Джон Браун: Шотланд дәрігері мен эссеист

Кіріспе

Шотланд дәрігері және эссеісі (1810–1882)

Джон Браун (22 қыркүйек 1810 – 11 мамыр 1882) – өнер, медицина тарихы және өмірбаяны туралы эсселер мен мақалаларды қамтитын үш томдық «Horae Subsecivae» (Leisure Hours, 1858) еңбегімен танымал шотланд дәрігері және эссеісі. Оның ең әйгілі туындылары – «Раб және оның достары» (1859) атты мысықтар туралы әңгімесі және Марджори Флеминг туралы «Pet Marjorie» (1863) очерктері. Марджори Флеминг – он жасар дарынды бала, ал Уолтер Скоттың «жануары» деп есептелген. Сондай-ақ, «Біздің иттеріміз», «Минчмур» және «Энтеркин» очерктері де белгілі. Браун – органикалық химия ғылымының маманы Александр Крам Браунның жартылай бауыры болған.

Өмір

Браун Шотландияның Биггар қаласында дүниеге келді. Оның әкесі дін қызметкері Джон Браун (1784–1858), анасы Джейн (туған тегі Ниммо) болған. Алты жасында анасы қайтыс болды, осы күні еске алынып сақталып келеді. 1847 жылы Браун Эдинбург Корольдік дәрігерлер колледжінің мүшесі атанды және біраз уақыт Құрметті кітапханашы қызметін атқарды. Ол студенттердің білімін бағалау үшін емтихан өткізудің дұрыс еместігін қатаң түрде айтты және ғылыми жетістіктер науқастардың денсаулығына пайдалы деген пікірге келіспеді. Браун Тэккерей мен Марк Твен сияқты көптеген замандастарымен достық қарым-қатынаста болды. Оның еңбегі екі томдық эсселер жинағынан – «Horae Subsecivae (Бос уақыт сағаттары)» (1858, 1861), «Джон Лич және басқа да жазбалар» (1882), «Раб және оның достары» (1859) және «Марджори Флеминг: очерк» (1863) (көбінесе «Пет Марджори» деп аталады) тұрады. Оның алғашқы жазбалары Шотландия Корольдік академиясының көрмесіндегі суреттер туралы мақалаларға жауап ретінде жазылған. Кейін «Скотсмен» газетінің редакторы одан газетке тұрақты түрде материал жазуды сұрады. «Раб және оның достары» атты еңбегін ол 48 жасында жариялады. Оның шығармалары философиялық, классикалық, көркемдік, медициналық, ауыл өмірі, Якобыт көтерілісі, танымал тұлғалар, қарапайым халық және иттік достар туралы болды. Бұл еңбектер 1858 жылы «Horæ Subsecivæ» деген атпен жинақталды және көптеген рет басылып шықты. Бірінші томда дәрігердің құрал-жабдықтары мен міндеттері, екінші томда оның мамандығына жатпайтын тақырыптар қарастырылған. Браунға деген құрмет өте жоғары болды, ол көптеген көрнекті замандастарының, соның ішінде Тэккерейдің жақын досы еді. Оның жазу өнерін дамытуға көмектескендердің арасында Лейттегі мектеп оқушысы болған Генриетта Кэдди де бар, ол кейіннен көрнекті романдар мен балаларға арналған шығармалардың авторы атанды. Оның нәзіктігі мен әзіл-қалжыңы Ламбтың шығармаларымен үлкен ұқсастықтарды көрсетеді, ал иттің мінез-құлқына қатысты түсінігі бірегей. Ол салыстырмалы түрде аз жазды, бірақ оның жазған әр нәрсесі жоғары деңгейде, ал кейбіреулері өз саласындағы үлгілі туындылар. Өмірінің соңғы жылдары Браун көңіл көтерілмейтін күйге түсті. Ол 1882 жылдың 11 мамырында Эдинбургтегі Ратленд көшесіндегі 23-үйінде қайтыс болды және әкесі жерленген Нью-Калтон зиратында жерленді. Қабір батыс жағында, террасалардың бірінің шетінде орналасқан. Браунға арналған жазу және негізі қабірдің үстіндегі тақтасы уақыттың өтуімен тозған, бірақ анасының аты оның жоғарысында анық көрінеді.

Brown was born in Biggar, Scotland, the son of Jane (née Nimmo) and clergyman John Brown (1784–1858). His mother died when he was six years old. which remains to this day. In 1847, Brown became a Fellow of the Royal College of Physicians of Edinburgh, and for a while was Honorary Librarian. He held strong views on the inappropriateness of examinations for evaluating student progress and was unimpressed by the view that scientific advances were in patients' best interests. Brown was the friend of many contemporaries, including Thackeray and Mark Twain. His reputation is based on the two volumes of essays, Horae Subsecivae (Leisure Hours) (1858, 1861), John Leech and Other Papers (1882), Rab and His Friends (1859), and Marjorie Fleming: a Sketch (1863) (generally called Pet Marjorie). His first writing was in response to a request for contributions to the notices of paintings exhibited by the Royal Scottish Academy. The editor of the Scotsman newspaper then asked him to write regularly for the paper. He was 48 years old when he published Rab and His Friends. His writings were philosophical, classical, artistic, medical, of rural life, the Jacobite Rebellion, notable characters, humble folk and canine friends. These were published as a collection in 1858 as Horæ Subsecivæ, which ran to many editions. The first volume deals mainly with the equipment and duties of a physician, the second with subjects outside his profession. Brown was revered and beloved to uncommon degree, and he was the cherished friend of many distinguished contemporaries, including Thackeray. Among those whose writing he encouraged was Henrietta Keddie, then a schoolgirl in Leith, who would become a prolific novelist and writer for children. In the mingling of tenderness and delicate humour, Brown has much in common with Lamb; in his insight into dog nature he is unique. He wrote comparatively little; but all he wrote is good, some of it perfect of its kind. Brown suffered during the latter years of his life from attacks of melancholy. He died at home at 23 Rutland Street in Edinburgh. on 11 May 1882, and was buried in his father's plot in New Calton Cemetery. The grave lies on the western side on the edge of one of the terraces. The inscription to Brown and the base and are largely obscured, but it is confirmed by his mother's name above.

Отбасы

1840 жылы Браун Кэтрин Скотт Маккейге (1819–1864) үйленді.

Ескерткіштер

1923 жылы Эдинбургтегі Сент-Джайлс соборының оңтүстік-батыс бұрышында Браунға арналған тақта қойылды. Оны Пилкингтон Джексон жасаған.