Цейпелин – қатаң конструкциялы дирижабльдер тарихы

Кіріспе

Қатты дирижабль түрі – бұл 20 ғасырдың басында қатты дирижабльді дамытудың негізін қалаған неміс өнертапқышы Фердинанд фон Цеппелиннің есімімен аталған қатты дирижабльдің түрі. Цеппелиннің ойлары алғаш рет 1874 жылы қалыптасты, ал 1893 жылы егжей-тегжейлі әзірленді. Олар 1895 жылы Германияда, ал 1899 жылы АҚШ-та патенттелді. 1918 жылы Германияның жеңіліске ұшырауы дирижабль бизнесін уақытша баяулатты. DELAG 1919 жылы Берлин, Мюнхен және Фридрихсхафен қалалары арасында күнделікті жоспарлы рейстерді ұйымдастырды, бірақ бұл рейстерге арналған дирижабльдер Версаль келісімінің шарттарына сәйкес берілуге мәжбүр болды, сонымен қатар Германияға үлкен дирижабльдер құруға тыйым салынды. Бір дирижабль АҚШ Әскери-теңіз күштері үшін салуға рұқсат берілді, бұл тапсырыс компанияны банкроттықтан сақтап қалды. 1926 жылы дирижабльдер құрылысына қатысты шектеулер алынып тасталды және халықтың қайырымдылықтарының көмегімен LZ 127 Graf Zeppelin құрылысы басталды. Бұл компанияның өркендеуіне жаңа серпіліс берді және 1930 жылдары Graf Zeppelin және одан да ірі LZ 129 Hindenburg дирижабльдері Германиядан Солтүстік Америка мен Бразилияға үздіксіз трансатлантикалық рейстерді орындады. Эмпайр Стейт Билдингінің мұнарасы бастапқыда цеппелиндер және басқа дирижабльдерді тоқтату мачтасы ретінде қызмет ету үшін жобаланған, бірақ жоғары желдің салдарынан бұл мүмкін емес екені анықталды және жоспардан бас тартты. 1937 жылы болған Гинденбург апаты, сонымен қатар Германиядағы саяси және экономикалық жағдайлар дирижабльдердің құлдырауына ықпал жасады.

Негізгі сипаттамалары

Цеппелиннің ерекше ерекшелігі – матамен қапталған, көлденең сақиналар мен бойлық арқалықтардан тұратын қатты металл қаңқасы, онда бірнеше жеке газ қаптары орналасқан. Бұл ұшақтың қатты емес дирижабльдерге қарағанда әлдеқайда үлкен болуына мүмкіндік берді, олар пішінін сақтау үшін бір ғана қысымды қабықшаны толтыруға тәуелді болды. Көптеген цеппелиндердің қаңқасы алюминий, мыс және тағы екі-үш металдан жасалған дуралуминнен құралған, оның нақты құрамы жылдар бойы құпия сақталды. Ертедегі цеппельдер газ қаптары үшін резеңкеленген мақтаны пайдаланған, бірақ кейінгі ұшақтардың көпшілігі сиыр ішегінен жасалған алтын қабықшаны қолданды. Алғашқы цеппельдердің ұзын цилиндрлі корпустары, конустық ұштары және күрделі көп жазықтықты қанаттары болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде, Schütte Lanz Luftschiffbau фирмасының үлгісімен, кейінгі дирижабльдердің көбі тәре тәрізді құйрық қанаттары бар, ағымдағы пішінге көшті. Цеппельдер бірнеше ішкі жану қозғалтқыштарымен қозғалды, олар гондолаларға немесе конструкциялық қаңқадан тыс орнатылған қозғалтқыш вагондарына орнатылған. Олардың кейбіреулері кемеге қонғанда маневр жасау үшін кері итермелеуді қамтамасыз ете алатын. Алғашқы модельдерде жолаушылар мен экипажға арналған раманың астына сырттан орнатылған кішкентай гондола болды. Бұл кеңістік ешқашан жылытылмады, себебі ас үйден басқа жерде от жағу тым қауіпті деп есептелді, ал Солтүстік Атлантика немесе Сібір арқылы жасалған сапарлар кезінде жолаушылар жылы болу үшін жамылғылар мен терілерге орануға мәжбүр болды және көбінесе қатты суықтап қалатын. Хинденбург пайда болғанға дейін бірнеше маңызды өзгерістер саяхатты әлдеқайда ыңғайлы етті: жолаушылар бөлмесі қаңқаның ішкі бөлігіне көшірілді, жолаушылар бөлмелері асхана арқылы сырттан оқшауланды, ал алдыңғы қозғалтқыштарды салқындататын судан жылы ауа таратылуы мүмкін болды. Жаңа дизайн жолаушыларға Graf Zeppelin-де басты тартымдылық болған, жатын орындарының терезелерінен көріністерді тамашалау мүмкіндігінен айырды. Ескі де, жаңа кемелерде де, ұшу кезінде сыртқы терезелер ашық болатын. Ұшу биіктігі соншалық төмен болғандықтан, кабиналарды қысыммен қамтамасыз етудің қажеті болмады. Хинденбургте қысыммен бекітілген темекі шегу бөлмесі болды: отқа рұқсат етілмеді, бірақ бөлмеден шығарылмауы тиіс бір электр тұспалдамасы берілді. Цеппельдерге қол жеткізудің бірнеше тәсілі болды. Graf Zeppelin гондоласына кеме жерде тұрғанда, көпірлер арқылы кіруге болады. Хинденбургтің де жерден тікелей корпусына жететін, толығымен жиналмалы жолаушылар көпірлері, гондолаға жерден кіру және электр бөлмесі арқылы сыртқы кіру люгі болды; соңғысы тек экипажға арналған. Кейбір алыс қашықтыққа ұшатын дирижабльдердің қозғалтқыштары Фридрихшафендегі цеппелин зауытында өндірілген арнайы "Блау" газымен жұмыс істеді. Жануға қабілетті "Блау" газы ауаға жақын салмаққа ие болу үшін жасалған, сондықтан оны сақтау мен тұтыну цеппелиннің жүзу қабілетіне әсер етпеді. "Блау" газы 1929 жылы Америкаға жасалған алғашқы цеппелин сапарында қолданылды.

The principal feature of the Zeppelin's design was a fabric covered, rigid metal framework of transverse rings and longitudinal girders enclosing a number of individual gasbags. This allowed the craft to be much larger than non rigid airships, which relied on the inflation of a single pressure envelope to maintain their shape. The framework of most Zeppelins was made of duralumin, a combination of aluminium, copper, and two or three other metals, the exact composition of which was kept secret for years. Early Zeppelins used rubberized cotton for the gasbags, but most later craft used goldbeater's skin made from cattle gut. The first Zeppelins had long cylindrical hulls with tapered ends and complex multi plane fins. During World War I, following the lead of the rival firm Schütte Lanz Luftschiffbau, almost all later airships changed to the more familiar streamlined shape with cruciform tail fins. Zeppelins were propelled by several internal combustion engines, mounted in gondolas or engine cars attached outside the structural framework. Some of these could provide reverse thrust for manoeuvring while mooring. Early models had a fairly small externally mounted gondola for passengers and crew beneath the frame. This space was never heated, because fire outside of the kitchen was considered too risky, and during trips across the North Atlantic or Siberia passengers were forced to bundle in blankets and furs to keep warm and were often miserably cold. By the time of the Hindenburg several important changes had made traveling much more comfortable: the passenger space had been relocated to the interior of the framework, passenger rooms were insulated from the exterior by the dining area, and forced warm air could be circulated from the water that cooled the forward engines. The new design did prevent passengers from enjoying the views from the windows of their berths, which had been a major attraction on the Graf Zeppelin. On both the older and newer vessels, the external viewing windows were often open during flight. The flight altitude was so low that no pressurization of the cabins was necessary. The Hindenburg did maintain a pressurized air locked smoking room: no flame was allowed, but a single electric lighter was provided, which could not be removed from the room. Access to Zeppelins was achieved in a number of ways. The Graf Zeppelins gondola was accessed while the vessel was on the ground, via gangways. The Hindenburg also had passenger gangways leading from the ground directly into its hull which could be withdrawn entirely, ground access to the gondola, and an exterior access hatch via its electrical room; this latter was intended for crew use only. On some long distance zeppelins, engines were powered by a special Blau gas produced by the Zeppelin facility in Friedrichshafen. The combustible Blau gas was formulated to make its weight near that of air, so that its storage and consumption had little effect on the zeppelin's buoyancy. Blau gas was used on the first zeppelin voyage to America, starting in 1929.

Бірінші дүниежүзілік соғыстан бұрын

Бірінші дүниежүзілік соғысқа (1914–1918 жж.) дейін «Цеппелин» компаниясы тағы 21 әуе кемесін өндірді. Неміс императорлық армиясы LZ 3 және LZ 5 (LZ 4-тің 1909 жылғы мамыр айында аяқталған түйіндес кемесі) сатып алып, оларды тиісінше Z I және Z II деп атады. Z II 1910 жылғы сәуірдегі дауылда қирады, ал Z I 1913 жылға дейін ұшып, содан кейін қызметтен шығарылып, орнына LZ 15 келді, ол ersatz Z I деп аталды. 1909 жылы граф Цеппелин өзінің әуе кемелерін насихаттау үшін әлемдегі алғашқы әуе тасымалдау компаниясын – Deutsche Luftschiffahrts Aktiengesellschaft (Германияның әуе кемелері саяхат корпорациясы) құрды, бұл компания DELAG деп белгілі болды. Бастапқыда ол LZ 6 әуе кемесін Германия армиясына сатуға үміттенеді. Орвилл Райт сияқты көрнекті авиация мамандары Цеппелинге қатысты сынды пікірлер білдірді; 1909 жылғы қыркүйекте «Нью-Йорк Таймс» газетіне берген сұхбатында Райт әуе кемелерін дамудың жоғарғы шегіне жақындаған бу машиналарын салыстырды, ал ұшақтарды инновацияға мол мүмкіндігі бар газ машиналарын еске алатынын айтты. Әуе кемелері қалалар арасында белгілі бір маршруттар бойынша рейстерді жүзеге асырмады, бірақ көбінесе жиырма жолаушыны тасымалдайтын демалыс саяхаттарын ұйымдастырды. Әуе кемелеріне өндіріс нөмірінен бөлек, жеке аттар да берілді. LZ 6 алғаш рет 1909 жылғы 25 тамызда ұшып, 1910 жылғы 14 қыркүйекте Баден-Оостағы ангарындағы өрт салдарынан қирады. DELAG-тың екінші әуе кемесі LZ 7 Deutschland 1910 жылғы 19 маусымда алғашқы сапарын жасады. 28 маусымда ол «Цеппелин» әуе кемелерін жарнамалау мақсатымен 19 журналисті алып сапарға шықты. Қиын ауа райы мен қозғалтқыштың істен шығуы салдарынан, корпусы ағаштарға ілініп, Төменгі Саксониядағы Бад-Ибург қаласының жанындағы Лимберг тауына құлады. Барлық жолаушылар мен экипаж мүшелері, бір экипаж мүшесінен басқа, жарақат алмады, ол кемеден секірген кезде аяғын сындырды. Оның орнына LZ 8 Deutschland II келді, ол да ұзақ қызмет етпеді, 1911 жылғы 30 наурызда алғаш рет ұшып, 16 мамырда ангардан шығарылатын кезде соққан күшті жел салдарынан жөндеуге келмейтіндей зақымдалды. Компанияның бағы келесі кемесімен, LZ 10 Schwaben-мен өзгерді, ол алғаш рет 1911 жылғы 26 маусымда ұшып, Дюссельдорф маңында жел соққаннан кейін өртенгенге дейін 218 рейсте 1553 жолаушыны тасымалдады. 1912 жылғы 24 сәуірде Императорлық Германия теңіз күштері өзінің алғашқы «Цеппелин» әуе кемесіне тапсырыс берді, ол DELAG компаниясы басқаратын әуе кемелерінің үлкейтілген нұсқасы болды. Ол Z 1 әскери белгісін алды және 1912 жылғы қазан айында теңіз күштерінің қызметіне кірді. 1913 жылғы 18 қаңтарда Германияның Императорлық теңіз кеңсесінің мемлекеттік хатшысы адмирал Альфред фон Тирпиц, Германияның теңіз әуе күштерін кеңейтуге бағытталған бес жылдық бағдарламаға Кайзер Вильгельм II-нің келісімін алды, бұл екі әуе кемелерінің базасын салуды және он әуе кемесінен тұратын флотты құруды қамтыды. Бағдарламаның алғашқы әуе кемесі L 2 30 қаңтарда тапсырыс берілді. L 1 9 қыркүйекте Хелиголанд маңында неміс флотымен бірлескен жаттығулар кезінде дауылға ілігіп, жоғалып кетті. 14 экипаж мүшесі суға батып қайтыс болды, бұл «Цеппелин» әуе кемелерінің тарихындағы алғашқы қаза болды. Алты аптадан аспаған соң, 17 қазанда LZ 18 (L 2) қабылдау сынақтары кезінде өртеніп, барлық экипаж мүшелері қаза тапты.

