Кіріспе

Соттың дәлелдерді ұсынуға қатысты бұйрығы – subpoena duces tecum (ағылшын тілінде /s//ə/'/p//iː//n//ə/, /dj//uː//s//iː//z// /'/t//iː//k//ə//m/ səPEEnə DEWseez TEEkəm), немесе дәлелдерді ұсынуға бұйрық, сотқа келуді және сот отырысында немесе сот процесінде пайдалану үшін құжаттарды немесе басқа нақты дәлелдерді ұсынуды талап ететін сот шақыруы. Кейбір заңнамалық юрисдикцияларда, мысалы, округтік бақылау кеңестері сияқты органдар да мұндай шақыру шығара алады. Шақыру түрлі юрисдикцияларда әртүрлі атаулармен белгілі. Subpoena duces tecum термині АҚШ-та, сондай-ақ Оңтүстік Африка және Канада сияқты жалпы құқық жүйесіне жататын басқа да елдерде қолданылады. Кейбір АҚШ штаттарында бұл шақыру "дәлелдерді ұсынуға қатысты сот шақыруы" деп аталады, бұл сот терминологиясында ағылшын тілінен емес сөздер мен тіркестердің қолданылуын азайту мақсатында жасалған. Subpoena duces tecum, куәгерді ауызша куәлік беруге шақыратын subpoena ad testificandum шақыруымен ұқсас. Алайда, соңғы шақырудан өзгеше, subpoena duces tecum куәгерге сотқа анықтамалық материалдарды, құжаттарды немесе дәлелдерді әкелуді бұйырады. Көптеген юрисдикцияларда сотқа шақыру қағазы жеке тапсырылуы тиіс.

Этимология

Sub poena duces tecum деген латынша сөз тіркесі сөзбе-сөз "жаза [немесе айып] төлеу қаупі астында, оны өзіңмен бірге әкел" дегенді білдіреді. Суб сөзі "астында" мағынасын береді, ал poena – "жаза"; duces – "әкел, жеткіз"; теcum – "сенімен бірге".

Депозит бойынша бұйрық

Құрама Штаттарда куәгерге (депозицияда куәлік етуге шақырылған адамға) хабарламаны куәлік алу кезінде құжаттар мен басқа да материалдық заттарды ұсыну туралы өтінішпен қоса беруге болады. Ұсыну туралы хабарлама (сөзбе-сөз: "Осы құжаттарды өзіңізбен бірге алып келу") куәлік беруден бұрын беріледі. Бұл Федералды азаматтық іс жүргізу қағидаларына сәйкес келеді. Субпоэна duces tecum әдісін пайдалану куәгерді куәлік беру кезінде құжаттарды және басқа да заттарды көрсетуге мәжбүрлеу үшін ғана жарамды. Егер куәгер іс-әрекетте тарап емес болса (сотқа тікелей қатыспаса да, бірақ куәлік беру үшін талап етілсе), құжаттарды ұсынуға тек тиісті subpoena duces tecum арқылы ғана мәжбүрлеуге болады. Федералды істер мен кейбір штаттар азаматтық іс жүргізудің федералды ережелерінің 27-бабының а) және 3) тармақшаларын орындайды. Бұл ереже сотқа дейінгі ашылу кезінде құжаттарды, оның ішінде куәліктерге қатысты құжаттарды ұсынуға қатысты. Бұл құжаттарға құжаттарды ұсынуға немесе кейбір жағдайларда физикалық немесе психикалық тексеруден өту үшін duces tecum шақыруды қамтиды. Тоғызыншы округте 27-бапты сөзбе-сөз түсіндіру бойынша тарап тек құжаттарды ғана көрсете алады және кейбір жағдайларда, subpoena duces tecum ұсынылған кезде ауызша куәландырудан аулақ бола алады.

