Кіріспе

Бекже Кореяның бірінші патшасы (б.з.д. 18 – б.з. 28 жылдары билеген)

Онжо (?—28, шамамен б.з.д. 18 – б.з. 28 жылдары билеген) – Кореяның үш патшалығының бірі – Бекже (백제, 百濟) патшалығының негізін қалаушы патша. «Самгук Саги» (삼국사기, 三國史記) бойынша, ол Бекже патшалық отбасын құрған.

Өмірбаян

Онжоның тегі туралы бірнеше теориялар мен аңыздар бар. Бірі – ол Солтүстік Корея Гогурё мемлекетін құрған король Донгмённың (Джумонг) үшінші ұлы. Ол Гогурёның екінші патшасы Юридің және Мичухолда кішкентай мемлекет салған Бирюдің кіші інісі болған. Екінші теория бойынша, ол анасының алғашқы күйеуі Вутаның ұлы. Үшінші аңызбен, оның ағасы Бирю анасының Вутадан туған ұлы, ал Онжо король Донгмённың екінші некесінен кейін дүниеге келген делінеді.

Бэкцзяның құрылуы мен кеңейуі

Доңмённың үш ұлы болды: Юри, Бирю және Онджо. Доңмённың бұрынғы әйелінен Доңбуэода туған Юри Гогурёға келіп, тақ мұрагері болғанда, Бирю мен Онджо өздерінің мемлекеттерін құру үшін оңтүстікке көшті. "Самгук Юса" бойынша, Бирю Мичухолда (хангул=미추홀) мемлекетін құрды, бірақ ол ұзаққа созылмады. Соңғы екі Махан бекінісінің халқы Онджоға бағынып, олардан мейірімділік күтілді. Бірақ Махан патшасы өз-өзіне қол жұмсап, Онджоға хат қалдырып, Махан халқын мейіріммен қабылдауын өтінді. Онджо патшаның соңғы тілегін құрметтеді және халқын қабылдады. Дегенмен, соңғы зерттеулерге сәйкес, Бэкже 3-ші ғасырдың ортасынан кейін Маханның Мокжиін бағындырды. Шындығында, бұл мақала негізін қалаушы үшін жазылған, кейінгі ұрпақтардың оқиғаларын баяндайтын туынды деп есептеледі. Бэкже үлкенге кеңейді және жыл сайын бірнеше бекініс салынып жатты. 16 жылға дейін 8 жыл бойы бейбітшілік сақталды, содан кейін бұрынғы Махан генералы көтеріліс ұйымдастырды. Онджо 5000 сарбаздық әскерге жетекшілік етіп, көтерілісті сәтті басып тастады. Осыдан кейін, 22 жылы Малгал тайпалары қайтадан шабуыл жасады, бірақ Онджо мен оның әскері оларды тағы да жеңді.

Өлім және мұрагерлік

Онжо өзінің билігінің 46-шы жылы, 28 жылы табиғи себептерден қайтыс болды. Оның орнын үлкен ұлы Дару басты. Онжо 678 жылға созылған және 31 билеушіні қамтыған қуатты династияның негізін қалады.

