Алондзо Черч: Математик және компьютерлік ғылымның негізін қалаушысы
Alonzo Church
Ало́нзо Чёрч (1903-1995) – американ математигі, компьютерлік ғылымның негізін қалаушы. Ламбда-есептеу, Чёрч-Тьюринг тезисі, және т.б. зерттеулерімен танымал.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық математик және компьютер ғалымы (1903–1995)
математик және логик
American mathematician and computer scientist (1903–1995)
the mathematician and logician
Алонзо Черч (14 маусым 1903 – 11 тамыз 1995) – американдық математик, компьютер ғалымы, логик және философ, математикалық логика мен теориялық компьютер ғылымының негіздеріне маңызды үлес қосып, зор жетістіктерге жеткен. Ол Ламбда-есептеуі, Черч-Тьюринг тезисі, «шешім проблемасы» (Entscheidungsproblem) шешілмейтіндігін дәлелдеуі, Фреге-Черч онтологиясы және Черч-Россер теоремасымен ең танымал. Докторлық студенті Алан Тьюрингпен бірге Черч компьютер ғылымын қалағандардың бірі саналады.
Alonzo Church (June 14, 1903 – August 11, 1995) was an American mathematician, computer scientist, logician, and philosopher who made major contributions to mathematical logic and the foundations of theoretical computer science. He is best known for the lambda calculus, the Church–Turing thesis, proving the unsolvability of the Entscheidungsproblem ("decision problem"), the Frege–Church ontology, and the Church–Rosser theorem. Alongside his doctoral student Alan Turing, Church is considered one of the founders of computer science.
Өмір
Алонзо Черч 1903 жылғы 14 маусымда Вашингтон қаласында дүниеге келді. Оның әкесі Сэмюэл Роббинс Черч бейбіт судья және Колумбия округінің қалалық сотының судьясы болған. Ол Алонзо Вебстер Черчтің (1829–1909) немересі, 1881–1901 жылдар аралығында АҚШ Сенатының кітапханашысы, сондай-ақ математика және астрономия профессоры, Грузия университетінің 6-шы президенті Алонзо Черчтің шөбересі болды. Кішкентай кезінде Черч пневматикалық қарудан болған оқиға салдарынан жартылай соқыр болып қалды. Кейіннен отбасы әкесінің көзі нашарлағандықтан университеттегі лауазымынан айырылғаннан кейін Вирджинияға көшті. Оның інісі, сондай-ақ Алонзо Черчтің көмегімен, ол Коннектикут штатының Риджфилд қаласындағы Риджфилд ұлдар мектебінде оқыды. 1920 жылы Риджфилдті бітіргеннен кейін Черч Принстон университетіне түсті, онда ол өте жақсы оқушы болды. Ол 1924 жылы Лоренц түрлендірулері туралы алғашқы мақаласын жариялады және сол жылы математика бакалавры дәрежесін алды. Ол Принстон университетінде магистратурада оқыды және үш жылдың ішінде Озвальд Вебленнің жетекшілігімен математика ғылымдарының докторы (Ph.D.) дәрежесін алды. 1925 жылы Мэри Джулия Кучинскиге үйленді. Олардың үш баласы болды: Алонзо кіші (1929), Мэри-Энн (1933) және Милдред (1938). Ph.D. алғаннан кейін ол қысқа мерзімге Чикаго университетінде оқытушы болып жұмыс істеді. Ол екі жылдық Ұлттық зерттеу стипендиясын алды, бұл оған 1927–1928 жылдары Гарвард университетіне, ал келесі жылы Геттинген және Амстердам университеттеріне баруға мүмкіндік берді. 1929 жылдан 1967 жылға дейін ол Принстон университетінде философия және математикадан дерлік төрт онжылдық бойы сабақ берді. 1967–1990 жылдары ол Калифорния университетіндегі Лос-Анджелес қаласында философия және математика профессоры болды. Ол 1962 жылы Стокгольмде өткен Халықаралық математикалық конгресте (ХМК) пленарлық баяндама жасады. Ол 1969 жылы Кейс-Уэстерн Резерв университетінен, 1985 жылы Принстон университетінен және 1990 жылы Нью-Йорк штатының Буффало университетінен, Джон Коркоран ұйымдастырған халықаралық симпозиуммен байланысты ғылым докторы (Doctor of Science) дәрежесін алды. Ол 1966 жылы Британ академиясының корреспондент мүшесі, 1967 жылы Америка өнер және ғылым академиясының және 1978 жылы Ұлттық ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. Дініне берілген адам болған Черч өмір бойы пресвитериан шіркеуінің мүшесі болды. Ол 1995 жылғы 11 тамызда 92 жасында қайтыс болды. Ол Принстон зиратында жерленген.
