Кіріспе
1915 жылы авиацияға қатысты оқиғалар тізімі
Бұл 1915 жылғы авиацияға қатысты оқиғалардың тізімі:
Оқиғалар
АҚШ Әскери-теңіз күштері ауадан жеңіл қаруын құрды, оның міндеті – дирижабльдерді және соғыс кемелерінің артынан сүйрейтін желкенді шарларды пайдалану болды. Бірінші дүниежүзілік соғыстың соңына қарай, оның төрт линкор мен алты эсминец шарларды қолданысқа енгізді. АҚШ Армиясы Филиппин аралдарында қызмет ету үшін 2-ші әуе эскадрильясының бір ротасын құрды.
Қаңтар
6 немесе 15 қаңтар – Неміс субмаринасы U 12 Фридрихшафен FF.29 су ұшағымен бірге, оны палубасына байлап, Англияға жақын қашықтыққа су ұшақтарын тасымалдау мақсатында Зеебрюггеден шығады. Су ұшағы ерте ұшып кетуге мәжбүр болады, Кент жағалауын барлап, нашар ауа райы салдарынан U 12-ге қайту мүмкін болмағандықтан Зеебрюггеге дейін ұшып оралады. Бұл – Германияның су асты кемесінен әуе кемесін пайдалануға жасаған жалғыз әрекеті. 7 қаңтар – Италия Италия Корольдік армиясының құрамында Corpo Aeronautica Militare («Әскери авиация корпусы») құрады. 19–20 қаңтар (түнде) – Ұлыбританияға алғашқы Цеппелин шабуылы жасалады, оны Императорлық неміс теңіз флотының L 3, L 4 және L 6 дирижабльдері жүзеге асырады. L 6 қозғалтқышындағы ақаулықтан кері қайтады, бірақ L 3 Ұлы Ярмутқа 50 кг (110 фунт) жоғары жарылғыш және жеті жануарлық бомба тастайды, ал L 4 Шерингхэм, Снеттишем және Кингс-Линн қалаларын бомбалайды. Шабуыл салдарынан төрт адам қаза тауып, 16 адам жарақат алады. 24 қаңтар – Әуе кемесі алғаш рет теңіз шайқасына қатысады, Германия теңіз флотының L 5 Цеппеліні ресми патрульдеу кезінде Солтүстік теңіздегі британдық және неміс крейсерлері арасындағы Доггер банкасы шайқасының үстіне келеді. Британдық жеңіл крейсерлерінен отқа түскеннен кейін сақтықпен әрекет ете отырып, L 5 бұлтты ауа райынан шайқасты бақылауда ұстау қиындыққа тап болады және шайқасқа мінімалды үлес қосады, соғыстың соңында неміс адмиралы Франц фон Хипперге шектеулі ақпарат береді. 25 қаңтар – Императорлық неміс теңіз флоты соғыс кезінде алғаш рет әуе кемесін жоғалтады, PL 19 Ресейдің Либау қаласын бомбалағаннан кейін базаға оралуға тырысқанда Балтық теңізінде мұздану мен қозғалтқыштың істен шығуынан құлайды. Екі ресейлік әскери-теңіз флотының мина тазартқыш кемелері оның жеті адамнан тұратын экипажын тұтқынға алып, оны өртеп, жояды. Балтық теңізінде шілде айының ортасына дейін әуе кемелерімен операциялар жүргізілмейді.
Ақпан
2 ақпан – Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Балтық теңізінде қызмет еткен Ресей империясының жалғыз су ұшақ тасымалдаушысы «Орлица» қолданысқа енгізілді. 15 ақпан – Ресейдің Сикорский «Илья Муромец» бомбалаушылары Польшаның Висла-Добржан аймағына шабуыл жасады, бұл «Илья Муромец» бомбалаушысының алғашқы бомбалау рейді болды. 17 ақпан – Ұлыбританияны бомбалауға аттанған алғашқы екі дирижабль болғаннан кейін төрт апта өткен соң, Императорлық неміс әскери-теңіз күштерінің L 3 және L 4 цеппелиндері Норвегия жағалауында британдық кемелерді іздеу кезінде Данияда құлады. L 3 экипажы Дания билігі оларды ұстамас бұрын оны өртеп жіберді. L 4 Данияға қонғаннан кейін Солтүстік теңізге ұшып кетіп, бортында төрт адаммен бірге жоғалып кетті; қалған экипажы Даниялықтар тарапынан ұсталды. 26 ақпан – Германияның Ұлыбританияны бомбалауға жасаған екінші әрекеті күшті желдің салдарынан сәтсіз аяқталды, жалғыз ұшқан L 8 цеппеліні өз миссиясынан бас тартып, неміс әскерінің оккупацияланған Бельгиядағы лагеріне қонуға мәжбүр болды.
