Кіріспе

АҚШ федералды жалақы салығы Әлеуметтік қамсыздандыру және Medicare жүйелерін қаржыландыру үшін төленеді.

Федералды сақтандыру жарналары туралы заң (FICA) – АҚШ-тың федералды жалақы (немесе еңбек) салығы болып табылады, ол зейнеткерлерге, мүгедектерге және қайтыс болған жұмыскерлердің балаларына көмек көрсететін Әлеуметтік қамсыздандыру және Medicare федералды бағдарламаларын қаржыландыру үшін қызметкерлер мен жұмыс берушілер екеуі де төлейді.

Шолу

Федералды сақтандыру жарналары туралы заң – АҚШ Кодексінің 26-тарауы, С-қосымшасы, 21-бөлімінде кодификацияланған салық механизмі. Әлеуметтік қамсыздандыруға қарттық, мүгедектік және асыраушысынан айырылғандарға берілетін жәрдемақы (OASDI) кіреді; Medicare қарт адамдарға стационарлық сақтандыру бойынша жәрдемақы ұсынады. Жұмыс істейтін кезеңде төленген жалақы салығының сомасы зейнеткерлікке шыққанда алынатын әлеуметтік қамсыздандыру жәрдемақысының аннуитетімен тікелей байланысты. Кевин Хассетт FICA салық емес екенін, себебі оның жиналуы адамның өмірінде кейіннен алуға құқығы бар жәрдемақыларға тікелей байланысты екенін жазды. Алайда, АҚШ Жоғарғы Соты Flemming v. Nestor (1960) ісінде әлеуметтік қамсыздандыру жүйесі зейнетақы да емес, сақтандыру бағдарламасы да емес екенін, және ешкімнің жүйеден жәрдемақы алуға мүліктік құқығы жоқ екенін, адам қанша сома салған болса да, шешім қабылдады. Сондықтан FICA барлық практикалық мақсаттарда салық ретінде әрекет етеді, оның жинаған қаражаты Конгресс белгілеген мақсаттарға жұмсалады, бірақ Конгресс билігіне толық бағынышты, оның ішінде қайта бағыттауға да. FICA салығы тек еңбек табысына ғана қолданылады және жалға алудан түскен табыс, пайыздық төлемдер немесе дивидендтер сияқты инвестициялық табыстарға салынбайды. FICA-ның ауруханалық сақтандыру (HI) бөлігі, Medicare Part A стационарлық сақтандыру жәрдемақыларын қаржыландырады, барлық еңбек табысына қолданылады, ал салықтың OASDI бөлігі Конгресс жыл сайын белгілейтін шекті сомаға дейін (2023 жылы 160 200 доллар) еңбек табысына ғана салынады. 2004 жылы Бюджет және саясатты зерттеу орталығы салық төлеушілердің үштен екісінен астамы жалақы салығын табыс салығынан гөрі көп төлейтінін мәлімдеді. FICA стандартты шегерімге де, жеке салықтан босатуға да жатпайды, сондықтан ол көбінесе регрессивті салық болып саналады.

Тұрақты жұмыспен қамтылғандар

1990 жылдан бері FICA салығының әлеуметтік қамсыздандыру бөлігіндегі жұмысшының үлесі инфляцияға сәйкес келетін шегіне дейін жалпы өтемақының 6,2% құрайды. 2011 және 2012 жылдары жұмысшының үлесі уақытша түрде 4,2%-ға дейін төмендетілді. 2020 жылы салық салу шегі жалпы өтемақының $137,700 болды, нәтижесінде 2020 жылғы әлеуметтік қамсыздандыру салығының ең жоғары сомасы $8,537.40 құрады, бұл жалақының 12,4% және медициналық қамсыздандырудың 2,9% құрайды. (Өзін-өзі жұмыспен қамтыған адамдар FICA-ның 15,3% мөлшерлемесіне жауапты, ол 12,4% + 2,9% тең, өйткені олар белгілі бір жағдайда жұмыс беруші де, жұмысшы да болып табылады; толық мәліметтер үшін өзін-өзі жұмыспен қамтыған адамдар туралы бөлімді қараңыз.) FICA салығының әлеуметтік қамсыздандыру бөлігіндегі жұмысшының үлесі