Құжаттарды ұсынбау

Азаматтық іс бойынша құжаттарды немесе қағаздарды ұсынбағандықтан сот отырысын кейінге қалдыру (соттың басқа күнге ауыстыру) рұқсат етілуі мүмкін. Сотқа шақыру қағазымен талап етілген құжаттарды ұсынбаған тарап, оны дәлелденген себептермен дәлелдеуі тиіс. Қабылдауға болатын түсіндірмелер арасында қағаздарды жоғалту немесе жою немесе көшірмелерді пайдалануға келісім бар. Ұзаққа қалдыруды талап ететін тарап құжаттардың болмауы олардың немесе тіркеудегі адвокаттың абайсыздығынан туындамағанын дәлелдеуі тиіс. Сол сияқты, қылмыстық іс бойынша іс қозғалған кезде оған қатысты құжаттарды ұсынуға негізсіз себептер болған жағдайда, іс қозғауды тоқтату туралы шешім қабылдануы мүмкін. Мысалы, сотқа дейінгі куәлік жазбасын ұсынбаған жағдайда, сотқа дейінгі куәлік беруді тоқтату керек. Жалпы алғанда, бұрынғы сот хаттамасы болмаған кезде қылмыстық сот процесін жүргізу кері қайтарылатын қателік болып табылады, өйткені онда жаңа сот процесінде қаралуы тиіс тиісті ақпарат бар. Мұндай жағдайларда уақытша тоқтату - бұл әдеттегі әдіс.

Дженкс туралы заңның істері

1957 жылы Дженкс Америка Құрама Штаттарына қарсы іс бойынша АҚШ Жоғарғы Соты сотталушының қылмыстық сот процесінде өзіне қарсы куәлік беретін мемлекеттік куәлерге қол жеткізуі керек, сондай-ақ осы куәлікке қатысты кез келген құжаттарға қол жеткізуі керек деп шешті. Бұған қағаздар, құжаттар, жазбаша мәлімдемелер және т.б. жатады. Бұл Женкс Актының, 18 USC, II бөлім, 223-тарау, 3500-баптың қабылдануына әкелді, ол тиісті үкіметтік құжаттарды сотқа шақыруға мүмкіндік береді, бірақ тек сот кезінде үкіметтік агент немесе қызметкер куәлік бергеннен кейін ғана. Сотқа дейінгі анықтау болмайды. Сотқа шақыруды сот төрешісі рұқсат етеді. Үкімет құжаттарды қараудан бас тартуға құқылы. Бұл құжаттардың құпиялылығына байланысты немесе олардың құпиялылығы үшін болуы мүмкін. Егер сот төрешіге бұл шешімді қабылдауға рұқсат берсе, онда сот ісі күшін жояды және қылмыстық айыптаулар алынып тасталады. Қылмысқа айыпталушының қылмыстық іс бойынша айыптаушы тараптың еңбек өнімділігін сотқа шақыруға құқығы жоқ.

Мандамус туралы жазба

Мандамус ордері (латынша "біз бұйырамыз") заңгерлер немесе басқа адамдар заңсыз түрде қолға алынған құжаттарды тапсыруға мәжбүрлеу үшін орынды. Мандамус кітаптар мен қағаздарды шығару туралы бұйрықты бұза алады. 1893 жылы Алабама штатының прокуроры өзінің кеңсесін босатудан бас тартты, жаңадан тағайындалған АҚШ прокурорына кітаптар, қағаздар мен басқа да материалдарды тапсырудан бас тартты. Алабамадағы федералды сот бұрынғы адвокатты құжаттардан бас тартуға шақырды. Ол өз кезегінде Жоғарғы Соттан көмек сұрады, ол оның өтінішін қабылдамады, өйткені ол соттың ішкі істеріне араласпайды. Парсонс ісі бойынша АҚШ Жоғарғы Соты былай деп жазды: "Егер бұйрықтар тек сот істерін жүргізуде мүлкіне немесе тұтқындардың қамқорлығына тікелей иелік ету туралы нұсқаулар ретінде қарастырылса, біз осы жазбаларда көрінетін нәрсеге байланысты, осылайша апелляциялық төрелікті жүзеге асырып, оларды алып тастауға нұсқау беруге шақыра алмаймыз. Егер іс жүргізуді осындай иелену мен қамқорлыққа құқықпен байланысты мәселелерге қатысты түпкілікті шешімді қамтитын деп санасақ, алдын ала хабарлаудың немесе тыңдаудың жетіспеушілігі туралы шағым болған жоқ, ал қабылданған қорытынды өзінен-өзі оның құзыретіне шек келтіргені үшін округтік соттың құзыретіне әсер етпеді. Мандамус - төменгі сатыдағы сот құжаттарды ұсынуға мәжбүрлеу туралы шешім шығармаған немесе өтініш берушіге сот немесе іс-әрекеттегі тараптардың иелігінде болуы мүмкін құжаттарды алуға рұқсат бермеген жағдайда қолданылатын шара. Мандамусты сотқа жауап беру туралы бұйрықты орындауға мәжбүрлеу үшін қолдануға болады (сот немесе тараптардың бірі берген сұрақтарға антпен және жалған куәлікпен жауап беру үшін). Мандамус - бұл адвокаттың клиенті құпиясы қорғалған құжаттарды сотқа беру үшін duces tecum шақыруын жоюға мәжбүрлеудің дұрыс әдісі. Бұл заңгердің жұмыс өнімдеріне қатысты, бірақ бұл мәселе бойынша сот үкімдері жоқ.

