Кіріспе

Әлеуметтік-экономикалық және жеке қаржы тұжырымдамасы, мысалы, қарапайым акциялар сияқты қаржы құралдары. Экономикалық қауіпсіздік немесе қаржылық қауіпсіздік – қазіргі және алдағы уақытта тұрақты өмір сүру деңгейін қамтамасыз ететін тұрақты табыс немесе басқа да ресурстарға ие болу жағдайы. Оған мыналар кіреді:
* ықтимал төлем қабілеттілігінің сақталуы;
* адамның немесе басқа экономикалық субъектінің, мысалы, елдің болашақ ақша ағынының болжамдылығы;
* жұмыс орнының тұрақтылығы немесе жұмыспен қамту қауіпсіздігі.

Мұндай қауіпсіздік болмаған жағдайда, адамдар экономикалық тұрақсыздық пен одан туындайтын экономикалық алаңдаушылықты бастан кешіруі мүмкін. Қаржылық қауіпсіздік көбінесе жеке және отбасылық қаржыны басқару және үнемдеумен байланысты. Экономикалық қауіпсіздікке қоғамның өндіріс деңгейінің және жұмыс істемейтін азаматтарға мемлекеттік қолдау көрсетудің жалпы әсері жатады.

Жеке экономикалық қауіпсіздіктің құрамдас бөліктері

АҚШ-та балалардың экономикалық тұрақтылығы олардың отбасыларының немесе ұйымдарының табыс деңгейімен және жұмыс орнының қамтамасыз етілуімен шартталады. 50 жастан асқан адамдардың экономикалық тұрақтылығы Әлеуметтік қамсыздандыру төлемдеріне, зейнетақыға және жинаққа, сондай-ақ табысқа, жұмыспен қамтуға және денсаулық сақтануға негізделген.

Аризона

1972 жылы Аризона штатының заң шығарушы органы «балалардың, ересектердің және отбасылардың қауіпсіздігін, әл-ауқатын және өзін-өзі қамтамасыз етуін» қамтамасыз ету миссиясымен Экономикалық қауіпсіздік департаментін құрды. Бұл департамент бұрын Жұмыспен қамтуды қамтамасыз ету комиссиясы, Мемлекеттік әлеуметтік қамқорлық департаменті, Кәсіптік оңалту бөлімі, Мемлекеттік экономикалық мүмкіндіктер басқармасы, Оқушылық кеңесі және Мемлекеттік еңбек күштерін жоспарлау басқармасы басқарған мемлекеттік қызметтерді біріктірді. 1974 жылы Мемлекеттік психикалық кемтарлық департаменті (2213 заң жобасымен Даму мүмкіндігі шектеулілер бөлімі деп қайта аталды) Департаментке қосылды. Департамент құрудың мақсаты – әкімшілік жұмыстарды, қызметтерді және шығындарды еселеуді азайту үшін адамдарға тікелей қызметтерді интеграциялау болды. 2007 жылдың қаңтар айында «Отбасылық байланыстар» департамент құрамына енді.

Миннесота штаты

Миннесота штатының Экономикалық қауіпсіздік департаменті 1977 жылы Жұмыспен қамту қызметтері және Кәсіптік оңалту департаменттері, Губернатордың еңбек ресурстары жөніндегі кеңсесі және кедейлікке қарсы бағдарламаларды басқарған Экономикалық мүмкіндіктер кеңсесінен құрылды. 1985 жылы Мемлекеттік соқырларға көрсетілетін қызметтер осы департамент құрамына енді. 2003 жылы Миннесота штатының Экономикалық қауіпсіздік департаменті мен Миннесота штатының Сауда және экономикалық даму департаменті біріктіріліп, Миннесота штатының Жұмыспен қамту және экономикалық даму департаменті құрылды.

