Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін жеңілген Остік державалардың аумақтарын басқаруға жауапты топ. Екінші дүниежүзілік соғыстағы жаулық әрекеттер тоқтатылғаннан кейін, Одақтастар жеңілген Остік елдерді бақылауға алды. Германия мен Жапонияның жеңілісін болжап, олар соғыстан кейінгі кезең үшін ұсыныстар дайындау мақсатында Еуропалық кеңесші комиссиясын және алыс Шығыс кеңесші комиссиясын құрды. Сәйкесінше, олар жеңілген елдерді Одақтас комиссиялар арқылы басқарды, бұл комиссиялар негізгі Одақтастардың өкілдерінен құралды және көбінесе Одақтас Бақылау Комиссиялары (ОБК) деп аталды.
Post World War II group responsible for administering defeated Axis territories
Following the termination of hostilities in World War II, the Allies were in control of the defeated Axis countries. Anticipating the defeat of Germany and Japan, they had already set up the European Advisory Commission and a proposed Far Eastern Advisory Commission to make recommendations for the post war period. Accordingly, they managed their control of the defeated countries through Allied Commissions, often referred to as Allied Control Commissions (ACC), consisting of representatives of the major Allies.
Италия
Италиямен жасалған қарусыздық туралы келісімнің 37-бабының талаптарына сәйкес, 1943 жылғы 10 қарашада Италияны бақылау комиссиясы құрылды және 1947 жылғы Париж бейбітшілік конференциясында Италияның бейбіт келісімі жасалғаннан кейін 1947 жылғы 14 желтоқсанда таратылды.
Under the provisions of Article 37 in the Armistice with Italy Instrument of Surrender, September 29, 1943, the Control Commission for Italy was established on November 10, 1943, and was dismantled on December 14, 1947, following the conclusion of the Italian Peace Treaty at the Paris Peace Conference in 1947.
Финляндия
1944 жылғы 22 қыркүйекте Одақтас Бақылау Комиссиясы (ОБК) Финляндияға келді. Комиссияның құрамына 200 совет және 15 британдық мүше кірді, оны генерал-полковник Андрей Жданов басқарды. Комиссияның басым бөлігі советтердің бақылауында болғандықтан, ол ресми түрде Одақтас (Совет) Бақылау Комиссиясы (Liittoutuneiden (Neuvostoliiton) valvontakomissio) деп аталды. Комиссия құрылғаннан кейін дереу Финляндиядан Солтүстік Финляндиядағы неміс әскерлерін ұстауға күштірек шаралар қабылдау талап етілді. Финляндия комиссияның талаптарын орындағандықтан, аймақтағы қалған неміс әскерлерін шығару науқаны басталды. Сонымен қатар, комиссия Финляндиядан әскерді демобилизациялауды талап етті. ОБК Финляндияға сот ісін бастау қажет болған саяси қайраткерлердің тізімін ұсынды. Бұл үшін Финляндия заңдарына кейіннен өзгеріс енгізу қажет болды. ОБК соғыс қылқыларына қатысты сот процестеріне араласып, алдын ала сот шешімінен ұзақ мерзімге бас бостандығынан айыруды талап етті. ОБК және Мәскеу келісімі бірқатар фашистік, ұлтшыл және кеңеске қарсы ұйымдарға, оның ішінде Азаматтық гвардия және Лотта Сверд ұйымдарына тыйым салуды талап етті. Бұдан өзге, ОБК барлық совет азаматтарын, соның ішінде Ингриялық финдер мен эстондықтарды КСРО-ға мәжбүрлеп қайтаруды талап етті. Соғыстан кейін фин әскері демобилизацияланған әскерлердің қару-жарағының бір бөлігін ел бойынша жүздеген жасырын орындарға жасырды. Бұл қару-жарақ КСРО басып алған жағдайда партизандарды қаруландыру үшін пайдаланылатын. Бұл мәселе жұртшылыққа жария болғаннан кейін, комиссия Финляндия билігінен бұл жағдайға жауапты офицерлер мен сарбаздарды тергеп-қудалауды талап етті. Қару-жарақ жасырын орындарының ісі қатаң бақылауда болды, бірақ ол әскери операция екені анықталғанға дейін. Одақтас Бақылау Комиссиясы 1947 жылғы 26 қыркүйекте Финляндиядан кетті, КСРО Париж бейбіт шартын ратификациялағаннан кейін.
