Кіріспе

Псевдонауылдық баламалы медицина әдісі

Краниосакральді терапия (КТТ) немесе бас сүйегінің остеопатиясы – бас сүйегінің бұлжымайтын тігіздерінің жоқ деп есептелетін ырғақты қозғалыстарын анықтау үшін жұмсақ тиісуді қолданатын және терапиялық нәтижеге жету үшін оларды реттеуге тырысатын баламалы медицинаның бір түрі. КТТ – жалған ғылым және оның практикасы шарлатандық деп танылған. Медициналық зерттеулер КТТ немесе бас сүйегінің остеопатиясының денсаулыққа қандай да бір пайдасы бар екенін көрсете алмады, ал бас сүйегінің тігіздерін манипуляциялауға тырысу, әсіресе балалар мен нәрестелер үшін зиянды болуы мүмкін.

Тиімділік және қауіпсіздік

CST-ні қолданушылар оның көптеген ауруларды емдеуде тиімді екенін айтады, кейде оны қатерлі ісікке немесе барлық дертіне ем деп мәлімдейді. Дәрігерлер әсіресе балаларға CST қолдануды жақтайды. CST омыртқа манипуляциясынан кем дегенде екі өлім жағдайы тіркелген. Шағын зерттеуде бас жарақаты бар қатысушылардың симптомдары CST салдарынан нашарлаған. Алайда, бұл зерттеудің қорытындылары Макгилл университетінің Ғылым және қоғам кеңсесі тарапынан талдауға алынған жеке зерттеулердің нашар әдістемелік сапасымен байланысты дау тудырды. 2012 жылдың қазан айында Эджард Эрнст краниосакральді терапияның рандомизацияланған клиникалық сынақтарының жүйелі шолуын жасады. Ол «CST тек қана белгілі бір әсерлермен байланысты деген пікір қатаң рандомизацияланған клиникалық сынақтардың нақты дәлелдеріне негізделмеген» деген қорытындыға келді. Осы қорытындыға қатысты Эрнст блогында «Бұл CST-нің жалған екенін айтудың сыпайы және ғылыми жолы» деп жазды. Эрнст 2011 жылғы Джекель мен фон Хауншильд жасаған жүйелі шолуды бақылау зерттеулерін және сау еріктілермен жүргізілген зерттеулерді қамтығаны үшін сынға алды. CST үшін дәлелдік база жеткіліксіз және биологиялық тұрғыдан негізделген механизм жоқ. Қатаң, жақсы жоспарланған рандомизацияланған бақыланатын сынақтардың болмауы салдарынан, бұл жалған ғылым, ал оның практикасы – шарлатандық. Тесттер көрсеткендей, CST практиктері болжамды краниосакральді импульсті анықтай алмайды және бір науқасқа әртүрлі практиктер әртүрлі нәтижелер береді. Краниосакральдік ырғақ туралы идея ғылыми тұрғыдан қолдау таппайды.

Реттеу

Эджард Эрнст 2005 жылы Ұлыбританияда сол кездегі Принц Чарльздің қоры КТТ-ны бірнеше танымал балама емдеулердің бірі ретінде тізімдеген кітапша шығарды, бірақ бұл емдеу реттелмегенін және нақты оқу бағдарламасының немесе кәсіби ұйымның бақылауының жоқтығын мойындады. Эрнст жазғандай, бұл КТТ-мен шұғылданатын емдеушілерді "жасыл жебеге қарағанда аз реттелген" етеді.

Тарих

Бас сүйек остеопатиясы, КТТ-ның алға басушысы, 1898–1900 жылдары Сазерлендпен құрастырылды. Ажыратылған бас сүйекті қарап тұрғанда, Сазерлендке уақытша сүйектердің тігістері, олар тоқпан сүйектерімен кездесетін жерде, "балықтың қабыршақтары сияқты, тыныс алу механизмі үшін буынды қозғалмалылықты көрсетеді" деген ой келді. Кейінірек осы зерттеулерге жасалған тәуелсіз саралаулар краниосакральді терапияның тиімділігін немесе ұсынылған бас сүйектерінің қозғалысын дәлелдейтін нақты мәліметтер жоқ екенін көрсетті.

Тұжырымдамалық негіз

Краниоостеопатия және CST тәжірибешілері ми сүйектерінің кішкентай, ырғақты қозғалыстарының ми-жұлынсұйықтығының немесе артериялық қысымның салдары екенін айтады. CST-нің негізгі қағидасы – бас сүйегінің осы ырғақты қозғалысын анықтау үшін бас сүйегін бағалау (пальпациялау) қолданылады, ал емдеу нәтижесіне қол жеткізу үшін бас сүйегін манипуляциялауға арналған таңдамалы қысым қолданылуы мүмкін. Дегенмен, адам бас сүйегінің сүйектерін мұндай манипуляциялар арқылы қоздыруға болатынын көрсететін ешқандай дәлел жоқ.

Кренальдық остеопатия мен Кренальдық сакральдық терапия

Оны бас сүйек остеопатиясымен салыстырып, Апледжер былай деп жазды: "Др. Сазерлендтің бас сүйек тігістерінің икемділігі туралы жаңалығы CranioSacral терапиясының алғашқы зерттеулеріне бастап әкелді – және екі тәсіл де бас сүйек, сакраль және кокцикске әсер етеді, бірақ одан арғы ұқсастықтар жоқ." Дегенмен, қазіргі заманғы бас сүйек остеопаттары екі тәсілдің де бірдей екенін көбінесе санайды, бірақ бас сүйек остеопатиясы "CranialSacral терапиясы деген атпен остеопат емес мамандарға үйретіледі".