Before World War I (1914–1918) the Zeppelin company manufactured 21 more airships. The Imperial German Army bought LZ 3 and LZ 5 (a sister ship to LZ 4 which was completed in May 1909) and designated them Z I and Z II respectively. Z II was wrecked in a gale in April 1910, while Z I flew until 1913, when it was decommissioned and replaced by LZ 15, designated ersatz Z I. In 1909, Count Zeppelin founded the world's first airline, the Deutsche Luftschiffahrts Aktiengesellschaft (German Airship Travel Corporation), generally known as DELAG to promote his airships, initially using LZ 6, which he had hoped to sell to the German Army. Notable aviation figures like Orville Wright offered critical perspectives on the Zeppelin; in a September 1909 New York Times interview, Wright compared airships to steam engines nearing their developmental peak, while seeing airplanes as akin to gas engines with untapped potential for innovation. The airships did not provide a scheduled service between cities, but generally operated pleasure cruises, carrying twenty passengers. The airships were given names in addition to their production numbers. LZ 6 first flew on 25 August 1909 and was accidentally destroyed in Baden Oos on 14 September 1910 by a fire in its hangar. The second DELAG airship, LZ 7 Deutschland, made its maiden voyage on 19 June 1910. On 28 June it set off on a voyage to publicise Zeppelins, carrying 19 journalists as passengers. A combination of adverse weather and engine failure brought it down at Mount Limberg near Bad Iburg in Lower Saxony, its hull getting stuck in trees. All passengers and crew were unhurt, except for one crew member who broke his leg when he jumped from the craft. It was replaced by LZ 8 Deutschland II, which also had a short career, first flying on 30 March 1911 and becoming damaged beyond repair when caught by a strong cross wind while being walked out of its shed on 16 May. The company's fortunes changed with the next ship, LZ 10 Schwaben, which first flew on 26 June 1911 and carried 1,553 passengers in 218 flights before catching fire after a gust tore it from its mooring near Düsseldorf. On 24 April 1912, the Imperial German Navy ordered its first Zeppelin—an enlarged version of the airships operated by DELAG—which received the naval designation Z 1 and entered Navy service in October 1912. On 18 January 1913 Admiral Alfred von Tirpitz, Secretary of State of the German Imperial Naval Office, obtained the agreement of Kaiser Wilhelm II to a five year program of expansion of German naval airship strength, involving the building of two airship bases and constructing a fleet of ten airships. The first airship of the program, L 2, was ordered on 30 January. L 1 was lost on 9 September near Heligoland when caught in a storm while taking part in an exercise with the German fleet. 14 crew members drowned, the first fatalities in a Zeppelin accident. Less than six weeks later, on 17 October, LZ 18 (L 2) caught fire during its acceptance trials, killing the entire crew.

Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде

Неміс дирижабльдерін армия мен флот бөлек-бөлек басқарды. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, армия үш DELAG кемесін өзіне қаратуға алды. Осы уақытқа дейін ол үш ескі Цеппелинді, соның ішінде Z I-ді демиссиядан шығарды. Соғыс кезінде теңіз флотының Цеппелиндері негізінен барлау миссияларында қолданылды. Бомбалау миссиялары, әсіресе Лондонды нысанаға алғандары, неміс жұртшылығының қиялын баурап алды, бірақ маңызды материалдық жетістіктерге қол жеткізе алмады. Дегенмен, Цеппелиндердің рейстері, кейіннен әуе ұшақтарымен жүргізілген бомбалау рейстері, адам мен жабдықты Батыс майданнан ауыстырды және рейдтерден қорқу өнеркәсіптік өндіріске әсер етті. Армия дирижабльдерінің алғашқы шабуылдары, егер олар биік биіктікте ұшпаса, жер бетіндегі атысқа өте осал екенін көрсетті және бірнешеуі жоғалды. Бұрын бомбалар жасалмаған еді, ал алғашқы шабуылдардың орнына артиллериялық снарядтар тасталды. 1914 жылғы 5 тамызда Z VI Льежді бомбалады. Бұлтты ауа райының салдарынан салыстырмалы түрде төмен биіктікте ұшып келе жатқан дирижабльге атылған оқтан зақым келді және Бонн маңындағы мәжбүрлі қону кезінде жойылды. Рейдте 13 бомба тасталды, нәтижесінде 9 бейбіт тұрғын қаза тапты. 21 тамызда Z VII және Z VIII Германия армиясының Эльзастағы операциясын қолдаған кезде жерден атылған оқтан зақымдалды, ал Z VIII жоғалды. 24-25 тамыз түнінде Z IX Антверпенді бомбалады, король сарайының жанына бомба тастап, бес адамды өлтірді. 1 қыркүйекке қараған түні және 7 қазан күні тағы екі тиімсіз рейд жасалды, бірақ 8 қазанда Z IX Дюссельдорфтағы ангарында RNAS-тің флот лейтенанты Реджинальд Марикс тарапынан жойылды. 1914 жылғы 22 қыркүйекте Кёльндегі Цеппелин базалары да бомбаланды. Шығыс майданда 28 тамызда Танненберг шайқасы кезінде Z V жерден атылған оқтан құлады; экипаждың көп бөлігі тұтқынға алынды. Z IV 24 қыркүйекте Варшаваны бомбалады және Шығыс Пруссиядағы неміс армиясының операциясын қолдау үшін де пайдаланылды. Париж Лондонға қарағанда Цеппелиндердің шабуылына қарсы тиімді қорғаныс ұйымдастырды. Парижге шабуыл жасаған Цеппелиндер алдымен майдан мен қала арасындағы бекіністер жүйесінен ұшып өтуі керек болды, онда олар қосымша зақымдану қаупін азайта отырып, әуеге қарсы оқтарға ұшырады. Француздар сондай-ақ Париж үстінде екі истребительдің үздіксіз қарауылдауын ұстады, олар келіп жатқан Цеппелиндерге жылдам шабуыл жасай алатын, Цеппелиннің биіктігіне жетуге кеткен уақытты үнемдейтін. 1916 жылдың қаңтар айында Парижге қарсы тағы екі миссия жүзеге асырылды: 29 қаңтарда LZ 79 23 адамды өлтіріп, тағы 30 адамды жарақаттады, бірақ әуеге қарсы оқтан қатты зақымдалып, қайтып оралғанда апатқа ұшырады. Келесі күні LZ 77 Асньер мен Версальдің маңындағы қалаларды бомбалады, бірақ тиімділігі төмен болды. Балқандағы дирижабль операциялары 1915 жылдың күзінде басталды және Сентандраста дирижабль базасы салынды. 1915 жылдың қарашасында LZ 81 Болгария үкіметімен келіссөздер жүргізу үшін Софияға дипломаттарды жеткізу үшін пайдаланылды. Бұл базаны LZ 85 1916 жылдың басында Салоникаға екі рейд жасау үшін де қолданды: 4 мамырдағы үшінші рейд әуеге қарсы оқтардан құлаумен аяқталды. Экипаж аман қалды, бірақ тұтқынға алынды. 1916 жылдың желтоқсанында императордың тапсыруымен Санкт-Петербургті бомбалау жоспары жасалды. Екі флот Цеппелі Курланд түбегіндегі Вайноденге ауыстырылды. 28 желтоқсанда Ревалды бомбалауға жасалған алдын ала әрекет қатты суықтан туындаған техникалық мәселелерге байланысты сәтсіз аяқталды, ал дирижабльдердің бірі Сераппенге мәжбүрлі қону кезінде жойылды. Бұл жоспар кейіннен тоқтатылды. 1917 жылы неміс жоғарғы басшылығы Цеппелинді Германияның Шығыс Африкасындағы Леттау Ворбектің әскерлеріне жабдық жеткізу үшін пайдалануға тырысты. L 57, арнайы ұзартылған дирижабль миссияны орындауға тиіс еді, бірақ аяқталуға аздай қалғанда жойылды. Сол кезде құрылысы жүріп жатқан L 59 дирижаблі миссия үшін қайта жабдықталды: ол 1917 жылғы 21 қарашада Ямболдан ұшып, мақсатына жақын жетті, бірақ радиоарқылы кері оралуға бұйрық алды. Оның сапары 95 сағатқа созылды. Кейіннен ол Жерорта теңізінің шығысында барлау және бомбалау миссияларында қолданылды. 1918 жылғы 10-11 наурызда Неапольге қарсы бір бомбалау миссиясын орындады. Суэцке жоспарланған шабуыл қатты желге байланысты тоқтатылды, ал 1918 жылғы 7 сәуірде ол Мальтадағы британдық теңіз базасын бомбалау миссиясында болғанда Отранто бұғазында өртеніп, барлық экипажынан айырылды. 1918 жылғы 5 қаңтарда Альхорндағы өрт төрт Zeppe...

The German airships were operated separately by the Army and Navy. When World War I broke out, the Army took over the three remaining DELAG ships. By this time, it had already decommissioned three older Zeppelins, including Z I. During the war, the Navy Zeppelins were primarily used in reconnaissance missions. Bombing missions, especially those targeting London, captured the German public's imagination, but had little significant material success, although the Zeppelin raids, together with the later bombing raids carried out by aeroplanes, did cause the diversion of men and equipment from the Western Front and fear of the raids had some effect on industrial production. Early offensive operations by Army airships revealed that they were extremely vulnerable to ground fire unless flown at high altitude, and several were lost. No bombs had been developed, and the early raids dropped artillery shells instead. On 5 August 1914 Z VI bombed Liège. Flying at a relatively low altitude because of cloud cover, the airship was damaged by small arms fire and was destroyed in a forced landing near Bonn. Thirteen bombs were dropped in the raid and nine civilians were killed. On 21 August Z VII and Z VIII were damaged by ground fire while supporting German army operations in Alsace, and Z VIII was lost. On the night of 24/25 August Z IX bombed Antwerp, dropping bombs near the royal palace and killing five people. A second, less effective, raid was made on the night of 1–2 September and a third on 7 October, but on 8 October Z IX was destroyed in its hangar at Düsseldorf by Flt Lt. Reginald Marix, RNAS. The RNAS had also bombed the Zeppelin bases in Cologne on 22 September 1914. On the eastern front, Z V was brought down by ground fire on 28 August during the Battle of Tannenberg; most of the crew were captured. Z IV bombed Warsaw on 24 September and was also used to support German army operations in East Prussia. Paris mounted a more effective defense against zeppelin raids than London. Zeppelins attacking Paris had to first fly over the system of forts between the front and the city, from which they were subjected to anti aircraft fire with reduced risk of collateral damage. The French also maintained a continuous patrol of two fighters over Paris at an altitude from which they could promptly attack arriving zeppelins avoiding the delay required to reach the zeppelin altitude. Two further missions were flown against Paris in January 1916: on 29 January LZ 79 killed 23 and injured another 30 but was so severely damaged by anti aircraft fire that it crashed during the return journey. A second mission by LZ 77 the following night bombed the suburbs of Asnières and Versailles, with little effect. Airship operations in the Balkans started in the autumn of 1915, and an airship base was constructed at Szentandras. In November 1915, LZ 81 was used to fly diplomats to Sofia for negotiations with the Bulgarian government. This base was also used by LZ 85 to conduct two raids on Salonika in early 1916: a third raid on 4 May ended with it being brought down by anti aircraft fire. The crew survived but were taken prisoner. At the instigation of the Kaiser a plan was made to bomb Saint Petersburg in December 1916. Two Navy zeppelins were transferred to Wainoden on the Courland Peninsula. A preliminary attempt to bomb Reval on 28 December ended in failure caused by operating problems due to the extreme cold, and one of the airships was destroyed in a forced landing at Seerappen. The plan was subsequently abandoned. In 1917 the German High Command made an attempt to use a Zeppelin to deliver supplies to Lettow Vorbeck's forces in German East Africa. L 57, a specially lengthened craft was to have flown the mission but was destroyed shortly after completion. A Zeppelin then under construction, L 59, was then modified for the mission: it set off from Yambol on 21 November 1917 and nearly reached its destination, but was ordered to return by radio. Its journey covered and lasted 95 hours. It was then used for reconnaissance and bombing missions in the eastern Mediterranean. It flew one bombing mission against Naples on 10–11 March 1918. A planned attack on Suez was turned back by high winds, and on 7 April 1918 it was on a mission to bomb the British naval base at Malta when it caught fire over the Straits of Otranto, with the loss of all its crew. On 5 January 1918, a fire at Ahlhorn destroyed four of the specialised double sheds along with four Zeppelins and one Schütte Lanz. In July 1918, the Tondern raid conducted by the RAF and Royal Navy, destroyed two Zeppelins in their sheds.

1914-1918 жылдардағы әскери-теңіз патрульдері

Әуе кемелері негізінен Солтүстік теңіз және Балтық теңізінде барлау жұмыстарын жүргізді. Салынған әуе кемелерінің көпшілігі Әскери-теңіз күштерінде пайдаланылды. Патрульдік күзету кез келген басқа әуе кемесінің қызметінен басымдыққа ие болды. Соғыс барысында Солтүстік теңіздің үстінен ғана шамамен 1000 миссия орындалды.