Самук Саги

Бэкже [патшаларының] алғашқы ата-бабасы - Онжо патша. Оның әкесі Чумко, сондай-ақ Джумонг деп те аталады. Бұкбуеодан ол қауіптен құтылып, Жольбон Буеоға келді. Бұйео патшасының ұл баласы жоқ, тек үш қызы бар еді. Олар Жумғанды көргенде оның қарапайым адам емес екенін біліп, екінші қызын [Жумғанның] әйелі етіп алды. Көп ұзамай Буёо патшасы қайтыс болды. Жұмонг оның орнын басып, екі баласы болды. Біріншіден, ол - Бирю, екіншісі - Онжо (Джумонг Жольбонға барып, Вулгуннан әйелге үйленіп, екі ұл туды делінеді). Бұрын Букбуйода тұрып жатқан Джумонның бір ұлы болды. Ол мұрагер хан болды. Бирю мен Онджо мұрагер ханзадаға айналған адам оларға жақсы қарамайды деп қорықты, сондықтан Оган, Майо және тағы он министрмен бірге көп сандаған қарапайым адамдармен бірге оңтүстікке қарай кетті. Содан кейін олар Мунт. Хансанға жетіп, шыңына көтеріліп, қай жерге келгендерін қарады. Бирю жағажайда қоныстанғысы келді, ал он министр оны: "Ал өзеннің оңтүстігіндегі жер: солтүстікте Хан өзенімен шектеседі, ал шығысында биік тау шыңдары орналасқан; оңтүстікте батпақ жер, ал батыста теңіз қорғайды. Бұл құдайлық стратегиялық жердің артықшылықтары оңай қол жеткізілмейтін тағдырға ие. Неге осы жерді өздеріңнің астаналарың етпеулерің керек?" деді. Бірақ Бирю бұған құлақ аспай, халықты екіге бөлді және Михухолға қайтып, сонда қоныстанды. Онжо өз астанасын өзеннің оңтүстігіндегі Вирйесонға орнатып, он министр оған көмектесті. Бұл Хунчжаның үшінші жылы, Ерте Хан императоры Чэннің тұсында болды. Бирю жері ылғал, өзендері тұзды Мичуда болды, сондықтан қауіпсіз өмір сүре алмады. Содан кейін ол Wirye-ге қарап, астана мен оның ауылдары үш аяқты қазан сияқты тұрақты болған және адамдар қауіпсіз өмір сүрген. Содан кейін ұялып, қайтыс болды. Оның министрлері мен халқы Вирьеге оралды. Кейінгі уақытта халық бақытты, мойынсұнғыш болды және мемлекеттің аты Бэкже деп өзгертілді. Оның тегі де, Когурё тегі де Буйодан шыққан, сондықтан олар Буйо тегін алды. Бір нұсқада оның алғашқы ата-бабасы Бирю патшасы, ал әкесі Букбуэо Хе Буру патшасының заңсыз немересі Утаэ болды. Оның анасы Сосеоно, Йон Табалдың (延陀勃) қызы, ол Жольбонның бір адамы. Ол Утаеге үйленген және екі ұл туды. Үлкені Бирю, кішісі Онжо еді. Утае қайтыс болып, жесір қалып, Жольбонға қоныстанды. Біраз уақыттан кейін Джумонгқа Буйода жақсы қарастырылмады. Бұл Хан хандығының басында Цзяньчжаоның екінші жылында болды. Екінші айдың көктемінде ол оңтүстікке, Жольбонға қашып барып, Гогурё астанасын құрды. Ол Сосеоноға үйленді, ол оның жұбайы болды, өйткені ол өзінің патшалығын құруда үлкен көмек көрсетті, Джумонг оларға ерекше көңіл бөлді және Бирю мен басқаларын өз ұлдарындай қабылдады. Буйода тұрып жатқан кезінде Юмонгтың Е кланынан туған Юрю деген ұлы болды. Ол келген соң, оны мұрагерлік мұрагерлікке ие болды. Сондықтан Бирю ағасы Онжодан: "Бұрын Ұлы патша Буйодағы қиындықтардан қашып, осы жерге қашып келген. Анамыздың әулеті (Бұхари мен Мұхаммедтің) үйіндегі мал-мүлкін (Құдайға) садақа етіп, (Бұхари мен Мұхаммедтің) игі істеріне көмектесетін. Ұлы патшамыз дүниеден кетті, ал мемлекет Юрюға тиді. Егер біз осы жерге келіп, оның артынан ерсек, бұл ісіктік сияқты мазасыз болар еді. Егер біз оңтүстікке барып, елді барлап, жеке астана құруымыз анамыздың тайпасына құрметпен қарамағанымыз жөн болар ма еді?" деді. Содан кейін ол мен оның ағасы көптеген топтар болып, Пэ және Дэй өзендерін кесіп өтіп, Михухолға келіп, сонда қоныстанды. Пей Ши және Суй кітабында Донгмённың ұрпақтарынан бірі - ақжүрек Гутей туралы айтылған. Ол өзінің елін бұрынғы Дайфанг командалығының аумағында алғаш рет құрған кезде, Ляодунның Хан аймағының префекті Гонгсун Ду қызы Гуатеге үйлендірді. Кейіннен оның елі Шығыс варварлар арасында күшті мемлекет болды. Қайсысының шынайы екені белгісіз. 