Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Монреальдің архитектурасы ескі мен жаңаның қатар келуімен, әртүрлі сәулет стилінің болуымен сипатталады, бұл француз және британ отарлауларының мұрасы, сондай-ақ оңтүстікке қарайғы қазіргі заманғы архитектураның жақын орналасуының нәтижесі. Квебек қаласындағы сияқты, Монреаль қаласында да бекіністер болған, бірақ олар 1804-1817 жылдар аралығында бұзылған. Бір жарым ғасырдан астам уақыт бойы Монреаль Канаданың өнеркәсіптік және қаржы орталығы болды. Ғимараттардың алуан түрлілігіне фабрикалар, лифттер, қоймалар, диірмендер және мұнай өңдеу зауыттары кірді, олар бүгінде тарихи және сәулеттік қызығушылық тудыратын мұраны қамтамасыз етеді, әсіресе Қала орталығы және Ескі Монреаль аймағында. Ескі Монреальдағы көптеген тарихи ғимараттар бастапқы түрін сақтап қалған, атап айтқанда, Сент-Жакс көшесіндегі (бұрынғы Сент-Джеймс көшесі) барлық ірі канадтық банктердің 19 ғасырдағы әсерлі бас кеңселері. Монреальде арт-деко дәуірінен бірнеше көрнекті мысалдар бар: Эрнест Кормиердің Монреаль университетінің бас ғимараты Король тауының солтүстік беткейінде және Пле д'Армес алаңындағы, Ескі Монреальдағы тарихи алаңда орналасқан Олдред ғимараты. Шындығында, төменде панорамада көрсетілген Пле д'Армес алаңы Монреаль архитектурасының бірнеше маңызды кезеңдерін көрсететін ғимараттармен қоршалған: Готикалық жаңғыру стиліндегі Нотр-Дам базиликасы; Монреальдің алғашқы биік ғимараты – Нью-Йорк Лайф ғимараты; Канаданың алғашқы банкі – Пантеон сияқты Монреаль банкінің бас кеңсесі; жоғарыда аталған Олдред ғимараты (1931) және Халықаралық стильдегі 500 Пле д'Армес ғимараты.
The architecture of Montreal, Quebec, Canada is characterized by the juxtaposition of the old and the new and a wide variety of architectural styles, the legacy of two successive colonizations by the French, the British, and the close presence of modern architecture to the south. Much like Quebec City, the city of Montreal had fortifications, but they were destroyed between 1804 and 1817. For over a century and a half, Montreal was the industrial and financial centre of Canada. The variety of buildings included factories, elevators, warehouses, mills, and refineries, which today provide a legacy of historic and architectural interest, especially in the Downtown area and in Old Montreal. Many historical buildings in Old Montreal retain their original form, notably the impressive 19th century headquarters of all major Canadian banks on Saint Jacques Street (formerly known as Saint James Street). From the Art Deco period, Montreal offers a handful of notable examples: Ernest Cormier's Université de Montréal main building located on the northern side of Mount Royal and the Aldred Building at Place d'Armes, an historic square in Old Montreal. In fact, Place d'Armes, shown in panorama below, is surrounded by buildings representing several major periods in Montreal architecture: the Gothic Revival Notre Dame Basilica; New York Life Building, Montreal's first high rise; the Pantheon like Bank of Montreal head office, Canada's first bank; the aforementioned Aldred Building. (1931) and the International style 500 Place D'Armes.
Ғибадатхана архитектурасы
Монреаль француз католиктерінің колониясы ретінде құрылған және "la ville aux cent clochers" (жүздеген қоңыраулы мұнаралар қаласы) деген лақап атымен белгілі. Қалада төрт Рим католик базиликасы бар: Әлемнің патшайы Мария соборы, Нотр-Дам базиликасы, Сент-Патрик базиликасы және Сент-Жозеф ораториясы. Оратория – Канададағы ең үлкен шіркеу, және Римдегі Санкт-Петер базиликасынан кейін әлемдегі ең үлкен күмбезіне ие. Басқа да танымал шіркеулердің қатарында Notre Dame de Bon Secours капелласы бар, ол кейде теңізшілер шіркеуі деп аталады. Жеті жылдық соғыста британдықтардың жеңісінен кейін Англиядан, Шотландиядан және Ирландиядан көптеген протестант иммигранттары қалаға келді. Бұл, өсіп келе жатқан қауымды қамту үшін түрлі протестант шіркеулерінің салынуына әкелді. Олардың ең танымал екеуі – Сент-Джеймс Біріккен шіркеуі және Англикандық Мәсіх шіркеуі соборы. Бұл собор Монреальдің Жерасты қаласының бөлігі болып табылатын Променад Кафедраль сауда орталығының құрылысы кезінде қазылған шұңқырдың үстінде орнатылған.
