Кіріспе
Battle класы – британдық және австралиялық әскери-теңіз күштерінің эсминецтері, британ немесе ағылшын әскерлерінің қатысуымен өткен теңіз шайқастары мен басқа да шайқастардың құрметіне аталған. Үш топқа бөлінген, алғашқы топ 1942 жылғы теңіз күштерінің сметасына сәйкес тапсырылды. 1943 және 1944 жылдарғы сметалар бойынша екінші және үшінші топтар, сондай-ақ кеңейтілген конструкциядағы екі кеме жоспарланды. Соғыста жеңісқа арқасында кемелердің қажеттілігі болмайтыны анықталған соң, олардың көпшілігі құрылыстан тоқтатылды, бірақ Австралия әскери-теңіз күштері үшін тапсырылған үшінші топтың екі кемесі тоқтатылмай, Австралияда аяқталды. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанға дейін жеті Battle эсминеці қолданысқа енгізілді, бірақ олардың тек біреуі ғана Британдық Тынық мұхиты флоты құрамында әрекетке қатысты.
The Battle class were a class of destroyers of the British Royal Navy (RN) and Royal Australian Navy (RAN), named after naval or other battles fought by British or English forces. Built in three groups, the first group were ordered under the 1942 naval estimates. A modified second and third group, together with two ships of an extended design were planned for the 1943 and 1944 estimates. Most of these ships were cancelled when it became apparent that the war was being won and the ships would not be required, although two ships of the third group, ordered for the RAN, were not cancelled and were subsequently completed in Australia. Seven Battles were commissioned before the end of World War II, but only saw action, with the British Pacific Fleet.
"1942" немесе "Тұңғыш шайқас" класы
Екінші дүниежүзілік соғыстың алғашқы жылдары британдық эсминецтердің шоғырланған әуе шабуылына қарсы тұруға жеткіліксіз жабдықталғандығын көрсетті, нәтижесінде Корольдік теңіз флоты ауыр шығынға ұшырады. 1941 жылы мәселені жедел қарастыру жоғары бұрышты (HA) екі зеңбірек және HA басқару жүйесі бар жаңа кластың ірі флоттық эсминеціне қатысты теңіз штабының талабына әкелді. Бұл негізгі қару-жарақ барлық зеңбіректердің бір нысананы атқылауы үшін суперпозициялық конфигурацияда алға орналастырылуы керек деп шешілді. Өрт аймағын кеңейту үшін көпір құрылымын әдеттегіден артқа жылжытуға ұйғарым жасалды. Ұсынылған әуе шабуылына қарсы қару-жарақ сегіз 40/60 мм-лік екі зеңбірекке орналастырылған пушкалардан тұрды, олар кеменің орта және кормалық бөліктеріне орналастырылып, айналаға толық және жапсарлас өрт аймағын қамтамасыз етті. Бұларға кеме бойына әртүрлі орналастырылған 20 мм-лік пушкалар қосылды. Екі төрттік установкада сегіз торпедалық түтік орналастырылды. А/С қарулануына екі тереңдік зарядтағыш рельс және төрт тереңдік зарядтағыш құрылғы орнату қажет болды. Жаңа мүмкіндік – эсминецтерде тұрақтандырғыштарды алғаш рет пайдалану, бұл әуе шабуылына қарсы артиллерия үшін тұрақты платформаны қамтамасыз етті. Бұл параметрлер қабылданғаннан кейін, 1941 жылдың күзінде эскиздік жоба мақұлданды және 1942 жылғы бағдарлама бойынша он алты кемеге (екі флотилияға) тапсырыс берілді. Стандартты флоттық эсминецке қарағанда айтарлықтай үлкен болған бұл кемелер көп шығынға ұшыраған "Трайбал" класындағы кемелердің орнын алмастыру ретінде қарастырылды. Ұзындығы 379 фут (116 м) болғандықтан, олар "Трайбал" кемелерінен 2 футқа ұзын, ал ені 40 фут (12 м) болғандықтан, 3 футтан сәл кең болды. Эсминец флотилияларының әдеттегі әріптік атауын қолданудан бас тарту және осы кемелерді танымал құрлық және теңіз шайқастарының атымен атау шешімі қабылданды, осылайша бұл кемелер 1942 жылғы "Соғыс" класы ретінде танылды.
Тапсырмалар мен құрылыс
1942 жылы 27 сәуірде алғашқы он кемеге тапсырыс берілді. Олар Барфлер, Трафалгар және Сент-Китс (Swan Hunter, Wallsend компаниясымен бірге); Армада, Солебей және Сентс (Hawthorn Leslie компаниясымен бірге); Кампердаун және Финистер (Fairfield, Govan компаниясымен бірге); және Хогге мен (White, Cowes компаниясымен бірге) кемелерін қамтыды. Қалған алты кемеге 1942 жылдың 12 тамызында тапсырыс берілді. Олар Габбард (Swan Hunter компаниясымен бірге); Гравелиндер және Слюйлер (Cammell Laird компаниясымен бірге); Кадис, Сент-Джеймс және Виго (Fairfield, Govan компаниясымен бірге) кемелерін қамтыды. Хогге мен Лагосқа берілген тапсырыс сол күні Whites компаниясынан Cammell Laird компаниясына ауыстырылды.
