Кіріспе

1937 жылғы фильм және аудиожазба

1937 жылғы 6 мамырдағы «Хинденбург» апатының деректі кадрлары, онда LZ 129 «Хинденбург» дирижаблі апатқа ұшырап, өртенді, бірнеше компаниялар түсірді. Фильм көбінесе WLS (AM) хабаршысы Герберт Моррисонның баяндамасымен бірге көрсетіледі, ол ацетат дискіге далалық жазбаны тіркеп, дирижабльдің келуін бақылады. Моррисонның түсіндірмесін инженер Чарльз Нельсен жазды, бірақ ол 1937 жылдың 7 мамырында хабарланды – жаңалықтар оқиғасының жазбалары алғаш рет эфирге шықты. 2002 жылы аудиожазба АҚШ Конгресі кітапханасының Ұлттық жазбалар тізіміне сақтау үшін іріктелді. Кейіннен ол жеке түсірілген деректі кадрлармен біріктірілді. Көптеген бастапқы деректі фильмдердің өзіндік баяндамалары бар, ал Моррисонның түсіндірмесімен дубляждалған деректі фильмдер үшін көптеген монтаждар жасалды. Апат кезінде төрт деректі фильмдер тобы болды. Олар бір-біріне жақын және дирижабльдің тұрақтайтын мачтасына іргелес орналастырылды. Осы себепті, деректі фильмдерде дирижабльдің тұрақтайтын мачтасы көрсетілмейді (көптеген кадрларда басқа тұрақтайтын мачталар фонда көрінеді), ал көптеген баспасөз суреттері алыстан түсірілгендіктен мачта мен екі деректі операторлардың камералары жүк көліктерінің үстіне орнатылған күйін көрсетеді. Камералар жердегі экипаж қону арқандарын ұстағаннан кейін уақытша тоқтатылғандықтан, деректі фильмдердің ешқайсысы апаттың алғашқы белгілерін жазбаға алмады (өрт алғашқы оң жақ арқан 7:21-де түсірілгеннен кейін шамамен төрт минуттан кейін басталды). Харольд Н. Шенк түсірген кем дегенде бір әуесқой фильм бар, онда өртенген корпуска және жерге құлап жатқан құйрық бөлігі көрсетілген. 1997 жылы түпнұсқалық кадрлар «мәдени, тарихи немесе эстетикалық маңызы бар» деп танылып, АҚШ Ұлттық кино реестріне сақтау үшін іріктелді.

Тасмалардың тізімі

Өрттің Pathé News, Paramount News, Movietone News, Hearst News of the Day/Universal Newsreel шығарған бес деректі фильмі белгілі, ал бесіншісінің қайдан шыққандығы белгісіз. Бұған қоса, Гарольд Н. Шенктің түсірген бір әуесқой фильмі де бар.

Fox Movietone телеарнасы

Fox Movietone түсірген кадрларды Al Gold (жаңалықтарда көрсетілген өртті түсірген), Ларри Кеннеди және Деон де Титта түсірген. Голд өрт шыққан кезде жердегі экипажды түсіріп жатқанын айтты. Дегенмен, Movietone жаңалықтарында жердегі экипаж алдын ала-ақ арқанды ұстаған көрінеді, ал Голдтың камерасы дирижабльдің артқы бөлігі жерге тиген кезде ғана өртті түсіре бастаған сияқты. Кеннеди мен де Титта өрт шыққан кезде дирижабльге жақын болды және қашуға мәжбүр болды. Ұсқынсыз дыбыс операторы Аддисон Тайс та болды және апаттың бір бөлігін дыбысқа түсірді. Жаңалықтардағы жарылыс дыбысы жасалған болса да, кейбір дыбыстар апаттан алынған болуы мүмкін, себебі біреудің "сен енді жақсысың, Ал!" деген сөзі естіледі.

