Бүсейра: Иорданиядағы тарихи қала және Бозра құпиясы
Busaira, Jordan
Бусайра, Иордания: ежелгі Бозра қаласының орны, Тафила губернаторлығында орналасқан. Библиядағы маңызды оқиғалар мен құдайдың келісімі туралы аңыз бар. 🏛️📜
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тафила губернаторлығындағы қала, Иордания.
Town in Tafilah Governorate, Jordan
Бусаира (بُصَيْرا; сондай-ақ Бусайра, Бусаира немесе Бусейра) – Иорданияның Тафила губернаторлығында, Тафила (Тофел) және Шубак қалалары арасында, соңғысына жақын орналасқан қала. Босра (Boṣrā; сонымен қатар Босра, Ботзра, Бузрак) – кейбір зерттеушілер Бусаира қаласындағы археологиялық қазбалармен байланыстырған Киелі кітаптағы қала.
Busaira (بُصَيْرا; also Busayra, Busairah or Buseirah) is a town in Tafilah Governorate, Jordan, located between the towns of Tafilah (Tophel) and Shoubak and closer to the latter. Bozrah ( Boṣrā; also Botsra, Botzrah, Buzrak) is a biblical city identified by some researchers with an archaeological site situated in the town of Busaira.
Соңғы заманның мәсіхші "бозра"
Бір христиандық түсіндірме бойынша, Бозра (немесе Киелі кітапта құпия түрде Бозра деп аталатын жер) Құдайдың өсиеттегі халқының ұлы "құтылуының" орын алатын жері болады. Бұл түсінік бойынша, құтқарылу Едомдықтар бақылауындағы жер аудару және түрмеге қамау орнында соңғы уақытта болады. Михей 2:12–13-те айтылған бұл құбылысты доктор Гэвин Финли «Бозраның құтылуы» деп атаған. Бозра – еврейше сөз, бірақ көптеген аудармашылар оны «қора» деп аударады – қойлар қорасында. Бұл «құтылу» Яхве елдерге қарсы күрескенде, Зәйтүн тауының (Иерусалимнің шығысында) үстінде тұрып, тауды екіге бөліп, жартастың арасындағы ойысқа айналдырғанда болуы мүмкін, сонда Иерусалимде тұтқында қалған Израиль халқының қалдығы өлімнен қашып құтылуы мүмкін. Егер осылай болса, Михей 2:12–13-тегі айтылған жер Бозра емес. Иерусалимдегі қалдықтың Зәйтүн тауының жарылуы арқылы қашуы туралы түсінік Зәкәрия 14:5-тің масореттік оқуынан туындаған. «Септуагинта» (ЖЖ) аудармасында Зәкәрия 14:5-те Уззия патшаның тұсында болған жер сілкінісі кезіндегідей, бір ойыс жабылатыны айтылған. Яһуди тарихшысы Иосиф Флавий «Иудейлердің ескілігі» еңбегінде патша бақтарының маңындағы ойыс Уззияның жер сілкінісі кезінде құлаған қиыршықтармен жабылып қалғанын жазған. Израиль геологтары Вакс және Левитте осы аймаққа тікелей іргелес жатқан Зәйтүн тауында үлкен жер көшкінінің іздерін тапқан. 19 ғасырдағы тіл білімі мен археология саласындағы маман, Палестинаны зерттеуші Чарльз Клермонт Ганно географиялық және тілдік деректерге сүйене отырып, осы жер көшкініне тікелей іргелес жатқан ойыс – Азал деген жерге, яғни Зәкәрия 14:5-те Иерусалимдегі қалдықтың қашуға тиіс жеріне сәйкес келетінін болжаған. Бұл орын Зәкәрия 14:5-тің ЖЖ оқуымен сәйкес келеді, онда ойыс Азалға дейін жабылады делінген. Егер Клермонт Ганно дұрыс болса, онда оның анықтаған ойысы (қазір араб тілінде Уади Ясул, ал еврей тілінде Нахал Эцел деп аталады) Иерусалим мен Зәйтүн тауының оңтүстігінде жатқандықтан, Зәйтүн тауы арқылы Азалға қашып бара жатқан адамдар туралы түсінік мүмкін емес.
