Кіріспе
Екінші дүниежүзілік соғыс дәуіріндегі британдық Корольдік теңіз күштерінің жеңіл крейсері
{|
Жерорта теңізі 1940–41
Матапан 1941
Грекия 1941
Крит 1941
Мальта конвойлары 1941
Эгей теңізі 1944
Нормандия 1944
Оңтүстік Франция 1944, бірақ 1935 жылдың мамырында сынақтан өткеннен кейін, ол Әбіссиния дағдарысынан кейін Жерорта теңізіне жеке қызметке жіберілді. Бұл қараша айына дейін жалғасты, содан кейін ол Бермудадағы Императорлық бекініс колониясындағы Корольдік теңіз кеме жасау орнындағы эскадрильясына қосылды. 1937 жылға дейін ол станцияның Оңтүстік Америка бөлімінде Америкадағы порттарға жаттығулар мен сапарлар жасады. Оңтүстік Америка сулары, сондай-ақ бұрынғы Тынық мұхиты станциясының географиялық аумағы Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Бермудадан басқарылатын аймаққа қосылды (1830 жылы Ямайка станциясы Солтүстік Америка станциясына енгендіктен), бұл 8-ші крейсерлік эскадрильяны күшейтуді қажет етті (1928 жылдың мамырында HMS Dauntless Жерорта теңізінен станцияға ауысудан бастап). Ajax және HMS Exeter Солтүстік Атлантикадағы Бермудадан жұмыс істесе де, олар жыл бойы Оңтүстік Америка суларында теңіз саяхаты жасап, Бермудаға жөндеуге және эскадрильямен жаттығуларға оралғанға дейін көп уақытын өткізді. Ajax 1936 жылдың желтоқсанында Пунта-Аренаста HMS Doterel (1881 жылы оқ-дәрі қоймасы жарылғанда қаза болған) қаза болғандардың қайта жерлеуіне қатысты. Америка және Вест-Индиядағы қызметтен кейін Ajax Ұлыбританияға жөндеуге оралды. Осы кезде оның 4 дюймдік артиллериясы жеке орнатылғандарды қос орнатылғандармен алмастыру арқылы жаңартылды. Тринидад губернаторы 1937 жылдың 20 маусымында Бермудадағы Бас қолбасшыға Апекс және Физабадтағы мұнай кен орындарында наразылық білдірген ереуілшілер арасында болған тәртіпсіздіктерге байланысты колонияға крейсер жіберу туралы сигнал берді, оның ішінде екі полицей офицері қаза тапты. Басқа салалардағы жұмысшылар да наразылық акцияларына қатысты. Сол кезде Нассауда болған Ajax кемесіне Тринидадқа бару бұйрығы берілді. Эксетер Бермудадан Панама каналына кетуге дайындалып, 21-і күні Тринидадқа баруды тапсырды. Ajax кемесі өз экипажынан теңізшілер мен теңіз жауынгерлерін әскери тәртіпті қалпына келтіруге азаматтық полицияға көмектесу үшін түсірді. 1937 жылдың 2 шілдесінде Ajax-тың теңіз жауынгерлері Эксетермен және екі жүз полицей констебльдерімен бірігіп, Физабад ауылына шабуыл жасады. 5 шілдеде Тринидадтағы жағдай көбінесе қалыпқа келді. 1938 жылдың ақпанында ол Америка мен Вест-Индиядағы эскадрильясына қосылды және 1939 жылға дейін Атлантикада қалды, содан кейін Оңтүстік Америкадан Тынық мұхитына қайта жіберілді. 