Наурыз
Ресейдің Қара теңіз флоты Босфорға және Осман империясының Еуропадағы Қара теңіз жағалауына қарсы дирижабльдермен шабуылдарды бастайды. Мамыр айына дейін жалғасқан бұл шабуылдар тарихта алғаш рет болып, ұрыс кемелері авиациялық кемелермен бірге көмекші рөлде қатысқан оқиға ретінде жазылған. Бұл Екінші дүниежүзілік соғыстағы ұшақ тасымалдаушы-ұрыс кемелері тобының пайда болуын болжады. 3 наурыз – АҚШ-та Конгресс шешімімен Аэронавтика жөніндегі Ұлттық кеңес (NACA) құрылды. Бұл кеңес 1958 жылдың 1 қазанына дейін жұмыс істейді, содан кейін оның орнын Ұлттық аэронавтика және ғарыш басқармасы (NASA) иеленеді. 4 наурыз – Германияның Ұлыбританияны бомбалауға жасаған үшінші әрекеті сәтсіз аяқталады. Жеке шабуылға жіберілген Zeppelin L 8 дирижаблі Солтүстік теңіздегі дауылға түсіп, Бельгияның Ниупорты қаласының үстінде бақылаудан шығып, бельгиялық зенитшілер тарапынан атып түсіріледі. 14 наурыз – Американдық пилот Линкольн Джей Бичи Панама-Тынық мұхиты халықаралық көрмесінде 250 мың көрерменнің алдында кері бұрылып ұшып бара жатқанда, оның Beachey Eaton монопланының конструкциясында ақау пайда болып, құлап, Сан-Франциско шығанағында қаза табады. 17 наурыз – Императорлық неміс армиясы Zeppelin Z XII дирижаблімен Ұлыбританияға қарсы әуе шабуылын жасауға тырысады. Бұлтты ауа райынан нысананы таба алмаған Z XII бомба тастамайды. Бірақ Францияның Кале қаласының үстінен үйге қайтып келе жатқанда, дирижабльдің қауіпсіз биіктікте қалуын қамтамасыз ете отырып, төменге түсірілген бақылау кабинасын алғаш рет пайдаланады. Кейін неміс теңіз флоты да осындай кабиналарды сынақтан өткізіп, оларды неміс теңіз дирижабльдерінде стандартты жабдыққа айналдырады. 18 наурыз – Ресей императорлық әуе күштерінің штаб-капитаны Александр Казаков, неміс Albatros екі орындық ұшағын аулау үшін арқан ілгішін қолданады. Ол арқанға бекітілген шағын бомбаны жарыту арқылы Albatros ұшағын жоюды жоспарлайды. Бірақ арқан ілгіш механизмі істен шыққанда, ол Albatros ұшағын шанағымен соғып құлатады. 24 наурыз – 1-эскадрильяның бес Avro 504 ұшағы Бельгияның Антверпен қаласындағы Хобокендегі неміс суасты кемелерінің базасын бомбалайды, кеме жасаушылық шеберханада өрт шығарып, екі неміс суасты кемесін жояды.
Маусым
Солтүстік теңізде неміс мина тазартушыларын қорғау мақсатында барлау жүргізу кезінде, неміс әскери-теңіз күштерінің L 5 цеппелині төмен биіктікте Корольдік әскери-теңіз күштерінің жеңіл крейсерлері мен эсминецтерімен кездеседі. Жеңіл крейсер HMS Arethusa тез Sopwith гидроұшағын іске қосады, ол L 5-ке қарай жылдам жақындасады. Бірақ, пилоты британдық эсминецтерден шыққан түтінді кері шақыру сигналы деп жаңылысып, қуғынды тоқтатып, кемедегі ұшақпен әуе кемесін ұстаудың ең үміткер алғашқы мүмкіндігін жояды. 7 маусым күні неміс армиясының LZ 37 цеппелині әуедегі шайқаста жойылған алғашқы әуе кемесі болады. Корольдік әскери-әуе күштерінің 1-эскадрильясының ұшқышы, Flight Sub Lieutenant Реджинальд Уорнефорд, Morane Saulnier L ұшағымен Бельгияның Гент қаласының үстінде әуеден-әуеге бомбалау арқылы оны жояды. LZ 37 Бельгияның Синт-Амандсберг қаласына құлап, жердегі бір адам мен экипаждың барлық мүшелерінен басқа біреуі қаза табады. 36 сағат ішінде Уорнефорд, екі ай бұрын Уильям Родс Мурхаузден кейін, Виктория кресімен марапатталған екінші одақтас ұшқыш атанды. 15 маусым күні француз ұшақтары Баден және Карлсруэ қалаларына шабуыл жасайды. 17 маусым күні, 7 маусымда Парижде өткен салтанатты шарада, LZ 37 цеппелинін атып түсіргені үшін француздық Легион д'Онер орденін алғаннан кейін, Корольдік әскери-әуе күштерінің Flight Sub Lieutenant Реджинальд Уорнефорд пен американдық журналист Генри Бич Ньюмен Францияның Бук қаласынан ұшып кеткен кезде апатқа ұшыраған жаңа Farman бипланында қаза табады. 23 маусым күні Корольдік ұшқыштар корпусы барлық жабық фюзеляждардағы ұшақтардың фюзеляждерінің бүйірлерінде үш түсті дөңгелектерді пайдалану керектігін жарлық етеді. Бұрын бұл дөңгелектер тек қанаттарда қолданылған.