Өзгерістер
Тапсырыстарды беру жобалау жұмысын тоқтатпады, бірақ сол кезде жоспарлар үлкен өзгерістер енгізуге тым дайын болғандықтан, қару-жараққа қатысты кейбір түзетулер жасалды. Әуе шабуылынан қорғануды ескере отырып, жасалған бір өзгеріс – негізгі қару ретінде 4,5 дюймдік зеңбіректерді стандарттау туралы шешім болды. Бұл әдеттегі эсминецтердегі 4,7 дюймдік, төмен бұрышта атуға арналған зеңбіректерден өзгеше, тек су үстіндегі нысаналарға ғана тиімді болды. Екі Mk IV мұнарасына орнатылған төрт 4,5 дюймдік зеңбіректер ұшақтарға қарсы жоғары бұрышта атуға қабілетті болды және радиолокациялық жабдықтары бар директорлық басқару мұнарасынан (DCT) басқарылды. Сонымен қатар, құрылыс кезінде түтікшенің артындағы зеңбірек палубасына 4 дюймдік зеңбірек орнатылды. 40/60 мм екі зеңбіректік қондырғылар 282 типті радиолокациялық жүйесімен жабдықталған Hazemeyer Mark IV тіректеріне орнатылатын болды. Бұл қондырғылар торпедалық аппараттардың арасындағы ортаңғы палубаға қатарластырылып, ал артқы палубаның үстіне эшелонмен орналастырылатын еді. Жұмыстардың кейінге қалуына байланысты 20 мм зеңбіректерге қатысты жоспарлар өзгертілді және ақырында Mk VII тіректерінде 40/60 мм төрт бір зеңбірек орнатылды: біреуі «B» зеңбірегінің артында, біреуі көпірдің екі жанында және біреуі кормадағы палубада. Тынық мұхитындағы жапондықтарға қарсы алынған тәжірибе 4 дюймдік зеңбіректердің тиімділігінің шектеулі екенін көрсетті, сондықтан тек алғаш құрылған кемелер – Barfleur, Armada, Trafalgar, Camperdown, Hogue және Lagos ғана осы зеңбіректермен жабдықталды. Қалған барлық кемелерде бұл зеңбіректер екі 40/60 мм Mk VII зеңбірегімен ауыстырылды, соның нәтижесінде барлығы 14 Bofors зеңбірегі болды, бұл кез келген британдық эсминеціндегі ең ауыр жеңіл зениттік қару-жарағы және көптеген крейсерлердегі қарудан да ауыр болды. Уақыт өте келе, 4 дюймдік зеңбірегі бар барлық кемелер оларды алып тастап, екі 40/60 мм Mk VII Bofors зеңбірегімен алмастырды. Барлық кемелер бастапқы жоспарларда көрсетілген тік мачтаның орнына торлы мачтамен аяқталды. Бұл кемелерге соңғы үлгідегі радиолокациялық құралдарды және алдыңғы мачтадағы түрлі IFF транспондерлері мен қабылдағыштарды орнатуға мүмкіндік берді. Құрылыс кезінде орнатылған радиолокациялық жабдықтардың ішінде 293 типті "сыр" нысананы көрсету, 291 типті әуе шабуылы ескертуі және Mk. VI директорындағы екі антенналық құрылғы бар 275 типті радиолокациялық жүйе болды.
All ships were completed with a lattice foremast, instead of the pole mast shown in the original plans. This enabled the ships to carry the latest radar and various IFF transponders and receivers on the foremast. Typical radar fit when built was the "cheese" of Type 293 target indication at the masthead, Radar Type 291 air warning on the mainmast and the twin nacelles Radar Type 275 fire control on the Mk. VI director.
Қызмет
Бұл кемелердің құрылысы, басқа кластардағыдай, Mk VI DCT және өртке қарсы басқару жүйелерінің кешіктірілген жеткізіліміне байланысты кешіктірілді. Барфлер 1943 жылғы қарашада суға түсіріліп, 1944 жылдың ортасында Swan Hunter компаниясында аяқталды, бірақ тамыз айына дейін DCT әлі жеткізілмеген еді. Барфлер қыркүйекте сынақтан өтіп, комиссияға берілді, бірақ директорлық және өртке қарсы басқару жүйесін жеткізуді және орнатуды күту үшін Тайнға оралуға мәжбүр болды. Басқа кемелер де осындай қиындыққа тап болды, Трафальгар 1944 жылы Тайнде бірнеше ай бойы тоқтатылып тұрды. Алғашқы сегіз кеме Алыс Шығыстағы Британдық Тынық мұхиты флотымен 19-шы эсминец флотилиясын құруға жоспарланған, бірақ тек Барфлер ғана Жапонияға қарсы операцияларға қатысу үшін Тынық мұхитына уақытында жетті. Барфлер 1945 жылғы 3 қыркүйектегі жапондықтардың капитуляциясы кезінде Токио шығанағында болды. Соғыстан кейін оған Армада, Трафальгар, Хог, Лагос және Кампердаун кемелері қосылды. 1947 жылы барлық алты кеме үйлеріне қайтып, резервке жіберілді. 19-шы флотилияға арналған қалған екі кеме, Солебей және Финистерр, отандық суларда қалды; Финистерр Портсмут командасының артиллериялық оқу кемесі болды, ал Солебей екінші флотилияның алты кемесінен тұратын 5-ші эсминец флотилиясының жетекшісі болды: Кадис, Габбард, Сент-Джеймс, Сент-Китс (төменде қараңыз) және екінші флотилияның қалған екі кемесі, Гравелинс және Виго, аяқталғаннан кейін бірден резервке жіберілді. Екінші флотилияның кемелері жеңіл зениттік қару-жарағында өзгерістерге ұшырады. Үш осьтік тұрақтандырылған голландтық "Хаземайер" орнатулары 282 типті радарымен сенімсіз деп танылды және Адмиралтейство жасаған тұрақтандырылған тахиметриялық зениттік пушка (STAAG) орнатуларымен ауыстырылды. "Хаземайердің" 282 типті радары метрикалық және Яги антенналары арқылы жұмыс істеді, сондықтан