Кіріспе
Зибебу каМафита Зулу (шамамен 1841–1904) (сондай-ақ Усибепу/Зифеву деп те аталады) – зулу басшысы. Ұлыбританияның зулу патшалығын жеңгеннен кейін, ол өзінің тәуелсіз патшалығын құруға тырысты. 1883 жылдан 1884 жылға дейін ол зулу патшасы Цецхвайоға қарсы күресіп, оған бірнеше жеңіліс сыйлады.
Zibhebhu kaMaphitha Zulu (c. 1841–1904) (also called Usibepu/Ziphewu) was a Zulu chief. After the defeat of the Zulu Kingdom by the British, he attempted to create his own independent kingdom. From 1883 to 1884, he fought the Zulu king Cetshwayo, inflicting a series of defeats on him.
Өмір
Зибхебху – Мафитаның ұлы, Сожиисаның ұлы, Яманың ұлы, Ндабаның ұлы. Ол Мандалакази патшалық үйіне жататын адам еді. Зибхебху – Мандалакзай тайпасының индунасы (басшысы) болды. Зибхебху Англо-зулу соғысынан кейін Зулуландтың бірінші бөлінісінен пайда болған он үш басшылықтың бірінің басшысы болып тағайындалды. Бұл басшылық солтүстік Зулуландта, уСуту тайпасының ортасында орналасқан еді, және британдық генерал Вулсли Зибхебхудың билігі оларды басуға көмектеседі деп ойлады. 1883 жылдың наурыз айында Зибхебху жаңа аумағындағы уСуту тайпасының иелігіндегі кральдерді қорғауға кірісті. Кейбір қарсылықтарға қарамастан, барлығы сәтті басып алынды. Оңтүстіктегі уСуту тайпасы бұған наразылық білдірді, және Махоба каМафита 5000 сарбазбен солтүстікке қарай кральдерді қайтару үшін жорыққа шықты. Қорғанысқа тұрған Мандалакази тайпасының 1500 сарбазына Йоханнес Вильгельм Коленбрандер басқаратын бес-алты бур көмектесті. Бұл қақтығыс Мсебе шайқасы деп танылды, және уСуту тайпасының 1000-нан астам адамы қаза тапты, ал кейбір бағалауларға сәйкес, 4000-қа дейін жетті. Мандалакази тайпасынан он адам ғана қаза тапты. уСуту тайпасы күтпеген шабуылға ұшырады, кейбіреулері қарсы тұруға тырысты, бірақ көп ұзамай жеңіліп қалды, ал Зибхебхудың әскерлері патшаның кралын және оны қоршаған уСуту тайпасының кралдарын қиратты. Жарақат алған Сетшвайо Ақ Мфолози өзеніне қашып, кейін Нкандла ормансында Сиганандамен паналады. Резидент комиссар сэр Мелмот Осборнның көптеген өтініштерінен кейін, патша Эшоуге көшіп барды, онда бірнеше айдан кейін, мүмкін, уланудан қайтыс болды. Бұл аймақ Зулу патшалық үйіне адал емес Зулу халқы үшін британдықтар бөлген жер еді.