Кіріспе

1952 жылғы Ұлыбритания Корольдік және Австралия Корольдік теңіз флотының эсминецтері

Daring класы – Ұлыбритания Корольдік теңіз флоты (RN) және Австралия Корольдік теңіз флоты (RAN) үшін салынған он бір эсминецтен тұратын класс. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін салынған және 1950 жылдары қолданысқа енгізілген олардың сегізі RN үшін, ал үші RAN үшін салынды. RN эсминецтерінің екеуі кейін Перу әскери-теңіз флотына сатылып, қызмет етті. Тағы сегіз кеме RN үшін жоспарланған, бірақ құрылыс басталғанға дейін жоба тоқтатылды, ал төртінші RAN кемесі құрылысы басталғанмен, іске қосылғанға дейін тоқтатылып, құлатылды. Daring класының кемелері Ұлыбритания және Достастық елдерінің теңіз флотындағы эсминецтердің ең ірі және ең қаруланған кемелері болды. Олар екінші дүниежүзілік соғыстан кейін теңіз жоспарлаушылары қымбат және ескірген деп санаған крейсерлердің қызметтерін толықтыруға арналған. Эсминецтер ретінде жіктемес бұрын, олар қысқа мерзімге гибридтік тип (Darings) ретінде қарастырылды. Сонымен қатар, олар бағытталған зымырандардың орнына артиллерияны негізгі қару ретінде қолданған RN және RAN эсминецтерінің соңғы класы болды, бұл қарулар Индонезиядағы қақтығыс және Вьетнам соғысы кезінде қолданылды. Daring класының эсминецтері 1950 жылдардан 1980 жылдарға дейін RN және RAN қызметінде болды. Қызметтен шығарылғаннан кейін RN эсминецтерінің екеуі Перуға сатылды, ол бір кемені 1993 жылға дейін, ал екіншісін 2007 жылға дейін пайдаланды. Кластың бір кемесі сақталған: Австралия Ұлттық теңіз мұражайында мұражай кемесі ретінде.

Дизайн

"Даринг" эсминецтері сол кездегі Корольдік теңіз күші үшін (1949) салынған ең ірі эсминецтер болды, олардың суыруы 3,820 тонна, ұзындығы 390 фут (119 м), ені 43 фут (13 м) және сусымасы 12.75 фут (4 м) құрады. "Дарингтер" Корольдік теңіз күшінің соңғы дәстүрлі артиллериялық эсминецтері болды және үш екі оқтық UD Mk. VI (кейіннен жай ғана Mark N6 деп аталды) орнатылған QF 4.5 дюймдік /45 (113 мм) Mark V зеңбірегімен қаруланды. Басты қару-жарақ көпірде 275-ші типті радармен жабдықталған Mark VI директорымен басқарылды, ал корма бөлігінде 262-ші типті радармен жабдықталған CRBF (жақын қашықтықтағы соқыр ату) директоры кормадағы "X" мұнарасын жергілікті түрде басқаруды қамтамасыз етті. Басты қару-жараққа қашықтан басқару (RPC) жүйесі орнатылған. "Дарингтер" зеңбірекке минутына 16 оқ, ал жалпы есептегенде минутына шамамен 100 оқ атуға қабілетті болды. Олар үш екі оқтық 40 мм /60 Bofors STAAG Mark II орнатуымен жабдықталуы тиіс болды, бірақ ортаңғысы кейіннен жеңіл және сенімдірек екі оқтық Mount Mark V орнатуымен ауыстырылды. Бұл "Дарингтердің" толық автоматты радиолокациялық басқарумен алыс қашықтықта екі нысананы және жақын қашықтықта екі нысананы нысанаға алуға мүмкіндік берді, бұл олардың алдыңғы буын эсминецтерінен үлкен жетістік болды. Австралиялық "Дарингтердің" екеуі екі екі оқтық және екі бір оқтық Bofors орнатуларымен жабдықталды. Мақсатты көрсету үшін 293-ші типті радар алдыңғы мачтаға орнатылды. Бұрынғы эсминецтер сияқты, "Дарингтердің" машиналары "бірлік" принципі бойынша орналастырылды, онда қазандықтар мен машиналық бөлімдер тіршілік ету мүмкіндігін арттыру үшін кезектесіп орналастырылды. Қазандықтар консервативті Корольдік теңіз күшінде бұрын-соңды болмаған қысымдар мен температураларды пайдаланды, бұл салмақты арттырмай тиімділікті арттыруға мүмкіндік берді. Қазандықтардың кең арақашықтығы салдарынан түтікшелер де кең арақашықтықта орналастырылды. Алдыңғы түтікше алдыңғы мачтаның (мака деп аталатын) ішінде жоғары көтерілді, ал артқы түтікше корманың ортасындағы түйін болды. Екеуі де қаптамамен жабдықталмаған, нәтижесінде ерекше, бірақ тартымды емес көрініс пайда болды, дегенмен кейбіреулер түтікшелердің пайдалылығының жалпы көріністі жақсартатынын ескерді. Сыртқы түрін жақсарту үшін түтікшеге аэродинамикалық қаптама қосуға тырысты, бірақ кейіннен ол алынып тасталды. Көпірдің жаңа дизайны 1936 жылғы H класты эсминецке дейінгі дәстүрлі үлгіні бұзды. Мұнараларға, көпірге және өрт басқару кабельдеріне 3/8 дюймдік бронь қосылды.