Тамыз
Болашақ итальяндық фашист көшбасшысы Бенито Муссолини алғаш рет ұшаққа отырды. 1919 жылдың шілдесінде ол ұшқыш курсын бастап, 1921 жылдың мамырында ұшқышқа лайықты деп танылды. 1 тамыз – Лейтенант Макс Иммельманн lMG 08 қаруланған Fokker E. I, E.13/15 өндірістік ұшағымен өзінің алғашқы ұшағын атып түсірді, осымен ол үздік ұшқыш мамандығына қадам басты. 2 тамыз – 1913 жылғы ұшу тәжірибелеріне сүйене отырып, әуе кемесі алғаш рет толыққанды жұмыс істейтін британдық авиация кемесінің платформасынан ұшып кетті. Дөңгелекті жүзу құралдарымен жабдықталған Sopwith Baby 6 тамызда ұшып кетті. 6-9 тамыз – Ауа райының қолайсыздығы мен байланыс мәселелеріне байланысты, неміс әскери-теңіз флотының дирижабльдері неміс көмекші крейсері SMS Meteor-дың мина қою операциясына тиімді барлау көмегін көрсете алмады. SMS Meteor британдық жеңіл крейсерлер мен эсминецтермен кездескенде өзін-өзі батырып жіберді. 10-11 тамыз (түнде) – Әскери-теңіз дирижабльдері бөлімінің бастығы Петер Штрассер жеке басқаруымен бес неміс әскери-теңіз цеппелині Англияға шабуыл жасады. L 9 Гуль қаласын бомбалап, бірнеше үй мен қоймаларды қиратты, 16 адам қаза тапты. Қалған төртеуі Лондонды бомбалауға тырысты, бірақ қалаға жетпеді, оның орнына Истчерч әскери-әуе станциясы, Довер (онда үш адам жарақат алды) және Темза сағасының бір бөлігі бомбаланды. Британдық 3 дюймдік (76,2 мм) зениттік оқтан зақымданған L 12 үйіне қайта оралғанда Солтүстік теңізге құлап, неміс торпедалық қайығымен Бельгияның Остенде қаласына сүйретілді. 12 тамыз – HMS Ben my Chree-ден Short Type 184 ұшағымен ұшып бара жатқан Корольдік әскери-әуе күштерінің ұшу командирі Чарльз Эдмондс Дарданелл операциясы кезінде 5000 тонналық түрік тауарлық кемесін торпедалап, әуеден ұшырылған торпедамен кемеге шабуыл жасаған алғашқы ұшқыш атанды. 17-18 тамыз (түнде) – Неміс әскери-теңіз флотының төрт дирижаблі Лондонды бомбалауға тырысты. Екеуі қозғалтқыштарының бұзылуына байланысты кері қайтып келді, ал L 11 қателікпен Ашфорд пен Фэвершем маңындағы ашық далаларды бомбалады. Алайда, L 10 Лондонға жеткен алғашқы неміс әскери-теңіз дирижаблі болды, бірақ ол Лондонның орталығында деп ойлап, қателікпен Лейтонды бомбалады, теміржол станциясы мен бірнеше үйлерге тиіп, 10 адамды өлтіріп, 48 адамды жарақаттады. 19 тамыз – IdFlieg сериялық нөмірі E.3/15 Fokker M.5K/MG ұшағын, қару синхронизаторы және Parabellum MG 14 пулеметімен жабдықталған лейтенант Освальд Боэльке өзінің алғашқы ұшағын атып түсірді. 20 тамыз – Италияның Caproni Ca.2 ұшақтары Австрия-Мажарстанға қарсы тұрақты әуе шабуылын жасады. Ca.2 бірінші дүниежүзілік соғыста жау позицияларын шабуылдаған алғашқы итальяндық бомбалаушы ұшақ болды. 31 тамыз – Бірінші француз үздік ұшқышы Адольф Пегуд шайқаста қаза тапты. Ол алты жеңіске жеткен.
