Кіріспе

Colossus класының ұшақ тасымалдағыш кемесі ARA Veinticinco de Mayo (V 2) – 1969 жылдан 1997 жылға дейін Аргентина Әскери-теңіз күштерінде қызмет еткен ұшақ тасымалдағыш кеме. Атының ағылшын тіліндегі мағынасы – 25 мамыр, бұл 1810 жылы Аргентинаның мамыр революциясы болған күн. Бұл кеме бұрын Ұлыбритания Корольдік теңіз күштерінде және Нидерланд Корольдік теңіз күштерінде қызмет еткен. 1978 жылғы Бигл дағдарысы кезінде және Фолкленд соғысының алғашқы апталарында (lang es) оңтүстікке жөнелтілді, онда оның ұшақтары Ұлыбритания Корольдік теңіз күштерінің әскерлеріне қарсы қолданылды, бірақ соғыстың көп бөлігін портта өткізді.

Тарих

Кеме екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Англияның Биркенхед қаласында Cammell Laird компаниясымен Корольдік теңіз күштері үшін салынған. Ұшақ тасымалдағыш ретінде ол Британдық Тынық мұхиты флотында қызмет етті. "Venerable" үш жыл ғана Корольдік теңіз күштерінде болды, содан кейін Нидерландыға сатылды. "Veinticinco de Mayo" голландтардың қайта құру кезінде күштірек катапультке ие болды. 1970 жылы "Independencia" қызметтен шығарылды, ал "Veinticinco de Mayo" Аргентина флотындағы жалғыз тасымалдағыш ретінде қалды. Ол 24-ке дейін ұшақ тасымалдай алатын. Ұшақ тобы F9F Panthers және F9F Cougar истребительдерімен басталды, кейін олар A-4Q Skyhawks-ке алмастырылды, оларды S-2 Tracker суастына қарсы ұшақтары және Sikorsky Sea King тікұшақтары қолдады. 1969 жылдың қыркүйегінде Нидерландыдан жаңадан сатып алынған "Veinticinco de Mayo" кемесінің сапары барысында Hawker Siddeley компаниясы Аргентина теңіз күштеріне сату мүмкіндігін қарастырып, кемеде Harrier GR.1-ді көрсетті. 1970 жылдары кеме бірнеше рет қайта жабдықталды және жаңартылды, бірақ әр жөндеу кезеңінің ұзақтығы 3-5 айдан аспады, бұл оған жедел түрде қолдануға мүмкіндік берді. Фолкленд соғысына дейінгі соңғы жөндеу 1981 жылы жүргізілді, оның барысында радары, ұстау құрылғысы, бу катапульті жаңартылды және (ең айқын өзгеріс ретінде) сол жақ қанатының алдыңғы жиегі кеңейтілген спонсон арқылы толықтырылды. Бұл жақсартулар теориялық тұрғыдан Франциядан сатып алынған Super Etendard шабуылдық ұшағын пайдалануға мүмкіндік беруі керек еді, бірақ сынақтар кезінде катапульттің осы типтегі ұшақты ұшыруда қиындықтары бар екені анықталды. Осының салдарынан шабуылдық авиациялық тобы A-4Q Skyhawks-пен шектелді.

Бигльдер арасындағы қақтығыс

Соберния операциясы барысында, Вейтинчинько де Майо аралдары Пиктон, Нуэва және Леннокс аралдарын басып алуға көмектесу үшін жоспарланды.

Фолкленд соғысы

Фолкленд соғысы кезінде «Вейнтисинко де Майо» Фолкленд аралдарына Аргентинаның алғашқы десантының қолдауын қамтамасыз ету үшін пайдаланылды. Басқыншылық күні ол Стенли портының сыртында 1500 әскерден тұратын жасақпен күтті, ал алғашқы суасты кемесі мен катері десанттық топтарды қону аймақтарына жеткізді, содан кейін Аргентина теңізшілері негізгі десантты жасады. Оның ұшақтары басқыншылық кезінде қолданылмады. Кейіннен, оккупацияны қорғау мақсатында, ол Фолкленд аралдарының солтүстігінде, оңтүстігінде «ARA General Belgrano» крейсерімен бірге жұмыс тобында орналастырылды. Британдықтар ядролық қуатпен жұмыс істейтін суасты кемені «Вейнтисинко де Майо» кемесін іздестіріп, қажет болған жағдайда батыруға тағайындады. Британдық жұмыс тобының қолбасшысы контр-адмирал Сэнди Вудворд өзінің «Жүз күн» атты кітабында, егер «Сплендид» тасымалдаушыны таба алған болса, «Бас қолбасшы адмирал сэр Джон Филдхаусқа оларды осы түні жоюды ең қатты түрде ұсынатын едім» деп жазды. 1982 жылдың 1 мамырында жаулық ашылғаннан кейін, Аргентина тасымалдаушысы Корольдік теңіз күштерінің жұмыс тобына шабуыл жасауды жоспарлады. «Вейнтисинко де Майо» S-2 Tracker ұшақтары сол күні кешке британдық флотты анықтады және сегіз A-4Q Skyhawk ұшағынан тұратын соққы дайындалды, таңертең ұшу жоспарланған. Алайда, шабуыл болған жоқ, себебі Tracker ұшақтарының келесі ұшулары британдық флотты қайта табуға сәтсіз аяқталды. Британдық ядролық қуатпен жұмыс істейтін суасты кемесі «Генерал Белграноны» батырғаннан кейін «Вейнтисинко де Майо» портқа қайтып келді. Теңіз A-4Q Skyhawk ұшақтары соғыстың қалған бөлігін Рио-Грандедегі әуе базасынан орындады.

Тарату

1983 жылы Veinticinco de Mayo кемесі Super Étendard, Video ұшақтарын тасымалдау үшін жаңартылды, ал оның британдық CAAIS жауынгерлік деректер жүйесі Аргентина Әскери-теңіз күштерінің жаңа жүйесімен үйлесімді голландтық SEWACO жүйесімен ауыстырылды. 1986 жылдан бастап қозғалтқыштарындағы ақаулар кемені портқа қамап, пайдалануға жарамсыз етті. 1988 жылы кемені қайта жаңарту жұмыстары басталды, жоспар бойынша бу турбиналары газ турбиналарымен алмастырылып, кемедегі бу катапульттерін қуаттау үшін қосымша бу станциясы орнатылатын болды. 1994 жылға қарай кемедегі механизмдер алынып тасталды, бірақ қаражат жетіспеуі салдарынан жұмыс тоқтатылды. 1996 жылдың желтоқсан айында Аргентина Әскери-теңіз күштері Veinticinco de Mayo кемесін жарамсыз деп жариялады. Осы кезде кемедегі маңызды жабдықтардың көп бөлігі Голландияда кеңейтілген тағы бір Colossus кластың кемесі – бразилиялық Minas Gerais авианосецінің қосалқы бөлшектері ретінде қолданылды. Соңында, 2000 жылы кеме Индияның Аланг қаласына сүйретіліп, мақұлдауға жіберілді. 2021 жылы бұл ұшақтарды операциялық жағдайға келтіруде де қиындықтар туындады, себебі ұшақтардың катапульталық креслолары британдық Martin Baker фирмасы жасаған MK6 үлгісі болды.