Alonzo Church was born on June 14, 1903, in Washington, D. C., where his father, Samuel Robbins Church, was a justice of the peace and the judge of the Municipal Court for the District of Columbia. He was the grandson of Alonzo Webster Church (1829–1909), United States Senate Librarian from 1881 to 1901, and great grandson of Alonzo Church, a professor of Mathematics and Astronomy and 6th President of the University of Georgia. As a young boy, Church was partially blinded by an air gun accident. The family later moved to Virginia after his father lost his position at the university because of failing eyesight. With help from his uncle, also named Alonzo Church, the son attended the private Ridgefield School for Boys in Ridgefield, Connecticut. After graduating from Ridgefield in 1920, Church attended Princeton University, where he was an exceptional student. He published his first paper on Lorentz transformations in 1924 and graduated the same year with a degree in mathematics. He stayed at Princeton for graduate work, earning a Ph. D. in mathematics in three years under Oswald Veblen. He married Mary Julia Kuczinski in 1925. The couple had three children: Alonzo Jr. (1929), Mary Ann (1933), and Mildred (1938). After receiving his Ph. D., he taught briefly as an instructor at the University of Chicago. He received a two year National Research Fellowship that enabled him to attend Harvard University in 1927–1928, and the University of Göttingen and University of Amsterdam the following year. He taught philosophy and mathematics at Princeton for nearly four decades, from 1929 to 1967. He held the Flint Professorship of Philosophy and Mathematics at the University of California, Los Angeles, 1967–1990. He was a Plenary Speaker at the ICM in 1962 in Stockholm. He received honorary Doctor of Science degrees from Case Western Reserve University in 1969, Princeton University in 1985, and the University at Buffalo, The State University of New York in 1990 in connection with an international symposium in his honor organized by John Corcoran. He was elected a Corresponding Fellow of the British Academy (FBA) in 1966, to the American Academy of the Arts and Sciences in 1967, to the National Academy of Sciences in 1978. A deeply religious person, Church was a lifelong member of the Presbyterian church. He died on August 11, 1995, at the age of 92. He is buried in Princeton Cemetery.
Философиялық еңбектері
Чёрчтың логистикалық әдісті қолданатын әдістемесін жасауы, номинализмге философиялық сын бағыттауы және реализмді қорғауы, мағына туралы теорияға алып келетін дәлелдері, сондай-ақ Фрегелік және Расселдік интенциялық логиканы егжей-тегжейлі құруы – оны осы ғасырдың ең маңызды философтарының қатарына қоюға толыққандай жеткілікті. К. Энтони Андерсон, Чёрчтің докторанты (1977). Чёрч Готлоб Фрегенің философиялық идеяларына негізделген Frege–Church онтологиясын жасауымен де белгілі.
Church’s elaboration of a methodology involving the logistic method, his philosophical criticisms of nominalism and his defense of realism, his argumentation leading to conclusions about the theory of meaning, and the detailed construction of the Fregean and Russellian intensional logics, are more than sufficient to place him high up among the most important philosophers of this century.|C. Anthony Anderson, doctoral student of Church (1977) Church is also known for the Frege–Church ontology, which he created based on the philosophical ideas of Gottlob Frege.
Ықпал
Академиялық мансабының барысында Черч 31 докторантты жетекшілік етті. Тікелей бақылауында болғандардан өзге, Черч көптеген математиктер мен компьютерлік ғалымдарға да зор әсер етті. Черчтің идеяларын керрилеу түсінігімен дамытқан Хаскелл Карри өзінің "Математикалық логикаға кіріспе" (алғаш рет 1944 жылы жарық көрген) оқулығының бірі "автордың еңбектеріне тән ерекше мұқияттықпен жазылған" деді.
Over the course of his academic career, Church oversaw 31 doctoral students. In addition to those he directly supervised, Church also had a large influence on other mathematicians and computer scientists. Haskell Curry, who expanded on Church's ideas with the concept of currying, stated that one of his textbooks, Introduction to Mathematical Logic (first published in 1944), was "written with the meticulous precision which characterizes the author's work generally."