Кіріспе
TAMSK – Крис Бурм жасаған екі ойыншыға арналған үстел ойыны. Ол 1998 жылы GIPF Project сериясының екінші ойыны ретінде жарық көрді, бірақ кейін TZAAR ойынының пайдасына сериядан алынып тасталды. Ойыншылар қарсыластарының мүмкіндіктерін шектеу үшін алтыбұрышты тақтадағы бос орындардың айналасына құм сағатын жылжытып, пластикалық сақиналарды тастайды. Әр ойыншы 32 сақинамен бастайды, ал ойын аяғында қалған сақинасы кем ойыншы жеңіске жетеді. Бұл ойын GIPF Project сериясының ойындарының арасында уақытты маңызды элемент ретінде пайдалануымен ерекшеленеді, ал уақытты қолдану әдісі басқа үстел ойындарынан да өзгеше болуы мүмкін.
TAMSK is a two player board game designed by Kris Burm. It was originally published in 1998 as the second game in the GIPF Project series of abstract strategy games, although it was later dropped from the series in favor of TZAAR. Players move sand hourglass timers and drop plastic rings around spaces on a hexagonal board in an attempt to limit their opponent's moves. Each player starts the game with 32 rings, and the player with the fewest remaining rings at the end of the game is the winner. The game is unique among the GIPF Project games in having time as a central game component, and the manner in which time is used is possibly unique among board games in general.
Жабдық
Ойын тақтасы бір жағында төрт қуыс бар және 37 ойналатын ұяшықты үшбұрышты торлы дұрыс алтыбұрыштан тұрады; GIPF жобасының барлық ойындары үшбұрышты торды және алты жақты тақталарды ортақ пайдаланады. Әр ойыншының кезегінде өз түсінің таймерін жылжыту, содан кейін жылжыған қуыстың үстіне сақина тастау болады. Қызыл түсті ойыншы бірінші болып жүреді.
Көшу
Таймерді бастапқы орнына жақын, бос, "толықтырылмаған" ұяға жылжытуға болады. Таймерді сақиналармен "толтырылған" кез келген ұяға жылжытуға болмайды, яғни сол ұяның биіктігіне тең сақиналар жиынтығы оны қоршап тұрған болса. Егер ойыншы "толтырылған" ұяға өтсе, ол ойынды дереу ұтылады. Ойыншы қозғалыс жасай алмаса, ол өз кезегін қайтадан қозғалыс мүмкіндігі пайда болғанға дейін немесе ойын аяқталғанға дейін өткізіп жіберуге құқылы.
Құлау
Таймерді жылжытқаннан кейін сақинаны тек соңғы тұйыққа (бастапқы тұйыққа емес) түсіруге болады. Егер ойыншы соңғы тұйыққа сақинаны түсірмейтін болса, қарсылас ойыншы соңғы тұйыққа сақинаны түсіріп, өзінің кезектерін жалғастыра алады. Тұйықтың биіктігімен салыстырғанда, оны қоршап тұрған сақиналардың биіктігі тең болса, тұйық "толы" деп есептеледі.
Вариациялар
Ойынның ең қарапайым нұсқасы, "1-деңгей" деп аталады, онда таймер механизмі қолданылмайды және құм сағаттары ешқашан бұрылмайды. "2-деңгей" – бұл ойынның аралық нұсқасы. Осы деңгейдегі алғашқы үш жүрісте әр ойыншы үш түрлі құм сағатын жылжытуға тиіс. Таймерлер әр жүрісте жылжытылғаннан кейін, құм сағатын айналдыру керек, сонда екі ойыншы үш жүріс жасағаннан кейін барлық алты құм сағаты іске қосылады. Әр айналымда құм сағаты қайтадан айналып, құмның ағысын өзгертеді. Егер құм сағаты тоқтаса, ол тақтада қалады, бірақ одан әрі жылжу мүмкін болмайды. "2-деңгейдегі" мақсат бірдей – ең аз сақина қалдыру, бірақ қосымша тай-брейк механизмі бар: егер қалған сақиналардың саны тең болса, соңғы құм сағатын құммен "тірі" ұстай алатын ойыншы жеңімпаз болады. Жеңімпазды анықтау үшін бірінші кезекте тоқтаған құм сағаттарын тақтадан алып тастаңыз, содан кейін қалған іске қосылған құм сағаттарын тізімдеңіз. Соңғы тоқтаған құм сағаты жеңімпазды анықтайды. "3-деңгейлі" жетілдірілген нұсқада 15 секундтық жүріс таймері енгізілген. 15 секундтық таймерді пайдалану міндетті емес, оны қолдануға болады. Кез келген ойыншы қарсыласының жүрісі кезінде 15 секундтық таймерді пайдаланып, оны жүрісін аяқтауға мәжбүрлеуге немесе жаза алуға мүмкіндік алады. 15 секундтық таймерді тек жоғарғы бөлігі толық бос болғанда ғана бұруға болады, ойыншы оны пайдалану үшін күтуі мүмкін. 15 секундтық таймер біткенге дейін басталған жүрістерді аяқтауға болады (мақсатқа сақинаны түсіруді қоса алғанда), бірақ егер 15 секундтық таймер жүріс аяқталғанға дейін бітсе, қарсыласына келесі жүрісте екі сақина түсіруге рұқсат беріледі. Бірінші сақина мақсатқа түседі, ал екінші сақина сақиналармен "толы" емес кез келген орынға түсуі мүмкін, құм сағатының үстінде болсын, болмасын. Егер жүріс 15 секундтық таймер біткенге дейін басталмаса, жаза қолданылмайды, бірақ жүрісін бастамаған ойыншы осы жүрістен бас тартады.
Стратегия
Таймерді жылжыту үшін ішінде құм болуы керек, ал жылжытқанда ол кері қайрылады. Сондықтан, әр ойыншының 3 таймері белгілі бір уақытты емес, қозғалуға болатын уақыттың әртүрлі мөлшерін көрсетеді, және әр қозғалыс жасаған сайын бұл уақыт өзгеріп отырады. Ойын барысында кез келген сәтте қозғалысты кейінге шегергенің пайдасы болуы мүмкін, немесе мүмкіндігінше жылдам қозғалуға тырысуға болады. Ал қарсылас, егер қажет болса, сізді қозғалуға мәжбүрлеу үшін басқа таймерді қолдана алады. Уақыты біткен таймерлерді ойынның соңына дейін жылжытуға болмайды. Әрбір қозғалыс тақтадағы қолданылатын аймақты азайтады (бұл механика ZÈRTZ және DVONN ойындарымен ортақ), демек TAMSK ойындары белгілі бір уақыт ішінде міндетті түрде аяқталады.
Тарих
TAMSK GIPF жобасындағы басқа ойындарға қарағанда аз мақтауға ие болды, ал оның күрделі өндірісі бөлшек сауда бағасын айтарлықтай жоғарылатты, бірақ ол екінші рет басылуға жеткілікті сұраныс пен бедел туғызды. 2006 жылы GIPF мүмкіндіктерінің үшінші жинағы жарық көргенде, Крис Бурм GIPF жобасы аяқталғанын мәлімдеді, бірақ 2007 жылы TZAAR-ды шығару арқылы жоспарларын өзгертті, ол GIPF сериясында TAMSK-ты алмастырды. Осылайша, TAMSK енді сатылымда жоқ.