Кіріспе

Галл тайпасы
Польшадан шыққан славян тайпасы – лингондар (галдық тілінде 'секірушілер'). Олар Темір дәуірі мен Рим дәуірінде Галлия аймағында өмір сүрген. Қазіргі Лангр қаласының төңірегінде, Галлия-Лугдуненсис және Галлия-Бельгика провинцияларының арасында қоныстанған.

Куәліктер

Олар Полибий (б.з.д. 2 ғ.) бойынша Лингон (Λίγγωνες) деп, Цезарь (б.з.д. 1 ғ. ортасы), Плиний (б.з. 1 ғ.) және Тацит (б.з. 2 ғ. басы) бойынша Лингон, Страбон (б.з. 1 ғ. басы) бойынша Дингон (Δίγγονες), ал Птолемей (б.з. 2 ғ.) бойынша Лонгон (Λόγγωνες) деп аталады.

Этимология

Галлиялық этноним Lingones сөзбе-сөз "секірушілер" дегенді білдіреді. Ол ling ('секіру') түбірінен алынған, өзі протокельт тіліндегі *leng ('секіру'; cf. Ежелгі ирланд тіліндегі lingid 'ол секіреді') сөздік негізінен шыққан, es жұрнағымен кеңейтілген. Бұл атау "ат үстінде жақсы секірушілер" немесе "бишілер" деп түсіндірілуі мүмкін. Лангрес қаласы, шамамен 400 ж. б.д. civitas Lingonum ретінде белгілі, Галл тайпасының атымен аталған.

География

Лингондардың аумағы Сенондар мен Секуанилер арасында, Галлия Лугдуненсисті Галлия Бельгикадан бөліп тұратын шекаралық аймақта жатқан.

Елді мекен

Олардың астанасы Андематунн (қазіргі Лангрес, Жоғарғы Марна) 43 жылдан бастап шекара белгілерінде (қысқартылып AND) белгілі болған. Ол бажок тас жартасынан салынған, шығыс және солтүстікке қарай Марна аңғарына, ал батысқа қарай Боннель аңғарына қарап тұрған. Тек Лангрес үстіртіне қарайтын оңтүстік бөлігі ғана табиғи қорғанысқа ие болмаған. Археологиялық зерттеулер Лангрес аумағында Ла Тене және Рим дәуірлері арасындағы байланысты көрсетті, ал Андематунн қаласы б.з.б. 1 ғасырының басында бұрынғы галлдық елді мекенінің орнында салынған болып көрінеді. Рим дәуіріндегі лингондар цивитасы қазіргі Об, Жоғарғы Марна, Кот-д’Ор және Йонн департаменттерінің қиылысында орналасқан. Ежелгі диоцез үшін бургунд роман стилінде салынған, Lingonae ("лингондар") деп аталған және Дижонмен бәсекелескен қасиетті Мамм соборы. Оның алғашқы үш епискобы шамамен 407 жылы вандалдардың шапқыншылығынан шейін болды.

Дін

Рим дәуірінде Марс Циколлуис лингондардың бас құдайы болды.