Куәлікті тарту; сотқа құрметсіздік

Кітаптарды, құжаттар мен қағаздарды ұсынуға заңды бұйрыққа бағынбайтын куә сотқа бағынбау үшін қамауға алынуы мүмкін. Хабеас корпус ордері куәгердің мұндай құжаттарды заңды түрде иеленуіне жол берілмейтінін дәлелдемеген жағдайда қолданылмайды. Мұндай жағдайда habeas corpus ордері дұрыс қолданылады және ол мұндай орынсыз іс-әрекеттің төресі болып табылады. Жалпы құқық бойынша және белгілі бір юрисдикцияға қатысты әртүрлі заңдар бойынша, дәлелдеушіге қарсы зиянды өтеу, немесе заңдық жаза немесе тәркілеу талаптары бар, ол жеткілікті ақталусыз ауызша куәлік беруге немесе құжаттарды немесе басқа да белгіленген заттарды ұсынуға немесе ұсынудан бас тартса, тиісті түрде берілген және қызмет етілген сот шақыруын орындауға. Сот отырысына немесе сотқа қатысы бар құжаттарды ұсынуға немесе куәлік беруге адам қатысы жоқ болған жағдайда, зиянды өтеуді өндіріп алу үшін белгілі бір шарттар немесе қорғаныс бар. Құқықтық түрде орындалған сот шақыруымен тиісті түрде қызмет етілгеннен кейін куәлік беру міндетін бұзу болуы тиіс. Куәліктің болмауынан туындаған нақты зиянның дәлелденуі тиіс. Соттардың көпшілігі осыған ұқсас жағдайларда зиянды өтеу туралы талаптарды қабылдамады. Сот ісінде жалған куәлік беру, тіпті куәлік берген адам оның жалған екенін білген деп айтылса да, жалпы заң бойынша немесе заң бойынша осындай куәліктен туындайтын зиянды өтеу үшін азаматтық талап қоюға негіз бермейді. Егер subpoena duces tecum бойынша қасақана жалған құжаттар тапсырылса, жағдай басқаша болуы мүмкін.

