Генри Граймс: Жоғалған және қайта оралған джаз сазгері

Кіріспе

Американдық джаз музыканты (1935–2020)

Генри Граймс (3 қараша 1935 – 15 сәуір 2020) – американдық джаз контрабассисі және скрипкашы. Он жылдан астам уақыт бойы белсенділік және өнер көрсетуден кейін, әсіресе еркін джаздағы жетекші бассист ретінде, Граймс 1970 жылы музыка сахнасынан толығымен жоғалып кетті. Граймс қайтыс болды деп есептелді, бірақ 2002 жылы ол табылғаннан кейін қайтадан өнер көрсетуге кірісті. Ол 12 жасында скрипканы ойнауды бастады, содан кейін туба, гобой, соққы аспаптарымен айналысып, ақырында Мастбаум техникалық орта мектебінде контрабасқа ауысты. Ол Джульярдта музыкалық білімін жетілдірді және 1950 жылдардың ортасына қарай әмбебап бассист ретінде танылды. Граймс пианист Ленни Тристаномен, саксофонистер Ли Кониц, Джерри Маллиган және Сонни Роллинспен, пианисттер Телониус Монк пен Маккой Тайнермен, әнші Анита О’Дэймен, кларнетист Бенни Гудменмен және тағы да басқалармен бірге жазбалар жасады немесе өнер көрсетті. Граймс еркін джаз қозғалысына қызығушылық танытып, пианист Сесил Тейлор, трубашы Дон Черри, саксофонистер Стив Лейси, Фарао Сандерс, Арчи Шепп және Альберт Айлер сияқты осы бағыттың маңызды өкілдерімен бірге өнер көрсетті. 1966 жылы ESP Disk лейблінде The Call атты жеке альбомын шығарды, онда кларнетші Перри Робинсон және барабаншы Том Прайс қатысты. Бұл альбом сол кездегі оның мансабының жарқын үлгісі саналады.