Британдықтар

Корольдік әскери-теңіз кемелері екі топқа бөлініп салынды: бірі дәстүрлі DC электр жүйесімен (Daring, Dainty, Defender және Delight), ал қалғандары (Decoy, Diamond, Diana және Duchess) заманауи AC жүйесімен жабдықталды. Олар сәйкесінше 2-ші және 5-ші эсминецтер эскадрильясы деп аталды. Екі кеме – Danae және Delight бастапқыда бір топқа кірген, бірақ тек Delight (алғашқыда Ypres, кейін Disdain деп аталған, соңында Delight болып қайта аталды) қолданысқа енгізілді. Кемелердің барлығы дәнекерленген конструкциядан жасалу жоспарланған, бірақ Daring, Decoy және Diana дәнекерлеу және қақтаудың қосымша комбинациясымен салынды.

Австралиялық

Австралияның Корольдік теңіз флоты бастапқыда төрт "Daring" класты эсминецке тапсырыс берді, олардың атаулары Екінші дүниежүзілік соғыстың "Scrap Iron Flotilla" флотының кемелерінің құрметіне берілуі тиіс болған. Кемелер құрылыс барысында өзгертілді: көптеген өзгерістер тұрғын жағдайды жақсартуға бағытталды, соның ішінде кондиционерлер орнатылды. "Daring" кемелері Австралияда толығымен дәнекерленген тұңғыш кемелер болды. 1950 жылға қарай, Австралиялық "Daring" эсминецтері уақытында аяқталмайтыны анық болды, себебі Австралиялық кемежайлары құрылыс кестесін ұстау қиындықтарын бастан өткерді. Бұл екі әуе тасымалдағышқа негізделген теңіз авиациясын сақтап қалу үшін жасалған бірнеше шығындарды қысқарту шараларының бірі болды.

Британдық өзгерістер

1958 жылы "DC" тобының торпедалық аппараттары алынып, орнына қосымша тұрғын үйлермен жабдықталған палубалық құрылыс орнатылды. Бұл өзгеріс 1959-1960 жылдары "AC" кемелеріне де енгізілді. Сонымен қатар, "AC" кемелері STAAG бекітпелерін Mark 7 Bofors бірлік бекітпелерімен алмастырды және отты басқару үшін 903 типті радары бар жаңа MRS 3 (орта қашықтық жүйесі) директорымен Mark VI директорын ауыстырды. 1961 жылы Decoy кемесінде Seacat зымырандық шақыру құрылғысы қабылдау сынақтары үшін қысқа мерзімге орнатылды, бірақ кейін алынып тасталды және жоспарланғандай, қалған "Darings" кемелеріне орнатылмады. 1962 және 1964 жылдар аралығында "DC" тобының STAAG бекітпелері де Mark V-ке ауыстырылды, сонымен бірге торпедалық аппараттардың соңғы жиынтығы да алынып тасталды. Бұл топта да Mark VI директоры MRS 3 директорымен алмастырылды.

Қызмет және тағдыр

Бұл класс 1950 жылдардың басынан 1970 жылдардың басына дейін Корольдік Әскери-теңіз күштерінде (RN), ал 1950 жылдардың соңынан 1970 жылдардың соңына дейін Австралия Корольдік Әскери-теңіз күштерінде (RAN) қызмет етті. "Вампир" кемесі 1986 жылға дейін оқу кемесі ретінде қолданылды. Бірнеше кемелер Суық соғыс қақтығыстарына қатысты. "Делайт", "Герцогиня", "Вампир" және "Вендетта" кемелері Индонезиямен болған қақтығысқа қатысты. "Вендетта" Вьетнам соғысы кезінде де жұмыс істеді, бұл соғыста күрескен жалғыз австралиялық соғыс кемесі болды. Класс кемелерінің тек біреуі ғана жоғалды. 1964 жылдың 10 ақпанына қараған түні HMAS Voyager әуе тасымалдағышпен соқтығысып, 81 RAN қызметкері мен бір азаматтық мердігер қаза болды, кеме суға батып кетті. "Душесс" кемесі жаңа кемелер (екі модернизацияланған S классы) дайын болғанша RAN-ға төрт жылға жалға берілді, бірақ кейін RAN-ға сатылды. Британдық "Дарингтері" көтеріңкі жаңартудан өтті, және олардың барлығы 1968-1970 жылдары ескіргендіктен және фрегаттармен салыстырғанда үлкен экипаждарды қажет ететіндіктен қызметтен шығарылды. Олардың екеуі, "Диана" және "Декой" кемелері Перу Әскери-теңіз күштеріне сатылып, сәйкесінше және аталды. Бұл екі кеме модернизацияланды, "Паласиос" 1993 жылға дейін, ал "Ферре" 2007 жылы қызметтен шығарылды. RAN кемелері 1970 жылдардың басында 20 миллион австралиялық долларына модернизацияланды, бірақ "Душесске" жасалған өзгерістер оның бауырларына қарағанда аз болды. "Душесс" және "Вендетта" кемелері 1970 жылдардың соңына дейін қызметте болды, ал "Вампир" 1986 жылға дейін оқу кемесі ретінде сақталды. Австралиялық "Дарингтері" американдық құрастырылған бағытталмалы зымыранды жойғыш – S классымен ауыстырылды. "Дарингтердің" оқу ролі алғашқыда толықтырылды, содан кейін "Вампир" кемесімен ауыстырылды. Қызметтен шығарылғаннан кейін "Вампир" Сиднейдегі Австралия Ұлттық Теңіз Музейінде музейлік кемеге айналды, класс кемелерінің сақталған жалғыз кемесі. 1957 жылы А. Е. Мэтьюс түсірген "Адмиралға жүгіру" комедиясында белгісіз "Даринг" классының жойғыш кемесі "HMS Sherwood" рөлін ойнады. Портсмут кемежайында кеменің бірнеше суреттері, сондай-ақ палубаның үстінен және астынан егжей-тегжейлі көріністері және адмиралдың баржасына кездейсоқ торпеда атылған қызықты эпизод бар.