ол тек нысананың қашықтығын анықтай алды. Британдық жобада 262 типті радар қолданылды, ол кішкентай айналмалы тарелка антеннасымен, қашықтықты және бағытты анықтай алды және нысанаға "жіберуге" қабілетті болды және нысана қозғалғанда қаруларды жаттықтыра және көтере алды. Британдық жоба голландтық жобадан күрделірек болды және салмағы (Хаземайермен салыстырғанда) көп болды. Бұл жоғарғы құрылымды қабылданатын шекте ұстау үшін тек екі орнатуды орнатуға болатындығын білдірді. Олар артқы палубаның үстіне орнатылды. Торпедалық түтіктердің арасындағы ортаңғы палуба бос қалды. Бұл орнатулар ауыстырылғандарынан да сенімсіз болып шықты, нәтижесінде үш кемеде, Saintes, Camperdown және Trafalgar, Mk V "әмбебап" орнатуларымен ауыстырылды, олардың әрқайсысы қарапайым тахиметриялық директормен (STD) басқарылатын, ол қару экипажының баспанасының үстіне орнатылған. Тағы бір жетілдіру тереңдік зарядтағыш жабдықты және төрттен бір палубадағы 40/60 мм Бофорс пушкасын алып тастауды, оның орнына Squid алға тастайтын тереңдік зарядтағыш минометін орнатуды қамтыды. Артқы палубаның құрылысы оқтырманы өңдеу бөлмесімен кеңейтілді. Бұл 1942 жылғы барлық "Баттел" кемелері үшін стандартқа айналды. Saintes "B" қару позициясында 4,5 дюймдік RP 41 Mark VI мұнарасымен аяқталғанда өзгеріске ұшырады. 1946 жылғы қыркүйекте 5-ші эсминец флотилиясына қосылған Saintes жаңа пушканың тәуелсіз сынақтарына көп уақыт жұмсады. Сынақтар аяқталғаннан кейін Saintes қайтадан пайдаланылып, стандартты "Баттел" класының қару-жарағымен жабдықталды, содан кейін резервке жіберілді. Saintes 1949 жылы қайтадан D3 ретінде және Армада, Виго және Гравелинспен бірге V класын және Жерорта теңізі флотының 3-ші эсминец флотилиясын алмастырды. Барфлер 3-ші флотилияда Гравелинсті алмастырды, бірақ 1953 жылға дейін үлкен өзгерістер болған жоқ. Осы кезде "Дарингтердің" пайда болуы 5-ші эсминец флотилиясының құлдырауына әкелді, ал Коронациялық парадтан кейін барлық алты кеме резервке жіберілді. Тек екеуі ғана, Солебей мен Сент-Китс, Патшалық теңіз күштерінде қызмет етті. 1956 жылы Saintes Роситте күрделі жөндеуге кірісу үшін үйге қайтып келді, оның экипажы Армадаға ауыстырылды. Виго да Портсмутқа Финистеррді артиллериялық оқу кемесі ретінде алмастыру үшін отандық суларға оралды. 1956 жылдың соңында тек төрт кеме жұмыс істеді: Армада, Барфлер және Сент-Китс 3-ші эсминец эскадрильясымен (олар қазір аталған) және Виго Портсмут командасының артиллериялық оқу кемесі ретінде. Қалған кемелердің барлығы резервте немесе жөндеуде болды. Олардың көпшілігіне атыс басқару жүйесі жаңартылып, жаңа ASDIC орнатылды, ал төрттен бір палубадағы зениттік пушкалары бар кемелер оны Squid A/S минометімен алмастырды. 1957 жылы 1-ші эсминец эскадрильясының "Ch" класты эсминецтері жаңа жөнделген Солебей, Хог және Лагоспен ауыстырылды. 1960 жылға дейін Хог "Sink the Bismarck!" фильмінде қолданылған эсминецтің түнгі шабуыл көрінелеріне түсірілді. Бастапқыда Жерорта теңізі флотымен қызмет еткен, 1959 жылы эскадрилья Алыс Шығысқа жөнелді, онда Хогтың мансабы күрт аяқталды. 25 тамызда Цейлон жанында басқа елдердің теңіз күштерімен түнгі жаттығулар кезінде Хог үнділік жеңіл крейсермен соқтығысты, ол Хогты қағып, эсминецтің мұрын бөлігін қиратты, бір теңізшіні өлтірді және үш теңізшіні жаралады. Ол Сингапурға буксирленді, онда 1962 жылы сүзіліп тасталды. Қалған кемелер 1960 жылы үйге оралғаннан кейін Хог эскадрильяда Финистеррмен ауыстырылды. 1957 жылы жаңа жөнделген Кампердаун, он жыл бұрын 19-шы эсминец флотилиясымен Алыс Шығыстан оралғаннан бері резервте болған, 3-ші эсминец эскадрильясында Сент-Китсті ауыстыру үшін қайтадан қызметке кірісті. Келесі жылы Saintes Роситтегі күрделі жөндеуін аяқтағаннан кейін 3-ші эскадрильяның басшылығын қайтадан иеленді, Барфлерді Жерорта теңізінде ауыстырды. Бес жылдан кейін Сент-Китс Сандерлендте сүзіліп тасталды; Барфлер бірнеше жыл резервте тұрғаннан кейін 1966 жылы Далмуирде сүзіліп тасталды. Тағы бір "Баттел" жаңа өмірге ие болды. Трафальгар да 1947 жылы резервке жіберілді, 1958 жылы жөнделіп, 7-ші эсминец эскадрильясының жетекшісі ретінде қызметке кірісті. Ол отандық және Жерорта теңізі флотылары арасында ауысып, 1963 жылы соңғы рет қызметтен шығарылды. 1970 жылы ол сүзіліп тасталды. Гравелинс және Сент-Джеймс та 1958 жылы Девонпортта жөндеуге кірісті, бірақ олар бірнеше айдан кейін тоқтатылды. Екі кеме де 1961 жылы сүзіліп тасталды. 