Арнайы артықшылықтар

Адвокат-клиент құпиясы соттармен әдетте мойындалады. Адвокат пен клиент арасындағы хабарласу сотқа шақырудан әдетте қорғалған. Яғни, адвокат сотта куәлік беруге мәжбүрленбеуі мүмкін, егер ол сот процесіне тарап болып табылмайынша немесе оған қатысушы болып көрінбесе. "Жұмыс өнімдері" – сотқа немесе тыңдауға дайындалу кезінде жасалған жазбаша құжаттар немесе компьютерлік жазбалар. Бұл куәгерлерге қойылатын мүмкін болатын сұрақтар, ықтимал куәгерлердің тізімі, меморандумдар, жазбалар, сот стратегиялары, жазбаша түсіндірмелер немесе сот процесінде қолданылуы мүмкін немесе қолданылмауы мүмкін құжаттар сияқты ақпаратты қамтиды. Әдетте, мұның ешқайсысы сотқа шақыру қағазының нысаны бола алмайды. Егер адвокат пен клиент арасындағы хабарласу үшінші тараптың қатысуымен жасалса, құпиялылық мойындалмайды. Федералды соттар адвокат-клиент құпиясының жалпы құқықтық ережесін қолданады, егер істің негізгі мәселелеріне қатысты қолданылатын штаттық заң болмаса. Мұндай жағдайларда федералды сот қолданыстағы штаттық заңды қолданады. Дәрігер-пациент құпиясы әдетте заңмен белгіленеді және штаттан штатқа өзгеруі мүмкін. Әдеттегі ереже бойынша, егер талапкер дене немесе психикалық зиян немесе залал келтірмесе, медициналық жазбалар сотқа шақырудан қорғалған. Егер талапкер жауапкердің әрекетінен туындаған дене немесе психикалық зиянды дәлелдесе немесе басқа да мүгедектік бойынша сот отырысында, медициналық жазбалар сотқа шақыру қағазына (subpoena duces tecum) жата алады. Куәгерлер соттан сұрақтардан немесе құжаттарды тексеруден қорғауды сұрап, заңға қарсы әрекет етуге тырысуы мүмкін, бірақ соттың саясаты толық ашылуға бағытталған. Процедуралық ережелердің мақсаты сотқа дейінгі ашу процесін судьяның араласуынсыз жүзеге асыру болып табылады. "Балық аулау экспедициялары" (сотқа қатысты барлық құжаттарды алуға бағытталған үлкен және мақсатсыз талаптар) Азаматтық іс жүргізу ережелерінің 26 (b) (1) тармағына сәйкес рұқсат етіледі. Бұл ереже көптеген штаттардың іс жүргізу ережелерінде қайталанады: "Тараптар кез келген мәселе бойынша, құпия емес және ізделіп отырған ақпарат қабылданатын дәлелдерді табуға ықтимал болса, маңызды ақпаратты алуға құқылы". Дәлелдердің анықтамасының кеңдігі, әдетте, "либералды" өндіріс дегенді білдіреді. Сотқа қатысушы дәрігер емдеген науқастардың жазбаларына ие болмайды. Егер науқас құпиялылықтан бас тартса, олар құпиялылыққа ие емес. Дәрігерлер сотқа шақыру қағазы бойынша (subpoena duces tecum) медициналық жазбаларды ұсынуға міндетті. Өзара бағалау жазбалары және сапаны бақылау комитетінің отырыстарына қатысты басқа да ауруханалық құжаттар, әдетте, сотқа шақырудан тыс болады, өйткені олар заңмен қорғалған. Теория бойынша, егер осы жазбаларды үнемі талап етуге болатын болса, өзара бағалаудың ашықтығы шектеледі. Бірнеше АҚШ Федералды апелляциялық соты журналистің шектеулі құпиялылығын мойындады. Кейбір штаттарда (мысалы, Калифорнияда) зорлау дағдарысын басқарушылар мен отбасылық зорлық-зомбылықтан қорғаушылар терапевт-клиент құпиялылығына ұқсас заңдық құпиялылыққа ие. (Мысалы, 1035 Cal. қараңыз. Дәлелдеу кодексі зорлау дағдарысын басқарушылар үшін және 1037.6 Cal. Дәлелдеу кодексі отбасылық зорлық-зомбылықтан қорғаушылар үшін).

Сот шешімін орындау алдындағы және одан кейінгі іс жүргізу

Ашылу сотқа дейінгі және соттан кейінгі іс-қимылдар үшін құжаттарды ұсыну мақсатымен рұқсат етілуі мүмкін. Көптеген штаттар Федералдық азаматтық іс жүргізу ережелерінің 69(a) тармағын немесе оған ұқсас процедураларды қабылдайды. Ақшалай өтемақы бойынша сот шешімі алған сот кредиторлары борышкердің тұрғын жері, соңғы жұмыс тарихы, серіктестер, бірлескен акционерлер, бірлескен қызметкерлер, бірлескен директорлар сияқты бизнес байланыстары, өсиеттің мазмұны, мүліктік операциялар, сондай-ақ борышкерге қарыз болған немесе борышкерден қандай да бір құнды зат алған адамдар туралы сұрақтар қоюға құқылы. Банктік шоттардағы ақпараттар да duces tecum талапнамасының нысаны болуы мүмкін. Федералдық сотта борышкерлерге қатысты іс жүргізу кезінде тергеу көбінесе активтерді анықтаумен шектеледі. Халықаралық істерде, АҚШ Федералдық соттарында қаралатын жағдайларда, қажет болған жағдайда Гаага қызмет көрсету конвенциясы қолданылады.