The Allied Control Commission (ACC) arrived in Finland on September 22, 1944, to observe Finnish compliance with the Moscow Armistice. It consisted of 200 Soviet and 15 British members and was led by Col. Gen. Andrei Zhdanov. As the commission was virtually entirely controlled by the Soviets, it was even officially referred to as the Allied (Soviet) Control Commission (Liittoutuneiden (Neuvostoliiton) valvontakomissio in Finnish). Immediately after its inception, the commission required Finland to take more vigorous action to intern the German forces in Northern Finland. Finland's compliance with the commission resulted in a campaign to force out the remaining German troops in the area. Simultaneously, the commission also required Finland to demobilize. The ACC provided Finland with a list of political leaders against whom Finland had to start judicial proceedings. This required Finnish ex post facto legislation. The ACC interfered with the war responsibility trials by requiring longer prison sentences than the preliminary verdict would have contained. The ACC and the Moscow Armistice also required bans on a number of fascist, far right and anti Soviet organizations, among them the Civil Guard and Lotta Svärd organizations. Furthermore, the ACC required the forced return of all Soviet citizens, including Ingrian Finns and Estonians, to the Soviet Union. After the war, the Finnish military placed part of the weapons of the demobilized troops into several hundred caches distributed around the country. The caches would have been used to arm guerillas in case of a Soviet occupation. When the matter was leaked to the public, the commission required Finnish authorities to investigate and prosecute the officers and men responsible for the caching. The Weapons Cache Case was followed closely until the ACC determined that the case was purely a military operation. The Allied Control Commission left Finland September 26, 1947, when the Soviet Union finally ratified the Paris Peace Treaty.
Германия
Германияның одақтас бақылау кеңесі (АКК) Германиядағы одақтас оккупациялық аймақтарды қадағалап отырды. АКК 1945 жылғы 5 маусымдағы келісіммен құрылды, сондай-ақ сол жылғы 20 қыркүйектегі келісіммен толықтырылды, кеңсесі Берлинде орналасқан. Оның құрамына Ұлыбритания, Франция, Кеңес Одағы және Америка Құрама Штаттары кірді. Шешімдер консенсус негізінде ғана қабылдауға болады. Бастапқыда француз өкілдерінің жүйелі түрде ынтымақтастықтан бас тартуы процеске елеулі кедергі келтірді. Француздар (американдық тараптың талабы бойынша) Потсдам конференциясынан шеттетілгендіктен, АКК-ның Потсдам келісімімен шектелуіне қатысты кез келген міндеттемені мойындаудан бас тартты. Атап айтқанда, олар Германияның барлық аумағында ортақ саясат пен институттар құруға қатысты барлық ұсыныстарға қарсы тұрды, сондай-ақ Германияның біріккен үкіметі құрылуына әкелуі мүмкін деп санайтын кез келген нәрсеге де қарсылық көрсетті. АКК аясындағы ынтымақтастық 1948 жылғы 20 наурызда Кеңес өкілінің кетуімен толығымен тоқтатылды. 1971 жылға дейін АКК қайтадан жиналған жоқ, бұл Германияның екі мемлекетке бөлінуіне жағдай жасады. АКК тарағаннан кейін, Ұлыбритания, Франция және Америка Құрама Штаттарының оккупациялық аймақтары мен Берлиндегі олардың секторларына Ұлыбритания, Франция және Америка Құрама Штаттарының өкілдері кіретін Достасқан жоғары комиссия басшылық етті, ал Кеңес аймағы мен Берлиндегі Кеңес секторын Кеңес бақылау комиссиясының төрағасы, кейіннен Кеңес Жоғары комиссары басқарды. Жоғары комиссарлардың өкілеттіктері үш батыс аймақ (Берлиннен басқа) және Кеңес аймағы (Берлиннен басқа) Германия Федеративтік Республикасы ("Батыс Германия") және Германия Демократиялық Республикасы ("Шығыс Германия") де-факто егемендік алғаннан кейін (белгілі бір шектеулермен) тоқтатылды. АКК 1971 жылы қайтадан шақырылып, Берлинде транзит режимі туралы келісімге қол жеткізілді. 1989 жылдың соңында Германияны біріктіру мәселесін талқылау барысында, Германиядағы одақтастардың құқықтары мен жеңілдіктері мәселесін шешу үшін АКК-ны қайтадан шақыру туралы шешім қабылданды. АКК таратылуы 1990 жылғы 12 қыркүйектегі "Екі плюс төрт" келісімімен ресми түрде жарияланды және 1991 жылғы 15 наурызда күшіне енді. АКК соңғы рет 1990 жылғы 2 қазанда, Германияның қайта бірігуі алдында жиналды.