Жыл Мөлшерлеме Өтемақы шегі Ең жоғары салық
2005 6.2% $90,000 $5,580.00
2006 6.2% $94,200 $5,840.40
2007 6.2% $97,500 $6,045.00
2008 6.2% $102,000 $6,324.00
2009 6.2% $106,800 $6,621.60
2010 6.2% $106,800 $6,621.60
2011 4.2% $106,800 $4,485.60
2012 4.2% $110,100 $4,624.20
2013 6.2% $113,700 $7,049.40
2014 6.2% $117,000 $7,254.00
2015 6.2% $118,500 $7,347.00
2016 6.2% $118,500 $7,347.00
2017 6.2% $127,200 $7,886.40
2018 6.2% $128,400 $7,960.80
2019 6.2% $132,900 $8,239.80

Егер жұмысшы жылдың ортасында жаңа жұмысқа орналасып, бұл жыл ішінде бұрынғы жұмыс берушіде әлеуметтік қамсыздандыру салығының жалақы базалық шегінен асып кеткен соманы тапқан болса, жаңа жұмыс беруші жаңа жұмыс берушіде жалақы базалық шегіне жеткенге дейін ұстауды тоқтатуға құқылы емес (яғни, бұрынғы жұмыс берушіде табылған жалақы базалық шегіне қарамастан). Мұрагерлік немесе ізбасар жұмыс беруші ауысуы сияқты кейбір шектеулі жағдайларда, бұрын ұсталған төлемдер жыл басынан бергі жиынға есептелуі мүмкін. Егер жұмысшы бірнеше жұмыс істеген немесе жыл ішінде жұмыс орнын ауыстырған жағдайда әлеуметтік қамсыздандыруға артық төлеген болса, ол салық төлеу үшін артық төленген соманы салық кредиті ретінде есептеу туралы өтініш бере алады. Егер салық төлеушіге қайтару тиесілі болса, FICA салығынан артық төленген сома қайтарылады.

Өз бетінше жұмыс істейтіндер

FICA салығына ұқсас салық жеке кәсіпкерлердің, мысалы, тәуелсіз мердігерлер мен серіктестік мүшелерінің табысына салынады. Бұл салық Федералды сақтандыру жарналары туралы заңмен емес, 1954 жылғы Өзін-өзі жұмыспен қамту жарналары туралы заңмен (SECA) белгіленеді, ол Ішкі кірістер кодексінің А бөлімшесінің 2-тарауы ретінде кодталған («SE Tax Act»). SE салық заңы бойынша, өзін-өзі жұмыспен қамтыған адамдар 15,3% (= 12,4% [Әлеуметтік қамсыздандыру] + 2,9% [Medicare]) төлеуге жауапты; алайда, 15,3% көбейтуші жалпы табыстың 100% емес, өзін-өзі жұмыспен қамтудан алынған таза табыстың 92,35% қолданылады; айырмашылық 7,65%, бұл 15,3% -дың жартысы және есептеуді тұрақты (өзін-өзі жұмыспен қамтымаған) қызметкерлермен салыстырғанда әділ етеді. SECA АҚШ-та өзін-өзі жұмыспен қамтыған адамдарға Әлеуметтік қамсыздандыру және Medicare салықтарын төлеуді талап етеді. Егер жеке кәсіпкердің салық жылында таза табысы 400 доллардан немесе одан көп болса, онда ол әдетте SECA салықтарын төлеуі керек. Өзін-өзі жұмыспен қамтыған адамдар осы салықтардың жұмыс беруші және қызметкер бөліктерін төлеуге жауапты. Алайда, жеке жұмыс істеудің сипаты мен жеке жағдайларға байланысты ерекшеліктер мен арнайы ережелер қолданылуы мүмкін.