1957 жылы Кадис және Габбард Пәкістанға сатылып, Хайбар және Бадр деп аталды. Хайбар 1971 жылғы Индо-Пәкістан соғысында зымыран шабуылынан жойылды. Слуйс 13 жылдық Девонпорт резервінен кейін 1966 жылы Иранға сатылды. Ирандық эсминец Артемис деп аталған ол Саутгемптондағы Vosper Thornycroft компаниясында үш жылдық жөндеуден өтті. Оның профилі күрт өзгерді. Ол Plessey AWS 1 ұзақ қашықтықтағы іздеу радарының параболалық антеннасын орнату үшін жаңа, қапталған бастионды алды. Әдеттегі "ашық күндегі палубаның" орнына толық жабық көпір орнатылды. Ол 4,5 дюймдік бас қаруын сақтап қалды, бірақ енді олар заманауи радар және өртке басқару жүйесімен басқарылды. Оның зениттік қаруларында енді төрт жалғыз 40/60 мм пушкасы және жаңа палубаның артқы жағында орналасқан төрттік Sea Cat зымыран шақыру құрылғысы болды. Ол 1970 жылы оқу кемесі ретінде комиссияға берілді. 1975/6 жылдары ол Кейптаунда жөнделді және беттік-беттік зымыран шақыру құрылғыларымен жабдықталды. Кейінірек жасалған жөндеуде оның бас пушкалық радары мен басқару жүйесі тағы да жаңартылды, бірақ ол өзінің бастапқы пушкаларын сақтап қалды және Sea Cat жүйесі заманауи орыс зымыранға қарсы жүйемен ауыстырылды. Ол 1990 жылдардың басында әлі де болды, бірақ жұмыс істемейтін деп есептелді. 1960 жылы 1-ші және 3-ші эсминец эскадрильялары біріктіріліп, жаңа 1-ші эсминец эскадрильясын құрды. Нәтижесінде Лагос және Армада резервке жіберілді, Армада 1965 жылы Инверкейтинде сүзіліп тасталды, ал Лагос 1967 жылы Бо'несте сүзіліп тасталды. Жаңа 1-ші эсминец эскадрильясы екі жылдық комиссияны аяқтады, содан кейін 1962 жылдың мамырында қызметтен шығарылды. Солебей Портсмут портының оқу кемесі болды, сүзіліп тасталғанша...
"1943" немесе "Соңғы шайқас" класы
Тіпті 1942 жылы Battle класына тапсырыс берілгеннен кейін де, әскери-теңіз штабында соңғы жоба туралы көп талқылаулар жүргізілді. Негізгі қару-жарақтың түрі мен орналасуы туралы көп пікір айтылды. Кейбір ортада екі басты мұнараның бірі алдыңғы, екіншісі артқы бағытта орналасуы керек деген пікір қалыптасты. Мұның көптеген себептері айтылды, бірақ ең қисындысы – бір соққының екі қаруды да істен шығаруына жол бермеу. Кейбір тараптар бұл кемелер өздерінің көлеміне қарағанда қарусыз деп есептеген және үшінші мұнараны артқы жағына орнату туралы өтініш болған. Адмирал Эндрю Каннингэм 1942 жылы Battle класындағы кемемен жүріп бара жатып, бұл кемелерді "өте үлкен" және "барлық қарулары мен құрылғылары бар, бірақ зеңбіректерден басқа" деп сипаттады. Қазіргі заманғы әскери-теңіз архитекторлары мұны әділетсіз деп санайды, өйткені эсминецтердің рөлі өзгерді, өйткені адмирал Ютландия шайқасында эсминецке қолбасшылық етті. Эсминецтердің бастапқы рөлі – қарсыластың кемелеріне торпедамен шабуыл жасау, бірақ 1940-шы жылдардың соңында олардың рөлі – флотты (және өздерін) ұшақтар мен су асты кемелерден қорғау болды. Battle класы осы тапсырманы екінші дүниежүзілік соғыстағы басқа британдық эсминецтерден жақсы орындаған. Battle класының ғана емес, жалпы британдық эсминдердің де сын-пікірлері негізгі машиналардың орналасуына қатысты болды. 1936 жылға дейін барлық эсминецтерде үш қазандық бөлмесі болды, өйткені әскери-теңіз штабы бұл жауынгерлік зақымданудан аман қалудың ең төменгі талабы деп есептеді. 1936 жылы Конструкторлар бөлімінің эсминец бөлімінің бастығы "J" класының түбегейлі жаңа дизайнын ұсынды. Бұл жобаға ұзындықты қоршаудың жаңа жүйесі енгізілген. Сонымен қатар, екі қазандықты бір-біріне тіреліп, бір үлкен түтікке шығаруға мүмкіндік беретін екі қазандықты орнатуды талап етті. Бұл кеменің силуэті төмендеп, ұшаққа қарсы қарулану үшін оқтырмалық доғаларды жақсартты. Бұл әдіс кемелердің құрылымы мен корпусының тиімділігін арттырып, кемелерді әдемі етіп жасады. J класының конструкциясы барлық келесі эсминец жобаларында және кластарының пайда болуына дейін қолданылды. Алайда, қазандық бөлмесінің орналасуы сын-пікірлердің тұрақты көзі болды, өйткені жақсы орналастырылған бір соққы кемеге толығымен зақым келтіре алады. Осы сын-пікірлерге шешім табу үшін 1943 және 1944 жылдардағы әскери-теңіз сметалары бойынша жетілдірілген жобаның 32 кемесін (төрт флотилия) салу жоспарланған болатын және кейінгі кемелерде қару-жарақ пен орналасуда өзгерістер болады. 1946-1948 жылдары Saintes сынақтан өткізген RP41 BD Mk VI 4.5 дюймдік мұнарасы кейінгі кемелер үшін қол жетімді болады деп күтілді. Ақырында 26 кеме тапсырылды. Олар екі топқа бөлініп, екі кемеге қосымша кеңейтілген конструкция берілді. Алғашқы 16 кемеге (екі флотилияға) 1943 жылдың басында тапсырыс берілді. Олар 1942 жылғы кемелердің сәл кеңейтілген нұсқасына негізделген. Олар американдық 37-ші типті DCT-мен жабдықталуы керек еді, ол қазір қол жетімді болды және британдық радарлық 275-ші типті отты басқару жиынтығы мен орта қашықтықтағы жүйе (MRS) 9 отты басқару жүйесімен жабдықталатын. Кемелердің көлеміне қарағанда қарусыздығы және нысанаға қарсы әрекет ете алмайтыны туралы сын-пікірлерге қарсы тұру үшін стандартты Mk V орнатылған бір 4,5 дюймдік зеңбірек