27 қаңтарда Ajax Чилидегі Талкауано жер сілкінісінен зардап шеккендерді құтқаруға көмектесу үшін барды. Содан кейін ол Бермудаға оралып, наурыз айында Оңтүстік Атлантика дивизиясына қайта тағайындалды. Фолкленд аралдарында және оның айналасында қысқа уақыт болғаннан кейін, 21 қыркүйекте Ajax өзінің станциясына оралды. G күштері 13 желтоқсанда Graf Spee-ді тауып, оған шабуыл жасады. Немістер Ajax-ты жеті рет соқты: X және Y мұнаралары жарамсыз болды, құрылымдық зақымдар болды және 12 адам зардап шекті, оның ішінде 7 адам қаза тапты. Эксетер, одан да ауыр зақымдалған, зейнеткерлікке шықты, екі жеңіл крейсерді Граф Шпеемен байланыс орнату үшін қалдырды, ол Монтевидеоға кері қайтқанда. Неміс кемесінің кері шегіну себептері және оның артықшылығын пайдаланбауы белгісіз, бірақ оның теңізге лайықтылығына және отын жүйелеріне әсер еткен оның мұрты зақымдалған. Ajax және Achilles, Cumberland-пен бірге оқиғаны күтіп, немістерді үлкен күштердің бар екеніне сендірді. Граф Спи өз экипажымен суға батты. Ajax Стенли портында жанармай құйып, патрульді жалғастырды. 1940 жылдың қаңтарында ол Монтевидео, Рио-де-Жанейро және Фритаун арқылы Ұлыбританияға қайта оралды. Ол авианосец, крейсер және эсминецтермен бірге жол жүрді. Ajax қаңтар айының соңында Плимутқа келді, келесі айда ол жөндеуге Чатем кемежайына тапсырылды. үш аяқты мачта және 4 дюймдік батареялар үшін заребалар. Италиялық конвойларды іздеу үшін, мүмкін, өз флотының эскортымен. 8 қазанда Ajax қайтадан ірі теңіз күштерімен бірге MF3 конвойының Мальтаға өтуін қамтамасыз ету үшін орналасты (MB6 операциясы). Ajax және Orion 12 қазанда MF4 конвойының Александрияға оралуына дейін Мальтаның оңтүстік-шығысында қарауылдады. (Негізгі флот конвойдың батысына орналастырылды). Тағы екі соғыс кемесі түтін көшкесінен құтылды. Ajax-тың өзіне жеті снаряд соқты, ол оның бір кит аулаушысын жойды, көпір мен радар қондырғысына ауыр зақым келтірді, ол 11 қарашада негізгі флотына қосылмай, Италия мен Албания арасындағы Отранто бұғазына шабуыл жасап, Тарантодағы сәтті әскери-әуе шабуылына көмектесу үшін шықты. 12 қарашада, негізгі флотқа қайту үшін бұрылғаннан кейін, олар төрт итальяндық сауда кемесінен тұратын шағын конвойді, итальяндық көмекші кеме Ramb III және ескі торпедалық катер итальяндық торпедалық катер Nicola Fabrizi сүйемелдеп келе жатқанын ұстады. Ramb III өзінің қорғаны үшін 19 залп жасады және зақымсыз қашып кетті. Nicola Fabrizi сауда кемелерімен бірге қалып, британдық күштерге шабуыл жасады. Нәтижесінде Nicola Fabrizi дереу соққыға ұшырап, ауыр зақымдарға ұшырады. Итальяндық торпедалық катер шайқасуды жалғастырды, бірақ одан әрі шайқаса алмады және ауыр зақымдалған күйде шегінді. Nicola Fabrizi бейтараптандырылғаннан кейін британдық күштер мақсаттарды бөліп, төрт итальяндық сауда кемесін батырды. Бұл шайқас Отранто бұғазының жанында болды (Отранто бұғазының шайқасы (1940) қараңыз). X күштері сонымен қатар Дураццо портын (қазіргі Дуррес) бомбалады және мұнай зауытын өртке жекірді. ол қайтадан флотқа қосылғанша. Ajax және басқа кемелер флоттан бөлініп, Александрияға қайтқаннан бұрын Суда шығанағында жанармай құйды. Александриядан Афина порты Пирейге әскер тасып, Александрияға оралды. 23 қарашада ол Кретке конвойды қамтамасыз ету және Eagle-дан Триполиге жасалған әуе шабуылдарын қолдау үшін B күштерімен бірге орналастырылды. Содан кейін ол маусымда Сирия операцияларын қамтамасыз етті және ақпан айында 1942 жылы жөндеуге алынған Мальтадағы K күшіне қосылды.