Соғыстың осы кезеңінде Әскери-теңіз әуе кемелерін қолдану бойынша нақты доктрина болған жоқ. Бір ғана үлкен L 5 цеппелині 1915 жылғы 24 қаңтардағы Доггер Бан шайқасында маңызды рөл атқармады. L 5 әдеттегі патрульдік рейсін жүргізіп жатқанда, адмирал Хиппердің британдық жеңіл крейсерлік эскадрильясымен шайқасқа түскенін хабарлайтын радиосигналын ұстады. Неміс флотының орналасқан жеріне бет бұрған цеппелин британдық флоттың атысынан бұлттың үстіне көтерілуге мәжбүр болды: оның командирі британдықтардың қимылын бақылаудың орнына, кері шегінетін неміс флотын қорғауды өз міндеті деп шешті. 1915 жылы патрульдер тек 124 күн бойы жүргізілді, ал басқа жылдары олардың саны айтарлықтай азайды. Олар британдық кемелердің Германияға жақындауына кедергі келтірді, британдықтардың қайда және қашан миналар орналастырғанын анықтады және кейіннен оларды жоюға көмектесті. 24 мамыр және 5 маусымда Галпин мен Лекки екі сәтсіз ұстау әрекеті жасады. 14 маусымда L 43 ұшағын Хоббс пен Дики басқарған H.12 ұшағы құлатты. Сол күні Галпин мен Лекки L 46 ұшағын ұстап алып, шабуыл жасады. Немістер бұрынғы сәтсіз шабуылдарды Корольдік Әскери-теңіз күштерінің су ұшақтарын тасымалдайтын кемелерден ұшқан ұшақтар жасады деп сенді; енді жаңа қауіптің бар екенін түсінген Штрассер Тершиллинг аймағында патрульдік рейстерді жүргізетін әуе кемелеріне кемінде 15 метр биіктікте ұшуға бұйрық берді, бұл олардың тиімділігін едәуір төмендетті. 21 тамызда Дания жағалауында патрульдеу кезінде L 23 британдық 3-жеңіл крейсерлік эскадрильясымен байқалды. Олар Sopwith Pup ұшағын іске қосып, Б. А. Смарт цеппелинды өртпен құлатып жіберді. Немістер ұшақтың құлау себебін анықтамады және цеппелин кемелерден атылған зениттік оқтардан құлаған деп ойлады.

Британияға қарсы бомбалау науқаны

Соғыстың басында неміс командованиесі заманауи жеңіл, тұрақты қанатты машиналардан әлдеқайда артық мүмкіндіктерге ие болған дирижабльдерге үлкен үміт артыпты: олар шамамен бірдей жылдамдықпен ұша алатын, бірнеше пулемет тасымалдайтын және әлдеқайда көп бомба жүктемесіне және ұзаққа төзімділікке ие болды. Күткендей болмаған нәрсе – стандартты оқтар мен жарғыш заттармен сутекті тұтандыру оңай болған жоқ. 1916 жылы Померой және Брок жарылғыш оқ-дәрілерімен бірге Букингемнің өртке қарсы оқ-дәрілерін ұшқыштардың пулеметтерінде қолданғанда ғана одақтастар Цеппелиндердің отқа өте осал екенін пайдалана бастады. Британдықтар 1909 жылдан бері Цеппелиндердің тудыратын қаупінен алаңдап, соғыстың басында Цеппелин базаларына шабуылдар жасады. LZ 25 әуе кемесі 1914 жылғы 8 қазанда Дюссельдорф қаласындағы ангарында, RNAS-тың Флит-лейтенант Реджинальд Марикс тастаған бомбалардың нәтижесінде қиратылды. Кельн қаласындағы ангарлар мен Фридрихсхафендегі Цеппелин зауыты да шабуылға ұшырады. Бұл шабуылдар 1914 жылғы Рождество күні жасалған Куксхавен шабуылымен жалғасты, ол кемеден ұшырылған ұшақтармен жасалған алғашқы операциялардың бірі болды. 7 қаңтарда Кайзер Ұлыбританияға дирижабльдермен шабуыл жасауға рұқсат берді, бірақ Лондонды нысанадан шығарды және тарихи ескерткіштерге шабуыл жасамауды талап етті. Шабуылдардың мақсаты – тек шығыс жағалаудағы және Темза сағасы маңындағы әскери нысандар болды, бірақ дирижабльдердің биіктігі мен навигацияның қиындығына байланысты бомбалаудың дәлдігі нашар болды. Дирижабльдер негізінен шектеулі дәлдікке ие радиобағытталмалы жүйеге және есептеу арқылы бағытталған жүйеге сүйенді. Қараңғыландыру кеңінен тарағаннан кейін, көптеген бомбалар адам тұрмайтын далаға кездейсоқ түсті.

1915 жыл

Англияға алғашқы шабуыл 1915 жылдың 19-20 қаңтарына қараған түні жасалды. Екі цеппелин, L 3 және L 4, Хамбер өзенінің жанындағы нысаналарды шабуылдауды жоспарлаған, бірақ күшті желдің салдарынан бағыттары өзгеріп, ақырында Ұлы Ярмут, Шерингхэм, Кингс-Линн және айналасындағы ауылдарға бомба тастады. Нәтижесінде төрт адам қаза тауып, 16 адам жарақат алды. Материалдық залал 7 740 фунт стерлингке бағаланды. Кайзер 1915 жылдың 12 ақпанында Лондон доктерін бомбалауға рұқсат берді, бірақ Лондонға мамыр айына дейін шабуылдар жасалмады. 14 және 15 сәуірдегі әскери шабуылдар нашар ауа райынан сәтсіз аяқталды, сондықтан одан әрі әрекеттерді қабілетті P класты цеппелиндер пайдалануға дейін кейінге жылдыру туралы шешім қабылданды. Армия алғашқысын, LZ 38-ді алды, және Эрих Линнарц оны 29-30 сәуірде Ипсвичке, ал 9-10 мамырда Саутхендке шабуыл жасау үшін қолданды. LZ 38 16-17 мамырда Довер мен Рамсгейтке шабуыл жасады, содан кейін 26-27 мамырда Саутхендке бомба тастады. Бұл төрт шабуылда алты адам қаза тауып, алтысы жарақат алды, ал келтірілген залал 16 898 фунт стерлингке бағаланды. Корольдік әскери-әуе қызметі (RNAS) екі рет LZ 38-ді ұстауға тырысты, бірақ екі жағдайда да ол ұшақтан жоғары көтеріле алды немесе ұшаққа жете алмайтын биіктікте болды. 31 мамырда Линнарц LZ 38-ді Лондонға қарсы алғашқы шабуылға басшылық етті. Барлығы 120-ға жуық бомба Сток-Ньюингтоннан оңтүстікке қарай Степниге дейін, содан кейін солтүстікке Лейтонстоунға дейін созылған сызық бойына тасталды. Жеті адам қаза тауып, 35 адам жарақат алды. 41 өрт шығып, жеті ғимарат толығымен өртеніп кетті, ал жалпы залал 18 596 фунт стерлингке бағаланды. Неміс теңізшілерінің навигациядағы қиындықтарын ескере отырып, бұл шабуыл үкіметтің баспасөзді ресми мәлімдемелерде айтылмаған шабуылдар туралы хабарлауға тыйым салатын "D" хабарламасын шығаруына себеп болды. 15 қорғаныс ұшуының тек біреуі ғана жаумен көзбен байланысқа түсті, ал ұшқыштардың бірі, флот лейтенанты Д. М. Барнс қонуға тырысқанда қаза тапты. Лондонға қарсы алғашқы теңіз шабуылы 4 маусымда жасалды: күшті жел L 9 командирінің орнын дұрыс бағаламауына себеп болды, сондықтан бомбалар Грейвсендке тасталды. L 9 6 маусымда да ауа райына байланысты Лондонға емес, Халлға шабуыл жасап, едәуір залал келтірді. Сол түні үш цеппелиннен тұратын армиялық шабуыл да ауа райына байланысты сәтсіз аяқталды, ал дирижабльдер Эвереге (Брюссель) оралғанда, Бельгияның Фурнс қаласынан ұшып келген RNAS ұшақтарының қарсы шабуылына тап болды. LZ 38 жерде жойылды, ал LZ 37 Р. А. Ж. Уорнефордпен әуеде ұсталып, әуе кемесіне алты бомба тастап, оны өртеп жіберді. Экипаждың бір адамын қоспағанда барлығы қаза тапты. Уорнефорд осы жетістігі үшін Виктория кресімен марапатталды. RNAS шабуылының салдарынан армия мен флот Бельгиядағы базаларынан шығып кетті. 15-16 маусымда Тайнсайдке L 10 жасаған тиімсіз шабуылдан кейін қысқа жазғы түндер бірнеше ай бойы одан әрі шабуылдар жасауға мүмкіндік бермеді, ал қалған армиялық цеппелиндер Шығыс және Балқан майдандарына қайта тағайындалды. Әскери-теңіз флоты тамыз айында Британияға шабуылдарын қайта бастады, үш тиімді емес шабуыл жасады. 10 тамызда әуе шабуылына қарсы қару алғашқы сәттілігін көрсетті, L 12 Зеебрюгге жанында құлады, ал 17-18 тамызда L 10 Лондонға жеткен алғашқы әскери әуе кемесі болды. Лиа аңғарының су қоймаларын Темзаға теңеген ол бомбаларын Уолтемстоу мен Лейтонстоунға тастады. L 10 екі аптадан кейін жойылды: оны найзағай соқты және Куксафеннен өртеніп кетті, ал барлық экипаж қаза тапты. Үш әскери дирижабль 7-8 қыркүйекте Лондонды бомбалауға аттанды, олардың екеуі сәтті болды: SL 2 Саутварк пен Вулвич арасында бомба тастады: LZ 74 Чешунт үстінде 39 бомба шашыратып, содан кейін Лондонға барып Фенчерч көшесіндегі станциясына бір бомба тастады. Әскери-теңіз флоты келесі күні түнде армияның жетістіктерін жалғастыруға тырысты. Бір цеппелин Скиннингроувтегі бензол зауытын нысанаға алды, ал үш дирижабль Лондонды бомбалауға аттанды: екеуі кері қайтуға мәжбүр болды, бірақ капитан-лейтенант Генрих Матидің командалығымен L 13 Лондонға жетті. Оның ішіндегі бомбалардың арасында бұрынғыдан да үлкен бомба болды. Бұл жарылыс Смитфилд базары маңында бірнеше үйді қиратып, екі адамды өлтірді. Тағы да бомбалар Сент-Полс соборының солтүстігіндегі тоқыма қоймаларына түсіп, 22 өрт сөндіру машинасының қатысуына қарамастан, жарты миллион фунттан астам залал келтірді. Содан кейін Мати шығысқа бұрылып, қалған бомбаларын Ливерпуль көшесі станциясына тастады. Цеппелинге қарсы ұшақтардан атыс жасалды, бірақ ешқандай соққылар болған жоқ, ал құлаған ошақтар жердегілерге зақым келтіріп, үрей тудырды. Бұл шабуылда 22 адам қаза тауып, 87 адам жарақат алды. Келтірілген ақшалық залал соғыс кезінде бомбалау шабуылдарынан келтірілген жалпы залалдың алтыдан бір бөлігінен асты. Тағы үш шабуыл ауа райына байланысты сәтсіз аяқталғаннан кейін, 13 қазан күні теңіз флотынан бес цеппелиннен тұратын шабуыл жасалды, ол "Театрлық жер шабуылы" деп аталды. 18:30 шамасында Норфолк жағалауына жеткен цеппелиндер қыркүйек айындағы шабуылдан бері орнатылған жаңа қорғаныс жүйесімен кездесті; олар сәттілікке жетпеді, бірақ әуе кемесі командирлері қаланың жақсартылған қорғанысы туралы айтты. L 15 Чаринг Кросс үстінде бомбалауды бастады, алғашқы бомбалар Лицеум театрына және Эксетер мен Веллингтон көшелерінің бұрышына түсіп, 17 адамды өлтіріп, 20 адамды жарақаттады. Басқа цеппелиндердің ешқайсысы да орталық Лондонға жетпеді: бомбалар Вулвич, Гилдфорд, Тонбридж, Кройдон, Герфорд және Фолькестоун маңындағы армия лагеріне түсті. Барлығы 71 адам қаза тауып, 128 адам жарақат алды. Бұл 1915 жылғы соңғы шабуыл болды, өйткені қараша және желтоқсан айларындағы жаңа ай мен қаңтар айындағы нашар ауа райы бірнеше ай бойы одан әрі шабуылдар жасауға мүмкіндік бермеді. Бұл шабуылдардың әскери маңызы болмаса да, психологиялық әсері зор болды. Жазушы Д. Х. Лоуренс бір шабуылды леди Оттолин Моррелге жазған хатында былай сипаттады:
Сосын біз оның үстінде, алдымызда, жарқыраған бұлттардың арасында цеппелин көрдік: жоғарыда, алтын саусақтай, өте кішкентай ( ) Сосын жерде жарқылдар болды - және дірілдеген дауыс. Бұл Мильтон сияқты - содан кейін жұмақта соғыс болды. ( ) Мен осыған сенбеймін, түнде ай аспан патшайымы емес, жұлдыздар кішірек жарықтар емес. Менің ойымша, цеппелин түннің шыңында, ай сияқты алтын түсті, аспанды бақылауға алған, ал жарылған снарядтар кішірек жарықтар.

