Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық раввин Шрага Фейвел Мендловиц (1886 – 7 қыркүйек 1948) – американдық ортодоксалдік яһудилігінің жетекшісі және Тора У'Месора, насихаттау және білім беру ұйымы сияқты мекемелердің негізін қалаушы. 1921 жылы ол 1918 жылы бастауыш мектеп ретінде құрылған, Бруклиндегі Тора Водас ешивасының директоры болды. Ол кейіннен ешиваға жоғары мектеп және аспирантура бағдарламаларын қосты. Оның саясаты көбінесе ортодоксалдік философиялық қозғалыс Тора им Дерех Эрецпен байланысты болды.
American Rabbi
Shraga Feivel Mendlowitz (1886 – 7 September 1948) was a leader of American Orthodox Judaism and founder of institutions including Torah U'Mesorah, an outreach and educational organization. In 1921 he became principal of Yeshiva Torah Vodaas, an early day Brooklyn based yeshiva initially founded as an elementary school in 1918. He subsequently added a high school and post graduate program to the yeshiva. His policies were often informed by the Orthodox philosophical movement Torah im Derech Eretz.
Өмірбаян
Мендловиц Вилагта (қазіргі Светлице, Словакия) Австрия-Венгрия империясында, Польша шекарасына жақын кішкентай қалада хасид Моше мен Бас Шева Мендловицтер отбасында дүниеге келді. Шрага Фейвел өзінің тегін Менделович деп атады. Ол он жасында анасынан айырылды. Отбасы он екі жасында Мезолаборцқа (қазіргі) көшті, онда ол "Мезолаборцтың дайяны Реб Ааронмен оқыды, ол оны ең талантты шәкірті деп есептеді". Ол Словакияның Хюменне қаласында бірнеше көп танылмаған еврей жазбаларын, оның ішінде раввин Самсон Рафаэль Хирштің еңбектерін зерттеуді бастады; бұл қысқа уақытқа дау тудырды, бірақ ол Хирштің православиелік көзқарасты еврей дінін реформалау әрекеттерінен қорғаудағы еңбектерінің маңыздылығын дәлелдегенге дейін аяқталды.
Mendlowitz was born in Világ (today Svetlice, Slovakia), in the Austria Hungarian Empire, a small town near the border of Poland, to a Hasidic Moshe and Bas Sheva Mendlowitz. Shraga Feivel pronounced his family name Mendelovich. His mother died when he was ten. He was twelve when the family relocated to Mezőlaborc (now ), where he studied "with Reb Aaron, dayyan of Mezo Laboretz, who considered him his top pupil." in the town of Humenné, Slovakia, and began to study several not well known Jewish writings, including the works of Rabbi Samson Raphael Hirsch; this briefly led to controversy until he could prove the relevance of Hirsch's work in defending the Orthodox viewpoint against attempts at reforming Jewish practice.