Жоғалу және қайта оралу

1960 жылдардың соңында Граймс Калифорнияға көшкеннен кейін мансабы тоқтап қалды. Көптеген адамдар Граймс қайтыс болды деп есептеді; ол бірнеше джаз анықтамалықтарында осылай көрсетілген. Содан кейін әлеуметтік жұмыскер және джаз жанкүйері Маршалл Маротт Граймс тағдырын анықтауға кірісті. 2002 жылы ол Граймсты тірі, бірақ жақсы жағдайда емес, бассы аспапсыз, Лос-Анджелесте шағын пәтерде тұрып, өлең жазып, өзін асырау үшін жұмыс істеп жүргенін тапты. Ол джаз әлемінен алыстап, Альберт Айлердің 1970 жылы қайтыс болғанын білмеді, бірақ қайтадан сахнаға шығуға құштар еді. Граймс қайтып келгені туралы хабар тарады, және бірнеше музыканттар мен жанкүйерлер көмектерін ұсынды. Басист Уильям Паркер "Olive Oil" (Зәйтүн майы) деп аталған ерекше жасыл түсті бас гитарасын сыйға тартты, ал Дэвид Гейдж көмегімен ол Нью-Йорктен Лос-Анджелеске жеткізілді. Граймстың оралуы туралы The New York Times және National Public Radio хабарлады. 2015 жылы Лондонның Northway Books баспасы "Музыкадан үнсіздікке дейін" атты өмірбаянын жариялады. 2003 жылы Граймс жоғалған уақытын өтеу үшін екі дүрзінді музыкалық фестивальдерде және басқа да шараларда өнер көрсетті. Ол тегін джазға бағытталған Vision Festival-де қайтып келген батыр ретінде қарсы алынды және бассисттерге сабақтар мен шеберлік сағаты өткізе бастады. 2003 жылғы қарашадағы трубашы Деннис Гонсалестің "Nile River Suite" альбомындағы оның қатысуы бассисттің 35 жылдан астам уақыттан бергі екінші жазбасы болды, ал біріншісі – Граймс Нью-Йоркке оралғаннан кейін бірнеше апта ішінде Нью-Йорктегі WKCR FM студиясынан эфирде ойнаған соло концертінің JazzNewYork жазбасы еді. 2004 жылы ол Дэвид Мюррей мен Хамид Дрейкпен бірге жетекші ретінде жазба жасады; 2005 жылы гитарист Марк Рибомен бірге, ол Граймстың 2007 жылғы наурызда Германияның Кёльн қаласында Buddy's Knife jazzedition баспасынан жарық көрген "Signs Along the Road" атты алғашқы кітабына кіріспе жазды. Сондай-ақ 2007 жылы Граймс барабаншы Рашид Алимен бірге жазды, ол жартылай дүрзінді дуэттік концерттерде және Мэрилин Криспеллмен үштік құрамында ойнады, ал 2008 жылы Пол Данмалл мен Эндрю Сириллмен бірге Profound Sound Trio деп аталған жетекші үштікке қатысты. 2003 жылы оралғаннан кейін Граймс Нью-Йорк қаласының көптеген орындарында және АҚШ, Канада, Еуропаның 30 елінде, Қиыр Шығыста және Бразилияда гастрольдік сапарларда өнер көрсетті; көбінесе жетекші ретінде жұмыс істеп, Рашид Али, Маршалл Аллен, Фред Андерсон, Мэрилин Криспелл, Тед Керсон, Эндрю Сирилл, Билл Диксон, Дейв Дуглас, Эндрю Лэмп, Джо Ловано, Роско Митчелл, Уильям Паркер, High Priest (Anti Pop Consortium тобынан), Лео Уадада Смит, Сесил Тейлор (Граймс 40 жылдан кейін 2006 жылдың қазан айында ойнауға қайтадан кірісті), Джон Тшикай және тағы да басқалармен бірге музыка жасады. 2011 жылы Челси өнер мұражайы 1960 жылдары медиа-суретші Альдо Тамбеллини жасаған Black Zero спектаклінің қайта жасалуын ұйымдастырды. Тамбеллини 1965-1968 жылдар аралығында бірнеше рет, көбінесе Билл Диксон және Сесил Макби сияқты джаз музыканттарымен бірлесіп, мультимедиалық шығарманы орындады. Челси өнер мұражайындағы спектакльді швейцариялық концептуалдық суретші Кристоф Дрейгер шығарды, ол Граймсты қатысуға шақырды. Граймс Бен Мореамен бірге ойнады, Альдо Тамбеллинидің слайдтар мен фильмдер проекцияларына және марқұм Кальвин Хернтонның радикалдық поэзиясының дыбыс жазбаларына бірге сүйемелдеді. Генри Граймс 2003 жылы музыка әлеміне оралғаннан бастап, 2016 жылы 80 жасқа толғанға дейін 30 елде 640-тан астам концерттерде, соның ішінде көптеген фестивальдерде өнер көрсетті. Соңғы жылдары Граймс бірнеше резидентураны өткізді және Нью-Йорк қаласының колледжі, Беркли музыка колледжі, Гамильтон колледжі, Нью-Англия консерваториясы, Иллинойс университеті, Мичиган университеті, Глостершир университеті, Хэмбер колледжі және т.б. сияқты маңызды кампустарда шеберлік сағаты мен семинарлар ұсынды. Ол оннан астам жаңа жазбаларды шығарды немесе оларда ойнады, 70 жасында Линкольн орталығында Сесил Тейлордың жанында екінші аспапта (скрипкада) кәсіби дебют жасады және жаңа жазбалары мен басылымдарын сүйемелдеу үшін суреттер жасады. Граймс соңғы жылдары көптеген марапаттарға ие болды, оның ішінде төрт "Композитормен таныс" гранты бар. Ол Atlantic, Ayler Records, Blue Note, Columbia, ESP Disk, ILK Music, Impulse!, JazzNewYork Productions, Pi Recordings, Porter Records, Prestige, Riverside және Verve сияқты әртүрлі лейблдерде 90-ға жуық жазбада ойнады. Граймс Нью-Йорк қаласының тұрғыны болды және қойылымдар, клиникалар және халықаралық турлер кестесімен айналысты. 2016 жылдың 7 маусымында Нью-Йорктегі Джадсон мемориалдық шіркеуінде өтетін Arts for Art/Vision Festival-де өмір бойына сіңірген еңбегі үшін марапат алды. Паркинсон ауруының салдары күшейгендіктен 2018 жылы өнер көрсетуін тоқтатты.