Сотқа берілген құжаттарға жұртшылықтың қолжетімділігі

Сот деректеріне қоғамның қол жеткізу құқығы демократиялық мемлекет үшін маңызды болып табылады және АҚШ Конституциясының бірінші түзетуімен қорғалатын сөз және баспасөз бостандығына, сондай-ақ алтыншы түзетуде қарастырылған ашық сот отырыстарына құқықпен салыстырады. Сот ісінің материалдарына қол жеткізу құқығы абсолютті болмаса да, ол іс жүргізу мен материалдарға қоғамның қол жеткізуіне басымдық беретін принципке негізделген. АҚШ Кодексінің 11-тарауы, 107 (а) тармағы, федералдық банкроттық заңнамасы сот деректері мен құжаттарын қарауға қатысты жалпы құқықты кодификациялайды. Дегенмен, бұл құқық абсолютті емес және егер материалдарды көруді талап ететін тұлғаның немесе ұйымның мақсаты заңсыз болса, одан бас тартуға болады. Заңның жалпы мақсаты – сот құжаттарына қоғамның қол жеткізуін жеңілдету.

Банкроттық туралы құжаттарды ұсыну

Жеке тұлғаны (немесе корпорацияны) банкроттық ереже 9016-да қолданылған Азаматтық іс жүргізудің 45-Федералды ережесіне сәйкес сотқа шақыру арқылы құжаттық дәлелдерді ұсынуға мәжбүрлеуге болады. АҚШ Банкрот соты борышкер емес корпорациядан немесе жеке тұлғадан борышкер корпорацияға немесе жеке тұлғаға қатысты мәмілелер туралы құжаттарды ұсынуды талап етуге құқылы. Құжаттарды ұсыну шарттары қиындық тудыруы мүмкін. Сыртқы корпорацияларға, банк шоттарына/қор портфеліне және жерлерге иелік сияқты басқа да активтер сотқа шақыру арқылы құжаттарды ұсынуға мәжбүрлеу құзыретіне жатады. Федералды заңда бухгалтерлік құпиялылық принципі танылмайды. Банкроттық ереже 2004-ке сәйкес берілген сотқа шақыру бухгалтерлік құпиялылықты бұзбауға тиіс. 11 АҚШ кодексінің 107 (а) тармағында Банкроттық кодекс бойынша қаралатын істердегі құжаттар мен Банкроттық соттардың іс қағаздары қоғамдық ақпарат болып саналады және оларды ақылға қонымды уақытта тегін қарауға болады.

Шетелдік корпорацияны құжаттарды ұсынуға мәжбүрлеу

Отандық корпорация АҚШ Конституциясының он төртінші түзетуінің мағынасында "тұлға" болып есептелуі мүмкін. Барлық жағдайларда корпорацияны тұлға ретінде қарау қажет емес. АҚШ сот жүйесінде шетелдік корпорациялар және олардың АҚШ-тағы қызметіне қатысты осы мәселе шатастыру тудырады. Ерекше алаңдаушылық тудырған нәрсе – АҚШ Конституциясының төртінші және бесінші түзетулеріне қатысты шешімдер. Шетелдік агенттер өзін-өзі айыптауға қарсы бесінші түзету ережелерін пайдалана алмайды. Сондай-ақ, мұндай құжаттарды ұсынғанда шетелдік корпорацияның қызметкерлері немесе басқа мүшелері айыпталуы мүмкін болғандықтан, subpoena duces tecum арқылы жазбаларды ұстап қалуға болмайды. Дегенмен, шетелдік корпорацияларды заңсыз іздеулер мен тәркілеулерден, соның ішінде құжаттар мен кітаптардан қорғаған сот шешімдері де бар. АҚШ-та "тұлға" ретінде жұмыс істейтін шетелдік корпорацияға он төртінші түзету бойынша қорғау беру мәселесі талқыланады.

