Кіріспе

Шоколадпен қапталған ванильді балмұздақ таяқшасы

Эди'с Пай (бұрын Эскимо Пай деп аталған) – американдық шоколадпен қапталған ванильді балмұздақ таяқшасы, фольгаға оралған. Бұл Америка Құрама Штаттарында сатылған алғашқы осындай десерт болды. Оны Froneri компаниясының бөлімшесі Dreyer's сатады. 2020-2021 жылдарғы Джордж Флойд наразылықтарынан кейін, атау Дрейердің негізін қалаушы, кондитер Джозеф Эдиді еске алу мақсатында Эди'с Пай деп өзгертілді. Бұрынғы атау эскимо терминін қолданған, ал бұл термин кейбір американдық инуит, юпик және алеут халықтары үшін қарапайым емес деп саналады.

Тарих

Даниялық иммигрант, мектеп мұғалімі және кондитерлік дүкеннің иесі Кристиан Кент Нельсон 1920 жылы Айова штатының Онава қаласында дүкеніндегі бір бала ақшасын мұздайқа немесе шоколад таяқшаға жұмсауды шеше алмаған кезде «Эскимо пирогы» ойын алғанын мәлімдеді. Мұзды шоколадқа жабыстырудың әртүрлі тәсілдерін сынағаннан кейін Нельсон өзінің өнертабысын «I Scream Bars» деген атпен сата бастады. 1921 жылы ол патент алды және жергілікті шоколад өндірушісі Рассел С. Стовермен оларды «Эскимо пирогы» (атын әйелі Клара Стовер ұсынған) жаңа сауда белгісімен жаппай өндіру және «Эскимо пирогы» корпорациясын құру туралы келісім жасады. 1922 жылғы 24 қаңтарда патент берілгеннен кейін Нельсон өнімге франчайзинг берді, бұл осы атаумен өндіруге рұқсат берді. 1928 жылы конфетамен қапталған кез келген тоңазытылған тәтті өнімге қатысты патент жарамсыз деп танылды. Стовер бизнестің өз үлесін сатты. Содан кейін ол танымал шоколад өндіруші «Рассел Стовер Кандиз» компаниясын құрды. Нельсон «Эскимо пирогтарын» сатудан түскен авторлық төлемдерден байыды. 1922 жылы ол күніне бір миллион пирог сататын. 2000 жылы «CoolBrands International» компаниясы (Онтарио штатының Маркхэм қаласында орналасқан) «Eskimo Pie Corporation» корпорациясын сатып алды. Бастапқыда йогурт өндіруші болған «CoolBrands» бір кезде «Eskimo Pie», «Chipwich», «Weight Watchers», «Godiva», «Tropicana», «Betty Crocker», «Trix», «Yoo hoo» және «Welch’s» сияқты брендтерге эксклюзивті ұзақ мерзімді лицензияларға ие болды. 2004 жылы «Weight Watchers/Smart Ones» лицензиясын жоғалтқаннан кейін компания қаржылық қиындықтарға тап болды. 2007 жылы негізгі активтерін сатты және 2007 жылдың ақпан айында «Эскимо Пай» және «Чипвичті» «Nestlé» компаниясының «Dreyer’s» бөлімшесіне сатты. 2020 жылы «Dreyer’s» 2021 жылы бұрынғы бренд атауын «Edy’s Pie» деп өзгертетінін хабарлады. «Edy’s» атауы «Dreyer’s» негізін қалаушылардың бірі, тәтті өндіруші Джозеф Эдиге құрмет көрсету үшін таңдалды. Компания өндірісін тез арада басқа еуропалық елдерге, әсіресе Италия мен Венгрияға кеңейтті. Олар таяқшасы жоқ «Эскимо кірпіштерін» өндірді. «Esquimaux» брендінің құқықтары 1928 жылы Францияда тіркелді. «Esquimaux Ch. Gervais» өнімдері сол жылы француздық «Gervais» ірімшік өндірушісімен сатылды. 1931 жылы «Gervais» «Société Esquimaux Brick» компаниясын сатып алды, бірақ ол таратылды. Тауар белгісі «Gervais» тіркеген. 1990-2000 жылдары өнім «Ким» («Ким эскимосы» немесе «Ким конусы») деп қайта аталды, өйткені кең қолданылуының нәтижесінде ол жалпы атау ретінде танылды.

Басқа елдерде

Оңтүстік Австралияда Аляска мұзқұймасы компаниясы 1923 жылы «Эскимо Пай» атауын және өндіріс процесін лицензиялады. Бұрынғы Кеңес Одағы елдері мен Францияда «эскимо» сөзі тауарлық белгі емес, шоколадқа жабылып, ұстау үшін ағаш таяқшасы бар мұзқұйманың жалпылама атауы ретінде қолданылады. Чехияда «Eskymo» — Unilever компаниясының Algida тауарлық белгісімен 2020 жылға дейін өндірілетін «Эскимо Пай» стиліндегі мұзқұйма бренді. Елдің кейбір аймақтарында «эскимо» сөзі жалпылама термин ретінде қолданылса да, шоколадқа жабылып, таяқшасы бар мұзқұйманы атау үшін ең көп қолданылатын сөз — «Нанук» (1922 жылғы «Солтүстіктің Нанук» фильміне сілтеме).