Matapan 1941
Greece 1941
Crete 1941
Malta Convoys 1941
Aegean 1944
Normandy 1944
South France 1944 but after working up in May 1935, she was deployed instead to the Mediterranean on detached service after the Abyssinian crisis. This lasted until November when she finally joined her squadron at its base at the Royal Naval Dockyard in the Imperial fortress colony of Bermuda. Until 1937 she undertook exercises and visits to ports in the Americas as part of the station's South America Division. South American waters, as well as the geographic extent of the former Pacific Station, had been added to the expanse controlled from Bermuda after the First World War (as the Jamaica Station had been absorbed into the North America Station in 1830), requiring the augmentation of the 8th Cruiser Squadron (beginning with the transfer to the station of HMS Dauntless from the Mediterranean in May, 1928). Although Ajax and HMS Exeter operated from Bermuda, in the North Atlantic, they spent much of the year cruising South American waters before returning to Bermuda for maintenance and to exercise with the squadron. Ajax took part in the December, 1936 reburials at Punta Arenas of the dead of HMS Doterel (killed in the explosion of a magazine in 1881). At the end of her America and West Indies deployment, Ajax returned to Britain for refit. At this time, her 4" battery was upgraded by exchanging single for double mountings. The Governor of Trinidad signalled the Commander in Chief in Bermuda on the 20th June 1937 for a cruiser to be sent to that colony due to riots that had broken out among strikers in the oil fields of Apex and Fyzabad, which had included the killings of two police officers. Workers in other industries had also staged sympathy strikes. HMS Ajax, which was at Nassau at the time, was ordered to Trinidad. Exeter, which was about to depart Bermuda for the Panama Canal, was also ordered to Trinidad on the 21st. Ajax landed platoons of seamen and marines from her crew to support the civil police in re establishing order. On 2 July 1937, the marines of Ajax joined with those of Exeter and two hundred police constables to assault the village of Fyzabad. By 5 July, the situation in Trinidad had returned largely to normal. She rejoined her squadron in America and the West Indies in February 1938 and remained in the Atlantic until 1939, when she was redeployed to the Pacific, off South America. On 27 January, Ajax went to assist the rescue of earthquake victims at Talcahuano, in Chile. She then returned to Bermuda and was redeployed to the South Atlantic Division in March. After a brief deployment in and around the Falkland Islands, Ajax returned to her station off the Plate on 21 September.). Force G located and engaged Graf Spee on 13 December, despite the German warship's greater firepower. Ajax was hit seven times by the Germans: X and Y turrets were disabled, structural damage was sustained and there were 12 casualties including 7 killed. Exeter, more severely damaged, retired, leaving the two light cruisers to maintain contact with Graf Spee when she withdrew to Montevideo. The reasons for the German ship's withdrawal and her failure to exploit her advantage are unclear, but there was damage to her bow, that affected her sea worthiness, and to her fuel systems. Ajax and Achilles, joined by Cumberland, awaited events and successfully bluffed the Germans into believing that a superior force was on hand. Graf Spee was scuttled by her own crew. Ajax refuelled at Port Stanley and resumed her patrol. In January 1940, she returned to Britain for refit, via Montevideo, Rio de Janeiro and Freetown, Sierra Leone. She was joined en route by the aircraft carrier , the battlecruiser and the destroyers , , and Ajax arrived at Plymouth at the end of January; the following month, she was handed over to Chatham Dockyard for refit. a tripod mast and zarebas for the 4" batteries. to search for Italian convoys, possibly with their own fleet escorts. On 8 October, Ajax again deployed with a major naval force to cover the passage to Malta of convoy MF3 (Operation MB6). Ajax and Orion patrolled south east of Malta before covering the return of Convoy MF4 to Alexandria on 12 October. (The main fleet was deployed to the west of the convoy). Two more warships escaped into a smoke screen. Ajax herself was hit by seven shells that destroyed one of her whalers, caused severe damage to the bridge and radar installation which was detached from the main fleet on 11 November to sortie into the Straits of Otranto, between Italy and Albania, to provide a diversion and give cover for the successful naval air attack on Taranto. On 12 November, after turning to return to the main fleet, they intercepted a small convoy of four Italian merchant ships escorted by naval auxiliary Italian ship Ramb III and the obsolete torpedo boat Italian torpedo boat Nicola Fabrizi. Ramb III fired 19 salvos in its own defense and succeeded in breaking away without suffering any damage. Nicola Fabrizi stayed with the merchant ships and attacked the British forces. As a result, Nicola Fabrizi was hit immediately and suffered serious damage. The Italian torpedo boat continued to fight until it was unable to fight any more and retired badly damaged. After Nicola Fabrizi was neutralized, the British force divided up the targets and sank all four of the Italian merchant ships. This action took place near the Strait of Otranto (see Battle of the Strait of Otranto (1940)). Force X also bombarded the port of Durazzo (now Durres) and set the oil refinery on fire. before it rejoined the fleet. Ajax and other vessels were detached from the fleet and refuelled at Suda Bay before they returned to Alexandria. transported troops from Alexandria to Piraeus, the port of Athens, and returned to Alexandria. On 23 November, she was deployed with Force B to cover a convoy to Crete and to support air attacks on Tripoli from Eagle. She then covered Syrian operations in June and joined Force K at Malta in November, being withdrawn in February 1942 for refit.