Кейбір студенттер

Кейбір студент-жұмысшылар FICA салығынан босатылады. Университетте кем дегенде жартылай уақыт оқып, сол университетте толық емес жұмыс істейтін студенттер, егер олардың университетпен қарым-қатынасы білім берумен негізінен байланысты болса, FICA жалақы салығынан босатылады. FICA жалақы салығынан босатылу үшін студенттің жұмысы оқу бағдарламасын орындаумен тікелей байланысты болуы керек, бұл толық жұмыспен салыстырғанда сирек кездеседі. Егер студент мектепте, колледжде немесе университетке қабылданған және сабақтарға тұрақты қатысса, және жергілікті студенттік клубтың клуб бөлмелерінде немесе үйінде, немесе студенттік бауырластық немесе әйелдер бауырластығының жергілікті бөлімшесінің клуб бөлмелерінде немесе үйінде аспаз, официант, үй қызметшісі, тазалаушы, отын жағушы, шебер, бағбан, үй шаруашылығын жүргізуші, үй иесі немесе осы сияқты жұмыстарды атқарса, онда ол FICA салығынан босатылады. Бірақ, егер осы орынның басты мақсаты тұруға немесе тамақтандыруға арналса, онда бұл жұмыс FICA салығына жатады.

Науқастар көрсететін қызметтер

Мекемеде көрсетілген қызметтер үшін жергілікті билікке қарасты мекеменің қызметкерлеріне төленетін төлемдер FICA салығынан босатылады. FICA салығынан босату шарты – қызметкердің күтпеген төтенше жағдайға байланысты уақытша жұмысқа алынуы тиіс, мысалы, ірі орман өртімен күресуге, жанартаудың атқылауына ден қоюға немесе ауыр жер сілкінісі немесе су тасқыны салдарынан зардап шеккен адамдарға көмектесуге уақытша шақырылған адам.

Кейбір жылжымайтын мүлік агенттері мен сатушылар

Жылжымайтын мүлік агенттері мен сатушыларының еңбегі белгілі бір жағдайларда FICA салығынан босатылады. Егер еңбекақының басым бөлігі сатуға немесе өзге де нәтижеге тікелей байланысты болса, жұмыс істеген сағаттар санына емес, және жазбаша шартта бұл тұлғалар федералды салық мақсаттары үшін қызметкерлер ретінде қарастырылмайтыны көрсетілген болса, онда еңбекақы босатылады. АҚШ-та міндетті зейнетақы жинақтары болған жоқ; осының салдарынан, өмір бойы ерікті түрде ақша жинамаған адамдар үшін жұмыс өмірінің аяқталуы барлық кірістің аяқталуымен тең болды. Сол сияқты, АҚШ-та жарақаттарға байланысты (кәсіптік емес) мүгедектікке байланысты кірісті қамтамасыз ететін міндетті сақтандыру жүйесі болған жоқ; осының салдарынан, көптеген адамдар үшін мүгедектік жарақат кіріссіздікке әкелді (өйткені көптеген адамдарда еңбек кірісінен басқа кіріс жоқ немесе өте аз). Бұдан өзге, туа біткен ауыр ақыл-ой кемістігі барлар сияқты, өмір бойы жұмыс істей алмайтын адамдарға арналған міндетті мүгедектік кіріс сақтандыруы да болған жоқ. Сонымен қатар, АҚШ-та егде жастағы азаматтар үшін міндетті медициналық сақтандыру болған жоқ; осының салдарынан, көптеген адамдар үшін жұмыс өмірінің аяқталуы медициналық көмекке төлей алмаумен тең болды. 1930 жылдары «Жаңа мәміле» зейнетақы, жарақаттан туындаған мүгедектік немесе туа біткен мүгедектік сияқты алғашқы үш мәселені шешу үшін Әлеуметтік қамсыздандыруды енгізді. Ол Әлеуметтік қамсыздандыруды қаржыландыру құралы ретінде FICA салығын енгізді. 1960 жылдары төртінші мәселені (қарттарға медициналық көмек) шешу үшін Medicare енгізілді. Бұл шығындарды қаржыландыру үшін FICA салығы арттырылды. 2010 жылдың желтоқсанында Буш салықтарын ұзарту заңнамасының (2010 жылғы Салық жеңілдетуі, жұмыссыздыққа жәрдем беруді қайта бекіту және жұмыс орындарын құру туралы заң) аясында үкімет FICA жалақы салығын уақытша бір жылға төмендету туралы келісімге келді. 2012 жылдың ақпанында салықты төмендету мерзімі тағы бір жылға ұзартылды. FICA бойынша жалақы салығы «жалақыға» қолданылады (Заңда «жұмыс үшін төленетін сыйақы» деп анықталған). 2014 жылы Жоғарғы Сот бірауыздан United States v. Quality Stores, Inc. ісінде жұмыстан босату ақысы FICA мақсаттары үшін салық салынатын жалақы болып табылады деп шешті. 2020 жылдың тамызында президент Дональд Трамп 2020 жылдың қыркүйегінен желтоқсанына дейін салықты жинауды уақытша тоқтату туралы жарлыққа қол қойды. Сынаушылар бұл қадам Әлеуметтік қамсыздандыру және Medicare қорларының жеткіліксіз қаржылануына әкелуі мүмкін деп алаңдайды.