түпнұсқадағы 4 дюймдік зеңбірек палубасына орналастырылды. Бұл жағдайда, бұл зеңбіректер шешімін таба алмады, өйткені олар екі жақта ғана атумен шектелді, өйткені ортаңғы позициялау олардың оттық доғасы кеменің алдыңғы және артқы құрылысына бұзылған. Кемелердің АА қарулануы сегіз 40/60 мм Бофорс, екі қос STAAG Mk. II-ші қабаттың артқы қабаттың үстіне орнатылған, бір екі Mk. V ортаңғы палубадағы үйде, оқ-дәрі жасағының баспанасының үстінде орнатылған STD және Mk. VII екі жақта да. Барлық кемелерге дельтеректе Squid-қа қарсы су асты минометі және екі бескептік орнатылған он 21 дюймдік торпеда түтіктері орнатылады. Соңғы флотилияның сегіз кемесі мен кеңейтілген конструкциялы екі кемесі 1944 жылғы бағалау бойынша тапсырыс берілді. Алғашқы сегіз кемеде екі қос 4,5 дюймдік зеңбірегі жаңа RP41 Mk VI мұнараларымен жабдықталатын болды. Бұл мұнаралар жартылай автоматты қаптамалық әрекетіне байланысты оқ-дәрілерді жақсырақ ұстауға және атыс жылдамдығын арттыруға мүмкіндік берді және бұл бір ғана зеңбірек кеме ортасына орнатылуына кедергі келтіреді деп ойланды. Көпiр құрылымы жоғарылатылды, өйткені Сентестегі бұрынғы сынақтар Mk VI мұнарасының жоғары профилі алға қарай көрінуді тежегенін көрсетті. АА қару-жарақ...
Тапсырмалар мен құрылыс
1943 жылғы бағдарламаға жиырма төрт кеме (сондай-ақ, үлкейтілген/ұзартылған жобадағы екі кеме) енді. 1943 жылдың 10 наурызында алты кемеге тапсырыс берілді, олардың аттары құрлықтағы және теңіздегі шайқастарды еске түсіреді: Агинкур және Аламейн (Хоторн Леслиден); Эна және Альбуэра (Викерстен, Тайн); және Барроса мен Матапан (Джон Брауннан, Клайдбанк). 1943 жылдың 24 наурызында он бес кеме тапсырылды: Корунна, Уденард және Ривер Плейт (Сван Хантерден); Дюнкерк, (алғашқы) Мальплаке және Сент-Люсия (Стефеннен); Белл-Айл және Омдурман (Фейрфилдтен); Ютланд, Монс және Пуатье (Хоторн Леслиден; Пуатье шайқас кезінде Пуатьер деп жазылған); және Намюр, Наварино, Сан-Доминго және Сомма (Каммел Лэрдтен). 1943 жылдың 5 маусымында бес кеме тапсырылды: Талавера және Тринкомали (Джон Брауннан); Ватерлоо және Ипр (Фейрфилдтен); және Вимиера (Каммел Лэрдтен). Соңғы екеуі үлкейтілген жоба болды және ақырында Daring Class класында салынды.
Қызмет
Барлық кемелер 1943 жылдың соңы мен 1945 жылдың ортасы аралығында салынып бастағанмен, бұрынғы кемелер сияқты, жабдықтарды жеткізуде кешігулерге тап болды. Осының салдарынан, жаулық әрекеттер аяқталған кезде олардың көпшілігі іске қосылмады және барлығының қажет емес екені анық болды. 1945 жылдың қыркүйегінде Адмиралтейство он алты кемедегі жұмысты тоқтатуға бұйрық берді. Соның нәтижесінде, жеті кеме – Монс, Омдурман, Сом, Ривер Плейт, Сент-Люсия, Сан-Доминго және Ватерлоо – құрылыс алаңында бұзылып жатыс. Тағы бес кеме – Белл Айл, Наварино, Пуатье, Талавера және Тринкомали – іске қосылғаннан кейін дереу жойылды. Албуэра, Ютланд, Намур және Уденард кемелерінің аяқталмаған қаңқалары кейінірек аяқталу мүмкіндігімен сақтауға алынды. Бұл саясат басқа кеме кластарына да қатысты, әсіресе крейсерлер мен авиатасымалдаушыларға, олардың кейбіреулері соғыс аяқталғаннан кейін он төрт жылға дейін аяқталды. 1950 жылы осы кемелерді аяқтау туралы мәселе қарастырылғанымен, ол іске аспады және барлығы 1957-1961 жылдары жойылды. Екі кеңейтілген кеме – Вимиера мен Ипр – осы уақытта жойылған жоқ, бірақ кейіннен 1946 жылы мақұлданған "Daring" класының құрамына кірді. Алғашқы тапсырыс он алты кемеге арналған еді, бірақ құрылыс ұзаққа созылды және Адмиралтейство ақырында сегіз кеменің құрылысын тоқтатты. Осыдан кейін Агинкорт, Аламейн, Барроса, Корруна, Дюнкерк, Ютланд (бұрынғы Малплаке) және Матапан сегіз кемеден тұратын флотилия Корольдік теңіз күштерінде қызмет ету үшін аяқталуы керек болды. Жаулық әрекеттер аяқталғаннан кейін салынған басқа кемелер сияқты, жұмыс өте баяу жүрді. Бірінші кеме – Агинкорт – 1943 жылдың желтоқсанында салынып бастады, бірақ 1947 жылдың маусым айының соңына дейін аяқталмады. Аламейн, әпкесінен үш айдан астам уақытқа кейін салынғанмен, 1948 жылдың мамырына дейін аяқталмады. Бастапқыда барлық сегіз кеме 4-ші эсминец флотилиясын құрауы тиіс еді, бірақ 1947 жылға қарай соғыстан кейінгі теңізшілер дағдарысы өршіп, Аламейн, Барроса, Корруна және Матапан резервке жіберілді. Бұл Агинкорт, Эйсен, Ютланд (іске қосылғаннан кейін Ютланд деп аталған бұрынғы Малплаке) және Дюнкерк кемелерін қызметте қалдырды. 1948 жылы Матапаннан басқа барлық кемелер қайтадан қызметке кірісті, бірақ бір жылдан кейін тағы да қысқарту орын алды. 1950 жылы "Үй" және "Жертеңіз" флотыларындағы бірнеше эсминецтерді қайтару туралы шешім қабылданды. Дюнкерк, Барроса және Аламейн резервке жіберілді, ал Эйсен және Ютланд шамамен бір жылға уақытша тоқтатылды. 