Іс-шаралар
Ол бұрын өзінің мұрасына бейхабар болған яһудилерге иудаизм туралы білім тарату ниетімен Германия мен АҚШ-та белсенді түрде қызмет іздеді және 1913 жылдың қыркүйегінде Филадельфияға жалғыз келді. Ол Пенсильвания штатының Скрантон қаласында жеті жыл өмір сүрді, жергілікті Талмуд Торасында (яһуди оқуларының түстен кейінгі сабақтары) сабақ берді. 1920 жылы ол отбасын Венгриядан алып келіп, Бруклиндегі Уильямсбургке қоныстанды. Реб Шрага Фейвел 1923 жылы хазан Йоселе Розенблаттпен бірлесіп, қысқа ғұмырлы ағылшын және идиш тілдеріндегі апталық «Dos Yiddishe Licht» басылымын шығарды. Кейін ол күнделікті газетке айналды, бірақ 1927 жылы қаржылық қиындықтарға байланысты жабылуға мәжбүр болды. Шындығында, хазан Розенблатт кредиторларға қарызын өтеу үшін бір жылдық концерттік турға шықты. Біраз уақыттан кейін «Ешива Тора Водаас» оқу орнының негізін қалаушылары оған оқу орнының директоры лауазымын ұсынды. Бастапқыда бастауыш мектеп ретінде ашылған раввин Шрага Фейвел көп ұзамай Америкадағы екінші Йешива орта мектебін құрды. (Алғашқысы – 1916 жылы құрылған Йешива колледжімен байланысты Талмуд академиясы.) Ешива 1926 жылы өз мешивтасын ашты, содан кейін раввин Мендловицтің басшылығымен Америкадағы тағы бір ерте даму (бірақ сонымен қатар Йешива колледжімен бәсекелесе отырып) аспирантура бағдарламасын құрды. Раввин Мендловиц алғаш рет рабби Гедалия Шоррды Ешиваның оқытушылар құрамына тағайындады, кейіннен ол оқу орнының директоры және Рош Ешива болды. Тораға деген адалдығына қарамастан, ол бірнеше ұқсас мекемелерді (жеке және қаржылық тұрғыдан) құруға көмектесті, мысалы, Мезивта Хайм Берлин (оның бірнеше үздік шәкірттерін жіберді), Телше Кливленд және Бейс Медраш Гевоха. Олардың барлығы 20-ғасырдағы американдық ортодоксалдықта маңызды орын алды. Оның еврей білімі саласындағы жұмысы ол құрған бірнеше басқа ұйымдарға да қатысты. Айш Дос – ауқымды білім беру дағдыларын оқытуға бағытталған мамандандырылған мекеме, Тора У'месора – еврей күндізгі мектептерінің жалпыұлттық ұйымдастырушы құрылымы, ал Бейс Медраш Элион – Американың алғашқы аспирантуралық ешиваларының бірі (сонымен қатар коллельді де қамтыды). 1931 жылы ол Месивта лагерін құрды, ол алғашқы ешива күндізгі лагері болды. Менделовиц Холокосттан кейін ет жеуден бас тартып, былай деді: «Әлемдегі өлтіру жеткілікті болды».
He actively sought positions in Germany and the United States, with the intention of disseminating knowledge of Judaism to Jews previously unexposed to their heritage, and in September 1913, he arrived alone in Philadelphia. He lived in Scranton, Pennsylvania, for seven years, teaching in the local Talmud Torah (afternoon program in Jewish studies). In 1920 he was able to bring his family from Hungary, and settled in Williamsburg, Brooklyn. Reb Shraga Feivel joined forces with Chazan Yossele Rosenblatt in 1923, to produce Dos Yiddishe Licht, a short lived English and Yiddish language weekly that included articles of comment and inspiration. It eventually became a daily but was forced to discontinue publication in 1927, because of financial difficulties. In fact, Chazan Rosenblatt went on a year long concert tour to pay back the monies owed to creditors. The founding members of Yeshiva Torah Vodaas soon offered him the principalship of the institution. Originally starting off as an elementary school, Rabbi Shraga Feivel soon added the second Yeshiva high school in America. (The first being the Talmudical Academy, associated with Yeshiva College, founded in 1916.) The yeshiva opened its mesivta in 1926 and then under Rabbi Mendlowitz' direction, another early development in America (but also in competition with Yeshiva College), a post graduate program. Rabbi Mendlowitz first appointed Rabbi Gedalia Schorr to the faculty of the Yeshiva, later to become its principal and Rosh Yeshiva. Despite his devotion to Torah Vodaath he assisted in the founding (both personally and financially) of several similar institutions, such as Mesivta Chaim Berlin (to which he relinquished a number of his top pupils), Telshe Cleveland and Beis Medrash Gevoha. All grew to occupy important places in 20th century American Orthodoxy. His work in Jewish education extended to several other organisations he founded. Aish Dos was a specialized institution that focused on teaching outreach skills, Torah U'mesora was a nationwide umbrella organization for Jewish day schools, and Beis Medrash Elyon was one of America's first post graduate yeshivas (which also included a kollel). In 1931 he founded Camp Mesivta, the first yeshiva day camp. Mendelowitz renounced eating meat after the Holocaust, saying: "There has been enough killing in the world."