Әлеуметтік көмек құжаттарын алу

Көптеген юрисдикцияларда әлеуметтік көмек туралы мәліметтерді жариялауды реттейтін заңдар бар. Осы ережелердің негізгі мақсаты – әлеуметтік көмек алушыны өз жағдайы туралы толық және ашық мәлімдеуге ынталандыру, сондай-ақ осындай жазбалардағы ақпаратты жариялаудан туындауы мүмкін ұяттан оны қорғау. Кейбір штаттарда деректерді штаттық әлеуметтік көмек директорының қалауынша жариялауға болады. Жалпы алғанда, әлеуметтік көмек туралы мәліметтер құпия болып саналады және оларды мемлекеттік мәліметтер деп қарастыруға болмайды. Ақпаратты жариялау әдетте әлеуметтік жәрдемақыны басқарумен тікелей байланысты мақсаттармен шектеледі. Әлеуметтік бағдарламалардың шығындарын зерттеу мәселелерге байланыстылығы дәлелденгендіктен, ақпаратты жариялауға болады. Әлеуметтік көмек туралы жазбалардың қолжетімділігін шектеуге бағытталған заңдар соттарда subpoena duces tecum талабынан қорғалмайды деп танылады. Кейбір штат заңдары мұндай құжаттарды сотқа шақыру арқылы алуға болатын ақпараттың көлемін шектейді. Мұндай мәселелер әрбір нақты жағдайда сотта қаралады. Әлеуметтік көмек алушыларға, әдетте, subpoena duces tecum арқылы өз істеріне қол жеткізуге рұқсат беріледі. Кейбір штаттарда әлеуметтік көмек алушының қайтысы құпиялылықты сақтау қажеттілігін жою үшін жеткілікті себеп болып есептеледі. Кейбір штаттар "Білуге құқық" заңдарын қабылдады, олар әлеуметтік көмек алушылар туралы ақпаратты халыққа ашық етеді. Алайда, бұл заңдар, ортақ құқықпен және баспасөз бостандығын қамтамасыз ететін мемлекеттік және федералдық конституциялармен бірге, газеттерге (немесе басқа да ақпарат құралдарына) әлеуметтік көмек алушылардың есімдерін немесе олар алатын соманы білуге құқық бермейді.

Әкімшілік құқық

65 жасқа толмаған мүгедектер Әлеуметтік қамсыздандырудың II және XVI бөлімдері бойынша мүгедектік төлем алуға құқылы. Әлеуметтік қамсыздандыру заңнамасындағы маңызды іс – 1971 жылғы Жоғарғы Соттың Ричардсон мен Пералес ісі бойынша шешімі. Сот Әлеуметтік қамсыздандыру төңкерісіндегі тыңдалымдарда емдеуші дәрігер ұсынған медициналық қорытындылар, медициналық құжаттардың куәлік емес сипатына қарамастан, дәлел ретінде қабылдалуын міндеттеді. Оларды тіпті қарсы сауалдау мүмкін болмаған жағдайда да қабылдау керек. Өтініш беруші емдеуші дәрігерді сотқа шақыруға құқылы. Медициналық дәлелдемелер қарама-қайшы болған жағдайда, тыңдаушы кеңесшіге физикалық мәселелерді шешуге көмектесу үшін тәуелсіз медициналық сараптама алуға конституциялық шектеу жоқ. Әкімшілік рәсімдер туралы заңға сәйкес, медициналық құжаттар түріндегі куәліктер маңыздылығы шегінде қабылдануы мүмкін. Бірнеше федералдық агенттіктер Дженкс Актісінің ережелерін қабылдаған. Дженкс Актісі тек қылмыстық істерде куәлік беретін мемлекеттік агенттерге немесе қызметкерлерге ғана қатысты болғамен, куәліктерінен кейін осы куәлерді және тиісті құжаттарды қарсы сауалдау үшін қолжетімді етуді қамтамасыз етеді, бірақ әділеттілік пен тең мүмкіндік принципі тұрғысынан әкімшілік құқық істерінде де қолданылады. Іс бойынша тарап тыңдаушы офицерге Дженкс ережелерін сақтау туралы ресми өтініш беруі керек. Кейбір агенттік ережелері, мысалы Ұлттық Еңбек Қатынастары Кеңесі, Дженкс Актісінің талаптарын автоматты түрде орындайды.

