Кіріспе

Американдық саясаттанушы және жазушы (1953 жылы туған)

Лори Майлрой (22 шілде 1953 жылы туған) – Ирак және Терроризмге қарсы соғыс тақырыбында кеңінен жазған американдық автор және сарапшы. Оның бұл еңбегі алғаш рет National Interest журналында «Дүниежүзілік сауда орталығына жасалған бомбалау: Рамзи Юсеф кім және неліктен бұл маңызды?» деген мақаласында жарияланды. «Кек алуды зерттеу» (2000) кітабында Майлрой Саддам Хусейн басшылығындағы Ирак режимінің 1993 жылы Дүниежүзілік сауда орталығына жасалған бомбалау шабуылы мен одан кейінгі террористік шабуылдарды ұйымдастырғанын айтты. Ол бұл шабуылдардың 1991 жылғы Перс шығанағы соғысынан кейін Саддамның Америкаға қарсы жалғасқан соғысының бір бөлігі болғанын мәлімдеді. Оның кітабы жарық көргеннен кейін бір жыл ішінде 11 қыркүйек шабуылдары орын алды. Содан кейін Майлрой Саддамды осы шабуылдарға жауапты деп есептеді және оны көптеген рет, соның ішінде 9/11 комиссиясы алдында қорғады. Майлройдың жазбалары 2003 жылы Иракқа басып кіруге дейін неоконсерваторлар арасында ықпалды болды деп саналады. Олардың көптеген өкілдері «Кек алуды зерттеу» кітабын жоғары бағалады, соның ішінде бұрынғы ЦРУ директоры Джеймс Вулси кітаптың мақаласында оны «тамаша және батыл» деп сипаттады. Майлройды көптеген терроризм сарапшылары, оның ішінде Питер Берген, Дэниел Бенджамин және доктор Роберт С. Лейкен сынға алды. Олар Майлройдың теориялары күмәнді болжамдарға негізделгенін және ЦРУ, ФБР, NTSB және басқа да тергеу органдарының сарапшылары мен тергеушілері оларды толығымен жоққа шығарғанын атап көрсетті.

Мансап

Майлрой Корнелл университетінде бакалавр дәрежесін және Гарвард университетінде саяси ғылымдар докторы дәрежесін алды. Сондай-ақ ол Қайырға арналған американдық университетінде араб тілін оқыды. Кейіннен ол Гарвард университетінің Мемлекеттік басқару кафедрасында (саяси ғылым), Өнер және ғылым факультетінде ассистент-профессор, содан кейін АҚШ Әскери-теңіз академиясының Стратегия және саясат кафедрасында доцент болып жұмыс істеді. Ол 1992 жылғы президенттік сайлау кезінде Билл Клинтонмен Ирак мәселесі бойынша кездесті, бірақ ол Клинтонның өкіметке келгеннен кейін басталған терроризмді дұрыс басқармағаны үшін оны қатаң сынға алды, бұл 1993 жылғы 26 ақпанда Нью-Йорктегі Әлемдік сауда орталығына жасалған шабуылдан басталды. Майлрой Вашингтонның Таяу Шығыс саясаты институтында, содан кейін Сыртқы саясатты зерттеу институтында ғылыми қызметкер, ал Америка Кәсіпкерлік институтында қосымша қызметкер болып жұмыс істеді. 9/11 шабуылдарынан кейін ол DARPA-ның Терроризм және қорқытуға қарсы арнайы жұмыс тобында және DTRA-ның терроризмге қарсы панелінде қызмет етті. Ол Ирак пен Ауғанстанға жіберілді, онда АҚШ әскеріне мәдени кеңесші болып көмектесті. Ол үш кітап және көптеген мақалалар жазды, олар The American Spectator, Atlantic Monthly, Boston Globe, Commentary, The National Interest, The New Republic, Newsweek, New York Times, Wall Street Journal, Washington Post және Washington Times сияқты басылымдарда жарияланды.

Ирак байланысы туралы мәлімдемелер

Милройдың Ирактың Дүниежүзілік сауда орталығына жасалған шабуылдың артында тұрғанына қатысты күдіктері алғаш рет "The National Interest" журналындағы "Дүниежүзілік сауда орталығының бомбасы: Рамзи Юсеф кім және неліктен маңызды?" атты мақаласында толыққанды жарияланды. Оның "Ұлттық мүдде" журналындағы мақаласы "Кек алуды зерттеу: Саддам Хусейннің Америкаға қарсы аяқталмаған соғысы" (2000) кітабында кеңейтілген нұсқада жарық көрді. Кейіннен Милрой "Клинтон әкімшілігі Ирактың шабуылдың артында тұрғанын естігісі келмеді" деп мәлімдеді. Сондай-ақ, Милрой 1995 жылғы Оклахома-Ситидегі шабуылға Ирактың қатысы бар екенін айтты.