The Allied Control Council (ACC) for Germany oversaw the Allied Occupation Zones in Germany. The ACC was established by agreement of June 5, 1945, supplemented by agreement of September 20 of that same year, with its seat in Berlin. Its members were Great Britain, France, the Soviet Union, and the United States of America. Decisions could only be made by consensus. From the outset; proceedings were heavily compromised through systematic non cooperation from the French representatives. The French had been excluded (at American insistence) from the Potsdam Conference and consequently refused to recognise any obligation for the ACC to be constrained by the Potsdam agreement. In particular, they resisted all proposals to establish common policies and institutions across Germany as a whole, and anything that they feared might lead to the emergence of an eventual unified German government. Cooperation within the ACC finally broke down completely when the Soviet representative withdrew on March 20, 1948. Until 1971, the ACC did not meet again, and the stage was set for the partition of Germany into two states. After the breakdown of the ACC, the British, French and United States of America occupation zones and the British, French and United States of America sectors in Berlin were governed by the Allied High Commission with membership from Britain, France, and the United States, whilst the Soviet Zone and Soviet sector of Berlin were governed by the Chairman of the Soviet Control Commission, later the Soviet High Commissioner. The role of the High Commissioners ceased when the three western zones (other than Berlin) and the Soviet Zone (other than in Berlin) acquired de facto sovereignty as respectively the Federal Republic of Germany ('West Germany') and the German Democratic Republic ('East Germany') (subject to certain restrictions). The ACC convened again in 1971, leading to agreement on transit arrangements in Berlin. During the talks for unification of Germany in late 1989, it was decided to convene the ACC again as a forum for solving the issue of Allied rights and privileges in Germany. The disbanding of the ACC was officially announced by the Two Plus Four Agreement of September 12, 1990, effective as of March 15, 1991. The ACC last met on 2 October 1990, on the eve of German Reunification.
Австрия
Австрия үшін одақтас комиссия құруды одақтас басшылары 1944 жылы Еуропалық консультативтік комиссияның әртүрлі отырыстарында қарастырды. 1945 жылдың 13 сәуірінде Венаны неміс бақылауынан Совет Одағының басып алуынан кейін бұл мәселе одан да шұғыл болды. Венадағы совет билігі басқа одақтас басшылармен алдын ала кеңеспей жаңа Австрия үкіметін құруға шешім қабылдады, ал 27 сәуірде Австрия социалистік көшбасшысы Карл Реннер Венада үкімет құрды. Британ, АҚШ және француз үкіметтері бастапқыда Реннер үкіметін танудан бас тартты және совет әрекетін күшсіздету үшін Австрия үшін бірлескен комиссия құру жөніндегі шараларды дереу бастауға шешім қабылдады. Алайда, совет үкіметі сәуірдің соңы мен мамырдың басында одақтас өкілдерінің Венаға кіруіне рұқсат бермеді, себебі Венаны төрт оккупациялық аймаққа бөлу туралы келісім басқа әскерлердің келуінен бұрын жасалуы керек деп мәлімдеді. Нәтижесінде, 4 маусымда ғана АҚШ, Ұлыбритания және Франция генералдарының делегациясы Венаға келіп, аймақтағы жағдайды тексеруге мүмкіндік алды. Алайда, маусым айында көп прогресс болмады, өйткені совет билігі батыс одақтастарының Венаға және оның төңірегіндегі қозғалысын шектеді. Маусым айында Австрияны оккупациялық аймақтарға бөлу туралы келісімге келіссөздер Лондондағы Еуропалық консультативтік комиссия аясында өтті және келісім 1945 жылдың 4 шілдесінде жасалды, ол одан әрі мақұлдануға байланысты болды. Содан кейін келісімді төрт одақтас үкімет бекітті. 12 шілдеде оны британдық және француз үкіметтері мақұлдады. 21 шілдеде совет үкіметі келісім берді, ал АҚШ үкіметі 24 шілдеде оған қосылды. 1945 жылдың 27 маусымында, Австрия үшін одақтас комиссия құрылғанға дейін, АҚШ-тың Бірлескен штабтары генерал Марк У. Кларкты Австриядағы АҚШ оккупациялық күштерінің Бас қолбасшысы ретінде бекіткен жарлық шығарды. Болашақ Австрия комиссиясына қатысты директивада былай делінген:
The creation of an Allied Commission for Austria was envisaged by Allied leaders at the various sessions of the European Advisory Commission in 1944. The matter became more pressing following the Soviet takeover of Vienna from German control on April 13, 1945. The Soviet authorities in Vienna decided to establish a new Austrian government without prior consultation with the other Allied leaders, and on April 27, the Austrian socialist leader Karl Renner formed a government in Vienna. The British, US and French governments refused at first to recognize the Renner government, and in order to undermine the Soviet move decided to start right away with the proceedings to establish a joint commission for Austria. However, the Soviet government withheld permission for Allied representatives to enter Vienna during late April to early May, arguing that agreement on partition of Vienna into four occupation zones must be done prior to the arrival of any other troops thereto. As a result, it was only on June 4 that a delegation of US, British and French generals was able to arrive at Vienna to survey conditions in the area. However, not much progress was made throughout June, as the Soviet authorities restricted the movement of the western Allies in and around Vienna. Throughout June, negotiations for agreement on division of Austria into occupation zones were held in London within the European Advisory Commission, and the agreement was concluded on July 4, 1945, subject to further approval. The agreement was then approved by the four Allied governments. On July 12, it was approved by the British and French governments. On July 21, the Soviet government gave its approval, and the US government followed suit on July 24. On June 27, 1945, shortly prior to the formation of the Allied Commission for Austria, the US Joint Chiefs of Staff issued an ordinance authorizing General Mark W. Clark as Commander in Chief of US Forces of Occupation in Austria. Regarding the future commission for Austria, the directive stated:
Осы ретте сіз Австрия үшін одақтас комиссиясының одақтас кеңесінде АҚШ мүшесі болып қызмет етесіз және сонымен қатар оккупация және басқару мақсатымен АҚШ-қа берілген аймақтағы немесе аймақтардағы әскери үкіметті басқаруға жауапты болады. Австрия үшін одақтас комиссиясы 1945 жылдың 4 шілдесінде Лондондағы Еуропалық консультативтік комиссияда қол қойылған Австриядағы бақылау механизмі туралы келісіммен құрылды. Ол 1945 жылдың 24 шілдесінде күшіне енді, ол күні АҚШ келісімді мақұлдады, төрт державаның соңғысы. Ол 1946 жылдың 28 маусымында жасалған келісіммен толықтырылды, ол Австрия үкіметіне сыртқы қатынастарды жүргізуге мүмкіндік берді. 1945 жылдың 9 шілдесінде Вена қаласын төрт оккупациялық аймаққа бөлу туралы жеке келісім жасалды. Бұл келісімді 12 шілдеде британ үкіметі, 16 шілдеде француз үкіметі, 21 шілдеде совет үкіметі және 24 шілдеде АҚШ үкіметі мақұлдады. Австрия төрт аймаққа бөлінді: американдық, британдық, француздық және совет. Вена, астана болғандықтан, солай бөлінді, бірақ оның орталығында төрт держава арасында мерзімімен ауысатын егемендігі бар Халықаралық аймақ орналасқан. Комиссияның кеңсесі Венада болды. Комиссия алдындағы мәселе 1945 жылдың мамыр айының басында совет үкіметі біржақты түрде құрған Карл Реннердің уақытша үкіметі болды. Басқа одақтас үкіметтер оны танудан бас тартты, бірақ 1945 жылдың 1 қазанында комиссия мынадай ұсыныс жасады:
As such you will serve as United States member of the Allied Council of the Allied Commission for Austria and will also be responsible for the administration of military government in the zone or zones assigned to the United States for purposes of occupation and administration. The Allied Commission for Austria was established by the Agreement on Control Machinery in Austria, signed in the European Advisory Commission in London on July 4, 1945. It entered into force on July 24, 1945, on the day that the United States gave notification of approval, the last of the four powers to do so. It was supplemented by an agreement of June 28, 1946, which enabled the Austrian government to conduct foreign relations. A separate agreement for the division of the city of Vienna into four occupation zones was concluded on July 9, 1945. This agreement was approved by the British government on July 12, the French government on July 16, the Soviet government on July 21 and the US government on July 24. Austria was divided into four zones: American, British, French and Soviet. Vienna, being the capital, was similarly divided but at its centre was an International Zone, sovereignty of which alternated at regular intervals between the four powers. The commission had its seat in Vienna. A problem faced by the commission was the issue of the provisional government under Karl Renner, which was established unilaterally by the Soviet government in early May 1945. The other Allied governments refused at first to recognize it, but on October 1, 1945, the commission made the following recommendation:
Кеңес Уақытша Австрия үкіметінің мәселесін қарастырды және тиісті үкіметтеріне ұсынымдар жасауда. Кеңес бүкіл Австрияда тек әскери қауіпсіздік талаптарын ескере отырып, еркін баспасөзді қалпына келтіру туралы шешім қабылдады. Сонымен қатар, 1 желтоқсаннан бастап бұрынғы неміс армиясының қызметкерлеріне және Австрия азаматтарына сұр немесе хаки түсінен басқа түске боялмаған әскери киім киюге тыйым салынды. Комиссия Реннер үкіметін тануды ұсынды, оның орнына баспасөз еркіндігін енгізу және еркін сайлау өткізуді ұсынды. Австрия комиссиясы 1955 жылдың 15 мамырында Австрия мемлекеттік шарты жасалғаннан кейін таратылды.