Екі жыл бойы әрекетсіз (1942 және 1943)
6 ақпанда «Аякс» Суэцтен Ұлыбританияға Жақсы Үміт мүйісі арқылы Момбасаға (9 наурыз) және Фритаунға (9 сәуір) тоқтап, 14 сәуірде Клайдқа жетті. 6 маусымда ол Чатем кемежайында жөндеуге алынды, ол қыркүйекке дейін жалғасты. Оның қару-жарағының құрамына он бір 20 мм Оерликон зениттік пушкасы қосылды. Әртүрлі радарлар да орнатылды: бас қарулары үшін атыс басқару радары (Type 284), зениттік қарулар үшін (Type 285) және жапсармалы оқ атуды басқару (Type 283); жақсартылған әуе шабуылы ескерту радары (Type 281, Type 279-ды алмастырды), сондай-ақ беттік ескерту радары (Type 272) орнатылды. Ұшақтарға арналған жабдықтары алынып тасталды. «Аякс» қазан айында жөндеуден кейінгі сынақтардан өтті, ал 24 қазанда қайтадан қолданысқа енгізілгеннен кейін, қараша айында Scapa Flow-дағы Әскер теңіз күштерімен жұмыс істеді. 31 желтоқсанда ол Алжирдегі Боне қаласындағы Q күштеріне қосылды, жау конвойларын тоқтату және конвойлерді қорғау үшін. K күштерінің құрамында «Аякс» D күні шабуылы кезінде Голд Бичті бомбалады; Лонгустағы батарея қиындық туғызды, бірақ төрт казематтың екеуінің бойынан 6 дюймдік снарядтармен үнсіздікке мәжбүр етілді. Кейін ол оңтүстік Франциядағы десантты қолдады. «Аякс» Афинаны қайта басып алу және Грециядағы коммунистік көтеріліс кезінде Эгей теңізінде де жұмыс істеді. Соғыстан кейін «Аякс» «Адмирал Граф Шпее» кемесінің экипажынан неміс теңізшілерін Уругвайдан Германияға қайтару үшін пайдаланылды – бұл тарихи ирония, өйткені «Аякс» 1939 жылы неміс кемесімен шайқасқан эскадрильяның бір бөлігі болған және оның суға батыруына себеп болған. Содан кейін «Аякс» Палестина Корольдік теңіз патруліне бекітілді және Палестинаға заңсыз еврей көшіп келуін тоқтатуға қатысты. 1947 жылдың шілдесінде ол «Экзодус 1947» оқиғасына қатысты, онда ол Корольдік теңіз күштерінің жедел тобының бір бөлігі болды, ол заңсыз көшірілгендерді басып тастады және кейін Германияға қайтарып сүйреп әкелді.
Соңғы рет
Аякс 1948 жылғы ақпанда қызметтен шығарылды. Чили немесе Үндістан Әскери-теңіз күштеріне сату мүмкіндігі қарастырылды, бірақ бұл соңғы мәміле Уинстон Черчилльдің сатуға қарсылығынан іске аспады; ол осындай маңызды кемені тарихын сақтау үшін бөлшектегені абзал деп есептеді. 1949 жылғы 9 қарашада, Ньюпортта, Монмутширде, металл тебу орындағына сүйретіліп бара жатқанда жерге отырғаннан кейін, ол қайтадан суға көтеріліп, 1949 жылғы 18 қарашада Оңтүстік Уэльстегі Ньюпорттағы Кашморға жеткізілді.
Ajax есімде
Онтариодағы (Канада) Аякс қаласы Плата өзені шайқасынан кейін крейсердің құрметіне аталған. Қаланың барлық кеме экипажының мүшелерінің есімдерімен аталатын көшелері бар, мысалы, Хобсон даңғылы және Харвуд даңғылы, ол қаланың басты солтүстік-оңтүстік бағытындағы көшесі. Қала көшелеріндегі көптеген бағдаршамдарда кеменің силуэті бейнеленген. Силуэт көшенің кеме экипажының бір бөлігінің құрметіне аталғанын көрсетеді, ал кеменің якорі Канада Корольдік легионының жергілікті бөлімшесі алдында орналасқан. Calle Exeter көшесі кеме құрметіне аталған, себебі HMS Exeter және HMS Ajax 1939 жылғы Чилан жер сілкінісінен кейін Консепсьон қаласының тұрғындарына көмек көрсеткен. Ajax кемесінің қоңырауы Монтевидеодағы ескерткіште, портовый кеден үйінің сыртында орналасқан және 1949 жылы адмирал сэр Генри Харвуд пен сэр Юджен Миллингтон Дрейк бұл қоңырауды сыйға тартқан. Солтүстік Шетланд аралдарындағы Король Джордж аралындағы Visca Anchorage-тағы Ajax мұзы (Icefall) 1937 жылғы қаңтарда Король Джордж аралында жоғалып кеткен Discovery II кемесінің экипажын іздеуге көмектескен HMS Ajax құрметіне аталған.
Танымал мәдениетте
1930 жылдары Уоррен Туттің HMS Ajax кемесінде қызмет өткергені оның "Круизер" романының алғы тарихы болды. "Аякс" сияқты, романның құрастырылған HMS Antigone кемесі де "Леандер" класындағы жеңіл крейсер болатын, ол Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Солтүстік Америка және Батыс Индия станциясында орналасқан және Жерорта теңізінде шайқасқа қатысты. Роман крейсердегі өмірдің шынайы бейнесін салады.