Күннің басты жаңалығы

Әуеайлақта орналасқан Universal операторы нашар ауа райына байланысты ерте кетіп, Бродвейдегі бір спектакльді тамашалады. Бірақ, Джеймс Дж. Сили апатты Hearst-тің News of the Day үшін түсірді, ал Universal өз хабарламаларында оның отты түсірген кадрларын пайдаланды. Екі компания да өртенуге бірнеше сағат бұрын Нью-Йорк үстіндегі дирижабльдің әуе суретін түсірген. Universal фильміндегі жолаушылардың терезеден сыртқа қарап тұрған көрінісі 1936 жылы Universal-дың Хинденбургтің Атлантика арқылы жасаған бұрынғы сапарының жаңалықтарынан алынған. Бұл жаңалықтардағы өрт сахнасы ең ұзаққа созылған. Камера жоғары қарай бұрылады, дирижабльдің артқы бөлігі жанып, құйрығы төмен түседі, ал мұрты оттай лапылдайды. Камера өртеніп жатқан дирижабльдің астында не болып жатқанын көрсетпейді, себебі камера дирижабль жерге жақындағанша отқа көбірек назар аударады. Осы сәтте теңізшілер камераға жақын жерде жүріп жатыр. Hearst News of the Day жаңалықтары Universal жаңалықтарына қарағанда сирек кездеседі. Universal нұсқасының жоғары сапалы мемлекеттік мұрағат көшірмесі де онлайнға шықты (оған Универсалдың апаттан кейінгі бірнеше күндегі жаңалықтары мен Pathé жаңалықтары да кіреді). Universal редакциясымен салыстырғанда, Hearst жаңалықтарында Нью-Йорк үстіндегі дирижабльдің басқа да кадрлары бар, сондай-ақ 1936 жылғы кемедегі жолаушылардың бейнелері де көрсетілген. Осыған ұқсас дыбыстау Gaumont British News баяндамасында да қолданылды, ол Universal/Hearst және Movietone кадрларын пайдаланған. Жаңалықтардың тағы бір қайталауы – "Victoria Record".

Бастысы

Paramount компаниясы Томми Крейвенді алмастырылатын линзалары бар Eyemo камерасын қолданып түсірді. Қонақ түсіру кезінде Крейвен дирижабльді кең бұрыштан және телеобъективтен көруді кезектестірді. Кеме арқандарын түсіргенде тағы бір оператор көрінеді. Крейвен өрт басталған кезде телеобъективті пайдаланып түсірді (жазба Хёрст материалынан бірнеше секунд кейін басталады), өртті және дирижабльден қашып бара жатқан адамдарды жақыннан көрсетеді. Сондай-ақ, жазбада өрт кеменің атын "жойып" жатқаны да көрінеді, ол жерге құлайды. Крейвен, жұмысы жоқ жаңалықтар фотографы, жаңалықтар операторы болуға талпынған, Paramount компаниясы оған Хинденбургтің қонаққа түсіруін түсіру мүмкіндігін берді, соның арқасында ол Paramount News-та жұмысқа орналасты. Кейде бұл кадрларды Әл Мингалоне деп жаңылысқан. 1957 жылы Крейвен Канаданың Front Page Challenge ойын-шоуында осы апатты түсіру тәжірибесі туралы айтып берді.

Әуесқойлық фильмдер

Апаттың 25 секундтық 8 мм үй фильмі түсірілген, авторы – Гарольд Н. Шенк. Фильм апатты бүйірден артқа қарап көрсетеді. Лейкхерст тарихи қоғамы бұл фильмді көп жылдар бойы білген және апаттың 50 жылдығына арналған шарада көрсеткенімен, 2014 жылдың мамырына дейін NBC арнасында көрсетілген жоқ. 2021 жылғы Nova құжалық фильмі «Хинденбург: Жаңа деректер» үшін фильмді қалпына келтіру және талдау жұмыстары жүргізілді. Фильм өрттің бастапқы кезеңдерін көрсетпесе де, Universal/Hearst жаңалықтарындағы фильмге қарағанда бірнеше секунд бұрынғы өртті, дирижабльдің құйрығы құлай бастағанға дейінгі сәттерді көрсетеді.