1951 жылы 4-ші эсминец эскадрильясы қайтадан жұмыс істеді. Агинкорт, Эйсен, Ютланд және Коррунадан тұратын және жалпы қызметтік тапсырмаларға бейімделген эскадрилья келесі бірнеше жыл ішінде "Үй" және "Жертеңіз" флотылары арасында орналасты. 1953 жылы Барроса Ютландты ауыстырды, ал 1957 жылы Эйсенді Аламейн ауыстырды. 1959 жылдың наурыз айында Барроса мен Корруна кемелері Бискай шығанағында соқтығысты. Келесі айда 4-ші эскадрилья таратылды. Аламейн резервке жіберілді және 1964 жылы Блайт қаласында бұзылды. Агинкорт, Эйсен, Барроса және Корруна кемелері радиолокациялық пикетке түрлендіру үшін кемежайларға орналастырылды. 1958 жылы Ютланд және Дюнкерк 7-ші эсминец эскадрильясының құрамына кірді. 1942 жылғы Трафальгар шайқасының жетекшісі болған эскадрилья екі рет "Үй" / "Жертеңіз" флотының жалпы қызметтік миссияларын орындады, содан кейін Ютланд 1961 жылы резервке жіберілді. Ол 1965 жылы Блайт қаласында бұзылды. Дюнкерк эскадрильямен тағы екі жыл жалпы қызметтік миссияларды орындады, содан кейін 1963 жылы қызметтен босатылды. Ол 1965 жылы Фасланда бұзылды.
This left a flotilla of eight ships, Agincourt, , Alamein, Barrosa, Corruna, Dunkirk, Jutland (ex Malplaquet) and Matapan to be completed for service in the Royal Navy and, as with other ships built after the end of hostilities, work proceeded at a very slow pace. The first ship Agincourt was laid down in December 1943 but not completed until the end of June 1947. Alamein, laid down less than three months behind her sister ship, was not completed until May 1948. It was originally intended that all eight ships would form the 4th Destroyer Flotilla, but by 1947 the post war manning crisis had reached its peak and so Alamein, Barrosa, Corunna and Matapan went into reserve. This left only Agincourt, Aisne, Jutland (the original Malplaquet which had been renamed Jutland after launching) and Dunkirk in service. 1948, however, saw all but Matapan back in service with the Home Fleet, but just over a year later another reduction took place. In 1950 a decision was made to pay off several destroyers in the Home and Mediterranean Fleets and replace them with s. Dunkirk, Barrosa and Alamein paid off into reserve and Aisne and Jutland were temporarily laid up for nearly a year. In 1951 the 4th Destroyer Squadron was back in business. Consisting of Agincourt, Aisne, Jutland and Corunna and converted to General Service Commissions the squadron deployed between the Home and Mediterranean Fleets for the next few years. In 1953 Barrosa replaced Jutland and in 1957 Aisne was replaced by Alamein. In March 1959 there was a collision in the Bay of Biscay between Barrosa and Corunna. The following month the 4th Squadron was disbanded. Alamein went into reserve and was broken up at Blyth in 1964. Agincourt, Aisne, Barrosa and Corunna were placed in dockyard hands for conversion to radar pickets. In 1958 Jutland and Dunkirk recommissioned as part of the 7th Destroyer Squadron. Led by the 1942 Battle Trafalgar, the squadron completed two General Service Home / Mediterranean Fleet deployments before Jutland paid off into reserve in 1961. She was broken up at Blyth in 1965. Dunkirk did a further two year General Service deployment with the squadron before paying off in 1963. She was broken up at Faslane in 1965.
HMS Матапан
1947 жылы сынақтарын аяқтағаннан кейін, бар болғаны 150 сағат бумен жүзіп өткен, Портлендтегі Адмиралтействоның су асты қарулары мекемесі үшін Веруламды сонарлық сынақ кемесі ретінде алмастыру қажеттілігі Матапанды қайта жабдықтауға және соңында қолдануға алып келді. 1971 жылы Матапан Портсмутқа сүйретіліп, сонарлық сынақ кемесіне айналдыру жұмыстары басталды. Ол барлық қару-жарағынан айырылды, ал алдыңғы палуба мұңалдай қақпаға дейін кеңейтілді, ғалымдар мен сынақ жабдықтарына арналған кеңірек орын, сондай-ақ үлкен медициналық бөлім орналастыру үшін. Сонарлық жабдыққа қуат беру үшін қажетті қосымша генераторлардан түтін шығару үшін екінші түтік орнатылды. Пластинамен жабылған алдыңғы мачтада радар және байланыс антенналары орнатылды, сондай-ақ жаңа, толығымен жабық капитандық көпірі орнатылды. Артқы түтік пен төртінші қақпа арасында созылатын жаңа қақпа үйінің үстіне тікұшақ қону алаңы салынды. Оның жөндеу жұмыстары екі жылға созылды, бірақ ол 1973 жылы қолданысқа берілді. 24 жыл Девонпорт резервінде болғаннан кейін, Матапан жетпісінші жылдардағы теңіз күштерінде өз рөлін тапты. Оның сынақ кезеңі бес жылға созылды, 1976 жылы АҚШ-қа ірі сапар жасалды, онда АҚШ Әскери-теңіз күштерінің су асты кемелерімен жұмыс істеді, осы кеменің көптеген жұмыстары құпия болып қала береді. 1977 жылы Портсмутта қызметтен босатылып, 1978 жылы Блайт қаласында бұзылды.