Медициналық кінәлілік бойынша іс жүргізу

Дәрігердің кінәлі екендігі туралы шағымдар бойынша, егер сот олар талапкердің ісіне қатысты деп тапса, сақтандыру компаниясына немесе басқа тараптарға дәрігерлер ұсынған жазбаша қорытындыларға қатысты subpoena duces tecum талаптары берілуі мүмкін. Мұндай мәлімдемелердің "қызметтік өнім" екендігі туралы талаптар көбінесе қанағаттандырылмайды. Медициналық құжаттар кез келген медициналық қателік ісінің негізін құрайды. Қателік ісі азаматтық процессуалдық ережелердегі дәлелдеудің жалпы қағидаларымен реттеледі. Медициналық қателік ісі медициналық жағдайда тиісті күтім мен білік қолданылуы мәселесін міндетті түрде қамтиды. Res ipsa loquitur принципi қолданылмаған жағдайларда, күтім туралы медициналық сараптама маңызды. Бұл медициналық құжаттарды алу үшін subpoena duces tecum талабын беру қажеттігін білдіреді. "Ғылыми еңбектердің" (жарияланған кітаптар мен медициналық мақалалардың) сотта қабылдануы юрисдикцияға қарай әртүрлі болады. Кейбіреулері сарапшының оны авторитеттік анықтама ретінде мойындауын талап етеді, ал басқалары соттың шешімімен ғылыми еңбектерді қабылдауға рұқсат береді.

Сарапшылар мен пікірлер

Залалдарды өтеу туралы азаматтық істерде, талап етілген зиянның негізін растау үшін медициналық құжаттарды ұсыну қажет. Денсаулығына зиян келген талапкер, жарақаттарды емдеуге немесе жоюға қажетті шығындарды өндіріп алуға құқылы. Соттар көбінесе жарақаттардың сипаты, болашақ медициналық көмек, мүгедектік және соттың қарауына түскен басқа да мәселелер бойынша медициналық құжаттарды қарастырып, сараптамалық пікірлерді сұрайды.

Жұмысшының өтемін өтеу бойынша іс-қимылдар

Медициналық құжаттарды сотқа ұсынғанда, олар жұмысшының өтемақы ісінде себеп-салдар байланысын және денсаулыққа келген зиянды анықтауда маңызды рөл атқарады. Егер дәлелдерге дау болған жағдайда, медициналық құжаттар, пікірлер, жазбаша мәлімдемелер мен фактілер және пікірлер бойынша куәліктер қажет болады. Дәрігерлердің ауызша куәліктерінде, әдетте, "медициналық тұрғыдан сенімді деңгейде" пікір білдіру талап етіледі. Жұмысшылардың өтемақысы бойынша заңдар мемлекеттік заңдармен немесе Федералды жұмыс берушілердің жауапкершілігі туралы заңмен реттеледі. Көптеген штаттарда жұмыс беруші тәуелсіз сараптама тағайындауға және емдеуді белгілі бір дәрігерлерге жүктеуге құқылы.

Балаларды қорлау туралы міндетті түрде хабарлау

1976 жылы Калифорниядағы Ландерос пен Флуд арасындағы маңызды сот ісінде Калифорния Жоғарғы соты балаларды зорлық-зомбылыққа ұшырату күдігін хабарламағаны үшін емдеуші дәрігерге қарсы іс жүргізу үшін істі алғашқы сотқа қайтарды. Сотта 12 айлық бала болған талапкердің зорлық-зомбылыққа ұшыраған үйіне қайта оралғаны және одан әрі дене күші қолданылып, одан да көп зиян келтірілгені айтылды. Бұл дәрігер Калифорния заңын бұза отырып, зорлық-зомбылық туралы хабарламағаны себепті болды. 1962 жылғы Әлеуметтік қамсыздандыру туралы түзетулер әр штаттың барлық балаларға штат бойынша балалар әл-ауқатын қамтамасыз ету қызметтерін ұсынуын және балалар әл-ауқатын қамтамасыз ету қызметтерін (IV B тармағы) және Асыраушы отбасыларға көмек көрсету туралы заң (ADC, кейіннен AFDC деп аталды; қазір XX тармағы деп аталды) бойынша көрсетілетін әлеуметтік қызметтер арасында үйлестіруді қамтамасыз етуді талап етеді. Мұндай жағдайларда шешімдерді қабылдау жиі медициналық құжаттарды ұсынуды талап етеді. 1972 жылы Конгресте балаларды зорлық-зомбылыққа ұшырату және қараусыз қалдыру мәселелері бойынша тыңдаулар басталды. Осыған жауап ретінде Конгресс Балаларды зорлық-зомбылықтан қорғау және олармен жұмыс істеу туралы заңды қабылдады, ол зорлық-зомбылықты "18 жасқа толмаған балаға физикалық немесе психикалық зиян келтіру, немқұрайлылықпен қарау немесе баланың денсаулығына немесе әл-ауқатына зиян келтіретін немесе қауіп төндіретін жағдайларда баланың әл-ауқатына жауапты адамның жаман қарым-қатынасы" деп анықтады. Заңнама Балаларды зорлық-зомбылықтан қорғау және олармен жұмыс істеу жөніндегі Ұлттық орталықты ақпаратты жинау және тарату орталығы ретінде құрды. Балаларды зорлық-зомбылықтан қорғау және олармен жұмыс істеу туралы 1974 жылғы заңда () "балаларды зорлық-зомбылыққа ұшырату және қараусыз қалдыру" "18 жасқа толмаған балаға физикалық немесе психикалық зиян келтіру, сексуалдық зорлық-зомбылық, немқұрайлылықпен қарау немесе баланың денсаулығы мен әл-ауқатына зиян келтіретін немесе қауіп төндіретін жағдайларда баланың әл-ауқатына жауапты адамның жаман қарым-қатынасы" деп анықталды. Балаларды зорлық-зомбылықтан қорғау және олармен жұмыс істеу туралы 1988 жылғы заң қабылданған кезде зорлық-зомбылықтың анықтамасын кеңейтті. Сексуалдық қылмыстар 1995 жылғы Балаларға қарсы сексуалдық қылмыстар туралы заңда нақты анықталды. Бұл заңдар балаларды зорлық-зомбылыққа ұшыратуды федералдық қылмыс деп жариялады және медициналық құжаттарды жүйелі түрде ұсынуды міндеттейді.