The first raid on England took place on the night of 19–20 January 1915. Two Zeppelins, L 3 and L 4, intended to attack targets near the River Humber but, diverted by strong winds, eventually dropped their bombs on Great Yarmouth, Sheringham, King's Lynn and the surrounding villages, killing four and injuring 16. Material damage was estimated at £7,740. The Kaiser authorised the bombing of the London docks on 12 February 1915, but no raids on London took place until May. Two Navy raids failed due to bad weather on 14 and 15 April, and it was decided to delay further attempts until the more capable P class Zeppelins were in service. The Army received the first of these, LZ 38, and Erich Linnarz commanded it on a raid over Ipswich on 29–30 April and another, attacking Southend on 9–10 May. LZ 38 also attacked Dover and Ramsgate on 16–17 May, before returning to bomb Southend on 26–27 May. These four raids killed six people and injured six, causing property damage estimated at £16,898. Twice Royal Naval Air Service (RNAS) aircraft tried to intercept LZ 38 but on both occasions it was either able to outclimb the aircraft or was already at too great an altitude for the aircraft to intercept. On 31 May Linnarz commanded LZ 38 on the first raid against London. In total some 120 bombs were dropped on a line stretching from Stoke Newington south to Stepney and then north toward Leytonstone. Seven people were killed and 35 injured. 41 fires were started, burning out seven buildings and the total damage was assessed at £18,596. Aware of the problems that the Germans were experiencing in navigation, this raid caused the government to issue a D notice prohibiting the press from reporting anything about raids that was not mentioned in official statements. Only one of the 15 defensive sorties managed to make visual contact with the enemy, and one of the pilots, Flt Lieut D. M. Barnes, was killed on attempting to land. The first naval attempt on London took place on 4 June: strong winds caused the commander of L 9 to misjudge his position, and the bombs were dropped on Gravesend. L 9 was also diverted by the weather on 6–7 June, attacking Hull instead of London and causing considerable damage. On the same night an Army raid of three Zeppelins also failed because of the weather, and as the airships returned to Evere (Brussels) they ran into a counter raid by RNAS aircraft flying from Furnes, Belgium. LZ 38 was destroyed on the ground and LZ 37 was intercepted in the air by R. A. J. Warneford, who dropped six bombs on the airship, setting it on fire. All but one of the crew died. Warneford was awarded the Victoria Cross for his achievement. As a consequence of the RNAS raid both the Army and Navy withdrew from their bases in Belgium. After an ineffective attack by L 10 on Tyneside on 15–16 June the short summer nights discouraged further raids for some months, and the remaining Army Zeppelins were reassigned to the Eastern and Balkan fronts. The Navy resumed raids on Britain in August, when three largely ineffective raids were carried out. On 10 August the antiaircraft guns had their first success, causing L 12 to come down into the sea off Zeebrugge, and on 17–18 August L 10 became the first Navy airship to reach London. Mistaking the reservoirs of the Lea Valley for the Thames, it dropped its bombs on Walthamstow and Leytonstone. L 10 was destroyed a little over two weeks later: it was struck by lightning and caught fire off Cuxhaven, and the entire crew was killed. Three Army airships set off to bomb London on 7–8 September, of which two succeeded: SL 2 dropped bombs between Southwark and Woolwich: LZ 74 scattered 39 bombs over Cheshunt before heading on to London and dropping a single bomb on Fenchurch Street station. The Navy attempted to follow up the Army's success the following night. One Zeppelin targeted the benzole plant at Skinningrove and three set off to bomb London: two were forced to turn back but L 13, commanded by Kapitänleutnant Heinrich Mathy reached London. The bomb load included a bomb, the largest yet carried. This exploded near Smithfield Market, destroying several houses and killing two men. More bombs fell on the textile warehouses north of St Paul's Cathedral, causing a fire which despite the attendance of 22 fire engines caused over half a million pounds of damage: Mathy then turned east, dropping his remaining bombs on Liverpool Street station. The Zeppelin was the target of concentrated anti aircraft fire, but no hits were scored and the falling shrapnel caused both damage and alarm on the ground. The raid killed 22 people and injured 87. The monetary cost of the damage was over one sixth of the total damage costs inflicted by bombing raids during the war. After three more raids were scattered by the weather, a five Zeppelin raid was launched by the Navy on 13 October, the "Theatreland Raid." Arriving over the Norfolk coast at around 18:30, the Zeppelins encountered new ground defences installed since the September raid; these had no success, although the airship commanders commented on the improved defences of the city. L 15 began bombing over Charing Cross, the first bombs striking the Lyceum Theatre and the corner of Exeter and Wellington Streets, killing 17 and injuring 20. None of the other Zeppelins reached central London: bombs fell on Woolwich, Guildford, Tonbridge, Croydon, Hertford and an army camp near Folkestone. A total of 71 people were killed and 128 injured. This was the last raid of 1915, as bad weather coincided with the new moon in both November and December 1915 and continued into January 1916. Although these raids had no significant military impact, the psychological effect was considerable. The writer D. H. Lawrence described one raid in a letter to Lady Ottoline Morrell:
Then we saw the Zeppelin above us, just ahead, amid a gleaming of clouds: high up, like a bright golden finger, quite small ( ) Then there was flashes near the ground—and the shaking noise. It was like Milton—then there was war in heaven. ( ) I cannot get over it, that the moon is not Queen of the sky by night, and the stars the lesser lights. It seems the Zeppelin is in the zenith of the night, golden like a moon, having taken control of the sky; and the bursting shells are the lesser lights.

1916 жыл

Рейдтер 1916 жылы да жалғасты. 1915 жылдың желтоқсан айында қосымша P класты цеппелиндер және жаңа Q класты дирижабльдердің біріншісі жеткізілді. Q класы P класының кеңейтілген түрі болды, оның биіктігі мен бомба жүктемесі жақсартылды. 1916 жылдың ақпан айында армия жер қорғанысын толық бақылауға алды және 4 дюймнан (102 мм-ден аз) кішкентай калибрлі түрлі қарулар ұшаққа қарсы қолдануға бейімделді. Алғашқыда полиция қызметкерлерімен жұмыс істейтін іздеу шамдары орнатылды. 1916 жылдың ортасына қарай Англияда 271 ұшаққа қарсы оқ және 258 іздеу шамы болды. Зеппелиндерге қарсы әуе қорғанысы RNAS және Корольдік Әуе күштері (RFC) арасында бөлінді, теңіз күштері жаудың жағалауға жақындаған әуе кемелерін тоқтатса, RFC жау жағалаудан өткеннен кейін жауапкершілікті алды. Бастапқыда Соғыс басқармасы Цеппелиндер өрт сөндіруші оқтан қорғану үшін инерт газ қабатын қолданды деп есептеген және бомбалар немесе Ранкен садақтары сияқты құрылғыларды пайдалануды ұсынған. Алайда, 1916 жылдың ортасына қарай жарылғыш, ізденгіш және өрт сөндіруші снарядтардың тиімді қоспасы жасалды. 1916 жылы 23 әуе шабуылы болды, оның барысында 125 тонна бомба тасталды, 293 адам қаза тауып, 691 адам жарақат алды. 1916 жылғы алғашқы шабуылды неміс теңіз күштері жасады. 31 қаңтар мен 1 ақпан аралығында Ливерпульге тоғыз цеппелин жіберілді. Жаман ауа райы мен техникалық проблемалардың салдарынан олар Мидленд айманында шашырап кетті және бірнеше қалалар бомбаға ұшырады. Шабуылдың салдарынан 61 адам қаза тауып, 101 адам жарақат алды. Жердегі тұманға қарамастан, 22 ұшақ цеппелиндерді іздеу үшін көтерілді, бірақ ешқайсысы табысқа жете алмады, ал қонуға тырысқанда екі ұшқыш қаза тапты. Бір L 19 дирижаблі қозғалтқышының істен шығуынан және голландтық жерден атылған оқтан зақымдануынан Солтүстік теңізге құлады. Апат орны ағылшын балық аулау кемесінің экипажына көрінді, бірақ олар санын басып озуларына байланысты цеппелин экипажына көмектесуден бас тартты, нәтижесінде 16 экипаж мүшесі қаза тапты. Ауа райының нашарлауы және теңіз цеппелиндерінің көп бөлігін қозғалтқыш ақауларын жою үшін кері қайтаруы салдарынан келесі шабуылдар кейінге қалдырылды. Үш цеппелин 5-6 наурызда Розитті бомбалауға аттанды, бірақ қатты жел салдарынан Халлға ауысуға мәжбүр болды, 18 адам қаза тауып, 52 адам жарақат алды және 25 005 фунт стерлинг сомасында зиян келтірді. Сәуір айының басында бес рет шабуылға тырысты. 31 наурызда он дирижабль жолға шықты: көпшілігі кері қайтып келді, ал L 15, әуе шабуылына қарсы оқтан зақымданып, Ранкен садақтарымен шабуылға ұшырағаннан кейін Маргейт маңында теңізге құлады. Шабуылда қаза тапқан 48 адамның көпшілігі Клитхорпстағы әскери казармаға түскен бір бомбаның құрбаны болды. Келесі түнде екі теңіз цеппелині Англияның солтүстігіндегі нысаналарды бомбалады, 22 адам қаза тауып, 130 адам жарақат алды. 2-3 сәуірде Розиттегі теңіз базасын, Форт көпірін және Лондонды нысанаға алған алты дирижабль шабуылы жасалды. Ешбір дирижабль өз мақсатына жетпеді; 13 адам қаза тауып, 24 адам жарақат алды, ал 77 113 фунт стерлинг зиянның көп бөлігі Лейттегі виски қоймасының қирауынан туындады. 4-5 сәуірдегі және 5-6 сәуірдегі шабуылдар, 25-26 сәуірдегі бес цеппелиннің шабуылы және келесі түндегі бір армия цеппелинінің шабуылы аз әсер етті. 2-3 шілдеде Манчестер мен Розитке қарсы тоғыз цеппелиннің шабуылы ауа райына байланысты тиімсіз болды, ал біреуі бейтарап Данияға қонуға мәжбүр болды, оның экипажы ұсталды. 28-29 шілдеде жаңа және әлдеқайда үлкен R класты цеппелиндердің бірі L 31-ге қатысты алғашқы шабуыл болды. 10 цеппелиннен тұратын шабуыл өте аз нәтиже берді; төртеуі ерте қайтып келді, ал қалғандары томанға толы ландшафтта адасып, кейін берілді. Жағымсыз ауа райы 30-31 шілдедегі және 2-3 тамыздағы шабуылдарды тоқтатты, ал 8-9 тамызда тоғыз дирижабль Халлға аз әсер етті. 24-25 тамызда 12 теңіз цеппелині ұшырылды: сегізі шабуыл жасамай кері қайтып келді және тек Генрих Матидің L 31 Лондонда болды; төменгі бұлттардың үстінен ұшып, оңтүстік-шығыс Лондонда 10 минут ішінде 36 бомба тасталды. Тоғыз адам қаза тауып, 40 адам жарақат алды және 130 203 фунт стерлинг сомасында зиян келтірді. Цеппелиндерді жоғары биіктікте шабуылдау өте қиын болды, бірақ бұл дәл бомбалауды да мүмкін емес етті. Ұшақтар 10000 фут (3048 м) биіктікке жетуге күресті, ал ұшақтардың Льюис тапаншаларында әдетте қолданылатын қатты оқтарды ату тиімсіз болды: олар кішкентай тесіктер жасап, газдың ағып кетуіне себеп болды. Британия жаңа оқтарды жасады, Брок құрамында калий хлораты бар окистендіргіш, ал Букингем фосформен толтырылған, ол хлоратпен реакцияласып, өртке ұқтырады және осылайша цеппелиннің сутегін тұтандырды. Олар 1916 жылдың қыркүйегіне қарай қолжетімді болды. Қазіргі уақытқа дейінгі ең ірі шабуыл 2-3 қыркүйекте жасалды, онда он екі неміс теңіз және төрт армия дирижаблі Лондонды бомбалауға аттанды. Жаңбыр мен қардың салдарынан дирижабльдер Солтүстік теңіз үстінде шашырап кетті. Тек бір теңіз дирижаблі Лондоның орталық бөлігіне жеті шақырымға жақындады, ал зиян мен құрбандықтар аз болды. Жаңа құрастырылған Schütte Lanz SL 11 Лондондағы Пондерс Эндті бомбалағанда іздеу шамдарына ілікті, шамамен сағат 02:15-те лейтенант Уильям Лиф Робинсон басқарған B.E.2c ұшағымен тоқтатылды, ол дирижабльге Брок пен Букингем оқ-дәрілерінің үш 40 оқтан тұратын барабанын атты. Үшінші барабан өрттің басталуына себеп болды және дирижабль тез өртке оранды. Ол Каффли маңындағы жерге құлады, оны басқа дирижабльдердің экипаждары мен көптеген жергілікті тұрғындар көрді; аман қалғандар жоқ еді. Осы жеңісі үшін Лиф Робинсон Виктория кресімен марапатталды, ал SL 11-дің бөліктері қызыл крест ұйымына сатылып, жараланған әскерлерге көмектесу үшін қаражат жинауға жұмсалды. SL 11-дің жаңа оқ-дәріге құлауы неміс армиясының Британияға шабуыл жасауға деген ынтасын басып тастады. Неміс теңіз күштері агрессивті болып қала берді, және тағы 12 цеппелиннен тұратын шабуыл 23-24 қыркүйекте жасалды. Сегіз ескі дирижабль Мидленд айманы мен солтүстік-шығыстағы нысаналарды бомбалады, ал төрт R класты дирижабль Лондонды шабуылдады. L 30 тіпті жағалаудан өтпеді, бомбаларын теңізге тастады. L 31 Лондонда оңтүстіктен жақындады, оңтүстік қалашықтарына бірнеше бомба тастады, содан кейін Темзаны кесіп Лейтонды бомбалады, 8 адам қаза тауып, 30 адам жарақат алды. L 32-ні теңіз әуе күштерінің лейтенанты Вернер Петерсон басқарды, ол тамыз айында ғана L 32 басқаруын қолға алған. L 32 оңтүстіктен жақындады, Англия жоғалауына Данженесс шамдарының жанынан өтіп, сағат 12:10-да Танбридж Уэллстің үстінен өтіп, Севенокс пен Суонлиге бомба тастады, содан кейін Пурфлиттің үстінен өтті. Лондон үстінде ауыр оқ жаудырғаннан және көптеген іздеу шамдарынан кейін Петерсон Тильбериден Эссекс жағалауына жол тауып, миссияны тоқтатуға шешім қабылдады. Биіктікке жету үшін су балласты тастады және L 32 13 000 футқа көтерілді. Содан кейін сағат 12:45-те L 32 Корольдік Әуе күштерінің екінші лейтенанты Фредерик Соуридің көздеріне ілікті, ол жақын маңдағы RAF Хорнчерчтен (сол кезде Саттон фермасы деп белгілі) ұшып қалған. Соури жақындағанда L 32-нің корпусына үш оқтан тұратын барабанды атты, оның ішінде Брок пен Померой өрт сөндіргіш оқтары бар. Көзі куәгерлердің айтуынша, L 32 күшпен бұрылып, биіктігін төмендетті, екі басынан да және арқасынан өрт шықты. Дирижабль Биллерикэй қалалық көшесінен жақын жерден өтті, бір куәгер оның үйінің терезелері дірілдегенін және цеппелиннің ысқырыққан пойыз сияқты естілгенін айтты. L 32 Хиллсайдтан төмен түсіп, Грейт Бёрстедтегі Снейлс Холл фермасына сағат 01:30-да шабуылдады; 650 футтық дирижабль үлкен емен ағашына соқтығысты. Барлық 22 экипаж мүшесі қаза тапты. Екі экипаж мүшесі өрттен құтылу үшін секірді (біреуі Вернер Петерсон болған деседі). Экипаж денелері 27 қыркүйекке дейін жақын маңдағы сарайда сақталды, содан кейін Корольдік Әуе күштері оларды жақын маңдағы Грейт Бёрстед шіркеуіне тасыды. Олар 1966 жылға дейін сол жерде жатты, содан кейін қайтадан жерленді...