According to one Christian interpretation of , Bozrah, (or a place the Bible cryptically refers to as Bozrah), will also be the scene of a magnificent "break out" of God's covenant people. According to this interpretation, the deliverance will come at an Edomite controlled place of exile and incarceration in the end times. This epic event referred to in Micah 2:12–13 has been referred to by Dr Gavin Finley as "the Bozrah deliverance". Bozrah is in Hebrew, but most translators render it as "fold"—sheep in the fold. This "break out" could be tied to , when Yahweh fights against the nations, stands on the Mount of Olives (east of Jerusalem), and splits the Mount in two as a valley, so that the remnant of Israel trapped in Jerusalem can escape those who would kill them. If so, Micah 2:12–13 would not relate to the locale of Bozrah. The notion of a remnant in Jerusalem fleeing through a split Mount of Olives derives from the Masoretic reading of Zechariah 14:5. The Septuagint (LXX) translation states in Zechariah 14:5 that a valley will be blocked up as it was blocked up during the earthquake during King Uzziah's reign. Jewish historian Flavius Josephus mentions in Antiquities of the Jews that the valley in the area of the King's Gardens was blocked up by landslide rubble during Uzziah's earthquake. Israeli geologists Wachs and Levitte identified the remnant of a large landslide on the Mount of Olives directly adjacent to this area. Based on geographic and linguistic evidence, Charles Clermont Ganneau, a 19th century linguist and archaeologist in Palestine, postulated that the valley directly adjacent to this landslide is Azal, the location mentioned in Zechariah 14:5 to which the remnant in Jerusalem is to flee supposedly. This location accords with the LXX reading of Zechariah 14:5, which states that the valley will be blocked up as far as Azal. If Clermont Ganneau is correct, the notion of people fleeing east through the Mount of Olives to Azal is impossible because the valley he identified (which is now known as Wady Yasul in Arabic, and Nahal Etzel in Hebrew) lies south of both Jerusalem and the Mount of Olives.
Қазба жұмыстары
Бұл жерді қазу жұмыстары 1970 жылдары басталды, ал табылған заттар б.з.б. 8 ғасырға жатқызылды. Алайда, кейінгі зерттеулер аймақтағы эдомдықтардың негізгі қазба орындары, соның ішінде Умм-эль-Бияра, Тавилан және Бусейра, б.з.б. VII ғасырдан (Темір II дәуірінен) бұрын емес екенін көрсетті. 2009 жылы тағы бір қазба жұмысы жүргізіліп, Византия дәуіріне жататын шіркеу, тұрғын үйлер және бірнеше су құдықтары табылды. Ескі қабір туристер арасында танымал, себебі ол Аль Харит Бин Умайр Аль Азадиге тиесілі деп есептеледі, оның өлтірілуі 639 жылы Мұта шайқасына себеп болды. Бұсайра мәдени мұра жобасы сияқты бірқатар қоғамдық бастамалар соңғы жылдары археологиялық ескерткіште туризмді дамыту және жергілікті тұрғындардың аймақтың бай ежелгі тарихы туралы білуін арттыру үшін жұмыс істеді. Археологтардың пікірінше, бұл жер Набуходоносор II шапқаннан кейін қайта орналастырылмайтын зақымдарға ұшырады. Кейіннен оны эдомдықтарды Левантқа ығыстырған набаттықтар басып алды.
Excavation of the site began in the 1970s, and the finds were dated first to the 8th century BCE. However, later studies indicated that the main excavated Edomite sites from the area, including Umm el Biyara, Tawilan and Buseirah, do not pre date the seventh century BCE (Iron II). A round of excavations was conducted in 2009 and resulted in uncovering a church, possibly Byzantine, dwellings, and some water wells. An old tomb is popular among tourists as it is said to belong to Al Harith Bin Umair Al Azadi, whose murder led to the 639 CE Battle of Mu'tah. A number of community led initiatives, such as the Busayra Cultural Heritage Project, have worked in recent years to develop tourism capacity at the archaeological site and raise awareness among local residents of the area's rich ancient history. Archaeologists believe that the site suffered irreversible damage after Nebuchadnezzar II invaded it. It was later occupied by the Nabateans, who expelled the Edomites to the Levant.