In the late 1960s, Grimes's career came to a halt after his move to California. It was commonly assumed Grimes had died; he was listed as such in several jazz reference works. Then Marshall Marrotte, a social worker and jazz fan, set out to discover Grimes's fate once and for all. In 2002, he found Grimes alive but nearly destitute, without a bass to play, renting a tiny apartment in Los Angeles, California, writing poetry and doing odd jobs to support himself. He had fallen out of touch with the jazz world and was unaware Albert Ayler had died in 1970 but was eager to perform again. Word spread of Grimes's return, and some musicians and fans offered their help. Bassist William Parker donated a bass (nicknamed "Olive Oil" for its distinctive greenish color) and with David Gage's help had it shipped from New York to Los Angeles, and others assisted with travel expenses and arranging performances. Grimes's return was featured in The New York Times and on National Public Radio. A biography, Music to Silence to Music, was published by Northway Books in London in 2015. Making up for lost time, Grimes performed at more than two dozen music festivals or other appearances in 2003. He received a returning hero's welcome at the free jazz oriented Vision Festival, and began teaching lessons and workshops for bassists. His November 2003 appearance on trumpeter Dennis González' Nile River Suite was the bassist's second recording in more than 35 years, the first being a JazzNewYork recording of a solo concert that Grimes played on the air from WKCR FM's studios at Columbia University in New York within weeks of his return to New York. In 2004, he recorded as leader with David Murray and Hamid Drake; and in 2005 with guitarist Marc Ribot, who also wrote an introduction to Grimes' first book, Signs Along the Road, published in March 2007 by buddy's knife jazzedition in Cologne, Germany, a collection of Grimes' poetry in which he presents his selection of entries from thousands of pages of his writings during the long years he was not playing music. Also in 2007, Grimes recorded with drummer Rashied Ali, with whom he played a half dozen duo concerts and a trio with Marilyn Crispell, and in 2008 with Paul Dunmall and Andrew Cyrille, a co leader trio called the Profound Sound Trio, among others. Following his return in 2003, Grimes played at many venues around New York City and on tour in the United States, Canada, and 30 countries in Europe, the Far East, and Brazil; often working as a leader, Grimes had been making music with Rashied Ali, Marshall Allen, Fred Anderson, Marilyn Crispell, Ted Curson, Andrew Cyrille, Bill Dixon, Dave Douglas, Andrew Lamb, Joe Lovano, Roscoe Mitchell, William Parker, High Priest (from Anti Pop Consortium), Wadada Leo Smith, Cecil Taylor (with whom Grimes resumed playing in October, 2006 after 40 years), John Tchicai, and many others. In 2011, the Chelsea Art Museum hosted a re creation of the performance Black Zero, a happening created in the 1960s by pioneering media artist Aldo Tambellini. Tambellini performed the multi media piece on several occasions between 1965 and 1968, often in collaboration with jazz musicians such as Bill Dixon and Cecil McBee. The performance at the Chelsea Art Museum was produced by Swiss conceptual artist Christoph Draeger, who invited Grimes to join. Grimes played with Ben Morea, accompanying simultaneous slide and film projections by Aldo Tambellini and sound recordings of the late Calvin Hernton's radical poetry. In all, between Henry Grimes's return to the music world in 2003 and his 80th year, 2016, he played more than 640 concerts, including many festivals, in 30 countries. In his last years, Grimes also held a number of residencies and offered workshops and master classes on major campuses, including City College of New York, Berklee College of Music, Hamilton College, New England Conservatory, the University of Illinois at Urbana–Champaign, the University of Michigan at Ann Arbor, the University of Gloucestershire at Cheltenham, Humber College, and more. He released or played on a dozen new recordings, made his professional debut on a second instrument (the violin) at Cecil Taylor's side at Lincoln Center at the age of 70, and had been creating illustrations to accompany his new recordings and publications. Grimes received many honors in recent years, including four Meet the Composer grants. He can be heard on nearly 90 recordings on various labels, including Atlantic, Ayler Records, Blue Note, Columbia, ESP Disk, ILK Music, Impulse!, JazzNewYork Productions, Pi Recordings, Porter Records, Prestige, Riverside, and Verve. Grimes was a resident of New York City and had a busy schedule of performances, clinics, and international tours. On June 7, 2016, he received a Lifetime Achievement Award from Arts for Art/Vision Festival on opening day at Judson Memorial Church in New York City. He stopped performing in 2018, with the relentless progression of the effects of Parkinson's disease causing severe disabilities.