Сыныптағы кемелер
Battle класты эсминдердің тізімі Кеменің атауы Тапсырылған қызмет тағдыры 27 сәуір 1942 1944 жылы тапсырылды, Екінші дүниежүзілік соғыста қызмет еткен Battle класының жалғыз кемесі, Тынық мұхиты флотының 19-шы эсминдек флотилиясында. 1947 жылы резервтік флотына орналастырылды. 1949 жылы 3-ші эсминдек флотилиясы. 1956 жылы 3-ші эсминец эскадрильясы. 1958 жылы құрылыстан шығарылды. 1966 жылы жойылды. 27 сәуір 1942 1945 жылы 19-шы эсминдек флотилиясында Қиыр Шығысқа жөнелтілді. 1947 жылы резервтік флотына орналастырылды. 1958 жылы 7-ші эсминец эскадрильясы. 1963 жылы құрылыстан шығарылды. 1970 жылы жойылды. 27 сәуір 1942 1945 жылдан бастап 5-ші эсминдек флотилиясы. 1956 жылы 3-ші эсминец эскадрильясы. 1957 жылы құрылыстан шығарылды. 1962 жылы жойылды. 27 сәуір 1942 1945 жылы 19-шы эсминдек флотилиясында Қиыр Шығысқа жөнелтілді. 1947 жылы резервтік флотына орналастырылды. 1949 жылы 3-ші эсминдек флотилиясы. 1956 жылы 3-ші эсминец эскадрильясы. 1960 жылы резервтік флотына орналастырылды. 1960 жылы құрылыстан шығарылды. 1967 жылы жойылды. 27 сәуір 1942 1945 жылдан бастап 5-ші эсминдек флотилиясы. 1953 жылы резервтік флотына орналастырылды. 1957 жылы 1-ші эсминец эскадрильясы. 1962 жылы Портсмут портында оқу кемесі. 1967 жылы қызметтен босатылды. 1967 жылы жойылды. 27 сәуір 1942 1945 жылдан бастап 5-ші эсминдек флотилиясы. 1949 жылы 3-ші эсминдек флотилиясы. 1953 жылы резервтік флотына орналастырылды. 1958 жылы 3-ші эсминец эскадрильясы. 1960 жылы 1-ші эсминец эскадрильясы. 1962 жылы жасақшыларды оқыту кемесі. 1970 жылы қызметтен босатылды және жойылды. 27 сәуір 1942 1945 жылы 19-шы эсминдек флотилиясында Қиыр Шығысқа жөнелтілді. 1947 жылы резервтік флотына орналастырылды. 1957 жылы 3-ші эсминец эскадрильясы. 1960 жылы 1-ші эсминец эскадрильясы. 1962 жылы қызметтен босатылды. 1970 жылы жойылды. 27 сәуір 1942 1945 жылы Отандық суларда оқ-дәрі жаттықтыру кемесі. 1953 жылы резервтік флотына орналастырылды. 1960 жылы 1-ші эсминец эскадрильясы (Хоггтың орнына). 1962 жылы резервке жіберілді. 1967 жылы жойылды. 27 сәуір 1942 1945 жылы 19-шы эсминдек флотилиясында Қиыр Шығысқа жөнелтілді. 1947 жылы резервтік флотына орналастырылды. 1957 жылы 1-ші эсминец эскадрильясы. 1960 жылы соқтығысу. 1960 жылы құрылыстан шығарылды. 1962 жылы жойылды. 27 сәуір 1942 1945 жылы 19-шы эсминдек флотилиясында Қиыр Шығысқа жөнелтілді. 1947 жылы резервтік флотына орналастырылды. 1957 жылы 1-ші эсминец эскадрильясы. 1960 жылы резервтік флотына орналастырылды. 1960 жылы құрылыстан шығарылды. 1967 жылы жойылды. 12 тамыз 1942 1945 жылдан бастап 5-ші эсминдек флотилиясы. 1953 жылы резервтік флотына орналастырылды. 1957 жылы тізімнен өшірілді. 1957 жылы Пәкістанға сатылып, PNS Badr деп қайта аталды. 12 тамыз 1942 Теңізге шыққаннан кейін тікелей резервтік флотқа орналастырылды. 1949 жылы 3-ші эсминдек флотилиясы. 1953 жылы резервтік флотына орналастырылды. 1958 жылы жөндеу басталды. 1958 жылы жөндеу тоқтатылды. 1961 жылы жойылды. 12 тамыз 1942 1945 жылдан бастап 5-ші эсминдек флотилиясы. 1953 жылы резервтік флотына орналастырылды. 1966 жылы тізімнен алынып тасталды. 1966 жылы Иранға сатылып, INS Artemiz деп қайта аталды. 12 тамыз 1942 1945 жылдан бастап 5-ші эсминдек флотилиясы. 1953 жылы резервтік флотына орналастырылды. 1957 жылы тізімнен өшірілді. 1957 жылы Пәкістанға сатылып, PNS Khaibar деп қайта аталды. 1971 жылы Үнді-Пәкістан соғысында батып кетті. 12 тамыз 1942 1945 жылдан бастап 5-ші эсминдек флотилиясы. 1953 жылы резервтік флотына орналастырылды. 1958 жылы жөндеу басталды. 1958 жылы жөндеу тоқтатылды. 1961 жылы жойылды. 12 тамыз 1942 Теңізге шыққаннан кейін тікелей резервтік флотқа орналастырылды. 1949 жылы 3-ші эсминдек флотилиясы. 1956 жылы Отандық суларда оқ-дәрі жаттықтыру кемесі. Балық аулау соғысы 1958 ж. 1959 жылы корпустың зақымдануына байланысты қызметтен босатылды. 1964 жылы жойылды. 10 наурыз 1943 1948 жылы 4-ші эсминдек флотилиясы. 