August 31 – The first French ace, Adolphe Pegoud, is killed in combat. He had scored six victories.
Қазан
13 қазан – 14 қазан (түнімен) – Бес апта үзілістен кейін неміс дирижабльдері Ұлыбританияға қарсы шабуылдарын жаңартты, бес неміс теңіз флотының цеппелині Лондонды бомбалауға тырысты. L 15 Лондонның орталық бөлігін бомбалады, сол кезде Корольдік әуе корпусының ұшқышы Джон Слессор B. E.2c ұшағымен оны тоқтатып, Ұлыбританияда жау ұшағын тоқтатқан алғашқы адам болды, бірақ ол L 15-ке атуға мүмкіндік алмайды. Қалған төрт цеппелин түрлі қалалар мен елді мекендерге бомбаларын шашыратып жіберді. Бұл шабуыл Бірінші дүниежүзілік соғыстың ең қорқынышты шабуылдарының біріне айналды, 71 адам қаза тауып, 128 адам жарақаттанды. 14 қазан – Болгария Орталық державалар жағында Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысты. Қазан айында Ресей империясының Қара теңіз флоты Варна қаласына (Болгария) шабуыл жасады, суға түсетін ұшақтарды тасымалдайтын кемелерді пайдаланды. 19 қараша – Корольдік әскери-әуе күштерінің ұшқыштары, эскадрилья командирі Ричард Белл Дэвис және ұшу сержанты Гилберт Смайли Болгариядағы теміржол торабына бомба тастау миссиясын орындап бара жатқанда, жерден атылған оқ Смайлидің «Фарман» бомбалаушысын құлатты. Тарихта алғаш рет ұшақпен жасалған құтқару операциясында Белл Дэвис өзінің бір орындық «Ньюпорт 10» ұшағын жерге қондырды, болгар жаяу әскері жақындағанда Смайлиді оның ішіне тығып, қауіпсіз түрде базаға қайтып келді. Белл Дэвис осы ісі үшін Виктория орденімен марапатталды.
Желтоқсан
Гастон Каудрон, Каудрон компаниясының өкілі, Caudron R.4 ұшағының апатында қаза тапты. Британдық шенеуніктер неміс дирижабльдеріне қарсы қолдану үшін жарылғыш және өртке шақырушы оқ-дәрілерді сатып алуға мүдделілік танытады. Ол 1916 жылдың жазында Корольдік әуе күштерінің әуе қорғанысы эскадрильяларына беріледі. Жапон императорлық армиясының авиациясы алғаш рет Армиялық көлік басқармасының Әуе батальоны ретінде ұйымдастырылғанда тәуелсіздік алады. 1 желтоқсан – АҚШ армиясының 2-ші әуе эскадрильясы құрылды. 12 желтоқсан – Неміс лейтенанты Теодор Малинкродт әлемдегі алғашқы толығымен металдан жасалған ұшақтың, Junkers J 1-дің алғашқы сынақ ұшуын жүзеге асырады.
Қаңтар
Airco DH.1
30 қаңтар – Gotha FU (Фридель Урсинус үшін), Gotha G. I прототипі
January 30 – Gotha FU (for Friedel Ursinus), prototype of the Gotha G. I
Сәуір
11 сәуір – Zeppelin Staaken V. G. O. I.
Мамыр
21 мамыр – SPAD S. A 2
24 мамыр – Siemens Schuckert G. I, кейіннен Siemens Schuckert R. I деп атау өзгертілді.
May 24 – Siemens Schuckert G. I, later redesignated Siemens Schuckert R. I
Маусым
1 маусым – Airco DH.2
4 маусым – Marinens Flyvebaatfabrikk M. F.1
June 4 — Marinens Flyvebaatfabrikk M. F.1
Тамыз
14 тамыз – Корольдік ұшақ фабрикасы B. E.9
Қазан
26 қазан – Siemens Schuckert R. II
Ақпан
5 ақпан Vickers F. B.5 Gunbus, №5 эскадрильясының RFC ұшағы
Қыркүйек
Royal Aircraft Factory FE.2, 6-шы RFC эскадрильясымен бірге.
Қазан
13 қазан – Siemens Schuckert R. I Германия әуе күштерімен бірге.
Қараша
20 қараша Siemens Schuckert R. II неміс әуе күштерімен.
Желтоқсан
30 желтоқсан – Siemens Schuckert R. III неміс әуе күштерімен.