Кіріспе

Польша саясаткері

Александр Завадский, лақап аты Казик, Вачек, Бронек, Бір (; 16 желтоқсан 1899 – 7 тамыз 1964) – польшалық коммунист саясаткер, Польша армиясының дивизия генералы және 1952 жылдан өліміне дейін, 1964 жылға дейін Польша Халық Республикасы Мемлекеттік кеңесінің төрағасы болды.

Өмірбаян

Вавржинецтің ұлы, болат жұмысшысы мен Марианнаның (туған қызы Чойковская) ұлы. Беджин мен Даброва-Гурнича арасындағы Ксавера жұмыс тобында дүниеге келді. Отбасының салыстырмалы түрде жақсы материалдық жағдайы болғандықтан, жергілікті бастауыш мектепте оқыды. 1913 жылы әкесінің бақытсыз оқиғаға ұшырауы салдарынан оқуын тоқтатып, жұмыс істеуге мәжбүр болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін, Тюрингияға шаруашылық жұмысына кетті. 1917 жылға дейін онда жұмыс істеді, содан кейін бақылаушысын ұрып-соққаны үшін тұтқындалып, Эрфурттағы соғыс тұтқын лагеріне жіберілді. Одан қашып шыққаннан кейін, Үстіңгі Силезияда қалды, онда Битомдағы көмір шахтасында және Сиемиановице-Шлёнскидегі болат зауытында жұмыс істеді. 1918 жылдың қараша айында Германияда төңкеріс болғаннан кейін, неміс-поляк шекарасын кесіп өтіп, Даброва-Гурничаға қоныстанды, онда 1918 жылдың желтоқсанында Польша армиясына ерікті болып тіркелді. Львовты қорғау шайқастарына қатысты, содан кейін Польша-Совет соғысының Литва-Беларусь майданындағы әскери іс-қимылдарға қатысты. 1921 жылы Польша армиясының қатардағы әскери қызметкері ретінде демобилизацияланды, содан кейін Даброва-Гурничаға оралды. 1920 жылы шайқастарға қатысқаны үшін Батырлық орденімен марапатталды. Соғыстан оралғаннан кейін бастапқыда жұмыссыз қалды, содан кейін Даброва-Гурничадағы "Париж" көмір шахтасында жұмыс істеді. Сол жерде ол коммунистік қозғалыспен байланысқа түсіп, Польшаның Жас Коммунистік лигасына қосылды. 1923 жылы Польша Коммунистік партиясына мүше болды. Осы кезеңде коммунистік қызметі үшін мемлекеттік полициясымен іздеуде болды. 1924 жылға дейін Лодзь округінде жұмыс істеді, содан кейін Мәскеудегі партия мектебіне жіберілді, онда бірнеше апта болды. 1925 жылдың 9 шілдесінде Вильнюсте полиция хабаршысын өлтіруге қатысқан деген айыппен тұтқындалды. 1925 жылдың желтоқсанында оның қатысы бар екеніне дәлелдер табылған жоқ, бірақ ол алты жылға бас бостандығынан айырылды. Жазасын Кельце, Ломжа және Дрохобыч қалаларында өтеді. 1932 жылдың 2 наурызында түрмеден босатылып, денсаулығына байланысты емделу үшін Совет Одағына жіберілді. Мәскеу маңындағы ВКП(б) мен ОГПУ партия мектебінде емделді және сабақ берді. 1934 жылы Польшаға оралды. 1934 жылдың 27 мамырында Варшавада қайтадан тұтқындалды. 1935 жылдың ақпанына дейін қамауда болды, содан кейін кепілдікпен босатылды. 1936 жылдың 13 қаңтарында тағы да тұтқындалды. Ол Польша Республикасына зиян келтіруге бағытталған әрекеттер жасады деп айыпталды. Сот отырысы 1938 жылдың 4 сәуірінде және 21 сәуірінде өтті. Басты айыпталушы Завадскиймен бірге тағы 55 адам сотталды. Завадский 15 жылға бас бостандығынан айырылды. 1938 жылдың 23 қарашасында Апелляциялық соттың шешімімен үкім күшіне енді, содан кейін Брест түрмесіне қамалды. 1939 жылдың қыркүйегіне дейін онда отырды, содан кейін Совет Одағының Польшаға басып кіруі салдарынан қала Қызыл Армияның бақылауына өтті. Белорусь КСР-інде Пинск округінің басқармасында жұмыс істеді. 1947 жылы Сейм депутаты болып сайланды, ал 1952 жылдың 20 қарашасында Болеслав Беруттың орнына Польша Мемлекеттік Кеңесінің төрағасы болып тағайындалды. Завадский 1964 жылдың 7 тамызында 64 жасында қатерлі ісіктен қайтыс болды.