The raids continued in 1916. In December 1915, additional P class Zeppelins and the first of the new Q class airships were delivered. The Q class was an enlargement of the P class with improved ceiling and bomb load. The Army took full control of ground defences in February 1916, and a variety of sub 4 inch (less than 102 mm) calibre guns were converted to anti aircraft use. Searchlights were introduced, initially manned by police. By mid 1916, there were 271 anti aircraft guns and 258 searchlights across England. Aerial defences against Zeppelins were divided between the RNAS and the Royal Flying Corps (RFC), with the Navy engaging enemy airships approaching the coast while the RFC took responsibility once the enemy had crossed the coastline. Initially the War Office had believed that the Zeppelins used a layer of inert gas to protect themselves from incendiary bullets, and favoured the use of bombs or devices like the Ranken dart. However, by mid 1916 an effective mixture of explosive, tracer and incendiary rounds had been developed. There were 23 airship raids in 1916, in which 125 tons of bombs were dropped, killing 293 people and injuring 691. The first raid of 1916 was carried out by the German Navy. Nine Zeppelins were sent to Liverpool on the night of 31 January – 1 February. A combination of poor weather and mechanical problems scattered them across the Midlands and several towns were bombed. A total of 61 people were reported killed and 101 injured by the raid. Despite ground fog, 22 aircraft took off to find the Zeppelins but none succeeded, and two pilots were killed when attempting to land. One airship, the L 19, came down in the North Sea because of engine failure and damage from Dutch ground fire. Although the wreck stayed afloat for a while and was sighted by a British fishing trawler, the boat's crew refused to rescue the Zeppelin's crew because they were outnumbered, and all 16 crew died. Further raids were delayed by an extended period of poor weather and also by the withdrawal of the majority of Naval Zeppelins in an attempt to resolve the recurrent engine failures. Three Zeppelins set off to bomb Rosyth on 5–6 March but were forced by high winds to divert to Hull, killing 18, injuring 52 and causing £25,005 damage. At the beginning of April raids were attempted on five successive nights. Ten airships set off on 31 March: most turned back and L 15, damaged by antiaircraft fire and an aircraft attacking using Ranken darts, came down in the sea near Margate. Most of the 48 killed in the raid were victims of a single bomb which fell on an Army billet in Cleethorpes. The following night two Navy Zeppelins bombed targets in the north of England, killing 22 and injuring 130. On the night of 2/3 April a six airship raid was made, targeting the naval base at Rosyth, the Forth Bridge and London. None of the airships bombed their intended targets; 13 were killed, 24 injured and much of the £77,113 damage was caused by the destruction of a warehouse in Leith containing whisky. Raids on 4/5 April and 5/6 April had little effect, as did a five Zeppelin raid on 25/6 April and a raid by a single Army Zeppelin the following night. On 2/3 July a nine Zeppelin raid against Manchester and Rosyth was largely ineffective due to weather conditions, and one was forced to land in neutral Denmark, its crew being interned. On 28–29 July, the first raid to include one of the new and much larger R class Zeppelins, L 31, took place. The 10 Zeppelin raid achieved very little; four turned back early and the rest wandered over a fog covered landscape before giving up. Adverse weather dispersed raids on 30–31 July and 2–3 August, and on 8–9 August nine airships attacked Hull with little effect. On 24–25 August 12 Navy Zeppelins were launched: eight turned back without attacking and only Heinrich Mathy's L 31 reached London; flying above low clouds, 36 bombs were dropped in 10 minutes on south east London. Nine people were killed, 40 injured and £130,203 of damage was caused. Zeppelins were very difficult to attack successfully at high altitude, although this also made accurate bombing impossible. Aeroplanes struggled to reach a typical altitude of 10000 feet (3048 m), and firing the solid bullets usually used by aircraft Lewis guns was ineffectual: they made small holes causing inconsequential gas leaks. Britain developed new bullets, the Brock containing oxidant potassium chlorate, and the Buckingham filled with phosphorus, which reacted with the chlorate to catch fire and hence ignite the Zeppelin's hydrogen. These had become available by September 1916. The biggest raid to date was launched on 2–3 September, when twelve German Navy and four Army airships set out to bomb London. A combination of rain and snowstorms scattered the airships while they were still over the North Sea. Only one of the naval airships came within seven miles of central London, and both damage and casualties were slight. The newly commissioned Schütte Lanz SL 11 dropped a few bombs on Hertfordshire while approaching London: it was picked up by searchlights as it bombed Ponders End and at around 02:15 it was intercepted by a B. E.2c flown by Lt. William Leefe Robinson, who fired three 40 round drums of Brocks and Buckingham ammunition into the airship. The third drum started a fire and the airship was quickly enveloped in flames. It fell to the ground near Cuffley, witnessed by the crews of several of the other Zeppelins and many on the ground; there were no survivors. The victory earned Leefe Robinson a Victoria Cross; the pieces of SL 11 were gathered up and sold as souvenirs by the Red Cross to raise money for wounded soldiers. The loss of SL 11 to the new ammunition ended the German Army's enthusiasm for raids on Britain. The German Navy remained aggressive, and another 12 Zeppelin raid was launched on 23–24 September. Eight older airships bombed targets in the Midlands and northeast, while four R class Zeppelins attacked London. L 30 did not even cross the coast, dropping its bombs at sea. L 31 approached London from the south, dropping a few bombs on the southern suburbs before crossing the Thames and bombing Leyton, killing eight people and injuring 30. L 32 was piloted by Oberleutnant Werner Peterson of the Naval Airship Service, who had only taken command of L 32 in August 1916. L 32 approached from the south, crossing the English Channel close to Dungeness light house, passing Tunbridge Wells at 12:10 and dropping bombs on Sevenoaks and Swanley before crossing over Purfleet. After receiving heavy gunfire and encountering a multitude of anti aircraft search lights over London, Peterson decided to head up the Essex coast from Tilbury and abort the mission. Water ballast was dropped to gain altitude and L 32 climbed to 13,000 feet. Shortly afterwards at 12:45 L 32 was spotted by 2nd Lieutenant Frederick Sowrey of the Royal Flying Corps, who had taken off from nearby RAF Hornchurch (known at the time as Sutton's Farm). As Sowrey approached he fired three drums of ammunition into the hull of L 32, including the latest Bock & Pomeroy incendiary rounds. L 32, according to witness accounts, violently turned and lost altitude, burning from both ends and along its back. The airship narrowly missed Billericay High Street as it passed over, one witness saying the windows to her home rattled and the Zeppelin sounded like a hissing freight train. L 32 continued down Hill side and came down at Snail's Hall Farm off Green Farm Lane in Great Burstead, crashing at 01:30 on farm land; the 650 foot long airship struck a large oak tree. The entire 22 crew were killed. Two crew members jumped rather than be burned (one was said to be Werner Peterson). The crew's bodies were kept in a barn nearby until the 27th September when the Royal Flying Corps transported them to nearby Great Burstead Church. They were interred there until 1966, when they were reinterred at the German Military Cemetery in Cannock Chase. Attending the scene of the crash site were the Royal Naval Intelligence, who recovered the latest secret code book which was found within the gondola of the crashed L32. L 33 dropped a few incendiaries over Upminster and Bromley by Bow, where it was hit by an anti aircraft shell, despite being at an altitude of 13000 feet (3962 m). As it headed towards Chelmsford it began to lose height and came down close to Little Wigborough. The airship was set alight by its crew, but inspection of the wreckage provided the British with much information about the construction of Zeppelins, which was used in the design of the British R33 class airships. The next raid came on 1 October 1916. Eleven Zeppelins were launched at targets in the Midlands and at London. Only L 31, commanded by the experienced Heinrich Mathy making his 15th raid, reached London. As the airship neared Cheshunt at about 23:20 it was picked up by searchlights and attacked by three aircraft from No. 39 Squadron. 2nd lieutenant Wulstan Tempest succeeded in setting fire to the airship, which came down near Potters Bar. All 19 crew died, many jumping from the burning airship. For the next raid, on 27–28 November, the Zeppelins avoided London for targets in the Midlands. Again the defending aircraft were successful: L 34 was shot down over the mouth of the Tees and L 21 was attacked by two aircraft and crashed into the sea off Lowestoft. There were no further raids in 1916 although the Navy lost three more craft, all on 28 December: SL 12 was destroyed at Ahlhorn by strong winds after sustaining damage in a poor landing, and at Tondern L 24 crashed into the shed while landing: the resulting fire destroyed both L 24 and the adjacent L 17.

1917 жыл

Жаңа және тиімді қорғанысқа қарсы тұру үшін жаңа цеппелиндер енгізілді, олардың жұмыс биіктігі 16500 фут (5029 м) және ең жоғары биіктігі 21000 фут (6401 м) болды. Бұл S класты цеппелиндердің алғашқысы LZ 91 (L 42) 1917 жылдың ақпанында қолданысқа енгізілді. Олар негізінен R класының өзгертілген нұсқасы болды, жақсырақ биіктікке жету үшін күшін және қуатын құрбан етті. Сақталған R класты цеппелиндердің бірін қозғалтқышын алып тастау арқылы жаңартты. Қауіпсіздіктің артуына қарамастан, әуе кемесінің экипажы биіктіктен туындаған ауру, суық және биіктіктегі суық және күтпеген желдің салдарынан туындаған қиындықтардан қосымша күш сарп етті. 1917 жылдың алғашқы шабуылы 16-17 наурызда болды: бес цеппелин өте күшті желге тап болды және ешқайсысы өз мақсатына жетпеді. Бұл тәжірибе 23-24 мамырда қайталанды. Екі күннен кейін 21 «Гота» бомбалаушысы Лондонға күндізгі шабуыл жасауға тырысты. Олардың жолына қатты бұлттар кедергі келтірді, бірақ бұл әрекет кайзерді Лондонға жасалатын әуе шабуылдарын тоқтатуға мәжбүр етті. Бірақ қысымға ұшырағаннан кейін, ол «қолайлы жағдайларда» цеппелиндерге шабуыл жасауға рұқсат берді. 16-17 маусымда тағы бір шабуыл жасалды. Алты цеппелин қатысуға тиіс болды, бірақ екеуі қатты желдің салдарынан ангарда қалды, ал тағы екеуі қозғалтқыштарының істен шығуына байланысты кері қайтуға мәжбүр болды. L 42 Рамсгейтке бомба тастап, оқ-дәрі қоймасын зақымдады. Бір айлық L 48, алғашқы U класты цеппелин, 13000 футқа (3962 м) төмендеуге мәжбүр болды, онда төрт ұшақ оны ұстап, құлатты, және ол Саффолк қаласының Тебертон ауданына жақын жерге құлады. 21-22 тамызда және 24-25 қыркүйекте Мидлендс пен Англияның солтүстігіне тиімсіз шабуылдар жасалғаннан кейін, соғыстағы соңғы ірі цеппелин шабуылы 19-20 қазанда басталды, онда 13 дирижабль Шеффилд, Манчестер және Ливерпульге бет алды. Барлығы күтпеген қатты қарсы желге тап болды. L 45 Шеффилдке жетуге тырысты, бірақ оның орнына Нортгемптон мен Лондонға бомба тастады: көп бөлігі солтүстік-батыс қала маңында құлады, бірақ үш бомба Пикадилли, Камбервелл және Хитер Гринге түсті, сол түні көптеген адамдардың зардап шегуіне себеп болды. L 45 желден құтылу үшін биіктігін төмендетті, бірақ B. E.2e ұшағы оны қайтадан жоғары ауа ағынына түсірді. Содан кейін әуе кемесінің үш қозғалтқышында механикалық ақаулар пайда болды және ол Франция үстінен желге ұшып, ақырында Систерон қаласының жанына құлады; ол өртеніп, экипажы қарсылық көрсетпей берілді. L 44 Франциядағы жерден атылған оқтан құлады: L 49 және L 50 да қозғалтқыштарының істен шығуынан және Франциядағы ауа райынан жоғалды. L 55 қону кезінде қирады және кейін бұзылып жатты. 1917 жылы басқа шабуылдар болған жоқ, бірақ дирижабльдер тасталмады, олар жаңа, қуаттырақ қозғалтқыштармен қайта жабдықталды.