The Council examined the question of the Provisional Austrian Government and are making recommendations to their respective governments. The Council decided on the reestablishment of a free press in the whole of Austria subject only to conditions of military security. They also decided that effective December 1 the wearing of military uniforms unless dyed a color other than grey or khaki is forbidden to former personnel of the German Army and to Austrian civilians. The commission recommended the recognition of Renner's government in exchange for the introduction of freedom of the press and the holding of free elections. The commission for Austria was dismantled following the conclusion of the Austrian State Treaty on May 15, 1955.
Жапония
Мәскеудегі Сыртқы істер министрлерінің конференциясында келісілген, және 1945 жылғы 27 желтоқсанда конференция соңында жарияланған коммюникеде Алыс Шығыс консультативтік комиссиясы (АШКК) Алыс Шығыс комиссиясы (АШК) болады, ол Вашингтонда орналасады және Жапония үшін одақтас кеңесті бақылайды деп белгіленді. Бұл шара Еуропадағы жеңілген Осі елдерін бақылау үшін одақтастар жасаған ұйымдарға ұқсас болды. Осі елдерінің, мысалы, Венгрияның, Кеңес Одағының ықпалына өткен және тек Қызыл Армия басып алған жағдайына қарағанда, Жапония АҚШ-тың ықпалына өткен және АҚШ әскері басып алғандықтан, АҚШ-қа Токиодағы Жапония үшін одақтас кеңесінде басымдық берілді. АШКК-нің АШК-ге атының өзгеруі маңызды болды, себебі АҚШ Мемлекеттік хатшысы Джеймс Ф. Бернс конференциядан кейін хабарлағандай, "9 тамызда біз Кеңес Одағын, Ұлыбританияны және Қытайды Потсдам декларациясының мақсаттарын іске асыру және Жапонияның капитуляциялау шарттарын жүзеге асыру үшін бізге қосылуға шақырдық. Қазан айында Алыс Шығыс консультативтік комиссиясы құрылды, бірақ Ұлыбритания оның консультативтік сипатына қатысты алаңдаушылық білдірді, ал Кеңес Одағы комиссия жұмысына қатысу алдында Токиодағы бақылау механизмі туралы шешім қабылдауды сұрады". Коммюникеде келісілгендей, АШК және одақтас кеңес 1951 жылғы 8 қыркүйекте Сан-Франциско шартынан кейін таратылды.
It was agreed at the Moscow Conference of Foreign Ministers, and made public in communique issued at the end of the conference on December 27, 1945, that the Far Eastern Advisory Commission (FEAC) would become the Far Eastern Commission (FEC), it would be based in Washington, and would oversee the Allied Council for Japan. This arrangement was similar to those that the Allies had set up for overseeing the defeated Axis powers in Europe. In a mirror image of those Axis countries, like Hungary, which fell to the Soviet Union and were occupied by the Red Army alone, Japan having fallen to the United States and occupied by the U. S. Army, the United States was given the dominant position on the Tokyo based Allied Council for Japan. The change in name of the FEAC to FEC was significant because as the U. S. Secretary of State James F. Byrnes reported after the Conference "As early as August 9 we invited the Soviet Union, Great Britain, and China to join with us in carrying out the objectives of the Potsdam Declaration and the Terms of Surrender for Japan. The Far Eastern Advisory Commission was established in October, but Great Britain had reservations regarding its advisory character, and the Soviet Union requested a decision regarding control machinery in Tokyo before joining the work of the commission.". As agreed in the communique the FEC and the Allied Council were dismantled following the Treaty of San Francisco on September 8, 1951.