18 б. з. б., көктем, бесінші ай. Дунмён ханның ордасы құрылды. 17 б. з. б., көктем, бірінші ай. Патша көптеген министрлерден: "Мохилер менің солтүстік шекарамда жиналады, бұл адамдар өте қатыгез және көптеген айла-шарғылары бар. Біз әскерімізді дайындап, астық жинап, қорғанысымызды жоспарлауға тиіспіз. Үшінші ай. Патша, клан басшысы Еулеумның білімі мен батылдығына қарап, оны оң жақ қорғанының маршалы етіп тағайындады және оған сарбаздар мен аттармен байланысты істерді сеніп тапсырды. 16 б. з. б., күз, тоғызыншы ай. Мохелер солтүстік шекараға басып кірді. Патша күшті әскерін бастап, оларға шабуыл жасап, жеңіске жетеді. Қайта оралғандардың саны оннан бірі болмады. Қыс, он бірінші ай. Шаңғыр жауып, шабдалы гүл ашты. 15 б. з. б., көктем мен жаз айларында құрғақшылық, ашаршылық және оба болды. Күз, сегізінші ай. Элшілер Лелаңға жақсы қарым-қатынас үшін жіберілді. 14 б. з. б., қыс, он бірінші ай. Патша солтүстік аймақтарды аралап, оларды жұбатты. Ол аң аулап, керемет егіз бұғыны ұстады. 13 б. з. б., күз, жетінші ай, айдың соңғы күні (辛未晦). Күн тұтылды. 11 б. з. б., көктем, екінші ай. Мохилердің үш мыңы келді және Вирйесонды қоршады. Патша бекіністі жапты және шықпады. Он күннен кейін көтерілісшілердің қоры таусылып, қайтып кетті. Патша шапшаң шабуыл жасап, оларды Даэбухёнға дейін қуды, онда олармен шайқасып, жеңіске жетті. 500-ден астам адам өлтірілді немесе тұтқынға алынды. Күз, жетінші ай. Масусон бекінісі салынды және Бьонгсан тауында қоршау орнатылды. Лелаң префекті елші жіберіп хабарлады: "Жақында сіз жақсы қарым-қатынас орнатуды сұрадыңыз, бізді бір отбасы сияқты етуді көздедіңіз. Бірақ қазір біздің аумағымыздың шекарасында бекініс және қоршау салдыңыз. Бұл біздің аумағымызды жұлып алудың жоспары ма? Егер бұрынғы жақсы қарым-қатынасымыз өзгеретін болса, онда бекіністі бұзып, қоршауды бұзыңыз, сонда біз енді күмәнданбаймыз. Әйтпесе, жеңімпазды анықтау үшін шайқасқа шақырамыз." Сонда патша: "Стратегиялық жерлерде құрылыс салу және елді қорғау бұрыннан бері келе жатқан әдет. Мұны қалай өзгерте аласыз? Бұл туралы күмәніңіз болмауы керек! Егер осыдан кейін күш жіберуге тырыссаңыз, онда біздің шағын мемлекетіміз сізді күтеді" деді. Сондықтан Лелаңмен бейбіт қарым-қатынас жойылды. 9 б. з. б., күз, тоғызыншы ай. Патша аң аулап, керемет егіз бұғыны ұстады, ол Маханға жіберілді. Қыс, он бірінші ай. Мохелер солтүстік шекараға басып кірді. Патша 200 әскер жіберді және олар Гонми өзенінің жағасында шайқасты. Біздің әскер жеңіліп, Чонгбок тауына қорғануға орналасты. Патшаның өзі 100 элиталық атты әскерді бастап, оларға көмектесу үшін Бонгхёнға шықты. Көтерілісшілер мұны көрген соң шегінді. 8 б. з. б., жаз, төртінші ай. Лелаң Мохилерді Бьонгсан тауындағы қоршауға шабуыл жасауға жіберді. Олар 100-ден астам адамды өлтірді немесе тұтқынға алды. Күз, жетінші ай. Доксан тауы мен Гучон өзеніндегі екі қоршау салынды, соның арқасында Лелаңға жол жабылды. 6 б. з. б., көктем, екінші ай. Патшаның астанасында бір әйел ер адамға айналды, ал бес жолбарыс бекініске кірді. Патшаның анасы қайтыс болды. Ол 61 жаста болды. Жаз, бесінші ай. Патша министрлерінен: "Шығыста Лелаң, ал солтүстікте Мохилер бар, олар біздің шекараларымызға шабуыл жасайды. Бейбіт күн аз, енді..." деді.