Founded as a Roman Catholic French colony and nicknamed "la ville aux cent clochers" (the city of a hundred belltowers), Montreal is renowned for its churches. The city has four Roman Catholic basilicas: Mary, Queen of the World Cathedral, Notre Dame Basilica, St. Patrick's Basilica, and Saint Joseph's Oratory. The Oratory is the largest church in Canada, with the largest dome of its kind in the world after that of Saint Peter's Basilica in Rome. Other well known churches include Notre Dame de Bon Secours Chapel, which is sometimes called the Sailors' Church. Following the British victory in the Seven Years' War, many protestant immigrants came to the city from England, Scotland and Ireland. This led to various Protestant churches being built to accommodate the growing community. The two most notable of these are the Saint James United Church and the Anglican Christ Church Cathedral, which was suspended above an excavated pit during the construction of the Promenades Cathédrale mall, part of Montreal's Underground City.
Аспан қыртыстары
Монреальдегі биік ғимараттар салу, қарқынды кезеңдер мен ұзақ үзілістер арасында ауытқып келді. 1962 жылдан 1964 жылға дейінгі екі жыл ішінде Монреальдің ең биік он ғимаратының төртеуі салынды: Бурса мұнарасы, И.М. Пейдің ерекше крест тәрізді Place Ville Marie, CIBC ғимараты және CIL үйі. Оның ең биік ғимараттары – 51 қабатты 1000 de La Gauchetière және 47 қабатты 1250 René Lévesque екеуі де 1992 жылы аяқталды. Монреаль биік ғимараттардың биіктігін 200 метрден және Монреаль тауының ең жоғарғы нүктесінен аспау үшін шектейді. Тек Сент-Жозеф шіркеуі теңіз деңгейінен 232,5 метрден жоғары биіктікке жетеді (Монреаль тауының биіктігі). Көптеген аудандарда жер үстіндегі биіктік де шектеледі, және қала орталығындағы аз ғана жер участаларына ғана 120 метрден асып кетуге рұқсат етіледі. Қазіргі таңда 1000 de La Gauchetière және 1250 René Lévesque осы шекке жеткен, соңғысы біраз төмен болғанымен, биік жерде салынған. Монреаль Олимпиадалық стадионының солтүстік бөлігіне енгізілген Монреаль мұнарасы әлемдегі ең биік қисайған мұнара болып табылады.
Skyscraper construction in Montreal has swung between periods of intense activity and prolonged lulls. A two year period from 1962 to 1964 saw the completion of four of Montreal's ten tallest buildings: Tour de la Bourse, I. M. Pei's landmark cruciform Place Ville Marie, the CIBC Building and CIL House. Its tallest buildings, the 51 storey 1000 de La Gauchetière and the 47 storey 1250 René Lévesque, were both completed in 1992. Montreal places height limits on skyscrapers so that they do not exceed 200m in height nor the summit of Mount Royal. Only the St. Joseph's Oratory reaches an elevation higher than 232.5 metres above mean sea level (Mount Royal elevation). Above ground height is further limited in most areas and only a few downtown land plots are allowed to exceed 120 metres in height. The limit is currently attained by 1000 de La Gauchetière and 1250 René Lévesque, the latter of which is shorter, but built on higher ground. The Tour de Montréal, incorporated into the north base of Montreal's Olympic Stadium is the tallest inclined tower in the world, at .
Expo 67 көрмесі
1967 жылы өткен Халықаралық және Әлемдік көрмеге арналған павильондар әртүрлі архитектуралық стильдерді ұсынды. Көптеген павильондар уақытша құрылыстар болғанымен, сақталған бірнеше нысандар Монреальдің танымал орындарына айналды, олардың ішінде геодезиялық күмбезді АҚШ павильоны, бүгінде Монреаль Биосферасы, сондай-ақ Моше Сафдидің ерекше Хабитат 67 тұрғын үй кешені бар. Экспо 67 француз павильоны мен Квебек павильоны 1992 жылы Монреаль казиносына айналдыру үшін толықтай қайта жаңартылды.