Ұлттық экономикалық қауіпсіздік

Ішкі саясат пен халықаралық қатынастар аясында ұлттық экономикалық қауіпсіздік – елдің ұлттық экономиканы қалағандай дамыту үшін өз таңдаған саясатын іске асыру мүмкіндігі. Тарихи тұрғыдан алғанда, елдерді жаулап алу жаулап алушыларға тонау арқылы, жаңа ресурстарға қол жеткізу және бағынышты елдердің экономикасын бақылау арқылы сауданы кеңейту мүмкіндігін берді. Бүгінгі күрделі халықаралық сауда жүйесі көпұлттық келісімдермен және өзара тәуелділікпен сипатталады. Осы жүйеде табиғи ресурстардың болуы және өндіріс пен тарату мүмкіндігі маңызды рөл атқарады, соның салдарынан көптеген сарапшылар экономикалық қауіпсіздікті әскери саясаттай ұлттық қауіпсіздіктің маңызды бөлігі деп санайды. Экономикалық қауіпсіздік халықаралық қатынастардың маңызды факторы ретінде қарастырылады, әсіресе 1973 жылғы мұнай дағдарысынан және 2001 жылғы 11 қыркүйек оқиғасынан кейін АҚШ-тың сыртқы саясатындағы мұнай геосаясатында. Канадада елдің жалпы экономикалық қауіпсіздігіне қатер – экономикалық тыңшылық, яғни "шетелдік үкіметтің экономикалық артықшылық алу үшін заңсыз, құпия немесе мәжбүрлеу шаралары арқылы меншік құқығы бар ақпарат немесе технология сияқты экономикалық барлау мәліметтеріне рұқсатсыз қол жеткізуге бағытталған қызметі". 2021 жылдың қаңтарында АҚШ-тың Ішкі қауіпсіздік департаменті (DHS) Қытайдан туындайтын қауіпке қарсы стратегиялық іс-қимыл жоспарын жариялады. 2021 жылдың қазанында Жапонияда премьер-министр Фумио Кишида экономикалық қауіпсіздік жөніндегі алғашқы министрлік лауазымын құрды. 2022 жылдың сәуірінде Жапонияның Ұлттық диетасы технологияны қорғау және маңызды жеткізу тізбектерін нығайту мақсатындағы экономикалық қауіпсіздік заңын қабылдады, сонымен қатар сезімтал салаларда немесе маңызды инфрақұрылымда жұмыс істейтін жапондық компанияларды қатаң бақылауға алу шараларын енгізді. Заң жобасында көзделген шаралар, басты назарда Қытайдан келетін тәуекелдерді болдырмауға бағытталған, заң күшіне енгеннен кейін екі жыл ішінде іске асырылады. 2023 жылдың наурызында Жапония мен Германия әлемдік жеткізу тізбектеріндегі шиеленістер мен Украинадағы соғыстың экономикалық салдарынан кейін экономикалық қауіпсіздік саласындағы ынтымақтастықты күшейтуге келісті. Екі ел арасында өткен алғашқы жоғары деңгейдегі министрлік консультациялар барысында Германия канцлері Олаф Шольц Токиоға Германияның шикізат импорты бойынша Қытайға тәуелділігін азайту мақсатымен үндеді. 2023 жылдың 4 сәуірінде видеоконференция арқылы G7 сауда министрлерінің кездесуі өтіп, экономикалық қауіпсіздікті арттыру мәселелері талқыланды және сол күні G7 сауда министрлерінің мәлімдемесі жарияланды. Сондай-ақ 2023 жылдың сәуірінде Жапонияның Қоғамдық қауіпсіздік барлау агенттігі (PSIA) экономикалық қауіпсіздікке арналған бөлімше құрды. Агенттік сондай-ақ елімізден жоғары технологиялық өнімдер мен деректердің заңсыз жолмен шығуына жол бермеу үшін бүкіл ел бойынша өңірлік бюроларда арнайы бөлімшелер құруды жоспарлап отыр. 2023 жылдың 20 мамырында G7 Хиросима саммитінде экономикалық қауіпсіздік G7 күн тәртібінде алғаш рет талқыланды және талқылау нәтижесінде "G7 көшбасшыларының экономикалық тұрақтылық және экономикалық қауіпсіздік жөніндегі мәлімдемесі" жарияланды. 2023 жылдың 20 маусымында Еуропалық комиссия мен Жоғарғы өкіл Еуропалық экономикалық қауіпсіздік стратегиясы туралы бірлескен хабарлама ұсынды, оны Еуропалық Одақ көшбасшылары өздерінің кезекті отырысында талқылайды.

Басқа

Көпшілік экономикалық тұрақтылық пен экономикалық мүмкіндіктердің арасында тепе-теңдік жоқ деп есептейді.