Қолдау

Пол Вулфовиц, көрнекті неоконсерватор, Буш әкімшілігінде қызмет еткен кезінде Милройдың теорияларын насихаттады. Джордж Буштың бұрынғы сөз жазушысы Джозеф Шаттан Милройді "Американың терроризмді зерттеудегі маңызды ғалымдарының бірі" деп атады. The Washington Post-тің "Кітап әлемі" 9/11 шабуылдарынан кейін "Эксперттер таңдауы" ішінде "Кек алу зерттеуін" қосты. "The Middle East Intelligence Bulletin" басылымы 9/11-ге дейін "Кек алу зерттеуіне" шолу жасап, оны "міндетті түрде оқылу керек" деп атады, түсіндіріп: "Бұл рецензия авторы Милройдың Саддам Хусейнді америкалықтарға жасалған террористік шабуылдардың, оның ішінде Әлемдік сауда орталығына жасалған шабуылдың көзі ретінде дұрыс көрсеткенін сендіреді. Клинтон әкімшілігі, қасақана немесе қасақана емес, өзін-өзі алдау жолын таңдады: мәселені жан-жақты тергемеу [T] АҚШ шенеуніктерінің терроризмді мемлекеттік деңгейде қолдау көрсету мәселесіне назар аудармауы болашақта маңызды салдарларға әкеледі. Ол Саддам Хусейн сияқты көшбасшылардың есептерінен жазалау құнын жою арқылы болашақ террористік шабуылдарды ынталандырады."

Сын

Милройды көптеген терроризм сарапшылары сынады. CNN тілшісі Питер Берген Милройды "ақылсыз" деп атады және оның "Саддам 1993 жылғы Әлемдік сауда орталығына жасалған шабуылдың артында ғана емес, сонымен қатар соңғы он жылдағы американдықтарға қарсы барлық террористік оқиғалардың, Кения мен Танзаниядағы АҚШ елшіліктеріне жасалған шабуылдардан бастап Оклахома-Ситидегі федералды ғимараттың қирауына, тіпті 11 қыркүйекке дейін" деген сенімін сынады. Берген Милройдың аргументінің негізі Баситтің паспорттық деректерін зерттеу және Юсеф пен Баситтің бойының төрт дюймге ерекшеленетінін анықтау арқылы жасаған шешіміне толығымен байланысты екенін айтады. Осы өте жұқа негізде ол Юсефтің Ирактың басып алуынан кейін Баситтің паспортына қол жеткізген ирактық агенті болуы керек деген тұжырымға келді. Алайда, АҚШ тергеушілері "Юсеф" пен Басит – бір адам екенін, ал Милрой сипаттаған ирактық агентінің шын мәнінде әл-Қаидамен байланысы бар пакистандық екенін мәлімдеді. Дэвид Плоц та Милройдың сыншыларының қатарында. Ол былай деп жазады: Бостон университетінің халықаралық қатынастар жөніндегі зейнеткер профессор Анджело Кодевилла Милройдың "Буш пен Белтвей" кітабын "терроризмге қарсы соғыстың себептерін түсіндірудің ең толық нұсқасы" деп атады, бірақ сонымен бірге: "Бірақ ол бұрыс алғышартқа негізделген, кітаптың тақырыбында жасырылған: президенттер өздерінің бюрократиясын бақыламайды және реформаламайды. Егер барлық президенттер бюрократтармен бірдей қиындыққа тап болса, онда Буштың АҚШ саясатын одан да нашар қылғаны үшін кешіруге, тіпті мақтауға болады" деді.

Милрой Маккарти талқылау

2008 жылы Лори Милрои «Нью-Йорк Сан» газетінде Эндрю С. Маккартидің «Өзінен жалтару» деген кітабына шолу жасады, ал Маккарти 1995 жылы шейх Омар Абдель Рахманды соттаған болатын. Милрои Рахманның Дүниежүзілік сауда орталығына бомбалауға бұйрық бермегенін, тіпті оған осы қылмыс бойынша айып тағылмағанын түсіндірді. Ол сондай-ақ, сот транскриптісінде көрсетілгендей, жоспардың басқа да бөліктерін Судан ұйымдастырғанын айтты. Милрои Маккартидің «бірнеше мемлекеттің барлау қызметтерінің экстремистерге қаншалықты терең енгенін» азайтып көрсеткеніне наразылық білдірді. Ол Клинтон әкімдігінің терроризмке қарсы күресіндегі негізгі кемшілік – қылмыскерлерді ұстау мен соттауға назар аударғандары, ал мемлекеттік демеушілікті назардан тыс қалдырғаны деп санайды. «National Review Online» сайтында жауап берген Маккарти Милройді «интрига мен дәлел арасындағы, тарих пен сот процесі арасындағы айырмашылықты» дұрыс түсінбегендігі үшін кінәлады. Рахманды «жалпы құйрықшыл қастандықтың орталық тұлғасы» деп атап, ол былай деп жазды: «Сотта шейх Абдель Рахманның 1990-жылдардың басында Суданның де-факто үкіметі – Ұлттық ислам фронтының жетекшісі Хасан әл-Турабимен тығыз байланыста болғанын дәлелдедік». «The Weekly Standard» газетінің журналисі Стивен Ф. Хейз: «Мен таныған ешкім оның аргументтерін жете бағаламады» деп қосты. Милрои Маккартиге жауап беріп, Маккартидің өзі кітабында Рахманға қарсы алғашқы істің «әлсіз» болғанын жазғанын, сондықтан «Дүниежүзілік сауда орталығындағы жарылыс, соның ішінде, оған қарсы айыптауларды күшейту үшін жасанды түрде байланыстырылған» деді. Ол Маккартидің Рахманға Дүниежүзілік сауда орталығына бомбалаудың «негізгі қылмысы» үшін ешқашан айып тақпағанын атап өтті. Бұл пікірталас «Нью-Йорк Сан» газетінде жалғасты.