Pavilions designed for the 1967 International and Universal Exposition, popularly known as Expo 67, featured a wide range of architectural designs. Though most pavilions were temporary structures, several remaining structures have become Montreal landmarks, including the geodesic dome US Pavilion, now the Montreal Biosphère, as well as Moshe Safdie's striking Habitat 67 apartment complex. The French pavilion and Québec Pavilion of Expo 67 underwent significant renovations in 1992 to become the Montreal Casino.
Монреаль метрополитені
Қазіргі заманғы сәулет өрнегі бойынша, Монреаль метрополитені Квебек мәдениетінің белгілі суретшілерінің көптеген қоғамдық өнер туындыларымен толы. Бұған қоса, метро жүйесіндегі әр станцияның дизайны мен әшекейлеуі ерекше, дәл Стокгольм және Мәскеу метрополитендеріндегідей.
In terms of modern architecture, the Montreal Metro is filled with a profusion of public art by some of the biggest names in Quebec culture. In addition, the design and ornamentation of each station in the Metro system is unique, much like the Stockholm Metro and the Moscow Metro.
Басқа да елеулі құрылыстар
Монреальдегі қазіргі заманғы сәулет өнерінің тағы да бір маңызды туындылары – брутализм стиліндегі Плейс Бонавентур, 1967 жылы құрылысы аяқталған кезде әлемдегі екінші ірі коммерциялық ғимарат, Людвиг Мис ван дер Роэдің Вестмаунт алаңы және Роджер Тайлиберттің 175 метрлік әлемдегі ең биік еңіс мұнарасын қамтитын, даулы Олимпиадалық стадионы. Монреаль сәулетшілері Пьер Бульва мен Жак Дэвид 1960 жылдары бірнеше модернистік ескерткіштерді салып аяқтады, олардың ішінде Монреаль әділет сарайы, 500 Place D'Armes, Театр Мейсоннев, Доу планетарийі және Place des Arts, Atwater және Lucien L'Allier метро станциялары бар. 2006 жылы қала халықаралық дизайн қауымдастығы тарапынан ЮНЕСКО-ның дизайн қаласы, сондай-ақ әлемнің үш дизайн астанасының бірі ретінде мойындалды.
Other significant works of modern architecture in Montreal include the Brutalist Place Bonaventure, the world's second largest commercial building when it was completed in 1967, Ludwig Mies van der Rohe's Westmount Square and Roger Taillibert's controversial Olympic Stadium, which incorporates the world's tallest inclined tower, at 175 metres. Montreal architects Pierre Boulva and Jacques David completed a number of modernist landmarks in the 1960s, including the Palais de justice de Montréal, 500 Place D'Armes, Théâtre Maisonneuve, the Dow Planetarium and the Place des Arts, Atwater and Lucien L'Allier metro stations. In 2006, the city was recognized by the international design community as a UNESCO City of Design, one of the three world design capitals.
Мұраны сақтау
Монреаль мұралық кеңесі муниципалдық үкіметке мұралық ғимараттарды сақтау мәселелері бойынша кеңес береді. 1970 жылдан бері Монреальдің тарихи ғимараттарын сақтау үшін екі үкіметтік емес ұйым жұмыс істеді: 1974 жылы Майкл Фиш бірлесіп құрған «Монреальді сақтау» және екі жылдан кейін Филис Ламберт құрған «Монреаль мұрасы». 1979 жылы Ламберт Монреаль қаласының орталығында орналасқан архитектура мұражайы және ғылыми-зерттеу орталығы – Канадалық сәулет орталығын (CCA) құрды. 2009 жылдың қазан айында Ламберт, «Монреаль мұрасы» және басқалар қалаға қала құрылысы, даму және мұраны қоса алғанда, бірқатар мәселелер бойынша кеңес беру үшін «Institut de politiques alternatives de Montréal» деп аталатын саяси ой-пікірлер институтын құрды.
The Conseil du patrimoine de Montréal advises the municipal government on matters related to heritage building preservation. A pair of non governmental groups have worked to preserve Montreal historic buildings since the 1970s: Save Montreal, co founded by Michael Fish in 1974, and Heritage Montreal, founded by Phyllis Lambert two years later. In 1979, Lambert founded the Canadian Centre for Architecture (CCA), an architecture museum and research centre located in downtown Montreal. In October 2009, Lambert, Heritage Montreal and others formed a think tank called the Institut de politiques alternatives de Montréal to advise the city on a range of matters including urban planning, development and heritage.