1951 жылы 4-ші эсминец эскадрильясы. 1959 жылы жылдам әуеде анықталатын эскортқа қайта жабдықтауға таңдалды. 1962 жылы 5-ші эсминец эскадрильясында қайтадан қызметке алынды. 1963 жылы 23-ші эскорт тобы (кейін 27-ші). 1966 жылы резервтік флотқа орналастырылды. 1972 жылы тізімнен өшірілді. 1974 жылы жойылды. 10 наурыз 1943 1947 жылы резервтік флотқа жіберілді. 1948 жылы Отандық флотта қайтадан іске қосылды. 1950 жылы резервтік флотқа орналастырылды. 1957 жылы 4-ші эсминец эскадрильясы. 1960 жылы резервке орналастырылды. Тізімнен алынып тасталды және 1964 жылы жоюға жіберілді. 10 наурыз 1943 1948 жылы 4-ші эсминдек флотилиясы. 1951 жылы 4-ші эсминец эскадрильясы. 1957 жылы қызметтен босатылды. 1959 жылы жылдам әуеде анықталатын эскортқа қайта жабдықтауға таңдалды. 1962 жылы 7-ші эсминец эскадрильясына қайтадан тағайындалды. 1963 жылы 23-ші эскорт тобы. 1964 жылы 30-шы эскорт тобы. 1968 жылы қызметтен босатылды. 1970 жылы тізімнен өшірілді және жойылды. 10 наурыз 1943 Сатылмаған, құрылысы аяқталмай жойылды 21 қараша 1950 ж. 10 наурыз 1943 1947 жылы резервтік флотқа жіберілді. 1948 жылы Отандық флотта қайтадан іске қосылды. 1950 жылы резервтік флотқа орналастырылды. 1953 жылы 4-ші эсминец эскадрильясы. 1959 жылы жылдам әуеде анықталатын эскортқа қайта жабдықтауға таңдалды. 1962 жылы 8-ші эсминец эскадрильясында қайтадан қызметке алынды. 1963 жылы 24-ші эскорт тобы. 1968 жылы резервтік флотқа орналастырылды. 1972 жылы тізімнен өшірілді. Қойма ретінде пайдаланылды. 1978 жылы жойылды. 10 наурыз 1943 1947 жылы резервтік флотқа жіберілді. 1971 жылы сонарлық сынақ кемесіне айналдырылып, 1973 жылы қайтадан қызметке кірісті. 1973-1977 жж. АҚШ Әскери-теңіз күштерімен жұмыс істеді. 1977 жылы қызметтен босатылды. 1977 жылы тізімнен өшірілді. 1978 жылы жойылды. 24 наурыз 1943 1947 жылы резервтік флотқа жіберілді. 1948 жылы Отандық флотта қайтадан іске қосылды. 1951 жылы 4-ші эсминец эскадрильясы. 1959 жылы жылдам әуеде анықталатын эскортқа қайта жабдықтауға таңдалды. 1962 жылы 7-ші эсминец эскадрильясында қайтадан қызметке кірісті. 1963 жылы 21-ші эскорт тобы. 1965 жылы жөндеуге жіберілді. 1967 жылы резервтік флотқа орналастырылды. 1972 жылы тізімнен өшірілді. 1975 жылы жойылды. HMS Oudenarde 24 наурыз 1943 Корпусы аяқталмады және 1950 жылдардың соңында жойылды. HMS River Plate 24 наурыз 1943 Слипте бұзылды. 24 наурыз 1943 1948 жылы 4-ші эсминдек флотилиясы. 1950 жылы резервтік флотқа орналастырылды. 1958 жылы 7-ші эсминец эскадрильясы. 1963 жылы резервке жіберілді. 1965 жылы тізімнен өшірілді және жойылды (алғашқы тапсырыс Malplaquet болған, бірақ іске қосылғаннан кейін аты өзгертілді). 24 наурыз 1943 1948 жылы 4-ші эсминдек флотилиясы. 1951 жылы 4-ші эсминец эскадрильясы. 1953 жылы қызметтен босатылды. 1958 жылы 7-ші эсминец эскадрильясы. 1961 жылы резервке жіберілді. 1965 жылы тізімнен өшірілді және жойылды. HMS St. Lucia 24 наурыз 1943 Слипте бұзылды. HMS Belle Isle 24 наурыз 1943 Іске қосылғаннан кейін бірден жойылды. HMS Omdurman 24 наурыз 1943 Слипте бұзылды. HMS Jutland 24 наурыз 1943 Корпусы аяқталмады және 1950 жылдардың соңында жойылды. HMS Mons 24 наурыз 1943 Слипте бұзылды. HMS Poictiers 24 наурыз 1943 Іске қосылғаннан кейін бірден жойылды. HMS Namur 24 наурыз 1943 Корпусы аяқталмады және 1950 жылдардың соңында жойылды. HMS Navarino 24 наурыз 1943 Іске қосылғаннан кейін бірден жойылды. HMS San Domingo 24 наурыз 1943 Слипте бұзылды. HMS Somme 24 наурыз 1943 Слипте бұзылды. HMS Talavera 5 маусым 1943 Іске қосылғаннан кейін бірден жойылды. HMS Trincomalee 5 маусым 1943 Іске қосылғаннан кейін бірден жойылды. HMS Waterloo 5 маусым 1943 Слипте бұзылды. HMS Ypres 5 маусым 1943 Құрылысы тоқтатылды. 1950 жылы Daring класына қайта тапсырыс берілді және 1953 жылы іске қосылды. 1970 жылы қызметтен босатылды. HMS Vimiera 5 маусым 1943 Құрылысы тоқтатылды. Daring класына HMS Danae ретінде қайта тапсырыс берілді, бірақ іске қосылғаннан кейін жойылды.