To counter the increasingly effective defences new Zeppelins were introduced which had an increased operating altitude of 16500 feet (5029 m) and a ceiling of 21000 feet (6401 m). The first of these S class Zeppelins, LZ 91 (L 42) entered service in February 1917. They were basically a modification of the R class, sacrificing strength and power for improved altitude. The surviving R class Zeppelins were adapted by removing one of the engines. The improved safety was offset by the extra strain on the airship crews caused by altitude sickness and exposure to extreme cold and operating difficulties caused by cold and unpredictable high winds encountered at altitude. The first raid of 1917 did not occur until 16–17 March: the five Zeppelins encountered very strong winds and none reached their targets. This experience was repeated on 23–24 May. Two days later 21 Gotha bombers attempted a daylight raid on London. They were frustrated by heavy clouds but the effort led the Kaiser to announce that airship raids on London were to stop; under pressure he later relented to allow the Zeppelins to attack under "favorable circumstances". On 16–17 June, another raid was attempted. Six Zeppelins were to take part, but two were kept in their shed by high winds and another two were forced to return by engine failure. L 42 bombed Ramsgate, hitting a munitions store. The month old L 48, the first U class Zeppelin, was forced to drop to 13000 feet (3962 m) where it was caught by four aircraft and destroyed, crashing near Theberton, Suffolk. After ineffective raids on the Midlands and the north of England on 21–22 August and 24–25 September, the last major Zeppelin raid of the war was launched on 19–20 October, with 13 airships heading for Sheffield, Manchester and Liverpool. All were hindered by an unexpected strong headwind at altitude. L 45 was trying to reach Sheffield, but instead it dropped bombs on Northampton and London: most fell in the north west suburbs but three bombs fell in Piccadilly, Camberwell and Hither Green, causing most of the casualties that night. L 45 then reduced altitude to try to escape the winds but was forced back into the higher air currents by a B. E.2e. The airship then had mechanical failure in three engines and was blown over France, eventually coming down near Sisteron; it was set on fire and the crew surrendered. L 44 was brought down by ground fire over France: L 49 and L 50 were also lost to engine failure and the weather over France. L 55 was badly damaged on landing and later scrapped. There were no more raids in 1917, although the airships were not abandoned but refitted with new, more powerful, engines.

1918 жыл

1918 жылы төрт рейд болды, барлығы Мидлендс және Солтүстік Англиядағы нысаналарға қарсы бағытталған. Бес цеппелин 12-13 наурызда Мидлендсті бомбалауға тырысты, бірақ тиімді нәтиже болмады. Келесі түнде үш цеппелин ұшып шықты, бірақ екеуі ауа райы нашар болғандықтан кері қайтты: үшіншісі Хартлпулді бомбалады, нәтижесінде сегіз адам қаза тауып, 29 адам жарақаттанды. 12-13 сәуірде жасалған бес цеппелиннің шабуылы да көбінесе тиімсіз болды, тығыз бұлттар дәл навигация жасауды мүмкін етпеді. Дегенмен, қалған екеуі алаңдаушылық тудырды, олардың бірі шығыс жағалауына жетіп, Уиганды бомбалады, оны Шеффилд деп қате санады: екіншісі Бирмингем деп ойлап, Ковентриді бомбалады. 1918 жылдың 5 тамызындағы соңғы рейдке төрт дирижабль қатысты, нәтижесінде L.70 жоғалып, Фрегаттенкапитан Петер Страссер басқаратын, Императорлық неміс теңіз әскерінің әуе кемесі қызметінің басшысы және «Луфтшиффе» басшысының барлық экипажы қаза тапты. Күндіз Солтүстік теңізді кешіп өтіп бара жатқан әуе кемесі Корольдік әуе күштерінің DH.4 бипланымен, майор Эгберт Кэдбери басқаруымен тоқтатылып, өртке түсірілді.

Технологиялық прогресс

Соғыстың күшеюі нәтижесінде цеппелин технологиясы едәуір жақсарды. Компания үкімет бақылауына көшті және сұраныстың өсуімен күресу үшін жаңа персонал тартылды, оның ішінде аэродинамик Пол Джарэй және конструкциялық инженер Карл Арнштейн. Осы технологиялық жетістіктердің көп бөлігі Zeppelin компаниясының жалғыз басты бәсекелесі – Мангейм қаласындағы Schütte Lanz компаниясынан келді. Олардың дирижабльдері ешқашан табысқа жете қоймағанмен, профессор Шюттенің дирижабль құрылысына ғылыми көзқарасы маңызды жаңалықтарға әкелді, соның ішінде ағымдық корпус пішіні, қарапайым крест тәрізді қанаттар (ескі цеппелиндердің күрделі қорап тәрізді конструкцияларын алмастырды), жеке тікелей жететін қозғалтқыш блогы, зениттік пулемет орналасулары және газды желдету шахталары, олар шығарылған сутегін дирижабльдің жоғарғы бөлігіне жіберді. Фридрихшафенде жасалған бөліктерден цеппелиндерді құрастыру үшін жаңа өндіріс орындары құрылды. Соғысқа дейінгі M кластың конструкциялары тез кеңейтілді, нәтижесінде 536 фут (163 м) ұзындықтағы P класы пайда болды, ол газ сыйымдылығын арттырды, толық жабық гондола енгізілді және қосымша қозғалтқыш қосылды. Бұл өзгерістер максималды биіктікті 610 метрге, ал ең жоғары жылдамдықты арттырды және экипаж жайлылығын, демек, ұшуға арналған уақытын ұзартты. P класының 22 дирижаблі салынды; алғашқысы, LZ 38, 1915 жылдың 3 сәуірінде армияға тапсырылды. P класын Q класының ұзартылған нұсқасы ілескен. 1916 жылдың шілдесінде Luftschiffbau Zeppelin R класын ұсынды, ол ұзындығы және көлемі бар, 3-4 тонна бомба тасымалдай алатын және алты Maybach қозғалтқышымен жабдықталған, жылдамдығына жететін. 1917 жылы Ұлыбританиядағы әуе қорғанысынан келген шығындардан кейін, жаңа конструкциялар жасалды, олар әлдеқайда жоғары биіктікте ұша алатын, әдетте 20000 фут (6096 м) биіктікте жұмыс істейтін. Бұл конструкцияның салмағын азайту, бомба жүктемесін екі есеге азайту, қорғаныс қаруларын алып тастау және қозғалтқыштар санын беске дейін азайту арқылы қол жеткізілді. Алайда, олар бомба тасушылар ретінде табысқа жете алмады: олардың жұмыс істеген биіктігі навигацияны қиындатты, ал төмендеген қуаты оларды қолайсыз ауа-райы жағдайларына осал етті. Соғыс басталғанда капитан Эрнст А. Леманн және барон Гемминген, граф Цеппелиннің туысы, дирижабльдерде пайдалану үшін бақылау кабинасын жасады. Цеппелин бұлттардың ішінде немесе үстінде көзге көрінбей ұшқанда, кабинадағы бақылаушы бұлттардың астындағы кабельге ілініп, навигация және бомба тастау туралы бұйрықтарды жіберетін. Ол ротанг креслосымен, карта үстелімен, электр шаммен және компаспен, телефон желісімен және аспалы кабельге орнатылған найзағайдан қорғағыш құрылғымен жабдықталған. Армия дирижабльдері оларды қолданғанымен, теңіз күштері қолданбады, өйткені Страссер олардың салмағы бомба жүктемесін қабылдауға болмайтын деңгейде азайтады деп есептеді.

Zeppelin technology improved considerably as a result of the increasing demands of warfare. The company came under government control, and new personnel were recruited to cope with the increased demand, including the aerodynamicist Paul Jaray and the stress engineer Karl Arnstein. Many of these technological advances originated from Zeppelin's only serious competitor, the Mannheim based Schütte Lanz company. While their dirigibles were never as successful, Professor Schütte's more scientific approach to airship design led to important innovations including the streamlined hull shape, the simpler cruciform fins (replacing the more complicated box like arrangements of older Zeppelins), individual direct drive engine cars, anti aircraft machine gun positions, and gas ventilation shafts which transferred vented hydrogen to the top of the airship. New production facilities were set up to assemble Zeppelins from components fabricated in Friedrichshafen. The pre war M class designs were quickly enlarged, to produce the 536 feet (163 m) long duralumin P class, which increased gas capacity from , introduced a fully enclosed gondola and had an extra engine. These modifications added 2000 feet (610 m) to the maximum ceiling, around to the top speed, and greatly increased crew comfort and hence endurance. Twenty two P class airships were built; the first, LZ 38, was delivered to the Army on 3 April 1915. The P class was followed by a lengthened version, the Q class. In July 1916 Luftschiffbau Zeppelin introduced the R class, long, and with a volume of These could carry loads of three to four tons of bombs and reach speeds of up to , powered by six Maybach engines. In 1917, following losses to the air defences over Britain, new designs were produced which were capable of flying at much higher altitudes, typically operating at around 20000 feet (6096 m). This was achieved by reducing the weight of the airship by reducing the weight of the structure, halving the bomb load, removing the defensive armament and by reducing the number of engines to five. However these were not successful as bombers: the greater height at which they operated greatly hindered navigation, and their reduced power made them vulnerable to unfavorable weather conditions. At the beginning of the war Captain Ernst A. Lehmann and Baron Gemmingen, Count Zeppelin's nephew, developed an observation car for use by dirigibles. While the zeppelin flew invisibly within or above the clouds, the car's observer would hang from a cable below the clouds, and relay navigation and bomb dropping orders. It was equipped with a wicker chair, chart table, electric lamp and compass, with telephone line and lightning conductor part of the suspension cable. Although used by Army airships, they were not used by the Navy, since Strasser considered that their weight meant an unacceptable reduction in bomb load.

Соғыстың аяқталуы

Германияның жеңілісі сонымен қатар неміс әскери дирижабльдерінің соңына сызық тарды, өйткені жеңімпаз одақтастар неміс әуе күштерін толық жоюды және қалған дирижабльдерді өтемақы ретінде тапсыруды талап етті. Версаль шартында дирижабльдерге қатысты нақты баптар келтірілген:

198-бап: «Германияның қарулы күштерінде әскери немесе теңіз әуе күштері болмауы тиіс. Ешқандай дирижабль сақталмайды». 202-бап: «Осы шарт күшіне енген кезде барлық әскери және теңіз авиациялық материалдары Басты одақтас және досты державалардың үкіметтеріне тапсырылуы тиіс. Атап айтқанда, бұл материалдарға қолданыста болған немесе әскери мақсаттар үшін жобаланған келесі тақырыптарға жататын барлық заттар кіреді:
[ ]
«Құрастырылып жатқан, жөнделіп жатқан немесе ауаға көтеріле алатын дирижабльдер». «Сутегі өндіру орналастырулары». «Барлық типтегі дирижабль сарайлары мен қорғаныштары». «Оларды тапсыруға дейін дирижабльдер Германияның қаражатында сутегімен толтырылады; сутегі өндіру орналастырулары мен дирижабльдерге арналған сарайлар аталған державалардың қалауынша дирижабльдер тапсырылғанға дейін Германияда қалдырылуы мүмкін». 1919 жылдың 23 маусымында, шартқа қол қоюға бір апта қалғанда, көптеген «Цеппелин» экипаждары екі күн бұрын Скапа-Флоудағы неміс флотының суға батырылуын үлгі етіп, дирижабльдерін залдарында жойды, осылайша тапсырудың алдын алды. 1920 жылы қалған дирижабльдер Францияға, Италияға, Ұлыбританияға және Бельгияға жіберілді. Соғыс кезінде барлығы 84 «Цеппелин» дирижаблі салынды. 60-тан астам жойылды, шамамен жартысы апаттан, жартысы жаудың шабуылынан туды. Тек Англияға 51 рейд жасалды, оның барысында 5806 бомба тасталды, 557 адам қаза тауып, 1358 адам жарақат алды, ал келтірілген залал 1,5 миллион фунт стерлингке бағаланды. Рейдтер материалдық залалдан әлдеқайда тиімді болды деп есептеледі, өйткені соғыс кезіндегі өндірістің бұзылуына себеп болды: бір бағалау бойынша, 1915-16 жылғы рейдтердің салдарынан «оқ-дәрінің жалпы нормальды өндірісінің алтыдан бірі толығымен жоғалды».