Жарақаттар мен жарақаттар туралы міндетті түрде хабарлау

Дәрігер-науқас құпиялылығы заңмен анықталады және шектеледі. Көптеген юрисдикцияларда емдеуші дәрігерлерді немесе басқа медициналық қызметкерлерді кез келген күдікті жарақат туралы полицияға немесе басқа да тиісті органдарға хабарлауды міндеттейтін заңдар бар. Мұндай талаптар заң, қаулы немесе ережемен белгіленуі мүмкін. Олардың кейбіреуі қару немесе пышақпен келтірілген жаралармен ғана шектелуі мүмкін. Үйішілік зорлық-зомбылық жағдайларында да ұқсас хабарлау талаптары болуы мүмкін. Бұл заңдар конституциялық шағымдарға қарсы жалпы алғанда қолдау табады. Мұндай жағдайларды хабарлау полицияның немесе мемлекеттік органдардың медициналық құжаттарды сотқа шақыруына (subpoena duces tecum) қарсылық білдіру мүмкіндігін жояды.

Медициналық лицензия беру және аурухананың біліктілік іс-әрекеттерінің сараптау жазбалары

Дәрігерді аурухана штаттан шығару немесе медицина практикасын жүзеге асыруға берілген лицензияны жою немесе шектеу мәселелері көбінесе түрлі мемлекеттік және федералдық иммунитеттерді қамтиды. 1986 жылғы Денсаулық сақтау сапасын жақсарту туралы заң (HCQIA) әріптестік тексеру комиссияларында отырған дәрігерлерге сотқа шақырудан (subpoena duces tecum) немесе басқа дәрігерлердің ауруханадағы құқықтарын жоюға байланысты жауапкершіліктен иммунитет берді. Әріптестік тексеру мәселелері, әдетте, сотқа шақыру (subpoena duces tecum) нысанында қарастырылмайды. Бұл, ықпалды дәрігерлердің басқа дәрігерлерді медициналық мәселелерге қатысы жоқ себептермен жазалау үшін осы процесті теріс пайдалануы мүмкін деген пікірге әкелді (мұндай жағдай "жалған әріптестік тексеру" деп аталады). Америкалық Медициналық Ассоциация жалған әріптестік тексеру мәселесін зерттеді және кең тараған проблеманың жоқ екенін анықтады. Жалған әріптестік тексеру туралы айыптаулар жасау оңай (мысалы, медициналық қателіктері салдарынан әріптестік тексеру нысанына іліккен дәрігерлер үшін), бірақ нақты бұзушылықтар сирек кездеседі. Әріптестік тексеруге қарсылар, сәтті шағымдардың аздығы проблеманың қаншалықты кең таралғандығын және осы іс-әрекеттерді жеңудің қаншалықты қиын екенін көрсетеді.