Кіріспе
Франция маршалы Жак де Ла Палисе (немесе де Ла Палисс) (1470 – 24 ақпан 1525) – француз ақсұлы және әскери шенеунігі. Ол Шабанн, Ла Палис, Паси, Шоверо, Борт-ле-Конте және Эрон иелігінде болды. 1511 жылы Францияның Ұлы шебері атағын алды. Франциск I-нің маршалы ретінде Габсбург әскерлеріне қарсы күресті және Павия шайқасында қаза тапты.
Jacques de La Palice (or de La Palisse) (1470 – 24 February 1525) was a French nobleman and military officer. He was the lord of Chabannes, La Palice, Pacy, Chauverothe, Bort le Comte and Héron. In 1511, he received the title of Grand Master of France. As a Marshal under Francis I, he fought against Habsburg armies, and died during the battle of Pavia.
Өмірбаян
Ол Ауверньнің Лапалис қаласында дүниеге келген. 15 жасында Ла Паличе өзінің жасындағы Франция королі Карл VIII-нің қызметіне кірді. Оның алғашқы шайқасы Сент-Обин-дю-Кормье (1488) шайқасы болды. Төрт жылдан кейін ол Жанна де Монберонға, палата қызметкері Евсташ де Монберонның қызына үйленді. 1494 жылы ол корольге Неаполь патшалығы үшін соғысқа еріп, 1495 жылы соңғы қаланың тұтқындалуына, сондай-ақ француз армиясына өз отанына шегінуге мүмкіндік берген Италия Лигасына қарсы Форново шайқасына (1498) қатысты. Карл қайтыс болғаннан кейін, Ла Паличе жаңа патша Людовик XII-ге 1499 жылы француздар басып алған Миланға қарсы жорықта еріп жүрді. Ол Абруцци мен Апулиядағы бірнеше жерлерді жаулап алды, 1502 жылы Абруццоның вице-королі болды. Алайда, ол Руво ди Пулья шайқасында (1503) жеңілді және Гонсало Фернандес де Кордованың тұтқынына айналды. 1504 жылы, әйелі қайтыс болған жылы, ол босатылды. 1507 жылы Генуяны қоршауда француз авангардына қолбасшылық етті, ол ауыр жарақат алды. 1509 жылы Камбрей лигасының Венеция республикасына қарсы соғысы басталды. Ла Паличе Тревильо қоршауына және Агнаделло шайқасына қатысты; содан кейін Ломбардиядағы француз әскерлерінің бас қолбасшысы болды және император Максимилианға көмектесу үшін жіберілді. Ол 1509 жылы венециандарға қарсы Падуаның сәтсіз қоршауына қатысты. 1511 жылы Шарль д'Амбуаз қайтыс болғаннан кейін Ла Паличе Италиядағы француздардың жалпы қолбасшысы болды және Францияның бас шебері болды. Гастон де Фуа Италияға келгеннен кейін Ла Палице оған тапсырылды, ол Болоньяны испандықтардың қоршауынан сәтті босатты. Ол Равенна шайқасына (1512) қатысты, онда де Фуа қайтыс болды, оның орнын француз бас қолбасшысы ретінде Ла Паличе өзінен алды. Алайда оның баяу әрекеттері жеңілген жаулардың қалпына келуіне және француздарды Ломбардиядан қуып шығаруға мүмкіндік берді. Францияға оралғаннан кейін, ол Пиренейге Наварраның Иоанн III-ін құтқару үшін жіберілді, бірақ көп ұзамай ол ағылшын әскерлеріне қарсы тұру үшін Артуадағы соңғы француз иелігіне, Теруанға ауыстырылды. 1513 жылы 6 тамызда ол жеңіліп, Спарс шайқасында тұтқынға алынды. Иоанн III-нің паралельді жеңілісінен кейін бұл Людовик XII-нің экспансионизмі аяқталды. Ла Палице жұмыстан босатылды және өзінің жерлеріне кетіп, 1514 жылы Мари де Мелунаға үйленді, ол оған төрт бала берді. Луидің мұрагері Франциск I оған 2 қаңтарда 1515 жылы Франция маршалы атағын қоса отырып, оған Ұлы шебер атағын қайтарып берді. Ла Паличе маршал Обиньидің қолбасшылығымен Пьемонтқа шабуылға, Просперо Колоннаға қарсы Виллафранканы басып алуға қатысты және Мариньяно шайқасында Францисктің лейтенанттарының бірі болды. Соғысты аяқтаған Нойон келісімін жасасқаннан кейін Ла Палиц Францияға оралды. Ла Паличе Калеге Карл V-мен бейбітшілік келіссөздерінің келіссөзшісі ретінде жіберілді. Қатысушылар келісімге келмегендіктен, ол Италияға маршал Лотректің қол астында әскери басшы ретінде оралды, француздың басты қатарына Бикокка шайқасында (1522) қолбасшылық етті, онда ол Колоннадан жеңілді. Ла Палице қайтадан Пиренейге жіберілді, содан кейін Бурбон герцогының қоршауынан Марсельді құтқарудың табысты әрекетіне жіберілді. Авиньонды жаулап алғаннан кейін ол испандықтар тастап кеткен Миланға көшті. 1524 жылы 28 қазанда Ла Паличе өзінің королімен бірге Антонио де Лейва қорғаған Павияны қоршауға алды. Испания империясының әскері келгенде, Павия шайқасы басталды (1525 жылы 24 ақпан). Ла Палицеді неміс Ландскнехтелері ұрыстар кезінде басып алды және біраз уақыттан кейін өлім жазасын алды.
Лапалиссада
Ла Паличе өзінің атын Лапалиссадаға берді, ол – күлкілі шындық. Бұл тіркес Ла Палице епитафиясынан шыққан, онда: "Ci gît le Seigneur de La Palice: s'il n'était pas mort, il ferait encore envie" ("Міне, Ла Палице мырзасы жатыр: егер ол өлмесе, оған әлі де қызғаныш орын тепер еді") деп жазылған. Бұл сөздер (мүмкін қасақана, мүмкін қателікпен) "il serait [serait] encore en vie" ("ол әлі де тірі болар еді") деп қате түсінілді, мұндағы ескіше "s" әрпі шатасуға себеп болды. 16 ғасырда бұл қателік танымал сатирикалық әнге енгізілді, және уақыт өте келе көптеген басқа да нұсқалар пайда болды. 18 ғасырдың басында Бернар де ла Монной 50-ден астам осы әзіл-қалжың "La Palice" төртжырлығын жинап, оларды "Ла Палице" әнінің пародиязы ретінде жариялады. Осы әннен француз тілінде "лапалиссаде" деген сөз туды, ол – ешқандай күмәнді жоқ, айқын шындық, яғни ақиқа немесе тавтология.
"Ci gît le Seigneur de La Palice: s'il n'était pas mort, il ferait encore envie." ("Here lies the Seigneur de La Palice: If he weren't dead, he would still be envied.") These words were misread (accidentally or intentionally) as " il ſerait [serait] encore en vie" (" he would still be alive"), where the long s favours the confusion. In the 16th century this misreading was incorporated into a popular satirical song, and in time many other variants developed. In the early 18th century Bernard de la Monnoye collected over 50 of these humorous "La Palice" quatrains, and published them as a burlesque Song of La Palice. From that song came the French term lapalissade meaning an utterly obvious truth—i. e. a truism or tautology.