Кіріспе

Нида (Nidden, Курсениеки: Nīde) – Литвадағы демалыс орны, Неринга муниципалитетінің әкімшілік орталығы. Курш шығанағы мен Балтық теңізі арасындағы Курш түлғасында орналасқан. Бұл Литва мен Балтық елдерінің ең батыс нүктесі, Ресейдің Калининград облысымен шекараға жақын. Қазіргі уақытта халық саны шамамен 2385 адамды құрайды.

Тарих

Балтық Курониясының қоныстану аймағы, бастапқыда Нида (“ағын” ескі прус тілінде) деп аталатын жер алғаш рет 1385 жылы Тевтон орденінің шығарған құжаттарында айтылған, олар осы жерлерді өз монахтық мемлекеттерінің ішінде басқарды. Кенигсбергтен Мемельге дейінгі Курш шығанағы бойындағы алғашқы қоныс қазіргі орналасқан жерінен оңтүстікке қарай, Гробштас мүйісіндегі (ескі прус тілінен: grabis, “төбе”) Хохе Дюна (Жоғары дюн) маңында орналасқан. Он үш жылдық соғыстан (1454–1466) кейін балықшылар ауылы 1525 жылға дейін Тевтон орденінің және Пруссияның поляк феодалының құрамына кірді, содан кейін Герцогтық Пруссияның құрамына өтті. 1701 жылдан бастап ол Пруссия Корольдігінің бөлігі болды. 1709 жылы халықтың көп бөлігі оба эпидемиясынан қайтыс болды. Құмның жылжуынан үнемі қауіп төндірілген ауыл 1730 жылдары жақындап келе жатқан дюннен бүгінгі орнына көшірілді. 1773 жылы Шығыс Пруссия провинциясына қосылып, 1871 жылы Германияның бірігуінен кейін Германия империясының бір бөлігіне айналды. 1874 жылы Урбас төбесінде маяк салынды, кейін соғыста қиратылып, 1945 және 1953 жылдары қайта жаңартылды. 1878 жылы ауылда 655 адам тұрды, олардың көпшілігі балық аулаумен айналысты, балық негізінен жақын орналасқан Клайпеда және басқа да жағалау қалаларына сатылды.

Суретшілер колониясы

19 ғасырдың соңынан бастап құмды ландшафт Кенигсберг көркемсурет академиясының пейзаж және жануарлар суретшілері үшін танымал болды. Герман Блоденің жергілікті қонақ үйі экспрессионист суретшілер колониясының (Künstlerkolonie Nidden) орталығына айналды. Ловис Коринт, Макс Пехштейн, Альфред Лихтварк, Карл Шмидт-Роттлуф және Альфред Партикель сонда болды. Кенигсбергтен Юлиус Фреймут және Эдуард Бишоф сияқты суретшілер, сондай-ақ Эрнст Вихерт және Карл Цукмайер сияқты ақындар да осы аймаққа келді. Нидадағы жағалау температурасының мәліметтері:
Қаңтар Ақпан Наурыз Сәуір Мамыр Маусым Шілде Тамыз Қыркүйек Қараша Желтоқсан Жыл
Орташа теңіз температурасы °C (°F) 3.2(37.76) 2.4(36.32) 1.6(34.88) 4.2(39.56) 9.6(49.28) 15.0(59.00) 18.5(65.30) 19.2(66.56) 17.0(62.60) 12.6(54.68) 9.1(48.38) 5.8(42.44) 9.9(49.73)
Дереккөз: Seatemperature.org

Туризм

Қала әр жазда 200 000 – 300 000 туристі қабылдайтын жоғары деңгейлі демалыс орны, олардың көп бөлігі литвалықтар, немістер, латыштар және ресейліктер. Ол шағын ойын-сауықтармен және отбасылық демалысқа баса назар аударумен ерекшеленеді. Алайда, соңғы жылдары ол электронды музыка мен заманауи өнер көрмелерін ұсынатын тартымды орынға айналды, бұл орын ерекше орманды демалыс орталығында өтеді. 2001 жылдан бері жыл сайын Нида джаз фестивалі өткізіліп келеді. Жергілікті Neringa FM радиостанциясы FM және онлайн арқылы тікелей эфирде музыка ойнатады. Жақын маңда көруге болатын қызықты орындар да бар, соның ішінде Еуропадағы ең биік құм төбелері, үлкен күн сағаты (Балтық дауылдарынан зақымданғаннан кейін қалпына келтірілді), балықшылардың этнографиялық шаруашылығы, янтарь галерея-музейі және 1888 жылы салынған неміс протестант (Евангелиелік) кірпіш готикалық шіркеуі бар. Сондай-ақ кемпинг те бар. Қала Нидден Куренвимпельмен танымал – неміс тілінде «Курш тілшелері» деп аударатын, Курш шығанағында тұратын жергілікті отбасыларға тән әсем ою-өрнектелген тулар. Нида төңірегінде көруге болатын тулардың көшірмелерінде ежелгі діни жазу дәстүріне ұқсас пиктограммалар түрінде бейнеленген жануарлар мен адамдардың суреттері бар. Жергілікті зиратта қабір тастарының орнына ежелгі дінге табынушылардың қабір белгілері – криштастарды (көпше түрі – кришталар) көруге болады. Нида жағажайы «Көк ту» бағдарламасына қатысады. Нида маңындағы жағажайдың кейбір бөліктерін нудистер жалаңаштан шомылу үшін пайдаланады.

Көлік

Нида әуежайы қалада орналасқан, бірақ оның тұрақты рейстері жоқ және ол тек шағын ұшақтарды қабылдауға қабілетті. Нидада сонымен қатар паромдар мен балық аулау кемелері пайдаланатын теңіз порты да бар. Кюрония тілмесінің бойымен созылатын жалғыз жол, Зеленоградск пен Смильтыняны (Клайпедаға паром қатынасы бар) байланыстырып, Ниданың шетінен өтеді. Осы жолмен Нида мен Смильтыне паром терминалы арасында сағатына бір рет автобус қатынайды, сондай-ақ Калининград, Клайпеда, Каунас және Вильнюс сияқты түрлі қалаларға қалааралық автобустар да бар.