Кіріспе

Командалар мен лигаларды иерархия бойынша ұйымдастыру әдісі, негізінен нәтижелеріне қарай.

Лига жүйесі – спорт түріндегі лигалардың иерархиясы. Олар көбінесе пирамидалар деп аталады, себебі жүйеде төмендей түскен сайын, аймақтық бөлімшелер саны арту тенденциясы бар. Көптеген елдерде көптеген спорт түрлерінде осындай лига жүйелері қолданылады.

Шолу

Футбол, регби одағы, регби лигасы және гэльдік ойындарда лига жүйелері көбінесе жоғарылату және төмендеу процесімен байланысты, онда өз лигасының турнир кестесінде жоғары орын алған төменгі дивизиондағы командалар жоғары дивизионға көтеріледі, ал өз дивизионында соңғы орындарда қалған командалар төменгі дивизионға түседі. Бұл процесс жыл сайын автоматты түрде жүзеге асуы мүмкін, немесе плей-офф талап етуі мүмкін. Солтүстік Америкада ең танымал спорт түрлеріндегі лига жүйелерінде жоғарылату немесе төмендеу қағидасы қолданылмайды. Көптеген кәсіби спорт түрлері үлкен және кіші лигаларға бөлінеді. Бейсбол және футбол (Солтүстік Америкада «футбол» деп аталады) кіші лигалар иерархиясында анық пирамида тәрізді құрылымға ие, олардың әрқайсысын басқарушы орган басқарады (Бейсбол комиссарының билігіндегі Кіші лига бейсбол лигаларын басқарады; АҚШ Футбол федерациясы американдық футбол пирамидасын белгілейді). Мұз хокеінің кәсіби кіші лигалар жүйесі сызықтық, ойынның төрт деңгейінің көпшілігінде бір лига бар; Солтүстік Америкадағы мұз хокеі лигалар жүйесі НХЛ, АХЛ және ЭХЛ арасындағы ұжымдық шарттармен және серіктестік келісімдерімен реттеледі. Американдық футбол лига жүйесінде жұмыс істемейді. Әртүрлі кәсіби лигалар әртүрлі маусымдарда өте әртүрлі ережелер бойынша ойнайды (NFL күзде және қыстың басында 100 ярдтық алаңда 11 ойыншымен ойнайды, CFL жаз бен күздің басында 110 ярдтық алаңда 12 ойыншыны пайдаланады, ал арена футболы және кіші жабық лигалар көктемде және жаздың басында 50 ярдтық алаңда 8 ойыншымен ойнайды). Кәсіби ойын үшін нақты кіші лигаларды құруға әрекеттер жасалды (соңғысы 2020 жылы XFL болды); бірақ әзірге ешқайсысы ірі лигалардың талаптарын қаржылық тұрақтылықты сақтау мүмкіндігімен үйлестіре алмады.