Қайта өрлеу дәуірі

Граф фон Цеппелин 1917 жылы, соғыс аяқталмас бұрын қайтыс болды. Дирижабльдерді соғыс емес, бейбітшілік кемелері ретінде ұзақ уақыттан бері көріп келген Хьюго Эккенер, азаматтық рейстерді мүмкіндігінше тез қайта бастауды үміттене отырып, «Цеппелин» компаниясын басқарды. Көптеген қиындықтарға қарамастан, олар екі кішкентай жолаушылар әуе кемесін құрастырды: LZ 120 Bodensee (1928 жылдың шілдесінде жойылған), ол 1919 жылдың тамызында алғашқы рет ұшып, келесі айларда Фридрихсхафен мен Берлин арасында жолаушыларды тасымалдады, және оның ілесіп келген LZ 121 Nordstern (1926 жылдың қыркүйегінде жойылған), ол Стокгольмге жүйелі бағыт бойынша жұмыс істеуге арналған еді. Бірақ 1921 жылы одақтас державалар 1919 жылы олардың экипаждарымен қираған дирижабльдері үшін өтемақы ретінде оларды соғыс репарациясы ретінде беруді талап етті. Германияға әскери ұшақтарды құрастыруға рұқсат берілмеді және тек белгілі бір мөлшерден кішкентай әуе кемелері ғана жасалуына рұқсат болды. Бұл «Цеппелиннің» әуе кемелерін дамыту жоспарларын тоқтатты, ал компания уақытша алюминийден жасалған ыдыс-аяқ өндіруге көшті. Эккенер және оның серіктері бас тартпады, инвесторлар іздеді және одақтастардың шектеулерін айналып өту жолдарын қарастырды. Олардың мүмкіндігі 1924 жылы туды. АҚШ қатаң типтегі әуе кемелерімен тәжірибе жасауды бастады, өздерінің ZR 1 USS Shenandoah әуе кемесін құрастырды және британдық әуе кемесі бағдарламасы тоқтатылғаннан кейін Zeppelin L 70 негізінде жасалған R38 әуе кемесін сатып алды. Бірақ ол 1921 жылдың 23 тамызында Хамбер үстінде сынақ ұшу кезінде апатқа ұшырап, өртеніп, 44 экипаж мүшесі қаза тапты. Осы жағдайлардың нәтижесінде Эккенер американдық келесі дирижабльге тапсырыс ала алды. Германия осы әуе кемесін өзі төлеуге тиіс болды, себебі құны соғыс репарациясы есебінен өтелді, бірақ «Цеппелин» компаниясы үшін бұл маңызды емес еді. LZ 126 алғашқы ұшуын 1924 жылдың 27 тамызында жасады. 12 қазанда жергілікті уақыт бойынша сағат 07:30-да «Цеппелин» Хьюго Эккенердің басқаруымен АҚШ-қа ұшып кетті. Кеме 80 сағат 45 минутта қиындықсыз саяхатын аяқтады. Американдық жұртшылық осы жаңалықты зор қуанышпен қарсы алды, ал президент Кальвин Кулидж Эккенерді және оның экипажын Ақ үйге шақырып, жаңа «Цеппелин» әуе кемесін «бейбітшілік періштесі» деп атады. ZR 3 USS Los Angeles деп аталған және Атлант мұхитын кесіп өткеннен кейін (Shenandoah-дан алынған) гелиймен толтырылған бұл әуе кемесі ең табысты американдық әуе кемесіне айналды. Ол экономикалық себептерге байланысты 1932 жылы қызметтен шығарылғанға дейін сегіз жыл бойы сенімді түрде жұмыс істеді. Ол 1940 жылдың тамызында бөлшектелді.

Count von Zeppelin had died in 1917, before the end of the war. Hugo Eckener, who had long envisioned dirigibles as vessels of peace rather than of war, took command of the Zeppelin business, hoping to quickly resume civilian flights. Despite considerable difficulties, they completed two small passenger airships; LZ 120 Bodensee (scrapped in July 1928), which first flew in August 1919 and in the following months transported passengers between Friedrichshafen and Berlin, and a sister ship LZ 121 Nordstern, {Scrapped September 1926} which was intended for use on a regular route to Stockholm. However, in 1921 the Allied Powers demanded that these should be handed over as war reparations as compensation for the dirigibles destroyed by their crews in 1919. Germany was not allowed to construct military aircraft and only airships of less than were permitted. This brought a halt to Zeppelin's plans for airship development, and the company temporarily had to resort to manufacturing aluminium cooking utensils. Eckener and his co workers refused to give up and kept looking for investors and a way to circumvent Allied restrictions. Their opportunity came in 1924. The United States had started to experiment with rigid airships, constructing one of their own, the ZR 1 USS Shenandoah, and buying the R38 (based on the Zeppelin L 70) when the British airship programme was cancelled. However, this broke apart and caught fire during a test flight above the Humber on 23 August 1921, killing 44 crewmen. Under these circumstances, Eckener managed to obtain an order for the next American dirigible. Germany had to pay for this airship itself, as the cost was set against the war reparation accounts, but for the Zeppelin company this was unimportant. LZ 126 made its first flight on 27 August 1924. On 12 October at 07:30 local time the Zeppelin took off for the US under the command of Hugo Eckener. The ship completed its voyage without any difficulties in 80 hours 45 minutes. American crowds enthusiastically celebrated the arrival, and President Calvin Coolidge invited Eckener and his crew to the White House, calling the new Zeppelin an "angel of peace". Given the designation ZR 3 USS Los Angeles and refilled with helium (partly sourced from the Shenandoah) after its Atlantic crossing, the airship became the most successful American airship. It operated reliably for eight years until it was retired in 1932 for economic reasons. It was dismantled in August 1940.

Алтын дәуірі

LZ 126 кемелерін жеткізу арқылы Zeppelin компаниясы қатты дирижабльдер құрылысындағы көшбасшылық рөлін қайтадан нығайтты, бірақ ол әлі толыққанды іске қосылмаған еді. 1926 жылы Локарно келісімдерімен дирижабльдер құрылысына қатысты шектеулер жеңілдетілді, бірақ келесі жобаға қажетті қаражатты алу Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі Германияның қиын экономикалық жағдайында мәселе болып тұрды. Эккенерге LZ 127 жобасын іске асыру үшін екі жыл бойы лобби жасау және жарнамалауға тура келді. 1928 жылдың 18 қыркүйегінде графтың құрметіне "Граф Цеппелин" деп аталатын жаңа дирижабль алғаш рет ұшты. Жалпы ұзындығы және көлемі 105 000 м³ болатын, ол сол кездегі ең үлкен дирижабль еді. Эккенердің бастапқы мақсаты – Graf Zeppelin-ді тәжірибелік және демонстрациялық мақсаттарда пайдаланып, тұрақты әуе кемелерімен саяхаттауға жол дайындау, жолаушылар мен пошта тасымалдау арқылы шығындарды өтеу болатын. 1928 жылдың қазан айында ол өзінің алғашқы ұзақ сапарымен Лейкхерстке жетті, бұл сапар 112 сағатқа созылып, әуе кемелері үшін жаңа шыдамдылық рекордын орнатты. Экнер мен оның ұлы Ханс бар командасы Нью-Йоркте конфети парадтарымен және Ақ үйге шақырумен құштарлықпен қарсы алынды. "Граф Цеппелин" Германия, Италия, Палестина және Испанияны аралады. 1929 жылдың мамырында Францияда қозғалтқыштың істен шығуына байланысты АҚШ-қа екінші сапар тоқтатылды. 1929 жылдың тамызында "Граф Цеппелин" тағы бір ержүрек жобаға – жер шарын айналып өтуге шықты. "Ауадағы алыптың" танымалдылығы артып келе жатқандықтан, Эккенерге демеушілер табу оңай болды. Олардың бірі – американдық баспасөз магнаты Уильям Рэндольф Херст, ол турдың ресми түрде Лейкхерсттен басталуын сұрады. 1928 жылдың қазан айында Нью-Йоркке ұшқан рейстегідей, Херст Грейс Маргарита Хей Драммонд Хей атты тілшіні ұшаққа отырғызды, ол әлемді әуемен айналып өткен алғашқы әйел атанды. Содан кейін "Граф Цеппелин" Фридрихсхафенге, Токиоға, Лос-Анджелеске және 21 күн 5 сағат 31 минутта Лейкхерстке ұшып келді. Келесі жылы "Граф Цеппелин" Еуропа бойынша сапарлар жасады, ал 1930 жылдың мамырында Бразилияның Ресифе қаласына сәтті сапардан кейін алғашқы тұрақты трансатлантикалық әуе кемелері желісін ашу туралы шешім қабылданды. Бұл желі Франкфурт пен Ресифе арасында жұмыс істеді, кейін Рио-де-Жанейроға дейін ұзартылды, Ресифеде аялдама болды. Ұлы депрессияның басталуына және тұрақты қанатты ұшақтардың бәсекелестігіне қарамастан, LZ 127 1936 жылға дейін жыл сайын мұхит арқылы жолаушылар мен пошта көлемін арттырып тасымалдады. 1931 жылдың шілдесінде кеме Арктикаға жеті күндік зерттеу сапарына шықты. Бұл граф фон Цеппелиннің 20 жыл бұрын армандаған нәрсесі еді, бірақ соғыс басталғандықтан жүзеге аспады. Эккенер сәтті әуе кемесіне тағы бір үлкен Zeppelin, LZ 128 қосуды жоспарлаған. Ол сегіз қозғалтқышпен, 761 фут (232 м) ұзындығымен және белгілі бір қуатымен жабдықталуы керек еді. Алайда 1930 жылдың 5 қазанында британдық R101 жолаушылар дирижаблының жоғалуы Zeppelin компаниясын сутекпен толтырылған кемелердің қауіпсіздігін қайта қарастыруға мәжбүр етті, сондықтан жоба тоқтатылып, инертті гелиймен толтырылатын жаңа жоба, LZ 129 іске қосылды.

With the delivery of LZ 126, the Zeppelin company had reasserted its lead in rigid airship construction, but it was not yet fully back in business. In 1926 restrictions on airship construction were relaxed by the Locarno treaties, but acquiring the necessary funds for the next project proved a problem in the difficult economic situation of post–World War I Germany, and it took Eckener two years of lobbying and publicity to secure the realization of LZ 127. Another two years passed before 18 September 1928, when the new dirigible, christened Graf Zeppelin in honour of the Count, flew for the first time. With a total length of and a volume of 105,000 m3, it was the largest dirigible to have been built at the time. Eckener's initial purpose was to use Graf Zeppelin for experimental and demonstration purposes to prepare the way for regular airship traveling, carrying passengers and mail to cover the costs. In October 1928 its first long range voyage brought it to Lakehurst, the voyage taking 112 hours and setting a new endurance record for airships. Eckener and his crew, which included his son Hans, were once more welcomed enthusiastically, with confetti parades in New York and another invitation to the White House. Graf Zeppelin toured Germany and visited Italy, Palestine, and
Spain. A second trip to the United States was aborted in France due to engine failure in May 1929. In August 1929, Graf Zeppelin departed for another daring enterprise: a circumnavigation of the globe. The growing popularity of the "giant of the air" made it easy for Eckener to find sponsors. One of these was the American press tycoon William Randolph Hearst, who requested that the tour officially start in Lakehurst. As with the October 1928 flight to New York, Hearst had placed a reporter, Grace Marguerite Hay Drummond Hay, on board: she therefore became the first woman to circumnavigate the globe by air. From there, Graf Zeppelin flew to Friedrichshafen, then Tokyo, Los Angeles, and back to Lakehurst, in 21 days 5 hours and 31 minutes. Including the initial and final trips between Friedrichshafen and Lakehurst and back, the dirigible had travelled
In the following year, Graf Zeppelin undertook trips around Europe, and following a successful tour to Recife, Brazil in May 1930, it was decided to open the first regular transatlantic airship line. This line operated between Frankfurt and Recife, and was later extended to Rio de Janeiro, with a stop in Recife. Despite the beginning of the Great Depression and growing competition from fixed wing aircraft, LZ 127 transported an increasing volume of passengers and mail across the ocean every year until 1936. The ship made another spectacular voyage in July 1931 when it made a seven day research trip to the Arctic. This had already been a dream of Count von Zeppelin twenty years earlier, which could not be realized at the time due to the outbreak of war. Eckener intended to follow the successful airship with another larger Zeppelin, designated LZ 128. This was to be powered by eight engines, 761 feet (232 m) in length, with a capacity of However the loss of the British passenger airship R101 on 5 October 1930 led the Zeppelin company to reconsider the safety of hydrogen filled vessels, and the design was abandoned in favour of a new project, LZ 129. This was intended to be filled with inert helium.

