы экипаж кабинасында жану, кристалл өсіру және радиациялық мониторинг эксперименттері жүргізілді.