Кіріспе

Итальяндық иезуит семинариясының студенті және әулие (1568–1591)

Алойсиус де Гонзага (9 наурыз 1568 – 21 маусым 1591) – Иса қоғамының мүшесі болған итальяндық аристократ. Рим колледжінде оқып жүрген кезінде, ол қауісті індеттен зардап шеккендерге көмектесу кезінде қайтыс болды. 1605 жылы мақамы жоғарылатылып, 1726 жылы қасиетті деп жарияланды.

Ерте өмір

Гонзага сегіз баланың ең үлкені ретінде, сол кездегі Мантуя герцогтігінің бөлігі болған Солтүстік Италиядағы Бреша мен Мантуя арасындағы Кастильоне-делле-Стивиередегі отбасының қамалында, танымал Гонзага әулетінің екінші буын өкілі ретінде дүниеге келді. "Алойзиус" – итальян тіліндегі "Луиджи" есімінің латынша түрі. Гонзаганың әкесі Ферранте де Гонзага (1544–1586), Кастильон маркизі, ал анасы – Пьемонттық Делла Ровере әулеті баронының қызы Дона Марта Тана ди Сантена болды. Оның анасы Испанияның Филипп II-нің әйелі Изабелланың күйеу баласының әйелі болған. Еңбекші ұл болғандықтан, ол әкесінің титулы мен маркиздік мәртебесіне ие болуға лайық еді. Ол Италия Ренессансының зорлық-зомбылық пен қатыгездікке толы ортасында өсті және екі бауырласының қазасына куә болды. Сол кезде ол бүйрек ауруына шалдықты, ол өмірі бойы мазалады. Ауру кезінде ол әулиелер туралы оқып, көп уақытын дұғада өткізді. 1579 жылдың қараша айында бауырластары Мантуя герцогына жіберілді. Гонзага сол жердегі зорлық-зомбылық пен бейберекеттік өмір салтына қатты таңырқады. Гонзага Кастильонға қайтып келді, онда ол кардинал Чарльз Борромеомен кездесті және одан 1580 жылдың 22 шілдесінде алғашқы қасиетті тамақтанды. Оның отбасы оны бұл жолдан қайтаруға тырысты, бірақ Гонзага жоғары лауазымға қызығушылық танытпады және миссионер болуды қалады.

Діндарлық өмірі

1585 жылдың қараша айында Гонзага барлық мұрагерлік құқықтарынан бас тартты, бұл император тарапынан расталды. Ол Римге барып, асыл тегінің арқасында Папа Сикст V-ге қабылдау алды. Туысы, кардинал Сципион Гонзаганың римдік үйі – Арагона Гонзага сарайында қысқа уақыт болғаннан кейін, 1585 жылдың 25 қарашасында Римдегі Иса қоғамына қабылданды. Осы кезеңде оған шамалы аскетизмді сақтау және басқа жаңадан келгендермен жақсы қарым-қатынас жасау ұсынылды. Гонзаганың денсаулығы да проблема туғыза берді. Ол Миланға оқуға жіберілді, бірақ біраз уақыттан кейін денсаулығы нашарлағандықтан Римге қайта оралды. 1587 жылдың 25 қарашасында ол пәктік, кедейлік және бағынудың үш діни антын қабылдады. 1588 жылдың ақпан-наурыз айларында ол кіші діни қызметтерге қатысып, дін қызметкері болуға дайындалу үшін теологияны оқуға кірісті. 1589 жылы ол ағасы Родольфо мен Мантуя герцогы арасындағы дауды реттеу үшін Мантуяға шақырылды. 1590 жылдың мамыр айында Римге оралды. Деректерге сәйкес, сол жылы ол бас періште Жәбірейілдің бір жыл ішінде қайтыс болатыны туралы көрінесін алған. 1591 жылы Римде оба індеті басталып кетті. Иезуиттер аурухана ашып, Гонзага ерікті түрде сол жерде жұмыс істеді. Жәбірленушілерге садақа жинап, Гонзага аурулармен жұмыс істей бастады, өліп бара жатқандарды көшеден иезуиттер ашқан ауруханаға көтеріп әкелді. Ол сол жерде обадан зардап шеккендерді жуып, тамақтандырып, оларды қадірлі түрде қабылдауға дайындады. Бірақ ол бар күшімен жұмыс істесе де, рухани жетекшісі Роберт Белларминге жұмыстың қорқынышты көрінісі мен иісі оның жанын тебіретінін мойындады, сондықтан физикалық қарсылығын жеңу үшін күш салуға тура келді. Ол кезде көптеген жас иезуиттер осы ауруға шалдыққандықтан, Гонзаганың жоғары лауазымдағылары оған ауруханаға қайта оралуға тыйым салды. Бірақ әкесінен жиі бас тартуға үйренген Гонзага, қайтадан рұқсат сұрады, және оған рұқсат берілді. Ақырында оған ауруларға күтім жасауға рұқсат берілді, бірақ тек басқа ауруханада, «Біздің жұбаныш анамыз» деп аталатын, жұқпалы аурулармен ауыратын адамдар қабылданбайтын жерде. Сол жерде Гонзага инфекцияға шалдықты. Ол ауырып, 1591 жылдың 3 наурызында, 23 жасқа толуына бірнеше күн қалғанда төсекке жатып қалды. Гонзага апталар бойы денсаулығын жоғалтты. Оның жақын арада қайтыс болатыны анық болды, сондықтан оған соңғы жамау рәсімі жасалды. Ол кардинал және кейіннен әулие атанған Роберт Белларминмен бірнеше рет сөйлесті. Гонзага бірнеше адамға Корпус Кристи мерекесінің октавасында қайтыс болатынын айтты. Сол күні, 1591 жылдың 21 маусымында, ол әлсіреп бара жатқанда, Беллармин оған соңғы рәсімдерді жасады. Ол түн ортасынан аз бұрын қайтыс болды.