Гинденбург - бір дәуірдің соңы

1933 жылы нацистік партияның билікке келуі Zeppelin Luftschiffbau үшін маңызды салдарларға әкелді. Зеппелиндер жаңа режимнің үгіт құралына айналды: олар енді нацистік свастиканы қанаттарында көрсетіп, кейде Германияны аралап, халыққа науқан музыкасы мен үгіт сөздерін ойнататын. 1934 жылы Жозеф Геббельс, Пропаганда министрі, LZ 129 құрылысына екі миллион рейхсмарка үлестірді, ал 1935 жылы Герман Геринг Эрнст Леманн басқаратын Deutsche Zeppelin Reederei жаңа әуе компаниясын құрды, ол Lufthansa компаниясының еншілес компаниясы ретінде Zeppelin операцияларын қабылдауға тиіс болды. Соғыстан кейінгі Zeppelin жаңаруының әкесі Хьюго Эккенер нацистерге қарсы болды: 1936 жылы Зеппелиндерді үгіт мақсатында пайдалану туралы шағымдар Геббельске «Др. Эккенер өзін қоғамнан тыс қалдырды. Енді оның есімі газеттерде аталмайды және суреті жарияланбайды» деген жауап беруіне себеп болды. 1936 жылдың 4 наурызында LZ 129 Hindenburg (Германияның бұрынғы президенті Пауль фон Хинденбургтің құрметіне аталған) алғашқы рейсін жасады. "Гинденбург" – ең үлкен дирижабль болатын. Ол тұтанбайтын гелиймен жұмыс істеуге арналған еді, бірақ сирек кездесетін газдың барлық қоры АҚШ-та болды, ол экспортқа рұқсат бермеді. Сондықтан "Гинденбургті" жанғыш сутекпен толтыру туралы шешім қабылданды. Үгіт рейстерінен басқа, LZ 129 Graf Zeppelinмен бірге Атлантика арқылы да жүріп тұрды. 1937 жылдың 6 мамырында Атлантикадан келген рейсінен кейін Лейкхерстке қонғанда кеменің құйрығы өртенді, бірнеше секунд ішінде "Гинденбург" жалынданып, бортындағы 97 адамның 35-і мен жердегі экипаждың бір мүшесі қаза тапты. Өрттің себебі анықталған жоқ. Апатты тергеу кезінде статикалық электр тогы газ бөшкелерінен шыққан сутекті тұтандырды деген қорытындыға келді, бірақ саботаж туралы да күдік болды. 13 жолаушы мен 22 экипаж мүшесі, соның ішінде Эрнст Леман қаза тапты. Қауіпке қарамастан, Zeppelin жолаушысы ретінде ұшуға ниет білдірген және сапар үшін төлем жасаған 400 адамның тізімі сақталды. Олардың ақшасы 1940 жылы қайтарылды. Graf Zeppelin "Гинденбург" апатынан бір ай өткен соң қызметтен шығарылып, мұражайға айналдырылды. 1938 жылы жаңа Zeppelin флагманы салынды, сутекпен толтырылып, бірнеше сынақ рейстер жасады (біріншісі 14 қыркүйекте), бірақ ешқашан жолаушыларды тасымалдамады. Тағы бір жоба, LZ 131, "Гинденбург" пен Graf Zeppelin II-ден де үлкен болуы жоспарланған, бірақ бірнеше сақина тәрізді бөліктерден асып түспеді. Graf Zeppelin II әуе күшіне берілді және Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін шамамен 30 сынақ рейсі жасады. Бұл рейстердің көп бөлігі Польша шекарасына жақын, алдымен Силезиядағы Судет тауларында, содан кейін Балтық теңізі аймағында жүргізілді. Мұндай рейстердің бірінде LZ 130 Гел түбегіне жақын Польша шекарасын кесіп өтті, онда Puck теңіз әскери-әуе базасынан келген Польшаның Люблин R XIII ұшағы оны тоқтатып, Польша әуе кеңістігін тастауға мәжбүр етті. Осы кезеңде LZ 130 электрондық барлау миссияларында қолданылды және түрлі өлшеу құралдарымен жабдықталды. 1939 жылдың тамызында ол Ұлыбритания жағалауына жақын ұшып, Портсмуттан Скапа-Флоуға дейін орнатылған 100 метрлік мұнаралар ұшақ радио байланысы үшін пайдаланылған-жоқ па, соны анықтауға тырысты. Фотосурет түсіру, радио толқындарды тосқауылдау, магниттік және радио жиілік талдаулары британдық Chain Home радарларын табуға мүмкіндік бермеді, себебі дұрыс емес жиілік диапазонында іздеу жүргізілді. Ізделінген жиіліктер тым жоғары болды, бұл немістердің өздерінің радар жүйелеріне негізделген болжамға байланысты. Дұрыс емес қорытындыға келді, британдық мұнаралар радар операцияларымен байланысты емес, теңіз радио байланысы үшін пайдаланылған. Екінші дүниежүзілік соғыс 1 қыркүйекте басталғаннан кейін, әуе күші LZ 127 және LZ 130-ды Франкфурттағы үлкен Zeppelin ангарына көшіруге бұйрық берді, онда LZ 131-дің қаңқасы да орналасқан. 1940 жылдың наурыз айында Геринг қалған дирижабльдерді жоюға бұйрық берді, ал 6 мамырда Франкфурт ангарлары қиратылды.

The coming to power of the Nazi Party in 1933 had important consequences for Zeppelin Luftschiffbau. Zeppelins became a propaganda tool for the new regime: they would now display the Nazi swastika on their fins and occasionally tour Germany to play march music and propaganda speeches to the people. In 1934 Joseph Goebbels, the Minister of Propaganda, contributed two million reichsmarks towards the construction of LZ 129, and in 1935 Hermann Göring established a new airline directed by Ernst Lehmann, the Deutsche Zeppelin Reederei, as a subsidiary of Lufthansa to take over Zeppelin operations. Hugo Eckener, the father of the post war Zeppelin renaissance, was an outspoken anti Nazi: complaints about the use of Zeppelins for propaganda purposes in 1936 led Goebbels to declare "Dr. Eckener has placed himself outside the pale of society. Henceforth his name is not to be mentioned in the newspapers and his photograph is not to be published". On 4 March 1936 LZ 129 Hindenburg (named after former President of Germany, Paul von Hindenburg) made its first flight. The Hindenburg was the largest airship ever built. It had been designed to use non flammable helium, but the only supplies of the rare gas were controlled by the United States, which refused to allow its export. The fatal decision was made to fill the Hindenburg with flammable hydrogen. Apart from propaganda flights, LZ 129 was used on the transatlantic service alongside Graf Zeppelin. On 6 May 1937, while landing in Lakehurst after a transatlantic flight, the tail of the ship caught fire, and within seconds, the Hindenburg burst into flames, killing 35 of the 97 people on board and one member of the ground crew. The cause of the fire was never definitively determined. The investigation into the accident concluded that static electricity had ignited hydrogen which had leaked from the gasbags, although there were allegations of sabotage. 13 passengers and 22 crew, including Ernst Lehmann, were killed. Despite the obvious danger, there remained a list of 400 people who still wanted to fly as Zeppelin passengers and had paid for the trip. Their money was refunded in 1940. Graf Zeppelin was retired one month after the Hindenburg wreck and turned into a museum. A new intended flagship Zeppelin was completed in 1938 and, inflated with hydrogen, made some test flights (the first on 14 September), but never carried passengers. Another project, LZ 131, designed to be even larger than Hindenburg and Graf Zeppelin II, never progressed beyond the production of a few ring frames. Graf Zeppelin II was assigned to the Luftwaffe and made about 30 test flights prior to the beginning of World War II. Most of those flights were carried out near the Polish border, first in the Sudeten mountains region of Silesia, then in the Baltic Sea region. During one such flight LZ 130 crossed the Polish border near the Hel Peninsula, where it was intercepted by a Polish Lublin R XIII aircraft from Puck naval airbase and forced to leave Polish airspace. During this time, LZ 130 was used for electronic scouting missions, and was equipped with various measuring equipment. In August 1939, it made a flight near the coastline of Great Britain in an attempt to determine whether the 100 metre towers erected from Portsmouth to Scapa Flow were used for aircraft radio location. Photography, radio wave interception, magnetic and radio frequency analysis were unable to detect operational British Chain Home radar due to searching in the wrong frequency range. The frequencies searched were too high, an assumption based on the Germans' own radar systems. The mistaken conclusion was that the British towers were not connected with radar operations, but were for naval radio communications. After the beginning of the Second World War on 1 September, the Luftwaffe ordered LZ 127 and LZ 130 moved to a large Zeppelin hangar in Frankfurt, where the skeleton of LZ 131 was also located. In March 1940 Göring ordered the scrapping of the remaining airships, and on 6 May the Frankfurt hangars were demolished.

Мәдениеттің әсері

Цеппелині музыка, кинематография және әдебиетке шабыт берді. 1930 жылы Говард Хьюз режиссерлік еткен «Адамзаттың періштелері» фильмінде Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Лондонға жасалған сәтсіз Цеппелин шабуылы көрсетілген. 1934 жылы калипсо әншісі Аттила Гунн «Граф Цеппелин» әнін жазды, ол әуе кемесінің Тринидадқа сапарына арналған. Цеппелині көбінесе балама тарих және параллель әлемдер туралы көркем әдебиеттерде кездеседі. Олар Филип Пуллманның «Қараңғы материалдар» трилогиясы мен «Шаң кітабы» сериясындағы танымал фантастикалық романдарда маңызды орын алады. «Фриндж» американдық ғылыми-фантастикалық телесериалында Цеппелині – серияның екі параллель әлемін ажырататын ерекше тарихи ерекшелік. Сондай-ақ, «Доктор кім» сериалында «Киберадамдардың көтерілісі» және «Темір дәуірі» атты эпизодтарда қолданылады, онда TARDIS Британияның «Халық Республикасы» болып табылатын және Роза Тайлердің әкесі Пит Тайлер тірі және бай өнертапқыш болатын балама шындықта апатқа ұшырайды. Олар 1939 жылғы «Аспан капитаны және ертеңгі әлем» фильмінің балама сюжет желісінде де көрінеді және жалпы алғанда стимпанк субмәдени қозғалысымен байланысты. 1989 жылы жапон аниматоры Миядзаки «Кикинің жеткізу қызметі» фильмін шығарды, онда Цеппелин сюжеттік элемент ретінде пайда болады. «Индиана Джонс және соңғы крест жорығы» фильмінде де Цеппелин қолданылды, онда Джонс пен оның әкесі Германиядан қашуға тырысады. 1968 жылы ағылшын рок-тобы Led Zeppelin өздерінің атын The Who тобының барабаншысы Кит Мунның гитарист Джимми Пейджге «бұл идея құрғақ қалықтап қалады» деген кеңесінен кейін таңдады. Пейджтің менеджері Питер Грант «Lead» сөзін «Led» деп өзгертуді ұсынды, осылайша оның дұрыс айтылмауына жол бермеді. «Balloon» сөзі «Zeppelin» деп ауыстырылды, себебі Джимми Пейдж оны «ауырлық пен жеңілдік, жанғыштық пен әдемілік» тамаша үйлесімінің символы ретінде қарастырды. Топтың дебюттік альбомы үшін Пейдж топқа 1937 жылы Нью-Джерсиде апатқа ұшыраған Гинденбургтің суретін пайдалануды ұсынды, бұл графня Ева фон Цеппелиннің наразылығын тудырды. Фон Цеппелин топты оның отбасылық атын пайдаланғаны үшін сотқа беруге тырысты, бірақ сот ісі аяқталмай қалды. Zeppelin NT әуе кемелерінің бірімен. 2011 жылдың мамыр айында Goodyear компаниясы 70 жыл бұрын аяқталған серіктестігін қайта жаңартып, өзінің дирижабльдер паркін Zeppelin NT әуе кемелерімен алмастыратынын хабарлады. Goodyear үш Zeppelin NT әуе кемесін тапсырыс берді, олар 2014 және 2018 жылдар аралығында пайдалануға берілді. Қазіргі заманғы цеппелині инертті гелий газымен ұшырылады, бұл Гинденбург апатында көрсетілгендей, жану қаупін жояды. Қазіргі заманғы цеппелинін сутектік отын жасушаларымен жұмыс істеуі мүмкін екендігі ұсынылған. Zeppelin NT әуе кемелері көбінесе саяхаттар үшін қолданылады; мысалы, D LZZF (c/n 03) Эдельвейс компаниясының туған күнін тойлау үшін Швейцария аспанынан Эдельвейс бояуымен ұшуды жүзеге асырды, ал қазір ол ауа райына байланысты Мюнхен аспанынан да ұшулар жасауда.

Zeppelins have been an inspiration to music, cinematography and literature. The 1930 movie Hell's Angels, directed by Howard Hughes, features an unsuccessful Zeppelin raid on London during World War I. In 1934, the calypsonian Attila the Hun recorded "Graf Zeppelin", commemorating the airship's visit to Trinidad. Zeppelins are often featured in alternate history and parallel universe fiction. They feature prominently in the popular fantasy novels of the His Dark Materials trilogy and The Book of Dust series by Philip Pullman. In the American science fiction series, Fringe, Zeppelins are a notable historical idiosyncrasy that helps differentiate the series' two parallel universes, also used in Doctor Who in the episodes "The Rise of the Cybermen" and "The Age of Steel" when the TARDIS crashes in an alternate reality where Britain is a 'People's Republic' and Pete Tyler, Rose Tyler's father, is alive and is a wealthy inventor. They are also seen in the alternate reality 1939 plot line in the film Sky Captain and the World of Tomorrow, and have an iconic association with the steampunk subcultural movement in broader terms. In 1989, Japanese animator Miyazaki released Kiki's Delivery Service, which features a Zeppelin as a plot element. A Zeppelin was used in Indiana Jones and the Last Crusade, when Jones and his father try to escape from Germany. In 1968, English rock band Led Zeppelin chose their name after Keith Moon, drummer of The Who, told guitarist Jimmy Page that his idea to create a band would "go down like a lead balloon." Page's manager Peter Grant suggested changing the spelling of "Lead" to "Led" to avoid mispronunciation. "Balloon" was replaced with "Zeppelin" as Jimmy Page saw it as a symbol of "the perfect combination of heavy and light, combustibility and grace." For the group's self titled debut album, Page suggested the group use a picture of the Hindenburg crashing in New Jersey in 1937, much to Countess Eva von Zeppelin's disgust. Von Zeppelin tried to sue the group for using her family name, but the case was eventually dismissed. with one of these Zeppelin NT airships. In May 2011, Goodyear announced that they would replace their fleet of blimps with Zeppelin NTs, resurrecting their partnership that ended over 70 years ago. Goodyear placed an order for three Zeppelin NTs, which then entered service between 2014 and 2018. Modern zeppelins are held aloft by the inert gas helium, eliminating the danger of combustion illustrated by the Hindenburg. It has been proposed that modern zeppelins could be powered by hydrogen fuel cells. Zeppelin NTs are often used for sightseeing trips; for example, D LZZF (c/n 03) was used for Edelweiss's birthday celebration performing flights over Switzerland in an Edelweiss livery, and it is now used, weather permitting, on flights over Munich.

Дания почтасы мен телемузейінің цеппелин бұйымдары

"Цеппелиндер көрмесі – Цеппелиндер туралы онлайн көрме". Дания, Пошта және телекоммуникация мұражайы.

Патенттер

"Басқарылатын шар". 14 наурыз 1899 жыл. Фердинанд Граф Цеппелин. "Қанатты машиналарды жою әдісі", 1916 жылғы 11 сәуірде тіркелген. Джозеф А. Штайнметц. "Жеңіл салмақты арқалық". 1920 жылғы 28 маусымда тіркелген. Карл Арнштейн. "Дирижабль". 1922 жылғы 19 тамызда тіркелген; 1923 жылғы 20 қарашада жарияланған. Джулиус Эрхардт. "Жеке газ камералары бар қатты дирижабль". 1922 жылғы 27 қарашада тіркелген; 1929 жылғы тамызда жарияланған. Хьюго Эккенер.