Сын

FICA салығының әлеуметтік қамсыздандыру бөлігі регрессивті болып табылады. Яғни, тиімді салық мөлшерлемесі төмендейді, табыс өтемақы шегінен немесе жалақының базалық шегінен асып кеткенде. Әлеуметтік қамсыздандыру бөлігі – әлеуметтік қамсыздандыру жалақы базасының шегіндегі жалақы деңгейі үшін бірыңғай салық (жоғарыдағы «Жұмыс істейтін» қызметкерлерді қараңыз). Жалақы базасының шегінен жоғары жалақыға салық төленбейді, сондықтан жалақы осы шектен асып кеткенде салықтың жалпы мөлшерлемесі төмендейді. Басқаша айтқанда, шектен жоғары жалақы деңгейі үшін төленетін салықтың нақты сомасы өзгеріссіз қалады. Дегенмен, негізгі сақтандыру сомасы (PIA) әлеуметтік қамсыздандырудың түрлі бағдарламалары бойынша төленетін жәрдемақыны анықтау үшін жалақы базасының шегінен жоғары табыстар ескерілмейді. FICA салығы табысқа жатпайтын кіріске де қатыстырылмайды, оның ішінде салымдар бойынша алынатын сыйақыларға, акциялар бойынша дивидендтерге және акцияларды немесе жылжымайтын мүлікті сатудан түскен пайда сияқты капиталдық табысқа. «Табысқа жатпайтын кіріс» ретінде FICA салығынан босатылатын кіріс үлесі табыстың жоғары деңгейлерінде көбейе түседі. Кейбір тараптар, оның ішінде Third Way, әлеуметтік қамсыздандыру салықтары салық төлеушілерге әлеуметтік қамсыздандыру жәрдемақылары түрінде пайызбен қайтарылатындықтан, салықтың регрессивтілігі жойылған деп санайды. Яғни, салық төлеуші әлеуметтік қамсыздандыру жүйесіне салған ақшасын (шамамен) қайтара алады. Басқалары, соның ішінде The Economist және АҚШ Конгресінің Бюджеттік кеңсесі, әлеуметтік қамсыздандыру жүйесінің жалпы алғанда, кірістің төменгі деңгейлерінде прогрессивті екенін көрсетеді. Өмір бойы орташа жалақысы төмен адамдар, өмір бойы орташа жалақысы жоғары адамдарға қарағанда үлкен жәрдемақы алады (өмір бойы орташа жалақы табысының және төленген әлеуметтік қамсыздандыру салықтарының пайыздық қатынасы ретінде); бірақ кейбір кірісі аз адамдар үшін өмір сүру ұзақтығының қысқа болуы осы жәрдемақының пайдасын жоя алады.