Құрмет

Гонзага Римдегі Ең Қасиетті Хабар тарату шіркеуінде жерленді, кейіннен ол Римдегі Әйгілі Игнатий шіркеуі (Сант'Игнацио) аталды. Өлер алдында, оның рухани жетекшісінің құрметіне оның есімі "Роберт" деп өзгертілді. Көптеген адамдар оны қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай-ақ қасиетті деп санады, ал оның денесі Сант-Игнацио шіркеуіне көшірілді, қазір олар Ланчелотти капелласындағы лазурит құмырасында жатыр. Кейіннен оның басы Кастильоне-делле-Стивиередегі оның есімін алған базиликаға жеткізілді. Ол қайтыс болғаннан кейін он төрт жыл өткен соң, Папа Павел V оны мақұлданған деп жариялады, 19 қазан 1605 жылы. 1726 жылдың 31 желтоқсанында кармелит мистигі Мария Магдалена де Пацци 1600 жылдың 4 сәуірінде оның көрінісін көргенін айтты. Ол оны "ішкі еңбектерінен" нұрлы сәуле шашып, Құдайға деген ұлы махаббаты үшін жасырын шейіт болған адам ретінде сипаттады.

Қамқорлық

1729 жылы папа Бенедикт XIII Алойсий де Гонзаганы жастар мен студенттердің қамқоршысы деп жариялады. 1926 жылы папа Пий XI оны барлық христиан жастарының қамқоршысы деп атады. Гонзага сонымен қатар Лацио облысындағы Вальмонтоне қаласының да қамқоршысы. Алойсий Гонзага Оңтүстік Италиядағы Алецио деген шағын қалада да қаланың қамқоршысы ретінде тойланады, оның мерекесі 21 маусымда аталады.

Иконография

Суретте Гонзаганы қара сотуна мен серпа киген жас жігіт ретінде немесе паж ретінде бейнелейді. Оның белгілері – әбізгі қызғалдақ, ол тазалықты білдіреді; крест, ол діңгектілік пен құрбандықты көрсетеді; бас сүйек, оның ерте қайтысын еске түсіреді; және розарий, оның Баталды Қарындас Мәрияға деген сенімін білдіреді. Неміс футбол клубы «Шальке 04» орналасқан Гелзенкирхен қаласындағы Санкт-Йозеф шіркеуінде әулиенің футбол добымен бірге бейнеленген әйнек терезесі бар. Гонзага Италиядағы Коллежио Ротондидегі Таза Мария капелласының төбесінде, бала Исамен бірге Анамызға құлшылық ететін күйде суреттелген.

Мұра

Қасиетті Алойсийдің мерекесі 21 маусымда, оның қайтыс болған күні тойланады. Ол жастар мен студенттердің қасиетті қамқоршысы болғандықтан және жас шағында басқаларға қызмет етуінің құрметі ретінде, бірнеше мектептер мен колледждер Алойсиус Гонзаганың есімімен аталады. Пенсильвания штатының Крессон қаласындағы Маунт-Алойзиус колледжі және Вашингтон штатының Спокан қаласындағы Гонзага университеті – осыған бірнеше мысал.